Document · PDF

Gemeente Dordrecht - Concept accountantsverslag 2023 t.b.v. commissievergadering.pdf

Dordtse Dinsdag – Beeld- en oordeelsvormende commissies 2 juli 2024, gemeente DordrechtBij agendapunt: 1: Vaststellen Jaarstukken 2023 gemeente Dordrecht - Raadsvoorstel16.501 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Ontwikkeling grondexploitaties (5/5)

Gezondheidspark – Middenzone

Ontwikkelingen Gezondheidspark – Middenzone Begin 2024 heeft een actualisatie van de grondexploitatie Gezondheidspark – Middenzone plaatsgevonden. Deze actualisatie was gebaseerd op de lopende overeenkomst met de projectontwikkelaar. Begin mei 2024 is de gemeente in de rechtszaak tegen de projectontwikkelaar door de rechter in het gelijk gesteld, waardoor het meest waarschijnlijke scenario is dat de overeenkomst wordt ontbonden. Om deze reden heeft de gemeente in mei 2024 een 2e actualisatie uitgevoerd, waarbij de grondprijzen zijn doorgerekend op basis van een nieuwe grondwaardeberekening. Het BBV schrijft immers voor dat in de waardering van de grondexploitaties het ultimo boekjaar geldende vastgestelde plan als uitgangspunt moet worden genomen. Wij hebben de uitgangspunten onder deze berekening gecontroleerd en kunnen ons hierin vinden. Doordat de gemeente door de rechtbank in het gelijk is gesteld is het risico op claims afgenomen ten opzichte van 2022. Doordat geen sprake meer is van een overeenkomst met een projectontwikkelaar, zijn de risico’s en onzekerheden binnen het project Gezondheidspark – Middenzone echter wel toegenomen ten opzichte van 2023. Hiermee is rekening gehouden in de paragraaf weerstandsvermogen.

Amstelwijck Wonen

Ontwikkelingen Amstelwijck Wonen Voor het project Amstelwijck Wonen heeft in 2023 de verkoop plaatsgevonden van de eerste en tweede deelfase op basis van de overeenkomst met de ontwikkelaar. Als gevolg van deze grondleveringen is in het boekjaar 2023 voor het eerst winst genomen op het project Amstelwijck Wonen. Van de nog te realiseren opbrengsten voor het project Amstelwijck Wonen is voor circa 1/3e reeds een koop/verkoopovereenkomst gesloten. Voor de overige opbrengsten hebben wij de inschatting van de nog te realiseren opbrengsten gecontroleerd aan de hand van de door de gemeente opgestelde residuele grondwaardeberekening. Deze berekening is intern gecontroleerd door de taxateur van de gemeente. Wij hebben de belangrijkste uitgangspunten uit deze berekening getoetst aan de hand van externe bronnen voor verkoopprijzen en bouwkosten. Hiermee hebben wij vastgesteld dat de nog te realiseren opbrengsten toereikend zijn onderbouwd. De ramingen onder de kosten zijn opgesteld door het IBD en in het boekjaar gerealiseerd met een gemiddeld indexatiepercentage. Wij hebben de ramingen van het IBD getoetst aan de werkelijke inschrijvingen, waarmee de betrouwbaarheid van de ramingen van het IBD in voldoende mate kan worden vastgesteld.

Wel adviseren wij de gemeente om op korte termijn deze ramingen te laten actualiseren, aangezien een aantal deelramingen reeds een aantal jaar oud is en tussentijds alleen geïndexeerd zijn op basis van gemiddeld gerealiseerde indexatiepercentages.

Dordtse Kil IV deel 1 en deel 2

DASHBOARD

Ontwikkelingen Dordtse Kil IV deel 2 Uw raad heeft in 2021 besloten om tevens het complex Dordtse Kil IV deel 2 in exploitatie te nemen. Ultimo 2023 is sprake van een positieve eindwaarde van € 34,9 miljoen (2022: € 27,1 miljoen positief) waarbij het de verwachting is dat het complex ultimo 2032 volledig is gerealiseerd. Gezien er nog geen verkopen zijn gerealiseerd is nog geen tussentijdse winst verantwoord. Aan de nog te realiseren opbrengsten voor Dordtse Kil IV deel 2 ligt een externe taxatie ten grondslag.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Belangrijkste bevindingen Jaarrekening

