Horecanota Dordrecht - ruimte voor ontwikkeling.pdf

De Dordtse

HORECA Ruimte voor ontwikkeling

Gemeente Dordrecht

1.1 Voorwoord van de wethouder 1.2 Aanleiding 1.3 Proces 1.4 Afbakening horeca 1.5 Leeswijzer

3 4 5 5 6 6

2 Samenvatting horecanota & conclusies

7

3 Marktanalyse horeca: vraag en aanbod

11 12

Samenvatting vraag- en aanbodanalyse

4 Beleidskaders Samenvatting beleidskaders

5 Trends & ontwikkelingen Samenvatting trends en ontwikkelingen

6 Visie 6.1 Ambitie, doelen en ontwikkelrichting 6.2 Horeca in de binnenstad 6.3 Horeca in andere gebieden 6.4 Overige horeca en beleidsthema’s

7 Strategie en uitvoering

Bijlagen

1 - Horeca-indeling - sectoren 2 - Analyse horeca 3 - Beleidskaders 4 - Modelmatige behoefteraming horeca 5 - Dienstenrichtlijn 6 - Verslag participatieavond 3 april 2023 7 - Begrippen en definities

14 15 17 18 21 22 24 31 33 36 37 39 39 40 40 41 43 44 60 69 71 73 75

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

7.1 Nadere uitwerking van beleidskeuzes en thema’s 7.2 Wisselwerking horecabeleid en bestemmingsplannen/ omgevingsplannen 7.3 Beleid is niet in beton gegoten 7.4 Actievere rol van de gemeente 7.5 Juridische kaders 7.6 Vervolgstappen: uitvoering

INHOUD

INHOUD

1 Inleiding

2

Inleiding

1

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

3

INLEIDING

1.1 Voorwoord van de wethouder Dordrecht is een prachtige stad met een historisch decor en een mooi buitengebied. Maar het zijn de mensen en de ontmoetingen die het leven in de stad leuk maakt. En daarin vervult de horeca een belangrijke rol. De horeca is een belangrijk onderdeel van de gezellige levendigheid en sfeer in onze stad, dat moeten we koesteren maar kan ook nog beter. Een aantrekkelijke stad met een variëteit aan horeca is onze ambitie. Samen met ondernemers zoeken we de juiste mix, zodat de horeca past bij de sfeer van de omgeving en inspeelt op de behoeften van verschillende doelgroepen. De juiste horeca op de juiste plek brengt levendigheid en zet gebieden op de kaart. Kwalitatief hoogstaande horeca verlengt de verblijfsduur van bezoekers en vergroot hun bestedingen. Allemaal aspecten die aansluiten bij onze inzet om de Dordtse binnenstad te versterken, de koers die is ingezet met het Toekomstbeeld Binnenstad ‘Slijpen aan een diamant’: het versterken van een aantrekkelijk winkel- en horecaaanbod. Het Politiek akkoord 2022-2026 noemt als actiepunt het versterken van de horeca en het nachtleven waar het kan, én in goede balans met een leefbare stad.

winkelen, recreëren en uitgaan en in de horeca een verlengstuk van hun (winkel)beleving zoeken. • Toeristen die van verder komen en de binnenstad vooral bezoeken voor cultuur en musea. Uit analyse blijkt dat deze groep doorgaans wat ouder is en meer te besteden heeft. De uitdaging is om in te spelen op de behoeften van deze verschillende doelgroepen. Zodat de horeca aansluit op die wensen en onze ambitie, passend bij het karakter en de centrumfunctie van de binnenstad. Dat betekent goede uitgaansgelegenheden voor jongeren, een mooi aanbod voor de (wat) oudere bezoekers aan onze binnenstad, een breed aanbod voor Dordtenaren en inwoners uit de regio passend bij hun behoeften en ten slotte hoogwaardigere concepten voor de cultuurtoerist. We zien kansen voor de verdere ontwikkeling van horeca in verschillende deelgebieden van de stad. Plekken die nog meer uit kunnen groeien tot de huiskamer van Dordrecht met kansrijke dag en avondhoreca gericht op een breder publiek. Denk aan (landelijke) concepten die herkenbaar zijn voor de consument maar ook lokale initiatieven met vergelijkbare doelgroepen. Plekken met aanvullend meer avond- en nachthoreca vooral gericht op de Dordtse bezoeker. En horecagebieden die liggen in toeristische routes, nabij culturele voorzieningen en musea die kunnen doorontwikkelen om nog meer de cultuurtoerist aan te spreken.

Ook in het buitengebied of de parken van de stad liggen kansen om de beleving daar te vergroten met een sterk horecaconcept. Maarten Burggraaf wethouder MKB en Binnenstad

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

De diversiteit aan horecagelegenheden is de afgelopen jaren toegenomen, maar er is ruimte voor verbetering. De Dordtse binnenstad heeft minder horeca in vergelijking met andere binnensteden. Dat zorgt er mede voor, dat de verblijfsduur van bezoekers aan de stad lager ligt. De binnenstadbezoeker waardeert de Dordtse horeca, de sfeer en de beleving met een ruime voldoende, maar Dordrecht scoort hierin lager dan andere binnensteden. Het combinatiebezoek van zowel winkelen en horeca bezoeken ligt eveneens lager dan gemiddeld. En sommige Dordtenaren, zoals onze jongeren, missen daarbij het echte uitgaans- en nachtleven in Dordrecht. Daarom is een versterking van de horeca in onze stad nodig, passend bij de verschillende doelgroepen. Van jong tot oud. Met oog voor: • De inwoners van de binnenstad. Er wonen relatief veel jongeren, die nog studeren of aan het begin van hun carrière staan. Zij leven deels in de binnenstad en waarderen een goed uitgaansleven. Maar er wonen ook ouderen die richting hun (of met) pensioen gaan die ook een horeca behoefte hebben, maar dan anders.

• De inwoners uit de rest van de stad en de regio die in Dordrecht komen

4

INLEIDING

1.2 Aanleiding

1.3 Proces

Het huidige horecabeleid in de gemeente Dordrecht dateert uit 2007 en wordt niet meer passend geacht anno 2023 voor de uitdagingen die er op het gebied van horeca zijn binnen de gemeente. Gemeente Dordrecht wil de stad aantrekkelijk houden voor met name jongeren en jonge gezinnen 1. De Omgevingsvisie voorziet een groei van 10.000 woningen. Het ‘Toekomstbeeld Binnenstad’ 2 geeft aan dat er ontwikkelruimte is voor nieuwe horeca: zowel voor lokale concepten, maar ook voor landelijke horecaketens. Nieuwe horeca is vooral voorzien in de aangewezen horecaconcentratiegebieden, maar daarnaast is er ook ruimte voor winkelondersteunende horeca.

Om te komen tot een breed gedragen horecanota is door zowel de gemeente Dordrecht, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen een zorgvuldig proces doorlopen. Dit om in de toekomst goed samen te kunnen werken en het beoogde resultaat zoals wordt vastgesteld in deze visie, te bereiken.

In de afgelopen jaren is de samenleving behoorlijk veranderd, inclusief het horecalandschap. De ontwikkeling van de stad zorgt voor ruimtelijke horecaopgaven. Waar kan de horeca in de binnenstad worden versterkt en waar niet? Zijn de aangewezen horecaconcentratiegebieden nog relevant of is bijstelling nodig? Er is een brede behoefte aan herziening en actualisatie.

1

Gemeente Dordrecht. Omgevingsvisie 1.0. Vastgesteld april 2021.

2

‘Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht – Slijpen aan een Diamant’ is op 1 februari 2022 vastgesteld.

 Analyse

 

Visie

Afronding

november 2022 – overleg KHN, horecabijeenkomst vooroverleg, startoverleg en schouw december – marktanalyse, bureau-onderzoek, gesprek wethouder, bilaterale gesprekken januari/februari – concept analyse, bespreking met begeleidings- en klankbordgroep

   

april – brede participatie-werkbijeenkomst mei – concept visie juni – begeleidingsgroep juli – brede klankbordgroep

   

Figuur 1: Procesbeeld

augustus – aanscherping september – afrondende gesprekken extra klankbordgroep oktober – definitieve horecanota november – besluitvorming

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Naast lokale ontwikkelingen in en rond Dordrecht, zijn er ook vele autonome ontwikkelingen in de horecasector (behoefte, aanbod, beleid, trends) die aanleiding geven tot actualisatie van het beleid. En niet te vergeten de Coronapandemie die behoorlijke impact heeft (gehad) op de horecasector. Het nieuwe horecabeleid moet onder andere aandacht besteden aan de ontwikkelingsmogelijkheden voor de horeca en waar die ontwikkelingen mogelijk c.q. gewenst zijn, de kwaliteit van de horeca en de mogelijke verruiming van de openingstijden. In de analyse bekijken we met name Dordrecht, maar om een en ander in perspectief te plaatsen zal er ook op een aantal punten een vergelijking gemaakt worden met ‘soortgelijke’ steden en buurgemeenten (benchmarks). Tevens zullen we een aantal horecatrends bespreken, met relevantie voor Dordrecht.

