Eindrapport Evaluatie Kromhout-Kasperspad Onderzoekshuis 14-10-2024.pdf

Door de gezamenlijke inspanning om dit stroomschema te creëren, hopen bewoners dat de gemeente en andere betrokken partijen nu consistent en transparant zullen communiceren, zodat zij zich meer betrokken en geïnformeerd voelen over wat er speelt in hun wijk. Het behoud en de opvolging van het stroomschema is van groot belang voor de toekomst en het vertrouwen van bewoners in de betrokken partijen in het gebied. Consistente en transparante communicatie zorgt ervoor dat bewoners zich meer betrokken en gerustgesteld voelen, wetende dat zij op de hoogte worden gehouden van belangrijke incidenten in hun omgeving. Door dit schema in stand te houden, kunnen de gemeente en andere betrokken partijen het vertrouwen van de bewoners versterken en een positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid en veiligheid in de wijk.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

53

Component 4: Betrokkenheid stakeholders

“Er waren momenten waarop er helemaal geen informatie naar bewoners werd gecommuniceerd over belangrijke zaken in de wijk. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor het Leger des Heils. Bij het Leger des Heils is dit slecht één keer goed gegaan in de afgelopen drie jaar, namelijk toen er voor de tweede keer brand was. Toen werd er duidelijk en netjes gecommuniceerd naar bewoners. Vanuit de gemeente en vanuit de andere partners is het ook zoeken naar de juiste frequentie en manier van het communiceren van beleid en incidenten. Om dit te verbeteren hebben we als partijen gezamenlijk een schema opgesteld dat aangeeft op welke momenten er gecommuniceerd moet worden met bewoners. Dit schema is gedeeld via de groepsapp en ook opgehangen in de buurtkamer.” - Bewoner uit de wijk De beheergroep Zowel gemeentelijke medewerkers als externe partners erkennen de waarde van de beheergroep en zien het als een essentieel platform voor samenwerking in de wijk. Er wordt echter aangegeven dat het minder frequente bijeenkomen, in vergelijking met de eerdere cyclus van eens per zes weken, als positief wordt ervaren. Dit biedt ruimte voor meer gerichte en effectieve bijeenkomsten. Daarnaast wordt de behoefte geuit om de beheergroep een meer strategische focus te geven.

Externe partners geven aan dat de huidige vergaderingen soms teveel tijd in beslag nemen door het beantwoorden van vragen die eerder via direct contact hadden kunnen worden opgelost. Dit geeft hen het gevoel dat de beheergroep minder effectief wordt benut. Gemeentelijke medewerkers en externe partijen pleiten ervoor dat de beheeroverleggen meer toekomstgericht zijn en zich richten op strategische kwesties die de lange termijn en de toekomst van de wijk Kromhout-Kasperspad beïnvloeden.

“Ik denk dat het goed is om de beheergroep vier keer in het jaar te blijven doen. Het is wel goed om te kijken naar wat er hoort in zo’n overleg aan agendapunten. Eigenlijk zou hier een format voor gemaakt moeten worden op tactisch niveau en niet op laaghangend fruit, zoals een auto die verkeerd geparkeerd staat. In de beheergroep zitten bewoners die helpen de wijk beheersbaar te houden; wat hebben we hiervoor nodig? Daar hebben zij een rol in.” - Externe professional uit de wijk

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

54

Component 4: Betrokkenheid stakeholders

Bewoners die ook actief zijn in de beheergroep hebben een andere visie op de huidige situatie. Zij voelen zich vaak geminimaliseerd in hun rol en ervaren dat belangrijke partners niet altijd meer aanwezig zijn tijdens de beheergroepvergaderingen. Dit geeft bewoners het gevoel dat hun inbreng minder serieus wordt genomen, wat hun verlangen naar meer eigenaarschap en gelijkwaardige samenwerking met de gemeente en andere stakeholders versterkt. Bewoners uiten frustratie over wat zij als een paternalistische houding van de gemeente zien, waarbij hun input niet voldoende wordt overwogen of onderzocht. Zij vinden het essentieel dat de beheergroep structureel betrokken wordt bij besluitvormingsprocessen en dat hun kennis en ervaring beter worden benut. Daarnaast merken zij op dat de frequentie van de bijeenkomsten is teruggebracht van eens per zes weken naar eens per twaalf weken, wat volgens hen de effectiviteit van het overleg kan beperken. Bewoners benadrukken dat zij beter geïnformeerd willen worden, zeker wanneer er incidenten in de wijk plaatsvinden, zodat zij hun rol als volwaardige partners kunnen vervullen.