MVA - geactiveerde saneringskosten

Activering van saneringskosten Naar aanleiding van de controle op de investeringen hebben wij voor een bedrag van circa € 1,3 miljoen vastgesteld dat kosten waren geactiveerd met betrekking tot de sanering van de gronden binnen het project Dordthuis. Het BBV schrijft echter voor dat saneringskosten niet kunnen worden geactiveerd. De Commissie BBV ziet deze kosten als achterstallig onderhoud, omdat sprake is van kosten die gemaakt worden op basis van ontwikkelingen uit het verleden. In de jaarrekening is het bedrag van € 1,3 miljoen gecorrigeerd van de materiële vaste activa naar de exploitatielasten. Wij adviseren u bij uitvoering van de interne controle op de investeringen de activeerbaarheid van de kosten nauwgezet te controleren.

MVA – Bijdragen van derden

Bijdragen van derden Wij constateren bij de controle op de materiële vaste activa dat de gemeente voor diverse projecten bijdragen van derden ontvangt. Deze bijdragen van derden moeten naar rato van de werkelijke bestedingen in mindering worden gebracht op de geactiveerde uitgaven. Wij hebben echter vastgesteld dat de gemeente voor een aantal projecten de bevoorschotting (kasbasis) heeft gehanteerd als basis voor de verminderingen. Het risico bestaat dat hierdoor pas bij het opmaken van de jaarrekening blijkt dat sprake is van kredietoverschrijdingen. Daarnaast leidt deze werkwijze tot een onjuiste presentatie in de balans van zowel de investeringen als de vooruit ontvangen dan wel nog te ontvangen subsidies. Naar aanleiding van onze controle is een bedrag van € 0,7 mio gecorrigeerd. Wij adviseren om tussentijds en bij de jaarafsluiting specifieke aandacht te besteden aan de nauwkeurige afgrenzing van de bijdragen van derden voor de materiële vaste activa.

Voorziening vervangingsinvesteringen riolering

Inzicht in spaardeel vervanging riolering De gemeente spaart middels de rioolheffing voor vervangingsinvesteringen riolering. Hiervoor heeft de gemeente in 2021 een nieuwe GRP vastgesteld. Op basis van het GRP wordt de voorziening vervangingsinvesteringen riolering jaarlijks gedoteerd. Vanwege de sterk oplopende kosten voor onderhoud en vervanging heeft de gemeente in het boekjaar een negatief resultaat op het taakveld Riolering verantwoord van circa € 0,4 mio. In de huidige werkwijze past de gemeente op basis van de begroting de dotatie aan de voorziening vervangingsinvesteringen aan, waarbij de werkelijke dotatie niet gekoppeld is aan het werkelijke spaarbedrag, dan wel aan de werkelijke bestedingen. Hierdoor bestaat het risico dat de gemeente een hoger bedrag doteert aan de voorziening dan zij daadwerkelijk met de rioolheffing heeft opgehaald. Het spaarbedrag is echter goedgekeurd binnen het GRP, evenals de toe te passen indexatie. Hierdoor is de dotatie in lijn met de afspraken die met de raad zijn gemaakt. Wij adviseren u bij de actualisatie van het GRP een vaste opslag op de heffing te hanteren, zodat de toerekeningen aan de voorziening vervangingsinvesteringen zuiver plaatsvindt voor dat deel wat specifieke gespaard wordt voor vervangingsinvesteringen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Belangrijkste bevindingen Jaarrekening

Overlopende activa en passiva Verantwoording regioafspraken

Regionale projecten De gemeente heeft met de andere gemeenten binnen de Drechtsteden verschillende samenwerkingsafspraken die niet zijn vormgegeven in separate entiteiten, maar lichtere samenwerkingsvormen betreffen. Te denken valt hierbij aan regionale projecten, maar ook Smart Delta en de activiteiten van Servicegemeente Dordrecht. Op basis van deze afspraken zetten de gemeenten gezamenlijk middelen in om beleidsdoelstellingen in de regio te realiseren of taken onderling uit te besteden. De jaarlijkse bijdragen worden op basis van de begrotingen van de diverse samenwerkingsverbanden bepaald. In veel gevallen is de afspraak dat een tekort of overschot van minder dan 3% van het jaarsaldo door Dordrecht kan worden ingezet in het volgende jaar. Dit leidt in de jaarrekening tot een als vooruit ontvangen bedrag te verantwoorden positie. De gemeente Dordrecht draagt zelf ook bij aan deze projecten, waardoor het Dordtse deel van deze overschotten feitelijk een verplichting aan Dordrecht zelf is. Omdat op deze middelen een verplichting rust jegens de regio kunnen wij ons vinden in deze verwerkingswijze. Wel verdient het aanbeveling meer tussentijds af te rekenen en zodoende de impact van deze projecten op de balans beperkt te houden.