Figuur 1 geeft de belangrijkste procesmomenten weer, waaronder de participatie-avond en besprekingen met de klankbordgroep. In bijlage 6 van dit rapport is het verslag van de participatie-avond opgenomen.

5

INLEIDING

1.4 Afbakening horeca De horecacijfers zijn gebaseerd op Locatus-data (peildatum 16 september 2022, geraadpleegd in december 2022). Locatus kijkt alleen naar zichtbare en voor de consument toegankelijke horeca als hoofdactiviteit. Daarnaast zijn andere databases als Vastgoeddata (voorheen horeca DNA), gemeentelijke bronnen en CBS geraadpleegd. Ondergeschikte horeca, zoals de koffiecorner bij de bouwmarkt, maar ook paracommerciële horeca, zoals bijvoorbeeld sportkantines of wijkcentra zijn niet meegenomen. Het aanbod is bij Locatus ingedeeld in vier categorieën (zie bijlage 1 voor definitie): • Drankenverstrekkers: met name cafés en koffiezaken • Fastservice: met name lunchrooms, fastfood, ijssalons en alles op het gebied van bezorg/afhaal economie • Restaurants • Logiesverstrekkers

1.5 Leeswijzer We starten met de samenvatting en de belangrijkste conclusie van de visie in het volgende hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 voorziet in de hoofdlijnen van vraagen aanbodcijfer: cijfers maar ook kwalitatieve analyse en een benchmark met andere steden. In hoofdstuk 4 worden de belangrijkste beleidskaders benoemd. In hoofdstuk 5 beschrijft de actuele horecatrends en ontwikkelingen in relatie tot de Dordtse horeca. In hoofdstuk 6 wordt de visie gepresenteerd en een aantal voorstellen gedaan per thema. Strategie en uitvoering volgt in hoofdstuk 7. De bijlagen voorzien in verdieping van de analyse en de beleidskaders maar ook de sectorale indeling en de begrippenlijst. Ook is er een indicatieve marktruimteberekening opgenomen.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Logiesverstrekkers (w.o. hotels) zijn ook onderdeel van de horecasector en meegenomen in de analyse. Deze zijn niet vergeleken met de benchmarksteden in dit rapport. Hotels hebben veelal een regionale functie en richten zich niet primair op de lokale bevolking. Met name bij grotere hotels is de vestiging veelal ingegeven op een strategische keuze (bijvoorbeeld bereikbaarheid) en beschikbare ruimte. Dat geldt ook voor de (grotere) vergader-, congres- en partycentra. In bijlage 1 is een overzicht weergegeven met de branche(-indeling) en de bijbehorende categorie.

6

Samenvatting horecanota & conclusies

2

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

7

Samenvatting / opgaven • Uit de vraag- en aanbodanalyse blijkt dat Gemeente Dordrecht en haar

De beschreven opgaven vergen visie en beleidskeuzen. Het gaat hier niet om de vraag: waar ontwikkelt de horeca naartoe, maar om wat we hier van vinden. Zijn ontwikkelingen gewenst of juist niet? Dit geeft marktpartijen helderheid over ontwikkelingen en deelgebieden. Het voorliggende stuk dient als toetsingskader. Daarbij ook de nuance dat ‘de markt’ slechts beperkt maakbaar is. De horecanota schetst de kaders en dient als inspiratie. Het is vervolgens aan marktpartijen om daar invulling aan te geven. Gemeente heeft hierin een ondersteunende rol. De visie is als volgt samengevat:

• Ruimte voor een gerichte groei van de horeca: Dordrecht heeft een

groeiambitie voor de horeca en haar terrassen. Dat betekent niet dat we overal horeca toestaan, maar wel dat er kansen zijn voor gerichte versterking van de sector en de verschillende horecagebieden. We pakken dit als volgt op: • We zetten in op een verdere concentratie en versterking/verruiming van de aangewezen horecadeelgebieden (horecaconcentratiegebieden en horeca schakelpunten) in de binnenstad. Bij de plantoetsing kijken we o.a. naar het ontwikkelperspectief (versterking of consolidatie) en het profiel van het deelgebied. • Deze horecanota wijst nieuwe horecagebieden aan te weten: - Waterkant tussen Johan de Wittbrug en Achterom - Voorstraat Noord tot aan Nieuwbrug - NS / Stationsweg Rode Loper - Johan de Wittstraat - Lijnbaan - Energiehuis • De visie biedt ruimte aan ondernemerschap en dynamiek, waarbij het voorgaande in acht wordt genomen. • De juiste horeca op de juiste plek: dit draagt bij aan de belevingswaarde van een gebied en heeft wisselwerking met de omgeving en/of met andere voorzieningen (zoals winkels, instellingen, andere horeca etc.). Tegelijkertijd wordt zo ruimtelijke overlast (licht, geur, geluid etc.) voorkomen of tot een minimum beperkt.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

binnenstad relatief weinig horeca heeft in verhouding tot het inwonertal en in vergelijking met enkele andere steden. Daarbij neemt het inwonertal nog toe de komende jaren. Er zijn dus versterkingskansen om de Dordtse horeca in omvang te laten groeien, zodat het aanbod aansluit bij de functie die een stad van deze omvang heeft. Ook zijn er kwalitatieve versterkingskansen, zodat de horeca nog beter wordt gewaardeerd en de bezoekduur toeneemt. • Uit de (reeds geldende) beleidskaders blijkt dat Dordrecht een groeiambitie heeft. Zowel als stad, maar ook specifiek voor de horeca. Het vorige horecabeleid noemde dat er een inhaalslag nodig is om het horeca-aanbod qua omvang en kwaliteit op niveau te krijgen. Dat is eigenlijk niet veranderd. De horeca moet meegroeien met de stedelijke ambities. Er is ruimte voor ontwikkeling van de horeca, voor wat betreft aantal zaken en terrassen, maar ook van het nachtleven. Dit in goede balans met wonen in de stad. • Uit de trends en ontwikkelingen blijkt dat er een opgave is om de groei van de horeca in goede banen te leiden en op de juiste plek te faciliteren. De inzet op kwaliteit en diversiteit is van belang. Er komen steeds meer fastservice zaken, met soms (maar niet altijd!) een matige ruimtelijke uitstraling. Ketens versterken het aanbod, maar de opgave is ook om lokaal ondernemerschap en uniek en divers aanbod te behouden.

De visie op hoofdlijnen

SAMENVAT TING HORECANOTA & CONCLUSIES

Belangrijk onderdeel van deze horecanota is een ruimtelijkfunctionele horecavisie. Deze gaat over de juiste horeca op de juiste plek. Visie op horeca vraagt in de eerste plaats om inzicht in de Dordtse horeca. Het gaat om de vraag: waar staan we nu? Hiervoor is inzicht nodig in de feitelijke vraag- en aanbodsituatie, de beleidsambities en de trends en ontwikkelingen. Navolgend beschrijven we de specifieke opgaven voor de Dordtse horeca.

8

•

•

•

3

voor paracommerciële horeca gelden wel uitzonderingen

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

•

voor de horeca. Een deel van de Dordtse horeca/gasten wil graag ruimere openingstijden. We verruimen daarom het aantal incidentele ‘verlaatjes’ van 5 naar 12 keer per jaar. De regeling geldt in horecaconcentratiegebieden en locaties met een horeca 2-bestemming en geldt niet voor paracommerciële horeca 3 . Buiten de horecaconcentratiegebieden blijft het aantal ‘verlaatjes’ 5 keer per jaar. Verder verkennen we de mogelijkheden om op donderdag de reguliere sluitingstijd te verruimen, uitsluitend in de horecaconcentratiegebieden. We zetten in op de verdere versterking van de terrassen. Daarnaast dragen goede terrassen bij aan de levendigheid van de stad. We werken aan kwalitatief goede terrassen. Dit werken we nader uit in de Nadere Regels Terrassen. Balans tussen leefbaarheid en levendigheid: met name avond- en nachthoreca kan op gespannen voet staan met wonen in de binnenstad, door onder andere geluid- en geuroverlast. Het beleid streeft naar een goede balans tussen enerzijds een leefbaar woonklimaat, maar anderzijds voldoende levendigheid in de binnenstad. De algemene opvatting is in Dordrecht dat de binnenstad meer reuring nodig heeft. Dordrecht heeft kwalitatief goede horeca, maar het kan altijd beter. De algemene opgave is om het kwaliteitsniveau van bestaande en nieuwe horeca en terrassen te vergroten. Dit draagt bij aan de verblijfs- en ontmoetingsfunctie.