“Wij vinden dat er te weinig aandacht wordt besteed aan de beheergroep. We hebben afgesproken dat de beheergroep als een van de eersten wordt ingelicht wanneer er een incident heeft plaatsgevonden in de wijk. We moeten vaak zelf informatie opvragen voordat er iets duidelijk is. Hierdoor ervaren wij geen gelijkwaardig partnerschap.” - Bewoner uit de wijk Bewoners die zijn gesproken via de Verbindingskamer ervaren de samenwerking met de gemeente, de Verbindingskamer en Buurtwerk als goed. Wel hebben deze bewoners vragen met betrekking tot hun eigen woonomgeving en het onderhoud van de woning, met name richting de woningcorporatie Trivire. Zij zouden beter contact willen hebben met Trivire, met name als het gaat om vragen over reparaties of onderhoudswerkzaamheden. De bewoners ervaren het wonen in het KromhoutKasperspad als zeer prettig en geven aan dat zij zich mede door buurtbewoners en de onderlinge contacten thuis voelen in de wijk. Zij hebben aangegeven niet de behoefte te hebben om actief te zijn binnen een Beheergroep, of zich aan te sluiten bij het bewonersplatform.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

55

Component 5 | Monitoring en evaluatie Deze sectie focust op de kwantitatieve analyse en de evaluatie van de meetbare resultaten. Ook brengt het in kaart hoe stakeholders kijken naar de kwantitatieve meetindicatoren en -methoden.

5

Dit onderdeel richt zich op de perceptie van stakeholders over de relevantie van de en representativiteit van de onderzoeken en indicatoren waarmee deze aanpak is gemonitord. OCD Onderzoeken Uit de evaluatie blijkt dat er enige twijfels bestaan over de bruikbaarheid en representativiteit van het onderzoek dat door het OCD is uitgevoerd, vooral met betrekking tot de kwantitatieve aanpak. Hoewel de kwantitatieve gegevens inzicht geven in generieke cijfers over de wijk, wordt er vraagtekens gezet bij de methoden van schriftelijke enquêtes. Er heerst het gevoel dat deze enquêtes mogelijk geen volledig beeld geven van de ervaringen in de wijk Kromhout-Kasperspad, omdat een deel van de bewoners de Nederlandse taal mogelijk niet voldoende beheerst. Dit kan betekenen dat bepaalde groepen bewoners niet goed worden meegenomen in het onderzoek, waardoor de representativiteit van de resultaten in twijfel wordt getrokken. Er is behoefte om de kwantitatieve gegevens aan te vullen met meer kwalitatieve inzichten om een completer beeld te krijgen van hoe de bewoners de situatie in de wijk ervaren, vooral met betrekking tot belangrijke indicatoren zoals het rapportcijfer ‘Prettig Wonen’, sociale samenhang, fysieke verloedering en sociale overlast. Daarnaast wordt opgemerkt dat de huidige monitoring door alleen het OCD te beperkt is om een volledig beeld van de wijk te krijgen.

Er missen essentiële gegevens over onderwerpen zoals de huishoudsamenstelling, het type woning waarin men woont (koop of huur), en de sociaaleconomische status van de respondenten. Hierdoor is het lastig om concrete uitspraken te doen over de diversiteit van de bewoners die de vragenlijst hebben ingevuld, wat de waarde van het onderzoek als geheel beperkt.

“Wat vooral een heel groot struikelblok is voor het OCD onderzoek, is dat enquetes vaak door een bepaald soort mensen worden ingevuld. Wat vaker hoogopgeleide mensen met een koopwoning zijn de enquete invullen. Mensen die de taal niet machtig zijn, zullen de enquete niet snel invullen. Daarom zou een combinatie van enquetes en persoonlijke verhalen wellicht goed zijn.” - Externe professional in de wijk

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

56

Component 5: Monitoring en evaluatie

Financiële monitoring Uit de evaluatie blijkt dat er in het eerste jaar bij een aantal gemeentelijke medewerkers gebrek aan inzicht was in uitgaven die in de eerste periode van uitvoering waren gedaan. Dit had met name te maken met een interne wisseling van de gemeentelijke budgethouder, die op dat moment verantwoordelijk was voor het inboeken, monitoren en vastleggen van uitgaven van de aandachtsregisseur. Uit de evaluatie blijkt dat alle uitgaven van de aandachtsregisseur altijd zijn afgestemd en goedgekeurd door de bestuurlijk portefeuillehouder, maar dat dit niet altijd goed is vastgelegd. Gemeentelijke medewerkers merkten dit in 2023 op, wat intern vragen opriep over de toewijzing van middelen. Dit onderstreept de noodzaak van continue samenwerking en overdracht om te waarborgen dat er voldoende zicht is op financiële uitgaven en inzet van middelen. Het is duidelijk dat continue financiële monitoring en samenwerking tussen de betrokken partijen cruciaal is om ervoor te zorgen dat de beschikbare middelen effectief worden ingezet en verantwoord kunnen worden.

“Het eerste jaar hebben wij geen zicht gehad op de financiën, de informatie moesten wij uiteindelijk halen uit de jaarrekeningen. Dit heeft ervoor gezorgd dat wij de afschrijvingen niet volledig konden verantwoorden.” - Gemeentelijke medewerker

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

57

Component 6 | Toekomstperspectief Kromhout - Kasperspad Tot slot wordt in de evaluatie gekeken naar de toekomst en de behoefte aan voortzetting of afronding van het plan en de borging van inzet.