Reserve afschrijvingen

Overlijdensrisico en arbeidsongeschiktheids risico wethouders

DASHBOARD

Incidentele overheveling reserve afschrijvingen In het boekjaar heeft een incidentele bijstelling plaatsgevonden van de reserve afschrijvingen. De gemeente heeft een tweetal verminderingen doorgevoerd voor een totaalbedrag van circa € 9,0 miljoen. Deze verminderingen hangen samen met de waarde van activa die niet (volledig) worden afgeschreven, maar waarvoor wel het gehele initiële bedrag in de reserve afschrijving was gestort bij het openen van het krediet. Het gecorrigeerde bedrag ziet op in het verleden gedane investeringen met een restwaarde of gronden en terreinen waarop in zijn geheel niet wordt afgeschreven. Wij hebben deze verminderingen gecontroleerd en vastgesteld dat de verminderingen in overeenstemming zijn met de waarde van de activa, dan wel de gehanteerde restwaarden. De eindstand van de reserve afschrijvingen sluit aan op waarde van de activa minus de grondwaarde en de restwaarde. Hiermee is vastgesteld dat de reserve ultimo 2023 nauwkeurig en volledig is bepaald. Risico op overlijden of arbeidsongeschiktheid wethouders De gemeente ontvangt jaarlijks van ProAmbt een overzicht van de verplichtingen en risico’s die samenhangen met de voorziening wethouderspensioenen (APPA). Uit deze brief blijkt dat de gemeente overlijdensrisico en arbeidsongeschiktheidsrisico loopt voor de zittende wethouders.

De risico’s per wethouder zijn omvangrijk en tellen op tot een bedrag van respectievelijk € 5,3 mio en € 15,0 mio. Wij adviseren u te beoordelen in hoeverre het wenselijk is om voor deze risico’s een verzekering af te sluiten ter dekking van (een deel) van de risico’s die de gemeente loopt.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 BBV, WNT en SiSa

BBV wordt nageleefd

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Bevindingen SiSa-bijlage

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Dordrecht de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Dordrecht deze paragraaf opgenomen heeft in de jaarstukken 2023. Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.

De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2023 niet meer bedragen dan € 223.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 van de gemeente Dordrecht niet strijdig zijn met de WNT. SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening 2023 genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2023. Op grond van ons onderzoek hebben wij na aanpassing bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Wij hebben de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage in de jaarrekening 2023 vastgesteld. Een gedetailleerd overzicht van onze bevindingen is opgenomen in bijlage B. Van de huidige 56 SiSa-regelingen zijn er 17 nieuw ten opzichte van vorig jaar.

Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekeningcontrole. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering:  € 12.500 indien de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000;  10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000;  € 125.000 indien de omvangsbasis groters is dan € 1.000.000.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Significante schattingsposten

Wijze van inschatten van de diverse schattingsposten in de jaarrekening.

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college schattingen moet maken. Bepaalde schattingen kennen een (additionele) schattingsonzekerheid en zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Dit laatste betekent dat de schatting vatbaar is voor een inherent gebrek aan nauwkeurigheid in de waardering.

Overall zien wij realistische inschattingen in de jaarrekening

Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het management bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendenties. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of pessimistisch hebben aangemerkt.

Voor grondexploitaties zien wij een optimistisch niveau van inschatten, echter niet zodanig dat wij hiervoor een controleverschil rapporteren.