Er is beperkt ruimte voor nieuwe horeca in de wijk- en buurtcentra en op de woonboulevard, maar ook in een aantal grotere gebiedsontwikkelingen van Dordrecht. Uitgangspunt is dat de horeca hier ondersteunend is en goede balans heeft met de andere functies.

SAMENVAT TING HORECANOTA & CONCLUSIES

• We verruimen de mogelijkheden voor aangepaste openingstijden

9

buitengebied wordt in principe niet ondersteund.

• Een maatwerkafweging voor uniek concepten is mogelijk. • Dordrecht staat onder voorwaarden positief tegenover blurring (zonder

alcohol) van horeca met andere functies, ondergeschikte horeca bij andere functies en schaalvergroting van bestaande horeca. • We zijn terughoudend om medewerking te verlenen aan nieuwe fastfoodconcepten. Een verdere grote groei is onwenselijk.

SAMENVAT TING HORECANOTA & CONCLUSIES

• Nieuwe solitaire horeca in de wijken, op de bedrijventerreinen of in het

Strategie en uitvoering Dit gaat over de vraag hoe we de visie gaan realiseren en welke instrumenten we inzetten en welke rol de gemeente daarin heeft. Een van de voornaamste adviezen is om de horecagebieden verder in te kleuren, maar ook om samen met partijen te verkennen wat er buiten de verruiming van de openingstijden nog meer nodig is voor meer ‘bruis’ in het nachtleven. Tot slot dient de nota als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen. Voorliggende nota geeft hieraan richting en houdt rekening met Nederlandse en Europese (juridisch planologische) wetgeving.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

10

Marktanalyse horeca: vraag en aanbod

3

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

11

Samenvatting vraag- en aanbodanalyse

Dordrecht. Inwoners van Dordrecht zijn voor circa 83% georiënteerd op de Dordtse horeca. Dat is vergelijkbaar met de referentiegemeenten. Er vloeit in Dordrecht dus niet significant meer horecabesteding weg naar elders (naar bijvoorbeeld Breda en Rotterdam). Wel trekt de Dordtse horeca gemiddeld minder besteding vanuit andere gemeenten. Dat is enigszins opvallend, gezien de toeristisch aantrekkelijke binnenstad. • De bezoekerswaardering van de Dordtse horeca in de binnenstad krijgt met een 7,9 een ruime voldoende, maar ligt toch iets lager dan het gemiddelde van de referentiesteden. Ook op algemene sfeer in uitstraling van de binnenstad wordt deze gemiddeld wat lager beoordeeld. Sfeer en beleving hangt ook samen met horeca. • Doelgroepen: alle doelgroepen zijn relevant en verdienen aanbod. Er is geen specifiek doelgroeponderzoek gedaan in het kader van deze visie maar het is belangrijk dat de Dordtse horeca verschillende doelgroepen moet aanspreken zodat er voor iedereen een passend aanbod is. Zoals de veelal jongere inwoners van de binnenstad, de brede middenklasse uit de rest van de gemeente en regio maar ook de (cultuur-) toerist die vaak van verder weg komen.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Voor een gedegen visie op de horeca, is de uitgangssituatie relevant. Waar staan we nu en wat is ontwikkeling. Wat zijn de Dordtse opgaven voor de horecastructuur? Om deze vragen te beantwoorden is een vraag- en aanbodanalyse opgesteld van de Dordtse horeca. Deze analyse staat in bijlage 2. Navolgend geven we enkel de samenvatting en de belangrijkste opgave van deze analyse. • Het aantal horecazaken neemt toe. Tussen 2013 en 2023 nam het aantal horecazaken in de gemeente toe met 18%. Binnen de horeca nam vooral het aantal fastservice zaken toe. De groei vindt vooral plaats in de binnenstad, waar het zwaartepunt voor de Dordtse horeca is. • Dordrecht heeft relatief weinig horeca t.o.v. het aantal inwoners en het aantal banen. Hierbij is Dordrecht vergeleken soortgelijke referentiesteden. Er zijn vooral weinig restaurants in gemeente en binnenstad. • Het inwonertal van Dordrecht groeit. Richting 2030 naar verwachting met circa 5%. Dat is belangrijk voor de horeca want de inwoners van Dordrecht zijn de belangrijkste afnemers van de Dorste horeca. Richting 2030 groeit het inwonertal Extra inwoners zorgt voor extra besteding in de horeca.

• Koopstromen geven inzicht in de herkomst van de besteding aan horeca in

MARK TANALYSE HORECA: VR A AG EN A ANBOD

De huidige markt is in beeld gebracht. De volledige analyse staat in bijlage 2. Daarin treft u cijfermatige ontwikkeling van de horeca en deze is afgezet tegen de benchmarkgemeenten. De horecastructuur voor de hele gemeente is in kaart gebracht. Het kwaliteitsniveau van de horeca komt aan de orde evenals overige vormen van horeca. Dit geheel vormt een actuele ‘foto van de Dordtse Horeca’. Hoofdstuk 3 is een ‘pasfoto’ van de horeca in Dordrecht: de hoofdlijn.

12

MARK TANALYSE HORECA: VR A AG EN A ANBOD

Voornaamste opgaven Gemeente Dordrecht en haar binnenstad hebben relatief weinig horeca in verhouding tot het inwonertal en in vergelijking met enkele andere steden. Daarbij neemt het inwonertal nog toe de komende jaren. Er zijn dus versterkingskansen om de Dordtse horeca in omvang te laten groeien, zodat het aanbod (beter) aansluit bij de functie die een stad van deze omvang heeft. Ook zijn er kwalitatieve versterkingskansen, zodat de horeca nog beter wordt gewaardeerd en de bezoekduur toeneemt. De opgave is om voor iedere doelgroep aantrekkelijk te zijn.

fastservice restaurants hotels

Horecalocaties, in de gemeente Dordrecht (bron Locatus, 2022)

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

drankverstrekkers

13

Beleidskaders

4

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

14

BELEIDSK ADERS

Een ruimtelijke horecanota staat niet op zichzelf, maar haakt in op ander beleidsstukken van verschillende schaalniveaus. We beschrijven de belangrijkste beleidskaders in het kort, in relatie tot de horeca. Ook gaan we in op de planologische uitgangssituatie in de gemeente Dordrecht.

Samenvatting beleidskaders

horeca in Dordrecht moet kwantitatief en kwalitatief sterk genoeg zijn om Dordtenaren en Drechtstedelingen van alle leeftijden aan zich te binden en in staat zijn de verblijfsduur van toeristische bezoekers te verlengen. • De gemeentelijke visie Toekomstbeeld Binnenstad (2022) noemt dat er behoefte is aan een meer aantrekkelijk commercieel horeca-aanbod. Het doel is om het horeca-aanbod te waarborgen en bevorderen. Een goed evenwicht tussen winkels en horeca is van belang. In het kernwinkelgebied is ruimte voor publiekgerichte functies, waaronder winkel ondersteunende (dag-)horeca en horeca concentratiegebieden. Daarnaast is ook buiten het kernwinkelgebied ruimte voor winkel ondersteunende horeca. Er wordt meer ruimte voor terrassen gecreëerd. • Het coalitieakkoord (2022) noemt als actiepunt het versterken van de horeca en het nachtleven waar het kan, én in goede balans met wonen in de stad.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Voorliggende horecanota komt tot stand naast bestaande en overkoepelende beleidskaders. Daarin zijn ambities en ruimtelijke regelingen opgenomen. We vatten de voornaamste kaders in dit hoofdstuk samen. De toelichting op de beleidskaders staat in bijlage 3. • De Omgevingsvisie Zuid-Holland (2022) stuurt op sterke en complementaire centra binnen de stedelijke agglomeraties. Het is hierbij van belang dat centrumfuncties, waaronder horeca, geaccommodeerd worden in de centra en niet in de periferie. • De regionale Groeiagenda Drechtsteden (2017) stelt dat de woon- en leefomgeving wordt verbeterd en in binnensteden wordt ingezet op een aantrekkelijke en compacte binnenstad met verrassende interactiemilieus. Zowel toeristisch als dagelijks bezoek heeft potentie. Horeca heeft een belangrijke rol in het langer vasthouden van bezoekers van de binnenstad. • De gemeentelijke Omgevingsvisie 1.0 (2021) zet de groei van de stad centraal. Dat zorgt voor een toenemende vraag aan voorzieningen. In 2030 moeten de grootstedelijke voorzieningen van Dordrecht worden aangevuld met een optimale connectie met de Randstad enerzijds en het Nationaal Park De Biesbosch anderzijds. Toerisme en recreatie neemt richting 2030 verder toe. • De gemeentelijke horecanota (2007) stelde dat een inhaalslag nodig was voor zowel de omvang als de diversiteit van de horeca.