6

Tijdens de evaluatie van component 6, de toekomstvisie voor het Kromhout-Kasperspad, is onderzocht welke inzet als belangrijk wordt gezien voor de wijk. Daarbij is onderzocht wat de gewenste inzet is voor de wijk, de intensiteit van de inspanningen en in hoeverre professionals en bewoners vinden dat het gebied als aandachtswijk gezien moet worden in de toekomst. De wijk vergeleken met andere wijken in Dordrecht Uit de evaluatie blijkt dat er met name bij gemeentelijke medewerkers enige twijfel bestaat over de rechtvaardiging van de forse inzet van een eigen aandachtsregisseur voor de wijk KromhoutKasperspad, zeker in vergelijking met andere delen van Dordrecht die te maken hebben met overlast en criminaliteit. Wanneer de problematiek van Kromhout-Kasperspad wordt afgezet tegen andere aandachtsgebieden in de stad, ontstaan er grote twijfels over het doorzetten van de huidige intensieve aanpak in de wijk. Er is volgens gemeentelijke medewerkers veel geld en aandacht besteed aan deze wijk, en de vraag rijst of deze inzet in verhouding staat tot wat in de rest van Dordrecht gebeurt.

Het gebied kent volgens gemeentelijke medewerkers een mondige groep bewoners die hun stem goed weten te laten horen, terwijl andere wijken te maken hebben met vergelijkbare of grotere problemen, maar minder mondige en kwetsbare bewoners kent waardoor de problematiek als dusdanig wordt aangekaart vanuit bewoners.

“Ik vind dat de aanpak weer terugmoet naar de gemeente en de wijkmanager speelt hierin een belangrijke rol. Een aparte aanpak voor handhaving is niet mogelijk, financieel niet en omdat je hiermee een verkeerd signaal afgeeft naar de andere wijken. Gewoon een aanpak met accenten die nodig zijn in een desbetreffende wijk met de juiste regisseur gekoppeld aan de wijk.” - Gemeentelijke medewerker De voortzetting van de huidige inzet zou volgens een deel van de gemeentelijk medewerkers niet houdbaar zijn, zowel financieel als beleidsmatig. Er wordt aanbevolen om in overleg met het Leger des Heils te bepalen hoe de huidige beheersbaarheid kan worden vastgehouden zonder de intensieve betrokkenheid van een aandachtsregisseur. Het voorstel is om de aanpak geleidelijk af te bouwen en de verantwoordelijkheid terug te brengen naar de gemeente, waarbij de wijkmanager een belangrijke rol speelt. Dit zou voorkomen dat er een verkeerd signaal wordt afgegeven naar andere wijken in Dordrecht, waar eveneens grote problemen spelen maar minder middelen beschikbaar zijn.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

58

Component 6: Toekomstvisie Kromhout-Kasperspad

“Ik snap dat bewoners vinden dat het Plan van Aanpak doorgezet moet worden, maar als ik de problematiek in Kromhout-Kasperspad afzet tegen problemen in andere steden of gebieden in Dordrecht, vind ik van niet. Wel vind ik dat het weggaan van […] een zachte landing moet krijgen om terugval te voorkomen. De huidige situatie is niet van dien aard dat er een aandachtsregisseur voor nodig is.” - Gemeentelijke medewerker Het helemaal loslaten van de wijk is volgens betrokkenen ook niet raadzaam, vanwege de structurele aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen in het gebied. Uit het onderzoek blijkt dat externe partners en bewoners ervaren dat extra aandacht voor de wijk Kromhout-Kasperspad essentieel blijft om de behaalde resultaten vast te houden en de situatie beheersbaar te houden. Zonder blijvende inzet is er een risico dat de problemen, zoals verloedering en sociale overlast, snel terugkeren. Stakeholders vrezen dat als de huidige aanpak volledig wordt losgelaten, de situatie snel kan verslechteren en er opnieuw conflicten en frustraties zullen ontstaan bij betrokken bewoners. Het behouden van een aangepaste vorm van het plan, bijvoorbeeld met een wijkmanager die de specifieke uitdagingen van de wijk begrijpt én snel en adequaat kan handelen, is noodzakelijk om de vooruitgang te waarborgen en te voorkomen dat de wijk terugvalt in oude patronen van overlast en onveiligheid.