BEDRAG (x € 1.000)

POST IN DE JAARREKENING

TOELICHTING SCHATTING

Materiële vaste activa

638.435



Wij concluderen dat de afschrijvingstermijnen die door de gemeente gehanteerd worden in lijn zijn met de verwachte economische levensduur van de betreffende categorieën. Voor wat betreft de waardering van het vastgoed hebben wij de analyse van de huidige functies van het vastgoed beoordeeld en vastgesteld dat voor het vastgoed met een bedrijfseconomische functie geen afwaardering noodzakelijk is.

Financiële vaste activa

129.411



Wij concluderen dat de inschattingen van het college ten aanzien van deze deelnemingen en (gerelateerde) leningen evenwichtig tot stand zijn gekomen. Wij constateren dat een afwaardering van deelnemingen en/of leningen niet noodzakelijk is.

Grondexploitaties

68.845



Grondexploitaties zijn gewaardeerd op basis van prudente uitgangspunten welke gestaafd zijn met externe bronnen, ramingen van het ingenieursbureau en getekende overeenkomsten. Voor een tweetal complexen (Stadswerven en Middenzone) hebben wij vastgesteld dat in de onderbouwingen van de opbrengstenramingen uitgangspunten worden gehanteerd die ons inziens een optimistische inschatting zijn. De schattingen zijn echter wel goed overwogen en daarmee als aanvaardbaar beoordeeld.

Uitzettingen korter dan 1 jaar – Overige vorderingen

17.343



Voor het saldo van de debiteuren is een voorziening gevormd. Op basis van onze controle van de hiervoor gehanteerde uitgangspunten concluderen wij dat de voorziening voor dubieuze debiteuren en daarmee de waardering van de deiteuren toereikend is bepaald.



De voorziening voor wethouder pensioenen (APPA) per eind 2023 is onderbouwd door actuariële berekeningen van een externe serviceorganisatie. Deze organisatie heeft de uitgangspunten uit de circulaire van het ministerie gebruikt. Daarnaast is de voorziening geïndexeerd met 3,03%; dit betreft de index per 1 januari 2024 van het ABP. De nieuwe collegeleden zijn allen meegenomen in de voorziening.



De voorziening FLO (functioneel leeftijdsontslag) per eind 2023 is onderbouwd met netto contante waarde berekeningen van een externe serviceorganisatie. Wij hebben de uitgangspunten die door de externe partij zijn gehanteerd getoetst. De uitgangspunten zijn logisch en betrouwbaar.

APPA voorziening (wethouderpensioen)

Voorziening FLO

 Conservatief, maar aanvaardbaar

DASHBOARD

OORDEEL

JAARREKENING

4.916

10.895

 Neutraal

 Optimistisch, maar aanvaardbaar  Niet aanvaardbaar

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

Bijlagen

Onze controle

Bevindingen SiSa-bijlage

Duurzaamheid

Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025

A. Onze controle

Doel en object van de controle Opdracht

Strekking van de controleverklaring

Materialiteit

Onafhankelijkheid

DASHBOARD

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Dordrecht, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2023 van de gemeente Dordrecht aan de daaraan te stellen eisen voldoet, verstrekken wij hierbij een goedkeurende controleverklaring. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle zijn afdoende behandeld en onze controle is dan ook afgerond.

Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 8.225.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 411.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn.

Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Dordrecht zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Controleaanpak

Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Wij hebben voor de volgende risico’s − die zich met een hoge waarschijnlijkheid kunnen voordoen én mogelijk materiële impact hebben − in onze controle meer aandacht gehad: 



Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen

Het risico van management override of internal controls; dit is het ook op grond van de controlestandaarden te onderkennen risico dat het management buiten de getroffen interne beheersingsmaatregelen om invloed zou kunnen of willen uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten; Facturen worden ten onrechte goedgekeurd, omdat de prestatie niet is geleverd of de prijs op de factuur niet overeenkomstig het contract is.

Vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Dordrecht zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Dordrecht als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar. Op basis van artikel 12 van de Gemeentewet kunnen gemeente bij langdurige financiële tekorten een beroep doen op een extra uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de omvang van het gemeentefonds hierdoor niet wijzigt betalen andere gemeenten daar dus aan mee. Om die reden moeten gemeenten aan allerlei voorwaarden voldoen om deze aanvullende uitkering te kunnen ontvangen. Maar in principe kunnen gemeenten hierdoor niet failliet gaan. Het gevolg hiervan is dat crediteuren en andere stakeholders nooit benadeeld kunnen worden door een faillissement.