De horeca moet een van de pijlers zijn voor een aantrekkelijke binnenstad. De

15

BELEIDSK ADERS

Planologische situatie Dordrecht In het stelsel van bestemmingsplannen (straks omgevingsplan) staat op welke locaties wel en geen horeca mag vestigen. In gemeentelijk beleid is de horeca veelal opgedeeld in categorieën. Het aantal en de definitie van de categorieën verschilt per gemeente. Dordrecht heeft 2 categorieën. In Dordrecht is horeca veelal niet vrij toegestaan. Dat betekent (veelal) dat nieuwe horecazaken of gewijzigde concepten een omgevingsvergunning nodig hebben. Enkel in de Dordtse binnenstad zijn horecaschakelpunten en horecaconcentratiegebieden aangewezen:

Horecaconcentratiegebieden

Zo’n concentratiegebied is gericht op het uitgaansleven en het gebruik van terrassen en onderwerpen als sfeer, gezelligheid, aantrekkingskracht, zijn van belang. Voor zover de horecagelegenheid in of directe nabijheid van het kernwinkelgebied ligt, is het van belang dat deze ook overdag is geopend.

Dit zijn locaties die van betekenis zijn voor de ruimtelijke structuur van de binnenstad, zoals die door de bezoeker beleefd wordt. Het zijn verbindingspunten die, mits aantrekkelijk ontwikkeld, helpen om loopstromen te leiden en te verleiden. Horeca, en met name een terras, kan dit soort schakelpunten versterken.

Openingstijden In de gemeente Dordrecht gelden voor alle horecagelegenheden vaste openingstijden: zondag tot en met donderdag van 06.00 tot 24.00 uur; vrijdag en zaterdag van 06.00 tot 02.00 uur. Wanneer bedrijven op andere tijden open willen zijn, moeten zij hier ontheffing voor aanvragen. Er zijn incidentele (max 5 per jaar) en permanente ontheffing mogelijk onder voorwaarden (zie bijlage 3, beleidskaders). Overige aspecten • Terrassen. De Nadere Regels Terrasbeleid worden vastgesteld door het college. • Alcoholverordening. De Alcoholverordening heeft ter inzage gelegen en is vastgesteld. Deze verordening stelt o.a. regels voor paracommerciele horeca. • Geluid. Horeca produceert veelal geluid en dat heeft impact op de omgeving. Om dat te beperken zijn er normeringen en regelingen. Zie ook paragraaf 6.4.6. • Overige beleidskaders. Daarnaast zijn er nog andere geldende wetten/ beleidsregels voor horeca. Zie hiervoor bijlage 3 van deze nota. • Voornaamste opgaven. Dordrecht heeft een groeiambitie. Zowel als stad, maar ook specifiek voor de horeca. Het vorige horecabeleid noemde dat er een inhaalslag nodig is om het horeca-aanbod qua omvang en kwaliteit op niveau te krijgen. Dat is eigenlijk niet veranderd. De horeca moet meegroeien met de stedelijke ambities. Er is ruimte voor ontwikkeling van de horeca, voor wat betreft aantal zaken en terrassen, maar ook van het nachtleven.

Dit in goede balans met wonen in de stad.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Horecaschakelpunten

In paragraaf 6.2 zijn de horecaconcentratiegebieden en -schakelpunten in de Binnenstad van Dordrecht beschreven. Buiten deze concentratiegebieden en schakelpunten is horeca (alleen) mogelijk ter versterking van de functie in de omgeving, zoals een winkelgebied of een toeristische route. In paragraaf 6.3 wordt de horeca in andere gebieden in de gemeente beschreven (zie ook nader toelichting in bijlage 3).

16

Trends & ontwikkelingen

5

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

17

TRENDS & ONT WIKKELINGEN

De horecabranche is zeer dynamisch en volop in beweging. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste landelijke trends en ontwikkelingen uiteengezet, met focus op Dordrecht.

Samenvatting trends en ontwikkelingen

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

De horecabranche is zeer dynamisch en volop in beweging. In figuur 2 op de volgende pagina zijn de voornaamste trends en ontwikkelingen geduid. Aanvullend zijn navolgend nog een aantal specifieke zaken benoemd. Veel van deze trends en ontwikkelingen zijn grotere autonome gebeurtenissen die Dordrecht ‘overkomen’. De gebeurtenissen geven inzicht in de toekomst van de Dordtse horeca. Sommige ontwikkelingen zijn wenselijk, andere niet. Gemeente Dordrecht kan in haar beleid tot zekere hoogte hierop inspelen in haar beleid. • De omzet in de horeca neemt sinds 2010 jaarlijks fors toe, tot 2020, maar kelderde tijdens de coronajaren. De sector krabbelt echter weer op en herstelt zich. We zitten echter op een punt dat het consumentenvertrouwen begint te dalen, dat zal invloed hebben op de consumentenbestedingen, dus omzet in de horeca. • Het personeelstekort in de horeca is voor veel bedrijven omzet remmend. • De enorme prijsstijgingen waaronder die van productinkoop en energie (voor bedrijven die geen langlopend (gunstig) contract hebben) maakt dat bedrijfskosten dermate stijgen dat er zelfs bedrijven moeten sluiten of openingstijden beperken. • Horeca is voor initiatiefnemers/ondernemers een relatief ‘laagdrempelige’ sector, waardoor er altijd wel nieuwe kandidaten zijn. • Groei van bezorgeconomie.

Tijdens de coronaperiode is het bestellen van eenvoudige tot luxe maaltijden aan huis enorm toegenomen. Sinds horeca weer open is, neemt dat weer af maar blijft wel in ruimere mate dan précorona.

18

TRENDS & ONT WIKKELINGEN

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

19 Figuur 2: Voorname horeca trends

TRENDS & ONT WIKKELINGEN

Voornaamste opgaven De opgaven zijn om de groei van de horeca in goede banen te leiden en op de juiste plek te faciliteren. De inzet op kwaliteit en diversiteit is van belang. Er komen steeds meer fastservice zaken, met soms (maar niet altijd!) een matige ruimtelijke uitstraling. Ketens versterken het aanbod, maar de opgave is ook om lokaal ondernemerschap en uniek en divers aanbod te behouden.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Trends binnensteden Het toekomstperspectief van de binnenstad van Dordrecht hangt samen met landelijke trends in grotere binnensteden in Nederland. De belangrijkste kansen en opgaven vanuit landelijke trends zijn beschreven, maar ook de relatie met de specifieke context. • Binnensteden veranderen van ‘koop’ naar ‘belevingscentra’. Een sterkere verblijfsfunctie draagt bij aan de behoefte aan sfeer en beleving. • De toenemende variatie aan functies is een kans. Functies als horeca, dienstverlening, wonen en werken vinden namelijk steeds meer hun weg naar de binnenstad. Ook voldoende reuring door bijvoorbeeld een kwalitatief goed evenementenaanbod draagt bij aan de levendigheid. • De binnenstad is daarnaast een steeds belangrijkere woonomgeving. Door de woningdruk in steden is transformatie van leegstaande publieksfuncties naar wonen een veel besproken onderwerp. Transformatie naar wonen heeft echter ook een keerzijde, namelijk het (definitieve) verlies van publieksaantrekkende/economische functies en daarmee reuring. Bovendien kunnen er belangenconflicten ontstaan (overlast versus reuring). • Als werklocatie wint de binnenstad in de grote steden aan terrein, ook werkplekken in horecabedrijven. Dit is een belangrijke kans voor de daghoreca. • Branchevervaging en blurring is een blijvend actuele trend.