“Het gaat hier in Kromhout Kasperpad nooit rustig worden, komt van alles binnen. De ligging werkt ook niet mee. Wij zitten met alle instellingen als de reclassering, GGZ-instellingen, Leger des Heils, Centraal Station, Casino’s, de Antes kliniek, en nog meer. Alles zit hier gewoon, die mensen moeten hier in de wijk zijn. Maar vergeet daarnaast ook niet dat een centrum altijd uitnodigt, in welke stad dan ook.” - Externe professional in de wijk Van aandachtsregisseur naar wijkmanager Met name gemeentelijke medewerkers geven aan dat zij van mening zijn dat het goed is om in te zetten op een overdracht van de taken van de aandachtsregisseur naar de wijkmanager, maar zij benadrukken dat dit alleen succesvol kan zijn als de wijkmanager beschikt over een profiel dat past bij de problematiek en aandacht die de wijk vraagt. Er wordt benadrukt dat voor de toekomst van de wijk Kromhout-Kasperspad een wijkmanager met lef en daadkracht noodzakelijk is om de succesvolle elementen van de huidige aanpak voort te zetten. De rol van de huidige aandachtsregisseur, met zijn vermogen om snel te schakelen en direct contact te onderhouden met bewoners, vraagt om een vergelijkbare mentaliteit bij de wijkmanager.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

59

Component 6: Toekomstvisie Kromhout-Kasperspad

De nieuwe wijkmanager zou volgens gemeentelijke medewerkers en professionals die werkzaam zijn bij externe partijen in de wijk niet alleen benaderbaar moeten zijn voor bewoners, maar ook scherp moeten blijven op wat er daadwerkelijk in de wijk gebeurt. Het snel kunnen handelen wanneer dat nodig is, staat hierbij centraal. En dit is volgens de respondenten enkel mogelijk wanneer de wijkmanager goed in verbinding staat met de wijk.

“Er is wel een wijkregisseur met lef nodig. Kan een wijkregisseur dat ook met dezelfde lefmentaliteit die de aandachtsregisseur nu heeft? In zekere mate is dat wel nodig. Het zit in een profiel van een aandachtsregisseur dat moet passen bij de wijk.” - Gemeentelijke medewerker Daarnaast is het volgens gemeentelijke medewerkers en professionals die werkzaam zijn bij externe partijen in de wijk van groot belang dat de wijkmanager beschikt over kennis van juridische interventiemogelijkheden op civiel, strafrechtelijk en bestuursrechtelijk niveau, zodat er effectief kan worden ingegrepen bij incidenten. De mogelijkheid om adequaat en snel te reageren op signalen is essentieel om de problematiek in de wijk beheersbaar te houden.

“Voor de toekomst vraagt het om snel schakelen en handelen voor de nieuwe regisseur of wijkmanager. Je moet continue scherp blijven op wat er écht gebeurd en aanspreekbaar zijn voor bewoners. Het is ook belangrijk dat er kennis is over juridische interventie mogelijkheden op civiele-, straf- en bestuursrechtelijk niveau. Het is essentieel om snel en adequaat te reageren op signalen en incidenten. Dit is nodig om het beheersbaar te houden.” - Gemeentelijke medewerker Over het algemeen wordt de huidige aanpak in de wijk door gemeentelijke medewerkers als te intensief ervaren voor de overlast die speelt in de wijk. De meeste interne medewerkers zijn het erover eens dat de aanpak zou moeten terugkeren naar de reguliere inzet van een wijkmanager, waarbij deze een centrale rol speelt in het waarborgen van de continuïteit en de verbinding met de wijk. Echter benadrukt men wel dat het Kromhout-Kasperspad altijd extra aandacht en flexibiliteit nodig heeft om op te schalen wanneer nodig, vanwege de aanwezigheid van diverse kwetsbare groeperingen in de wijk. Om de huidige samenwerking met partners in de wijk vast te houden en het vertrouwen van bewoners niet te verliezen, is het daarom belangrijk om geleidelijk en in kleine stappen terug te keren naar de reguliere inzet.

Een belangrijk aspect blijft dat de wijkmanager voor het Kromhout-Kasperspad in staat moet zijn om de huidige samenwerkingen en contacten voort te zetten, snel en adequaat kan handelen, benaderbaar is voor bewoners en kennis heeft van juridische interventiemogelijkheden.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

60

Component 6: Toekomstvisie Kromhout-Kasperspad

Een plan voor de lange termijn Uit de evaluatie blijkt dat externe professionals die werkzaam zijn in de wijk en bewoners aangeven dat het terugkeren van bepaalde probleemfiguren in de wijk de noodzaak onderstreept van een langdurige en consistente aanpak om de leefbaarheid op de lange termijn te waarborgen. Tot nu toe heeft de aanpak zich grotendeels gericht op korte- en middellangetermijndoelen, zoals het verminderen van overlast en het versterken van sociale cohesie. Echter, om blijvende resultaten te bereiken, is er behoefte aan een strategie die verder kijkt naar de toekomst. Zonder een duurzame, op lange termijn gerichte aanpak bestaat het risico dat de wijk terugvalt in de oude problemen zodra de huidige maatregelen worden afgebouwd of losgelaten. Het is daarom van cruciaal belang om de focus op de lange termijn te versterken, waarbij alle betrokken partijen – van bewoners tot externe partners – actief betrokken blijven. Alleen door voortdurende samenwerking en monitoring kan de geboekte vooruitgang worden vastgehouden en worden voorkomen dat de wijk opnieuw met dezelfde problematiek wordt geconfronteerd.