Desalniettemin is de financiële positie vanuit het perspectief van raadsleden van belang en moet het college van burgemeester en wethouders inzicht geven in hoeverre de gemeente in staat is om de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen, zonder tussenkomst van de toezichthouder. Met de invoering van de aangepaste Nederlandse Standaard 700 dienen accountants voor gemeenten in hun controleverklaringen bij jaarrekeningen naast fraude te rapporteren over de veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het college van burgemeester en wethouders over de gehanteerde uitgangspunten om de normale bedrijfsvoering voort te kunnen zetten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De jaarstukken 2023 van de gemeente Dordrecht bestaan uit:  

het jaarverslag 2023 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2023 (rechtmatigheidsverantwoording, balans met toelichtingen, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De grondslagen van de jaarrekening 2023 zijn aanvaardbaar

Geautomatiseerde gegevensverwerking

DASHBOARD

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2023. In 2023 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter d.d. 29 januari 2024.

Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interim-controle heeft meerdere bevindingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Dordrecht heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen. Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2023 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (SiSa-bijlage)

GOEDKEUREND FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Fout

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Onzekerheid

A21

Onzekerheid

Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023 Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit 2023 Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

Fout

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

Onzekerheid

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

Fout

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

Onzekerheid

C25

Beleidsregeling subsidies Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit (BIRK)

Fout

C25

Beleidsregeling subsidies Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit (BIRK)

Onzekerheid

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

Fout

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

Onzekerheid

C41B Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

C41B Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

A16

A21

Fout

C55

Aanpak energiearmoede

Fout

C55

Aanpak energiearmoede

Onzekerheid

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Fout

Onzekerheid

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Fout

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onzekerheid

C94

Onzekerheid

C95

Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

Fout

C95

Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

Onzekerheid

C100 Regeling kansrijke wijk

Fout

C100 Regeling kansrijke wijk

Onzekerheid

C105 Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

Fout

C105 Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

Onzekerheid

C106 Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

Fout

C106 Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

Onzekerheid

C209 Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

Fout

C209 Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

Onzekerheid

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Fout

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Onzekerheid

D10

Volwasseneneducatie

Fout

D10

Volwasseneneducatie

Onzekerheid

D12

Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024

Fout

D12

Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024

Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

C62

Onzekerheid

C75

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Regiodeals 3e tranche

C75

Regiodeals 3e tranche

C92

C62

C94

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Fout

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

D12A Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024

Fout

D12A Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020–2024

Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

Fout

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

Onzekerheid

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

Fout

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

Onzekerheid

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

Fout

D21

Specifieke uitkering impuls jongerencultuur

Onzekerheid

D22

Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters

Fout

D22

Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters

Onzekerheid

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Fout

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Onzekerheid

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

Fout

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

Onzekerheid

E19

Regeling specifieke uitkering uitvoeringspilots Ruimtelijke Adaptatie tweede tranche

Fout

E19

Regeling specifieke uitkering uitvoeringspilots Ruimtelijke Adaptatie tweede tranche

Onzekerheid

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

Fout

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

Onzekerheid

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

Fout

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

Onzekerheid

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

Fout

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

Onzekerheid

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

Fout

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

Onzekerheid

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

Fout

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

Onzekerheid

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

Fout

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

Onzekerheid

E104 Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

Fout

E104 Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

E97 E97

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

Fout

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

Onzekerheid

F20

Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden

Fout

F20

Regeling specifieke uitkering Impulsaanpak winkelgebieden

Onzekerheid

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

Fout

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

Onzekerheid

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023

Fout

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2022

Fout

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2022

Onzekerheid

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2023

Fout

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Fout

Onzekerheid

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023 G12 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2023 G12A Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2022 G12A Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2022 G13 Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023 G12

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Fout

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

Onzekerheid

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Fout

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

Onzekerheid

Regeling Sportakkoord 2020-2022

Fout

Regeling Sportakkoord 2020-2022

Onzekerheid

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

Fout

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

Onzekerheid

H30

Fout

Onzekerheid

H32

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden

Fout

H32

Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden

Onzekerheid

H35

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

Fout

H35

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

Onzekerheid

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

H30

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023

Fout

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen

BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_totaal 2022

Fout

G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_totaal 2022

Onzekerheid

G3A

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_totaal 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_totaal 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_totaal 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_totaal 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_totaal 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_totaal 2022 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de

hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_totaal 2022 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_totaal 2022