Dit betekent dat winkels en horeca steeds moeilijker in een hokje te plaatsen zijn. Blurring is het fenomeen waar detailhandel en diensten met horeca vermengen, zowel met als zonder alcohol. Denk aan het kopje koffie in de bibliotheek of een wijntje bij de kapper. De Alcoholwet staat deze vermenging niet toe. (NB. De Gemeente Dordrecht volgt de Alcoholwet en staat blurring met alcohol niet toe).

20

Visie

6

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

21

VISIE

In dit hoofdstuk komt het voorgaande samen en wordt op basis van de voornaamste opgaven de ‘stip op de horizon’, de ambitie voor de gemeente Dordrecht op het gebied van horeca beschreven en volgt een eerste uitwerking daarvan.

6.1 Ambitie, doelen en ontwikkelrichting 6.1.1 Ambitie en opgaven

6.1.3 Algemene doelen horecanota Ruimtelijk horecabeleid gaat over de juiste horeca op de juiste plek. Dit draagt bij aan de belevingswaarde van een gebied en heeft wisselwerking met de omgeving en/of met andere voorzieningen (zoals winkels, instellingen, andere horeca etc.). Tegelijkertijd wordt zo ruimtelijke overlast (licht, geur, geluid etc.) voorkomen of tot een minimum beperkt. Het beleid streeft naar een balans tussen enerzijds een leefbaar woonklimaat, maar anderzijds voldoende levendigheid in de binnenstad. De algemene opvatting is dat de binnenstad meer reuring nodig heeft. Uitgangspunt is ruimte bieden aan ondernemerschap en dynamiek, waarbij het voorgaande in acht wordt genomen. Dordrecht heeft kwalitatief goede horeca, maar het kan altijd beter. De algemene opgave is om het kwaliteitsniveau van bestaande en nieuwe horeca en terrassen te vergroten. De voorgestelde horecastructuur bestaat primair uit de aangegeven deelgebieden in de Dordtse binnenstad en verder uit de voorzieningencentra bestaande uit de wijkwinkelcentra 5 , de buurtwinkelcentra 6 en de woonboulevard. Ook zijn er ontwikkelingsgebieden waar eventueel kansen liggen voor horeca. Navolgend geven we per gebied/thema de visie voor de horeca (groei, consolidatie, afbouwen). Gelet op de Dordtse ambitie geldt

6.1.2 Ontwikkelrichting horeca: gerichte groei Dordrecht heeft een groeiambitie voor de horeca en haar terrassen. Uit de modelmatige verrekening van bestedingen en aanbod (zie bijlage 4) blijkt dat er ruimte is voor groei van het aantal horecazaken. Dat betekent niet dat gemeente overal horeca moet toestaan, maar wel dat er kansen zijn voor gerichte versterking van de sector en de verschillende horecagebieden. De focus qua mogelijkheden/groei ligt in de binnenstad en sluit aan bij de 4 thema’s 4 in

4

Sociale waarden, mobiliteit, programmering & aanbod, gastvrijheid – september 2021

5

Crabbehof, Sterrenburg, Wielwijk, Bieshof, Damplein, Reeweg-Oost, Vogelplein.

6

Brouwersdijk, Dubbeldamseweg, J.P. Heijeplein, Krispijnseweg-Oost, Nassauplein, stadspolders en de professor Waterinklaan. (In supermarktcentrum Merwedestraat is de toevoeging van horeca niet wenselijk, vanwege de solitaire ligging).

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Dordrecht heeft een forse ambitie. De stad wil groeien zowel qua inwonertal als toeristische potentie. Dat vraagt om voldoende en aantrekkelijke voorzieningen, zowel in het centrum als andere gebieden. Dordrecht wil niet alleen een bruisende binnenstad voor de eigen inwoners zijn, maar ook voor de gasten die de stad kort of meerdaags bezoeken, en daarbij ook een deel van hun budget besteden in de horeca. Daarbij is Dordrecht de centrumstad van de regio en daar hoort een passend (stedelijk) niveau van voorzieningen zoals commerciële horeca bij. De Dordtse horeca kan meer bezoekers trekken. Dit door een kwalitatief goed en voldoende breed aanbod te bieden en te versterken, in samenhang met winkel- en cultuuraanbod. Er is marktruimte aanwezig voor nieuwe bedrijven, maar ook behoefte aan (nog) meer uitstraling en reuring, passend in de mooie stad aan het water. Gezellige straten/pleinen met mooie terrassen versterken de verblijfskwaliteit en verlengen de verblijfsduur.

het Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht: ‘Slijpen aan een diamant’. Dordrecht heeft een aantal mooie horeca-concepten. Echter, aan kwalitatieve versterking van de horeca is altijd behoefte. Denk aan type, doelgroep en uitstraling. Jongeren moeten ook voldoende (uitgaans-/nacht) aanbod in hun eigen stad vinden, ondanks de concurrentie van steeds meer festivals in binnen- en buitenland (trend).

22

VISIE

veelal de ontwikkelrichting groei. Dat betekent niet automatisch dat er ook horeca bij komt. Dat is immers aan marktpartijen. In Dordrecht is horeca veelal niet planologisch vrij toegestaan. Voor planologisch nieuwe initiatieven in de verschillende horecagebieden (en daarbuiten) is meestal een toets op de goede ruimtelijke ordening nodig. Daarin moet worden aangetoond dat er behoefte is aan het initiatief en dat eventuele ruimtelijke effecten aanvaardbaar zijn. (zie ook paragraaf 7.4).

Dordtse horeca van de toekomst De gast is in de loop der jaren veeleisender geworden, maar ook meer verwend. Ondernemers zien de noodzaak hierop in te spelen, om de gunst van de gast. Gasten willen ‘anytime, anywhere’ toegang hebben tot het aanbod. En niet alleen voor ‘spijs en drank’, maar meer als ontmoetingsplek, waarbij verteer voor de gast steeds vaker van ondergeschikt belang is, ondanks dat er goede kwaliteit en dienstverlening als vanzelfsprekend beschouwd wordt. Om meer bewoners, maar ook toeristen, te behouden/te trekken naar Dordrecht is continue ontwikkeling vereist. Zo kreeg de opening van Villa Augustus destijds landelijke bekendheid in vakpers en toeristische media. Bezoekers van heinde en verre kwamen mensen naar Dordrecht, niet alleen ‘horeca-tijgers’ maar ook ontwerpers, cultuurhistorici et cetera. Ook initiatieven van minder omvangrijke omvang kunnen deze rol vervullen.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Een aantrekkelijk vestigingsklimaat is belangrijk. Goede dienst­ verlening vanuit de overheid is hiervoor essentieel. Maar ook in ‘nieuwe markten’. Circulariteit, vegetarisch/veganistische, duurzaamheid, et cetera zijn steeds belangrijkere waarden en kunnen bedrijven in onderscheidend zijn. Het zijn (nog) nichemarkten maar groeien. De groei in veel steden zit veelal in formules, met name in laagdrempelige restaurant/fastservice-concepten. Past prima in een divers aanbod, vaak ook vriendelijk geprijsd waardoor breed toegankelijk. Maar waak voor te veel (van hetzelfde). Hiermee kun je je niet onderscheiden, je vindt deze concepten in toenemende mate in elke stad.

23

VISIE

6.2 Horeca in de binnenstad De horeca is verspreid over het centrum. In vergelijking met andere steden zijn er weinig ‘echte’ horecagebieden. Wel zijn in het voorgaande horecabeleid en het bestemmingsplan een aantal deelgebieden als horecagebied aangewezen. We gaan eerst in op de horeca in deze gebieden en hun ontwikkelperspectief (versterken of consolideren). Vervolgens wijzen we ook nieuwe horecagebieden aan. We vatten dit samen in een overzichtstabel. We voorzien ontwikkelmogelijkheden voor nieuwe horeca in de meeste deelgebieden, maar gaan behoudend om met nieuwe horeca buiten die gebieden. Het bestemmingsplan Historische Binnenstad (2011) maakte onderscheid in een aantal horecaconcentratiegebieden en horecaschakelpunten (zie ook bijlage 3, beleidskaders). Nieuwe horeca werd destijds vooral in deze gebieden voorzien, maar is niet rechtstreeks toegestaan. Voorliggende visie bouwt voort op de ruimtelijke indeling van concentratiegebieden en schakelgebieden, met een aantal kleine wijzigingen.