“Toch is het zorgwekkend dat sommige probleemfiguren steeds terugkomen. Dit benadrukt het belang van een langdurige en consistente aanpak om de leefbaarheid op lange termijn te waarborgen. De aanpak richtte zich vooral op korte en middellange termijn doelen, maar het is net zo belangrijk om naar de lange termijn te kijken.” - Gemeentelijke medewerker Uit het onderzoek blijkt dat bewoners het belangrijk vinden dat de wijk de komende jaren extra aandacht blijft krijgen vanuit de gemeente. Zij zouden graag zien dat het Kromhout-Kasperspad een eigen regisseur blijft houden, waardoor er korte communicatielijnen zijn tussen de gemeente en haar bewoners. Ook is er volgens bewoners budget nodig om de wijk fysiek te blijven verbeteren en verloedering tegen te gaan. Bewoners geven aan dat de gestelde termijn van drie jaar te kort is om duurzame veranderingen door te voeren en overlast structureel te verminderen. Men is daarom erg bang dat wanneer inzet nu stopt, of de aandacht vanuit een regisseur wegvalt, de overlast in rap tempo weer zal toenemen. Zij pleiten daarom ook voor een nieuwe aanpak voor de lange termijn, omdat zij ervaren dat de huidige drie jaar te kort is geweest.

“Wij zijn nog lang niet klaar! De wijk is nog niet gereed om op eigen benen te staan. Het is essentieel om structureel verbeteringen door te blijven voeren en het gesprek met elkaar aan te gaan.” - Bewoner uit de wijk

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

61

Evaluatie framework

Hoofdstuk 4 Financiële analyse In dit hoofdstuk vindt u een financiële analyse op basis van de raadsinformatiebrieven en de verwachtte uitgaven voor het Kromhout-Kasperspad 2024-2026.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

62

Financiële monitoring

Financiële monitoring In 2021 heeft de gemeenteraad via de kadernota een budget van € 1,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het plan van aanpak 'Leefbaarheid Kromhout-Kasperspad' voor de periode tot en met 2024. De middelen zijn verdeeld over drie pijlers: fysieke ingrepen, sociale initiatieven en maatregelen rondom veiligheid. In de meerjarenbegroting is voor elk van deze pijlers een gerichte kostenverdeling opgenomen. Onderstaande financiële analyse is gemaakt op basis van een grondige analyse van alle beschikbare raadsinformatiebrieven t/m april 2024 die betrekking hebben op het plan van aanpak. Toereikend budget en lagere onttrekkingen Uit de raadsinformatiebrief van april 2024 staat omschreven dat het geraamde budget voor de jaren 2021 en 2022 voldoende bleek om de geplande activiteiten uit te voeren. Ook voor 2023 en 2024 is het budget toereikend, hoewel enkele fysieke projecten vanwege externe factoren zijn vertraagd. De onttrekkingen uit de reserves voor de jaren 2022 en 2023 zijn lager uitgevallen dan oorspronkelijk begroot. In 2022 was de onttrekking aan de reserves € 171.000 lager dan verwacht. Dit was met name te wijten aan vertragingen bij fysieke infrastructuurprojecten, zoals snelheidsbeperkende maatregelen en aanpassingen in de omgeving.

Deze vertragingen werden veroorzaakt door het vervangen van de riolering aan het Kromhout en de sloop- en nieuwbouwprojecten op het Kasperspad. In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de oorspronkelijke begroting en de daadwerkelijke onttrekking uit de reserves per jaar:

Uitgaven

2022

2023

2024

Begroot

€ 512.640

€ 492.640

€ 492.640

Daadwerkelijk uitgegeven

€ 343.460

€ 281.700

Bron: Gemeente Dordrecht. (2024). Raadsinformatiebrief - Voortgang plan van aanpak Kromhout-Kasperspad. April 2024.

Vertraging fysieke projecten De lagere onttrekkingen uit de reserves zijn voornamelijk het gevolg van vertragingen bij diverse fysieke projecten. Zo is de herinrichting van de verkeerssituatie op het Kasperspad, waaronder de aanleg van een verkeersdrempel, uitgesteld totdat de sloop- en nieuwbouw op de voormalige Yulius-locatie voltooid zijn. Ook de geplande vergroening van het Kromhout en de aanleg van een inclusieve speel- en ontmoetingsplek zijn doorgeschoven naar een latere fase, wanneer het rioleringsproject en de bouwwerkzaamheden afgerond zijn.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