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G3A

G3A G3A G3A G3A G3A G3A G3A

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Tozo 2_gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 2_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Fout

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G4 G4 G4

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE OMVANG IN €

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

Tozo 2_gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 2_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 3_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 4_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Fout

G4A

Tozo 5_gemeentedeel 2023

Onzekerheid

G4A

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G4A

G4A G4A G4A

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

BIJLAGEN

C. Duurzaamheid

C. Duurzaamheid Met ingang van 2024 zullen bedrijven op basis van de CSRD meer gaan rapporteren over duurzaamheid

Op dit moment geen verplichte duurzaamheidsverantwoording voor gemeenten

Via de keten en stakeholders wel kansen en gevolgen van de CSRD/ESRS voor gemeenten

DASHBOARD

Ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheidsverslaggeving De Corporate Social Responsibility Disclosure (CSRD) is een Europese richtlijn die verplicht is voor grote ondernemingen. De richtlijn heeft als doel om bedrijven te verplichten transparanter te zijn over hun impact op duurzaamheid en maatschappij. De CSRD is aangenomen door het Europees Parlement en is sinds januari 2023 in werking. De Nederlandse implementatiewet volgt uiterlijk in het najaar van 2024. De CSRD verplicht ondernemingen om informatie openbaar te maken over hun beleid en prestaties op het gebied van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Deze informatie moet opgenomen worden in het jaarverslag van het bedrijf en moet voldoen aan bepaalde standaarden en richtlijnen. De richtlijn zal naar verwachting bijdragen aan een meer duurzame economie en aan het bereiken van de doelstellingen van de Europese Green Deal en de VN Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De uniforme wijze waarop deze verantwoording plaats moet vinden is vastgelegd in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Deze set aan standaarden bevat algemene bepalingen voor alle organisaties, sectorspecifieke standaarden en biedt de ruimte voor bedrijfsspecifieke standaarden. Bedrijven zijn druk bezig met de voorbereiding voor deze nieuwe verantwoording.

Grote bedrijven moeten als eerst gaan rapporteren, kleinere organisaties volgen in de jaren daarna. Voor alle organisaties is een ingroeimodel van toepassing. De omvang, diepgang en controle (door de accountant) van de verantwoording zal stapsgewijs toenemen. Middels CSRD en de ESRS kunnen bedrijven hun prestaties op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen inzichtelijk maken, waardoor ze beter in staat zijn om duurzaamheidsdoelen te stellen en te bereiken. Decentrale overheden kunnen deze informatie gebruiken om te bepalen welke bedrijven het beste passen bij hun eigen duurzaamheidsdoelen en beoordelen welke bedrijven voldoen aan de eisen voor aanbestedingen en subsidies. Daarnaast kunnen deze richtlijnen gebruikt worden om ook zelf transparant en uniform te rapporteren over duurzaamheid. Stand van zaken duurzaamheidsverantwoording door gemeenten Gemeenten hebben een grote impact op mens en maatschappij en hebben daarom bij uitstek geschikt om duurzaamheidsdoelstellingen te beïnvloeden. Een groeiend aantal gemeenten is zich hiervan bewust en heeft zich aangesloten bij het VNG-initiatief om een zogenoemde SDG-gemeente te worden. Daarnaast hebben gemeenten zich via diverse initiatieven gecommitteerd aan diverse duurzaamheidsdoelstellingen, dan wel zijn hiertoe verplicht.

Gemeenten zijn vooralsnog niet verplicht om een duurzaamheidsrapportage volgens de CSRD-richtlijn op te stellen. Op basis van het BBV bestaat nog geen verplichting voor gemeenten om te rapporteren over bijvoorbeeld de invloed die bedrijven binnen de gemeente hebben op het milieu en op het welzijn van de burgers, en over de duurzaamheid van de eigen bedrijfsvoering. Op dit moment zijn gemeenten bijvoorbeeld niet verplicht om te rapporteren over de eisen die ze stellen aan leveranciers op het gebied van social return en duurzaamheid, en in welke mate deze tot resultaten leiden. Daarnaast hoeven gemeenten geen verslag te doen over de eigen CO2-uitstoot of over het aantal burgers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Doordat vanuit het BBV geen verplichting of handreiking bestaat voor duurzaamheidsverslaggeving zien we in de praktijk allerlei verschillen in verantwoording. In onze rapportage “Naar een verantwoord verslag: geen keuze” van oktober 2023 hebben we een inventarisatie opgenomen van de huidige stand van zaken. Het beeld wat hieruit naar voor komt is dat er grote kloof bestaat tussen de duurzaamheidsambities en de verantwoording over duurzaamheid. Grote gemeenten bieden wel meer transparantie over duurzaamheid dan kleine gemeenten.