• Horecaconcentratiegebieden

7

Toelichting uit bestemmingplan Historische Binnenstad, Dordrecht (2011)

2. Houttuinen, Blauwpoortsplein en omgeving Dit is een beleidsmatig aangewezen horecaconcentratiegebied. Overdag komen er vooral (individuele) cultuurtoeristen, die een bezoek brengen aan de Grote Kerk en de havens. In de avond wordt het gebied vooral bezocht vanwege de restauratieve horeca, zoals Proeflokaal Bregje, La Cubanita, maar ook een vegetarisch restaurant Rebel Rebel. Er is (aan de overzijde van de straat) ruimte voor terras, maar de genoemde formules maken daar momenteel weinig gebruik van. Verder is er met de Kazerne (bar/dancing) echte nachthoreca aanwezig. Het gebied trekt verschillende doelgroepen. Overdag vooral de brede doelgroep en cultuurtoeristen; ’s nachts vooral jongeren. Het geldende bestemmingsplan voorzag een versterkingskans voor horeca met een link met het watertoerisme. Dit is tot heden niet gebeurd. Aan de overzijde (Blauwpoortsplein/Nieuwe Haven) zijn café-restaurants (Finn’s en Lef) met terras aanwezig. Recent is er een cocktailbar geopend. Het gebied trekt vooral lokale en stedelijke jongeren op zoek naar hippe concepten. In de Nieuwe Haven is horeca vooral op de ‘koppen’ van het (woon-)gebied gevestigd. Ruimte voor terrassen is er echter nauwelijks, tenzij er parkeervakken worden opgeofferd. Ontwikkelperspectief: versterken dag-, avond- en nachthoreca

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Zo’n concentratiegebied is gericht op het uitgaansleven en het gebruik van terrassen en onderwerpen als sfeer, gezelligheid, aantrekkingskracht, zijn van belang. Voor zover de horecagelegenheid in of directe nabijheid van het kernwinkelgebied ligt, is het van belang dat deze ook overdag is geopend. • Horecaschakelpunten 7 Dit zijn locaties die van betekenis zijn voor de ruimtelijke structuur van de binnenstad, zoals die door de bezoeker beleefd wordt. Het zijn verbindingspunten die, mits aantrekkelijk ontwikkeld, helpen om loopstromen te leiden en te verleiden. Horeca, en met name een terras, kan dit soort schakelpunten versterken.

1. Scheffersplein en omgeving (w.o. Wijnstraat) Dit gebied is een beleidsmatig aangewezen horecaconcentratiegebied. Het Scheffersplein ontwikkelt meer en meer als het horecaplein van Dordrecht. Het Scheffersplein heeft lokale horecazaken, maar ook ketens uit het middensegment. Er is vooral dag- en avondhoreca, vooral gericht op een breder publiek. Er is nog ruimte om het horeca-aanbod te vergroten. De (fysieke) ruimte op dit plein voor terrassen is schaars. Bij een groter aanbod/vraag moeten we de schaarse ruimte rechtvaardig gaan verdelen. Er is juridisch gezien sprake van ‘schaarse vergunningen’. Dat wordt nader uitgewerkt in de Nadere Regels Terrassen. In de omgeving, de Wijnstraat en de Voorstraat zijn diverse vooral restauratieve horecazaken aanwezig, soms met achterom een terras aan het water. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca, eventueel nachthoreca

24

VISIE

Legenda horecaschakelpunt Horecagebieden: 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Scheffersplein en omgeving (Wijnstraat) Houttuinen, Blauwpoortsplein en omgeving Groothoofd Merwekade Statenplein/Nieuwstraat Visbrug Roobrug Spuibrug, Soetgensbrug en Johan de Wittstraatbrug Vriesebrug Nieuwe horecagebieden:

10 Waterkant tussen Johan de Wittbrug en Achterom 11 Voorstraat Noord tot aan Nieuwbrug 12 NS/Stationsweg / Rode loper (schakelpunt) 13 Lijnbaan – Energiehuis NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Figuur 3: Horecagebieden in de binnenstad

25

VISIE

3. Groothoofd Het Groothoofd (horecaconcentratiegebied) is in potentie één van de mooiste horecalocaties van Dordrecht met enkele horecabedrijven. Aan beide zijden was horeca gevestigd. Het hele complex (voormalig HCR Bellevue) is beschikbaar voor overname. De grandeur van het complex is zowel de voornaamste sterkte als zwakte: er is een forse investering nodig voor een rendabele horecaexploitatie. Een concept in het hogere segment vraagt veelal om o.a. een betere (auto-) bereikbaarheid, meer parkeervoorziening of andere oplossingen op dit vlak. De mooie ligging aan het water levert regelmatig ook een nadeel: soms harde, koude wind, en dat zorgt voor een uitdaging voor de terrassen. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca (mede door toestaan van aangepaste voorzieningen i.v.m. wind, bijvoorbeeld vergroten serres, schotten, e.d. met kwalitatief goede uitstraling). 4. Merwekade (Horecaschakelpunt) Ook het westelijk deel van de Merwekade is aantrekkelijk voor horeca. Hier komen cruiseschepen aan, wat maakt dat het een toeristische stadsentree is. De horeca is ook vooral gericht op toeristen. Ook voor de Merwekade geldt dat het aan het open water ligt (zie Groothoofd). Ontwikkelperspectief: consolideren met kwaliteitsimpuls (mede door toestaan van aangepaste voorzieningen i.v.m. wind, bijvoorbeeld vergroten serres, schotten, e.d. met kwalitatief goede uitstraling).

6. Visbrug – Visstraat en omgeving Dit is een levendig horecagebied met wat terrassen. Het is wat kleinschaliger en knusser dan het Scheffersplein. Er komen verschillende loopstromen samen en ook dat maakt het een geschikte plek voor horeca. Er is een gevarieerd horecaaanbod. De terrasruimte is beperkt, maar er is wel een aantrekkelijke openbare ruimte wat zorgt voor een aangenaam verblijfsklimaat. Het gebied trekt een wat oudere doelgroep. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca 7. Roobrug (Horecaschakelpunt) Dit is de schakel tussen Nieuwe Haven, waar veel plezierjachten liggen en de Kuipershaven. Er Is wat horeca aanwezig en er zijn goede zichtlijnen. De huidige mogelijkheden voor terras zijn beperkt, maar een eventuele herontwikkeling van de Aardappelmarkt zou geschikt zijn voor horeca, al is daar geen rekening mee gehouden in de uitwerking van de plannen. Ontwikkelperspectief: versterken daghoreca (in combinatie met grotere gebieds­ontwikkeling)

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

5. Statenplein - Nieuwstraat - Hofkwartier Het Hofkwartier is een concentratie van culturele voorzieningen (verschillende musea en filmhuis) aangevuld met horeca. Het Hofkwartier trekt vooral cultuurtoeristen en cultuurrecreanten. Het Hofkwartier ligt vlakbij het Statenplein, maar een duidelijke ruimtelijke relatie ontbreekt. Het Statenplein is op vrijdag en zaterdag gevuld met de warenmarkt, maar de andere dagen heeft het plein geen duidelijke functie en is het onaantrekkelijk als verblijfsgebied. Een eventuele verplaatsing van de warenmarkt biedt kans om het plein aantrekkelijker te maken. Er is relatief weinig horeca aanwezig in relatie tot de potentie die het plein heeft. Het plein heeft potentie voor restauratieve

concepten uit het middensegment. Het plein, nabij het kernwinkelgebied, trekt een brede doelgroep. De Nieuwstraat telt een paar (soms specifieke) horecazaken. In het bestemmingsplan werd de ontwikkeling van de Nieuwstraat tot horecastraat voorzien, als verbinding tussen de horeca rondom de Voorstraat-Wijnbrug en het toen opkomende Hofkwartier. Ondanks de ontwikkeling van de Movies met ondersteunende horeca tot Stadbrasserie De Witt (met volledige horeca) is dit tot op heden niet tot volledige wasdom gekomen. Ontwikkelperspectief: Statenplein/Nieuwstraat: versterken dag- en avondhoreca Hofkwartier: consolideren

26

VISIE

8. Spuibrug (Horecaschakelpunt) Het gebied Spuibrug is kansrijk voor grotere concepten in het middensegment, gericht op de dag en de avond. Ontwikkelperspectief: versterken daghoreca 9. Vriesebrug, Vriesestraat en Vrieseplein (Horecaschakelpunt) Enkele afhaal foodconcepten op de brug. In de Vriesestraat zitten enkele horecazaken met terras. De straat is breed en leent zich goed voor terrassen. Op het fraaie Vrieseplein aan de overzijde van de brug is geen horeca aanwezig er speelt wel een hotelontwikkeling, dat zou het gebied kunnen versterken. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca Nieuw De voorgaande horecagebieden zijn aangeduid als horecagebied in bestaande beleidskaders. In voorliggende nota geven we een aantal nieuwe gebieden eveneens de status van horecagebied. Dit zijn de volgende gebieden.