63

Financiële analyse

Het participatietraject met bewoners voor de vergroening van de Sint Jorisweg is daarnaast nog in ontwikkeling en zal afhankelijk van de uitkomsten daarvan en het plantseizoen worden uitgevoerd. De bewoners van Kromhout-Kasperspad hebben een sterke voorkeur uitgesproken voor de ontwikkeling van een inclusieve speel- en ontmoetingsplek. Uit de raadsbrieven blijkt dat de intentie is uitgesproken om deze projecten, die door de buurtbewoners zijn ingebracht, na afloop van het huidige plan van aanpak alsnog uit te voeren. Dit betekent dat een deel van de gereserveerde financiële middelen pas na de looptijd van het plan van aanpak ingezet zal worden. In de raadsinformatiebrief van april 2024 staat vermeld dat deze plannen een plek krijgen in het gebiedsprogramma Centrum, waar de gebiedsmanager de regie op zal houden. (Gemeente Dordrecht, april 2024, Raadsinformatiebrief Voortgang plan van aanpak Kromhout-Kasperspad). Uit de raadsinformatiebrief blijkt dat het niet nodig is om extra financiële middelen vrij te maken voor de voortzetting van initiatieven in de wijk Kromhout-Kasperspad. De benodigde middelen zijn al eerder gereserveerd en zullen pas na de looptijd van het huidige Plan van Aanpak benut worden. Dit betekent dat de financiële middelen uit de reserve, die al beschikbaar waren gesteld, ingezet kunnen worden voor toekomstige projecten en initiatieven.

Hiermee blijft er voldoende budget beschikbaar om de nodige verbeteringen in de wijk te realiseren zonder extra middelen te hoeven aanboren.

Acties

Gereserveerde middelen 2025-2026

Aanleg verkeersdrempel Kasperspad

€ 25.000

Ontmoetingsplek en speeltuin

€ 100.000

Vergroening Kromhout en Sint Jorisweg

€ 30.000

Buurtkamer t/m 2026

€ 150.000

Bron: Gemeente Dordrecht. (2024). Raadsinformatiebrief - Voortgang plan van aanpak Kromhout-Kasperspad. April 2024.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

64

Financiële analyse

Bestedingsplan Kromhout-Kasperspad 2024-2026 Op basis van de financiële gegevens die de aandachtsregisseur heeft gedeeld in het kader van deze evaluatie, is inzicht verkregen in de verwachtte uitgaven voor het Kromhout-Kasperspad voor 2024, 2025 en 2026. Het schema toont verwachte uitgaven van €254.900 voor 2024, €294.600 voor 2025 en €154.600 voor 2026. De inhuur van de aandachtsregisseur is alleen voor 2024 opgenomen, omdat zijn opdracht eind dat jaar volgens plan stopt. Voor de jaren 2025 en 2026 liggen de grootste uitgaven bij de huur van de buurtkamer, schoonmaak- en beveiligingsmaatregelen, en sociale cohesieprojecten. Daarnaast is er in 2025 een investering van €100.000 gepland voor de aanleg van een speel- en ontmoetingsplaats. Dit bestedingsplan biedt een overzicht van de voortzetting van de inzet in de wijk, waarbij de focus in de latere jaren meer op fysieke en sociale interventies komt te liggen. In onderstaande tabellen is een overzichtelijke weergave te zien van de verwachte uitgaven op basis van het bestedingsplan voor Kromhout-Kasperspad voor de jaren 2024-2026. De tabellen tonen een gedetailleerd overzicht van de verschillende kostenposten, waaronder de inhuur van de aandachtsregisseur, schoonmaak, veiligheidsmaatregelen, en geplande fysieke interventies zoals de aanleg van een speel- en ontmoetingsplek.

Deze uitgaven weerspiegelen de voortzetting van de inzet in de wijk en bieden inzicht in de geplande investeringen voor de komende jaren. Verwachtte uitgaven Kromhout-Kasperspad 2024 Omschrijving

Bedrag

Inhuur aandachtsregisseur

€

70.000

Huur Vrieseweg 8

€

27.000

Huur 10-12

€

60.000

Beveiliging

€

5.000

Schoonmaak buurtkamer

€

1.600

Interventies schone wijk (afval)

€

10.000

Opdracht evaluatie

€

25.000

SUS-wachters zomerperiode

€

25.000

AED training

€

800

Verbindingskamer

€

10.000

3D tekening

€

3.500

OCD afrondend onderzoek

€

12.000

Onvoorzien

€

5.000

Totaal

€

254.900

*na inkomsten huur politie

Bron: Bestedingsplan Kromhout-Kasperspad 2024-2026 (2024)

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

65

Financiële analyse

Verwachtte uitgaven Kromhout-Kasperspad 2025 Omschrijving

Bedrag

Vergroening

€

20.000

Verkeers (beperkende) maatregelen

€

25.000

Speel- en ontmoetingsplaats

€

100.000

Buurtkamer 10-12

€

60.000

Beveiliging

€

5.000

SUS-wachters zomerperiode

€

25.000

Schoonmaak buurtkamer

€

1.600

Interventies schone wijk (afval)

€

10.000

Bevorderen sociale cohesie

€

15.000

Communicatie (materiaal)

€

3.000

Extra ondersteuning wijkmanager

€

25.000

Onvoorzien

€

5.000

Totaal

€

€ 294.600

*na inkomsten huur politie

Verwachtte uitgaven Kromhout-Kasperspad 2026 Omschrijving

Bedrag

Buurtkamer 10-12 (na pva)

€

60.000

Beveiliging

€

5.000

Schoonmaak buurtkamer

€

1.600

Vergroening

€

15.000

Interventies schone wijk (afval)

€

10.000

Bevorderen sociale cohesie

€

15.000

Communicatie (materiaal)