Een andere belangrijke conclusie is dat iedere gemeente op zijn eigen manier verantwoord en daarmee gemeenten onderling lastig te vergelijken zijn. Op het gebied van transparantie, uniformiteit en vergelijkbaarheid kan nog veel verbetering gerealiseerd worden. Indirecte betrokkenheid bij duurzaamheidsverantwoording Gemeenten krijgen desondanks links- of rechtsom te maken met duurzaamheidverslaggeving op basis van de CSRD/ESRS. Stakeholders van de gemeenten, waaronder de banken vragen hier namelijk steeds vaker om. Het is dan ook de vraag in hoeverre een gemeente het zich kan permitteren om niet concreter en transparanter te rapporteren over haar impact op duurzaamheid. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

C. Duurzaamheid

Gemeenten krijgen via de waardeketen van andere organisaties te maken met de CSRD/ESRS. Ze zijn tenslotte onderdeel van de waardeketen van bedrijven die onder de CSRD-richtlijn vallen. Zo worden gemeenten genoemd in de CSRD-verslagen van grote bedrijven, omdat ze bijvoorbeeld verantwoordelijk zijn voor het afgeven van vergunningen aan deze bedrijven en moeten daarom deze partijen ook van informatie gaan voorzien. Dit kan betrekking hebben op reguliere inkopen, maar bijvoorbeeld ook bij het aantrekken van financieringen of het afsluiten van verzekeringen. Duurzaamheidsverantwoording wordt op deze wijze doorgelegd naar de gemeenten, net zoals de gemeente zelf ook eisen doorlegt aan anderen. Op dit moment werken wij in de Coalition of the willing met diverse partijen samen om tot een handreiking en set aan duurzaamheidsindicatoren te komen voor decentrale overheden om ook hier een beweging in te kunnen maken. De verwachting is dat deze handreiking in het vierde kwartaal aan de Commissie BBV en de Commissie BADO wordt aangeboden en voor u beschikbaar komt.

Aanbeveling: Bespreek de ambities op het gebied van duurzaamheidsverantwoording. In het vierde kwartaal 2024 komt een handreiking en set aan indicatoren beschikbaar die specifiek voor decentrale overheden is ontwikkeld in samenwerking met o.a. BZK, VNG en CBS

Kansen bij gestandaardiseerde (vrijwillige) duurzaamheidsverantwoording - Transparantie en Uniformiteit Gemeenten kunnen op het gebied van verantwoording richting stakeholders veel winst behalen wanneer gerapporteerd wordt volgens gestandaardiseerde richtlijnen. Het samenstellen van een duurzaamheidsverantwoording vraagt om heldere, niet-financiële taal op het gebied van duurzaamheid. En niet alleen wat de eigen organisatie betreft, ook de omgeving speelt een rol. Dat is een groot verschil met de huidige gemeentelijke jaarstukken die omvangrijk en niet altijd even toegankelijk is en op de wettelijke taken gericht zijn. Wij zien het als kans voor gemeenten ook in bredere zin de effectiviteit van de verslaglegging te vergroten en meer te laten aansluiten bij de behoefte van de belangrijkste belanghebbenden. Het grootste inzicht ontstaat wanneer de verantwoording uniform, vergelijkbaar en transparant tot stand komt, waar de genoemde handreiking zeker aan zal bijdragen. Wij adviseren u als raad hierover met het college in gesprek te gaan en de huidige verslaglegging op het thema duurzaamheid nadrukkelijk tegen het licht te houden. Een route om gestructureerd tot een verantwoording te komen die de behoefte van de belangrijkste belanghebbenden zo goed mogelijk invult treft u in onderstaand stappenplan aan.