12. NS - Stationsweg – Rode Loper - Johan de Wittstraat (Horecaschakelpunt) Het gebied rond het station ontwikkelt zich meer als horecagebied met enkele ook grotere concepten. De grotere gebiedsontwikkeling van de Spuiboulevard biedt kans om een aantrekkelijke looproute naar de binnenstad te ontwikkelen. Dat biedt potentie voor tal van horeca-concepten, gericht op de vele passanten. Ook heeft het gebied potentie voor bezorgen afhaalconcepten, vanwege de goede autobereikbaarheid. In deze horecanota bestempelen we dit gebied als nieuw horecaschakelpunt. Ontwikkelperspectief: versterken daghoreca 13. Lijnbaan - Energiehuis Dit is een grofkorrelig voormalig industriegebied, wat nu vooral een grootschalig horeca-leisure-woon-gebied is. Het Energiehuis is een culturele hotspot. Poppodium Bibelot en de Popcentrale zijn er gevestigd en ook schouwburg Kunstmin heeft er podia. Het geheel is aangevuld met een inpandig grandcafé (Khotinsky, tot medio 2023) en café (Brandstof). Dit gebied is vooral gericht op een jongere en culturele doelgroep. Iets verderop is bioscoop Kinepolis en een parkeergarage. In het ‘Toekomstbeeld Binnenstad’ is een opwaardering van de garage tot volwaardige mobiliteitshub voorzien, met hoogfrequente ov-verbinding. Dit versterkt de positie als stadsentree van het gebied. De extra passantenstromen bieden kans voor

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

10. Waterkant tussen Johan de Wittbrug en Soetgensbrug Dit is een grootschalig gebied wat de komende jaren zal vernieuwen. Ter hoogte van de binnenstadsentree aan de Johan de Wittstraat is een mix aan verschillende type horeca aanwezig. De vernieuwing van de Spuiboulevard en de komst van het Dordthuis bieden kans voor een aantrekkelijker verblijfsklimaat. De Spuiboulevard wordt getransformeerd naar een groene toegang tot de binnenstad. Goede horeca kan dit versterken. Op het Achterom zijn grootschalige fast-casual zaken aanwezig (Eazie, KFC, Domino’s) en sluiten aan op (jonger) winkelend publiek. Het gebied is de afgelopen jaren steeds meer een horecagebied geworden. Marktpartijen zien er dus kansen. In deze horecanota bestempelen we dit gebied als nieuw horecaconcentratiegebied. Het gebied is vooral kansrijk voor grotere concepten. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca

11. Voorstraat Noord tot aan Nieuwbrug In de Voorstraat Noord is een aantal horecazaken gevestigd, waaronder een conceptstore en enkele ‘kroegjes’. In gebied is de afgelopen jaren een aantal horecazaken verdwenen. Het gebied wordt zowel door ouder publieke als door de lokale jongere doelgroep, op zoek naar hippe concepten, bezocht. In deze horecanota bestempelen we dit gebied als nieuw horecaconcentratiegebied. Daarmee doen we recht aan de horeca die er zit. Daarbij wel de opmerking dat we geen wezenlijke groei van het aantal horecazaken voorzien, wel is er mogelijk nog ruimte voor terrassen. Uitstraling van de horecabedrijven moet passen bij het karakter van de straat Ontwikkelperspectief: consolideren

27

VISIE

de aanwezige horeca en andere voorzieningen. De bioscoop trekt een brede doelgroep, wat draagvlak biedt voor (ondersteunende) horeca. Op loopafstand ligt Villa Augustus. Een fraai concept met o.a. hotel en restaurant. Ook het ontwikkelplan Wantij-west 8 biedt mogelijk kansen voor toevoeging van horecabedrijven. In deze horecanota bestempelen we dit gebied als nieuw horecaconcentratiegebied. Ontwikkelperspectief: versterken dag- en avondhoreca

8

Dit ontwikkelplan is op 11 april 20223 in de raad behandeld en is hernoemend tot ‘Wantij in de rondte! Een groen, aantrekkelijk en levendig Wantij-West’.

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Overige horecagebieden in het centrum, niet zijnde een beleidsmatig aangeduid horeca-concentratie of schakelgebied. Buiten de voorgaand beschreven gebieden zijn er nog andere noemenswaardige horeca-locaties en (potentiele) horecagebieden te weten: • Het Dolhuis (theater/dancing) is één van de weinige plekken voor het nachtleven met een horeca 2 bestemming. De zaak ligt solitair in het centrumgebied. De Dolhuisstraat komt uit op het westelijk deel van de Voorstraat waar wat restaurants en lunchrooms aanwezig zijn, zonder dat echt sprake is van een eenduidig horecagebied. Ontwikkelperspectief Dolhuis en Dolhuisstraat: consolidatie • De Kalkhaven zal na het vertrek van scheepsbouwer Dolderman een ander karakter krijgen. Dat biedt potentie voor fraaie horeca met terras aan het water, zoals restaurant Merz. In beginsel heeft het gebied potentie voor horeca, in combinatie met wonen. De hele ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen maar er is een gunstig ontwikkelperspectief voor horeca. Ontwikkelperspectief: nader concretiseren

28

VISIE

Ontwikkelrichting horeca in binnenstad (indicatief en samenvattend zie voorliggende nota voor nadere duiding) Beleids/ planologische aanduiding

Beschrijving

Ontwikkelrichting

1. Scheffersplein en omgeving (w.o. Wijnstraat)

Horecaconcentratiegebied

Het Scheffersplein/Wijnstraat ontwikkelt meer en meer als het horecaplein van Dordrecht. Er is nog ruimte om het horeca-aanbod te vergroten op dit plein.

Versterken dag- en avondhoreca, eventueel nachthoreca

2. Houttuinen, Blauwpoortsplein en omgeving

Horecaconcentratiegebied

Feitelijk zijn het twee gebieden maar functioneren qua ruimtelijke impact als 1 gebied. De Houttuinen heeft zowel restauratieve horeca als echte nachthoreca (Kazerne). Het Blauwpoortsplein heeft vooral restauratieve horeca.

Versterken dag-, avond- en nachthoreca

3. Groothoofd

Horecaconcentratiegebied

Het Groothoofd is in potentie één van de mooiste horecalocaties van Dordrecht met enkele horecabedrijven.

Versterken dag- en avondhoreca

4. Merwekade

Horecaschakelpunt

Ook het westelijk deel van de Merwekade is aantrekkelijk voor horeca. Voor zowel het Groothoofd als de Merwekade is het open water (soms harde, koude wind) een uitdaging voor de terrassen.

Consolideren met kwaliteitsimpuls

5. Statenplein/ Nieuwstraat/ Hofkwartier

Horecaconcentratiegebied

• Statenplein: is op vrijdag en zaterdag gevuld met de warenmarkt, maar de andere dagen heeft het plein geen duidelijke functie en is het onaantrekkelijk als verblijfsgebied. Een eventuele verplaatsing van de warenmarkt biedt kans om het plein aantrekkelijker te maken. Er is relatief weinig horeca aanwezig in relatie tot de potentie die het plein heeft. • De Nieuwstraat heeft een paar horecazaken maar is tot heden niet tot ontwikkeling gekomen als echte horecastraat. • Hofkwartier: met name culturele voorzieningen aangevuld met horeca

Statenplein/Nieuwstraat: versterken dag- en avondhoreca Hofkwartie: consolideren

6. Visbrug, Visstraat en omgeving

Horecaconcentratiegebied

Dit is een levendig horecagebied met wat terrassen. De terrasruimte is beperkt, maar er is wel een aantrekkelijke openbare ruimte wat zorgt voor een aangenaam verblijfsklimaat.

Versterken dag- en avondhoreca

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Deelgebied

29

VISIE

Beleids/ planologische aanduiding

Beschrijving

Ontwikkelrichting

7. Roobrug

Horecaschakelpunt

De Schakel tussen Nieuwe Haven en Kuipershaven. Is wat horeca aanwezig. Goede zichtlijnen. Mogelijkheden voor terras beperkt.

Versterken daghoreca

8. Spuibrug

Horecaschakelpunt

Entree functie, zichtlijnen, waterkant. Kansrijke ontwikkeling hele Spuiboulevard, zichtlijnen.