€

3.000

Extra ondersteuning wijkmanager

€

25.000

Afkoop huurverplichting (oplevering Vrieseweg 10-12)

€

15.000

Onvoorzien

€

5.000

Totaal

€

154.600

*na inkomsten huur politie

Bron: Bestedingsplan Kromhout-Kasperspad 2024-2026 (2024)

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

66

Financiële analyse

Conclusie Voor de periode 2021-2024 is het budget voor het plan van aanpak ‘Leefbaarheid KromhoutKasperspad’ efficiënt beheerd. Het beschikbare budget is voor de jaren 2021 tot en met 2024 voldoende gebleken, met lagere onttrekkingen uit de reserves door de vertraagde uitvoering van fysieke projecten. Door vertragingen bij sommige fysieke projecten is er minder beroep gedaan op de gereserveerde middelen, wat ruimte biedt voor toekomstige investeringen. Diverse fysieke ingrepen zijn doorgeschoven vanwege grote bouwprojecten in de buurt. Deze projecten, zoals de aanleg van een verkeersdrempel en de ontwikkeling van een ontmoetingsplek, zullen na afronding van de bouwwerkzaamheden gerealiseerd kunnen worden als hier financiele middelen voor worden vrijgesteld. Ook zullen financiële middelen nodig zijn voor de vergroening van het Kromhout en de Sint Jorisweg en het behoud van de Buurtkamer tot 2026. Vanwege de betrokkenheid van bewoners en de vertragingen, is het wenselijk dat in de komende jaren nieuwe initiatieven kunnen ontstaan en huidige inzet behouden kan blijven. Dit zal nieuwe financiële middelen uit de reserve vergen. Het is daarom belangrijk om ook na 2024 middelen beschikbaar te houden en verdere verbeteringen in de leefbaarheid te realiseren.

Uit de financiële analyse van de raadsinformatiebrieven en het verwachte bestedingsplan dat is opgesteld door de aandachtsregisseur blijkt dat de uitgaven voor 2025 en 2026 hoger worden ingeschat dan oorspronkelijk werd verwacht in de raadsinformatiebrief van 2024. De totale kosten volgens de raadsinformatiebrief voor 2025-2026 bedragen €305.000, terwijl het bestedingsplan van de aandachtsregisseur een bedrag van €294.600 voor 2025 en €154.600 voor 2026 laat zien. Dit betekent dat de verwachte kosten vanuit het perspectief van de aandachtsregisseur hoger uitvallen dan de aanvankelijke inschatting die is gemaakt in de raadsinformatiebrief uit april 2024. De focus ligt in beide jaren op het behoud van de buurtkamer en veiligheidsmaatregelen, evenals investeringen in fysieke infrastructuur zoals de speel- en ontmoetingsplek en verkeersremmende maatregelen. De hogere uitgaven die in het bestedingsplan van de aandachtsregisseur voor 2025 en 2026 worden verwacht, zijn onder andere te verklaren door de extra kosten die zijn opgenomen voor specifieke interventies. In het bestedingsplan zijn aanvullende posten meegenomen, zoals de inzet van SUS-wachters in de zomerperiode, de schoonmaak van de buurtkamer, interventies voor een schone wijk (afval), het bevorderen van sociale cohesie, communicatiekosten (zoals materiaal), en extra ondersteuning voor de wijkmanager.

Deze extra kostenposten zijn in het oorspronkelijke plan van de raadsinformatiebrief van 2024 niet meegenomen, wat het verschil in de verwachte uitgaven verklaart.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

67

Evaluatie framework

Hoofdstuk 5 Conclusies en aanbevelingen In dit hoofdstuk vindt u de belangrijkste conclusies en aanbevelingen voor de toekomst voor het gebied Kromhout-Kasperspad op basis van dit evaluatieonderzoek.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

68

Conclusie

De conclusies die in dit rapport worden gepresenteerd, zijn gebaseerd op een uitgebreid evaluatieproces waarin meerdere onderzoeksmethoden zijn toegepast. We hebben een diepgaande documentanalyse uitgevoerd van beleidsstukken, voortgangsrapportages en raadsbrieven die inzicht bieden in de geplande en gerealiseerde acties binnen het Plan van Aanpak 'Leefbaarheid KromhoutKasperspad'. Daarnaast hebben we een kwantitatieve data-analyse gedaan, waarbij we gebruik maakten van de gegevens uit onderzoeken van het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) om objectief te kunnen beoordelen hoe de leefbaarheid en veiligheid zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Om de cijfers en trends uit deze analyses beter te begrijpen, hebben we een kwalitatieve evaluatie uitgevoerd. Hiervoor zijn diepte-interviews afgenomen met belangrijke stakeholders, waaronder buurtbewoners, gemeentelijke medewerkers en andere betrokkenen in het gebied. Ook hebben we focusgroepen georganiseerd met bewoners om meer inzicht te krijgen in hun ervaringen met de veranderingen in de buurt. Deze combinatie van methoden vormt de basis voor de onderbouwing van de conclusies in dit rapport. Een landelijk probleem in een lokale wijkaanpak De wijk Kromhout-Kasperspad wordt geconfronteerd met problemen die niet alleen lokaal spelen, maar ook onderdeel zijn van bredere, landelijke vraagstukken.