Wij zijn u graag van dienst om u in het gesprek met het college te ondersteunen. In de fase van strategie ontwerp zien wij ook een duidelijke rol voor de gemeenteraad. Allereerst bij het bepalen van de visie & ambitie. Dat gaat over de duurzaamheidsdoelstellingen, maar in het geval van een vrijwillige ESG-verantwoording ook over het ambitieniveau en de vorm waarin dit plaats zal vinden, de thema’s die u hierin belangrijk vindt en de rangschikking naar het belang van de verschillende thema’s. Het definiëren van wie uw belangrijkste belanghebbenden (stakeholders) zijn is een belangrijke stap om de breedte en diepgang van uw duurzaamheidsbeleid en –verantwoording zo goed mogelijk aan te laten sluiten op hun behoeften en zorgen. In deze beide stappen zien wij een belangrijke rol voor u als gemeenteraad weggelegd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

D. Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025

Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025 (toepassing in 2024 toegestaan)

Relevante wijzigingen in het BBV met ingang van begrotingsjaar 2025 (toepassing in 2024 toegestaan) In december 2023 heeft de commissie BBV een aantal notities geactualiseerd. Het betreft de notities Rente, Overhead en Grondexploitatie. Hieronder hebben wij per onderwerp de belangrijkste wijzigingen opgenomen en gekoppeld aan de impact voor uw gemeente. Alle notities zijn van toepassing met ingang van begrotingsjaar 2025, en mogen worden toegepast voor begrotingsjaar 2024. Notitie rente De belangrijkste wijziging uit de notitie rente betreft een aanpassing in de toerekening van de rentelasten aan de grondexploitaties. Tot en met 2023 is het alleen toegestaan om de werkelijke rente over het vreemd vermogen (naar rato) toe te rekenen aan de grondexploitaties. Dit geldt tevens voor de toekomstige rentelasten. Met ingang van boekjaar 2025 (en eventueel 2024) wordt voor grondexploitaties geen onderscheid meer gemaakt in het BBV, waardoor de rentetoerekening plaatsvindt op basis van de reguliere omslagrente. Een tweede belangrijke wijziging is de herintroductie van de mogelijkheid om rentetoerekening aan het eigen vermogen en de voorzieningen toe te passen. Deze mogelijkheid is in 2016 door de commissie BBV beëindigd, maar in de notitie 2023 als keuzemogelijkheid opgenomen.

Wij adviseren in 2024 een weloverwogen keuze te maken in het toepassen van de toerekening van rente aan het eigen vermogen en de voorzieningen. Notitie Overhead De commissie BBV heeft in de notitie Overhead 2023 de regelgeving met betrekking tot de toerekening van Overhead geactualiseerd, verduidelijkt en samengevoegd in één notitie. De belangrijkste uitspraken en aanbevelingen zijn als volgt: 

Stellige uitspraak: Voor de berekening van de tarieven voor de lokale heffingen moet de methodiek voor toerekening van overhead worden gebruikt zoals deze is opgenomen in de financiële verordening. Deze methodiek mag niet afwijken van de overige methodieken voor het toerekenen van overhead.



Aanbevelingen: De commissie adviseert om overhead niet bij de begroting vorm te geven maar door middel van de financiële verordening of door een notitie overhead aan de raad voor te leggen en deze periodiek te herzien. In deze nota neemt de gemeente keuzes op ten aanzien van: kaderstelling, methodiek en onderscheiding primaire processen en overhead.

Notitie Grondexploitatie De belangrijkste wijzigingen in de notitie grondexploitatie zien toe op de wijzigingen ten aanzien van de Omgevingswet, die onder andere hebben geleid tot een aanpassing van de lijst met verhaalbare kostensoorten. Deze wijzigingen gaan, in verband met de invoering van de Omgevingswet in per 1 januari 2024. Deze wijzigingen hebben met name invloed op verslaggevingsaspecten bij faciliterend grondbeleid. De overige wijzigingen zien met name toe op de voorwaarden voor warme gronden, de voorbereidingskosten en gemengde projecten. Daarnaast is de rentetoerekening, zoals hierboven is toegelicht gewijzigd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

bdo.nl

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/870/documents/33673