Versterken daghoreca

9. Vriesebrug, Vriesestraat, Vrieseplein

Horecaschakelpunt

Enkele afhaal foodconcepten op de brug. Vooral in Vriesestraat horeca met terras, daar is ook ruimte voor. Op het Vrieseplein speelt een hotelontwikkeling.

Versterken dag- en avondhoreca

10. Waterkant tussen Johan de Wittbrug en Achterom

Nieuw horecaconcentratiegebied

Gebied is afgelopen jaren steeds meer een horecagebied geworden. Marktpartijen zien er dus kansen. Gebied is vooral kansrijk voor grotere concepten.

Versterken dag- en avondhoreca

11. Voorstraat Noord tot aan Nieuwbrug

Nieuw horecaconcentratiegebied

In dit gebied geen (substantiële) uitbreiding van horeca. Wel ruimte geven aan terrassen bij bestaande horeca. Uitstraling bedrijven passend aan het karakter van de straat.

Consolideren

12. NS / Stationsweg / Rode loper / Johan de Wittstraat

Nieuw horecaschakelpunt

Geschikte locatie als verbindingsgebied van en naar Station Binnenstad. Met brede wegen, trottoirs ook geschikt te maken voor high traffic locaties, to-go en bezorg concepten. Ook in het kader van de grotere gebiedsontwikkeling van de Spuiboulevard.

Versterken daghoreca

13. Lijnbaan Energiehuis

Nieuw horecaconcentratiegebied

Gebied met vooral grootschalige horeca- leisure concepten. Toekomstige ontwikkelingen bieden kansen

Versterken dag- en avondhoreca

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Deelgebied

30

VISIE

6.3 Horeca in andere gebieden Buiten de horeca in de binnenstad zijn er ook andere gebieden met horeca. In deze paragraaf geven we daar visie op.

6.3.1 Horeca in de wijk- buurtcentra en op de woonboulevard In de wijk- 9 en buurtwinkelcentra10 is er horeca van verschillende allure. Het is veelal (fastservice) gericht op de bezoekers van het winkelcentrum. Horeca en detailhandel hebben veelal andere openingstijden, waardoor het combinatiebezoek beperkt is. Daghoreca heeft in winkelcentra de voorkeur, zodat ze de verblijfsfunctie en combinatiebezoek versterken. Voldoende parkeermogelijkheden zijn van belang. De opgave is een goede balans in functies, ten gunste van vitale centra, optimaal combinatiebezoek en het voorkomen van leegstand.

6.3.3 Horeca in ontwikkelingsgebieden Dordrecht groeit en heeft een aantal grotere (en kleinere) stedelijke ontwikkelingsgebieden te weten (zie kader op de volgende pagina). In de gebieden geldt dat een kleinschalig horeca-aanbod wenselijk kan zijn. Dit aanbod is dan ondersteunend aan de andere functies, zoals wonen, werken en recreëren. Voor uitbereiding met nieuwe horeca is fasering relevant. Voorzieningen moeten logisch kunnen meegroeien met de bredere gebiedsontwikkeling. Voor nieuwe horeca geldt dat de behoefte moet worden aangetoond en dat het horecaprogramma niet mag leiden tot bovenmatige concurrentie met de horeca in de binnenstad. Dit kan via onafhankelijk onderzoek aangetoond worden (zie ook paragraaf 7.4).

6.3.2 Solitaire horeca in de wijken en bedrijventerreinen en buitengebied Nieuwe solitaire horeca in de wijken, op de bedrijventerreinen of in het buitengebied wordt in principe niet ondersteund. Nieuwe horeca is in de concentratiegebieden voorzien omwille van de algemene doelen (zie paragraaf 6.1.3). Soms kan nieuwe horeca op een solitaire plek echter wel gewenst zijn. Bijvoorbeeld in de aanloopgebieden met veel passanten, zoals de omgeving van het station en de Johan de Wittstraat. In dat geval kan de gemeente Dordrecht een maatwerkafweging maken (zie paragraaf 6.3.4). Op bedrijventerreinen

9

Crabbehof, Sterrenburg, Wielwijk, Bieshof, Damplein, Reeweg-Oost, Vogelplein

10 Brouwersdijk, Dubbeldamseweg, J.P. Heijeplein, Krispijnseweg-Oost, Nassauplein, stadspolders en de professor Waterinklaan. (In supermarktcentrum Merwedestraat is de toevoeging van horeca niet wenselijk, vanwege de solitaire ligging). 11 In dit geval bedoelen we bedrijven met een afhaal- en/of consumentenbezoekfunctie. 12

Voorstel is om aan te sluiten bij de zonering van het Paraplubestemmingsplan Dark Stores (2022).

NOTA HORECA GEMEENTE DORDRECHT

Naast daghoreca zijn er in de wijken ook diverse (kwalitatief hoogstaande) horecazaken aanwezig met (soms) een belangrijke functie voor de wijk, maar zeker ook ruimer. Zaken als El Bonito, Boekmans en Hoff’nar, diverse Chinese restaurant (oa. Lotus in winkelcentrum Sterrenburg) en Chez Heeren Jansen, aan de Dordtsche Kil, zijn daar voorbeelden van. De algemene beleidslijn voor horeca in deze gebieden is consolidatie. Wel blijft maatwerk mogelijk mits in lijn met de algemene doelen (zie paragraaf 6.1.3). Op de Dordtse woonboulevard is nu één lunchroom aanwezig. Ook hier geldt dat er een goede balans moet zijn tussen de winkels en de horeca.

mag geen reguliere horeca vestigen11. Ondergeschikte horeca bij bedrijven of instellingen is wel toegestaan (zie ook paragraaf 6.4.1). Op dit moment zijn dark kitchens (productiekeukens), cateringbedrijven en bezorgbedrijven niet toegestaan op bedrijventerreinen. Onderzocht wordt om deze bedrijfsvorm wel toe te staan op bepaalde (lichtere) bedrijventerreinen12 . Voorwaarde is dan dat zij geen afhaal- en/of consumentenbezoekfunctie hebben. Horeca in het buitengebied heeft een sterke relatie met recreatie. We staan positief tegenover nieuwe horeca die recreatie faciliteert. Bijvoorbeeld langs een wandel- of fietsroute. Voorwaarden is dat de horeca overdag is geopend, soms als onderdeel van een agrarisch bedrijf.

31

VISIE

Ontwikkelingsgebieden • In Amstelwijck komen gefaseerd circa 940 woningen, eventueel aangevuld met kleinschalige horecavoorziening i.c.m. andere wijkvoorzieningen13 . • Wantij-West wordt een levendige hotspot aan het water, verbonden aan de binnenstad via het gebied rondom het Energiehuis. De inzet is een ‘rondje Wantij’ langs het water. Kleinschalige en ondersteunende horeca i.c.m. recreatie is hiervan een onderdeel 14 . • Het Maasterrras is onderdeel van de Dordtse spoorzone. Er komt een groene en duurzame woonwijk15 . Kleinschalige en ondersteunende horeca kan eventueel wenselijk zijn. • Rond de nieuwe Spuiboulevard komt een levendige en groene stadswijk met 800 nieuwe, duurzame woningen. Oude kantoren maken plaats voor een deel van deze woningen. Het plan voorziet ook in het verbeteren van de looproute van de historische binnenstad naar het station. • Het Otto Dickeplein is een wat kleinere gebiedsontwikkeling. Het plein wordt getransformeerd (vergroenen, entree stad, etc.). Dat biedt potentie voor vooral daghoreca, in combinatie met ontwikkelplan Wantij-West.

14 Gemeente Dordrecht. Ontwikkelplan Wantij-West, 2023. 15 Gemeente Dordrecht, Ontwikkeling Maasterras (2023).

Soms heeft een horeca-initiatief buiten de aangewezen horecagebieden ruimtelijke meerwaarde voor de specifieke locatie en de omgeving. In dat geval kan gemeente een maatwerkafweging maken om horeca toe te staan mits: • Het concept niet binnen bestaande horecagebieden in de Dordtse binnenstad of de wijk- en buurtcentra in te passen is, of wenselijk is; • De kwalitatieve meerwaarde en wisselwerking van de specifieke locatie en het plan is aangetoond; • Er geen nieuw horecaconcentratiegebied ontstaat; • Er een aantoonbare behoefte is aan het initiatief, en het initiatief geen blijvend negatief effect heeft op de aangewezen horecastructuur of de ontwikkeling daarvan (zie ook paragraaf 7.4).