Kwetsbare groepen zoals dak- en thuislozen, mensen met verslavingsproblemen en criminaliteit zijn in veel steden zichtbaar, en hangen samen met nationale uitdagingen binnen het zorg- en strafrechtsysteem. Dit betekent dat de oorzaken en oplossingen voor deze problemen niet alleen binnen de wijk zelf liggen, maar dat ze verweven zijn met structurele, landelijke kwesties die aandacht en beleid op grotere schaal vereisen. Het huidige Nederlandse zorgstelsel en juridische strafrechtsysteem zijn nog onvoldoende uitgerust om de kern van de problematiek effectief aan te pakken, waardoor het moeilijk is om binnen een lokale wijkaanpak tot duurzame oplossingen te komen. Landelijke wet- en regelgeving spelen hierin een bepalende rol, wat betekent dat een wijkaanpak vaak beperkt blijft tot het beheersbaar maken van symptomen in plaats van het volledig oplossen van de problemen. Het Nederlandse zorg- en rechtssysteem biedt niet de vereiste oplossingen. Er wordt vooral hulp verleend in het vrijwillige kader. Als mensen openstaan voor hulp, is er veel mogelijk. Echter, zelfs wanneer overlastplegers verplicht moeten afkicken, staan zij vaak op wachtlijsten en kunnen zij, totdat er een plek vrijkomt, vrij blijven rondlopen, wat vaak opnieuw voor overlast zorgt in de wijk.

De overbelasting in de zorg, inclusief de overbezetting en personeelstekorten bij GGZ-instellingen en opvanglocaties, draagt bij aan de druk op lokale gebieden zoals Kromhout-Kasperspad. Dit is echter een landelijk probleem dat niet binnen een lokale wijkaanpak opgelost kan worden en dat in de toekomst bestuurlijke aandacht vanuit de gemeente vereist.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

69

Conclusies

Het Leger des Heils in het Kromhout-Kasperspad speelt een belangrijke rol in de regio. De locatie vervult een regionale functie voor de Drechtsteden, wat de druk op de voorzieningen vergroot. Daarnaast is het dak- en thuislozenprobleem in Nederland, inclusief de overlast die deze groepen vaak veroorzaken, een landelijk vraagstuk. Het strafrechtelijke systeem draagt bij aan het probleem, doordat overlastplegers, zoals kleine criminelen en drugsdealers, na korte tijd weer op straat staan. Bestuursrechtelijke maatregelen, zoals een ‘last onder dwangsom’, blijken weinig effectief. Een drugsdealer die bijvoorbeeld een boete krijgt, heeft vaak geen middelen om deze te betalen, waardoor de uitkering wordt ingehouden en de dealer opnieuw in de vicieuze cirkel van dealen belandt. Het opleggen van wijkverboden is evenmin een oplossing, aangezien dit het probleem slechts verplaatst naar andere wijken. Dit maakt duidelijk dat het huidige juridische stelsel onvoldoende toereikend is om deze problemen structureel aan te pakken. Ondanks deze problemen blijft de visie ‘Opvang naar Wonen’ relevant voor de toekomst. Het verplaatsen van het Leger des Heils lijkt voor de wijk een gemakkelijke oplossing, maar dit is vanwege de regiofunctie van het Leger des Heils geen gemakkelijk te nemen stap.

Ook zou dat geen recht doen aan de complexiteit van het probleem en de positieve bijdrage die de organisatie ook levert aan de wijk, zoals schoonmaakactiviteiten en maaltijden voor minderbedeelden. Bovendien zijn de bewoners van het Leger des Heils ook inwoners van de wijk, net zoals andere bewoners die soms zelf voor overlast zorgen. De visie van ‘Opvang naar Wonen’ richt zich op meer spreiding van de opvanglocaties in de regio, zodat zware overlastgevers op locaties met intensieve begeleiding terecht kunnen, mogelijk op industrieterreinen. Tegelijkertijd moet worden gekeken naar het vergroten van de capaciteit voor begeleid wonen, zodat er voor dak- en thuislozen met minder zware problematiek meer passende opvang beschikbaar komt. Momenteel bevinden zich in het Leger des Heils mensen die daar eigenlijk niet horen, omdat zij intensievere zorg nodig hebben. Dit vraagt om een betere doorstroom en plaatsing, waarbij de casemanagers van het Leger des Heils actief werken aan het toewijzen van de juiste hulpverlening voor daklozen. Bestuurlijke aandacht in de toekomst In de toekomst zal de gemeenteraad van Dordrecht voor een belangrijke uitdaging staan om de problematiek in de wijk Kromhout-Kasperspad blijvend aan te pakken.

Hoewel veel van de onderliggende oorzaken, zoals dak- en thuisloosheid en overlast, landelijke problemen zijn, kan de gemeente niet afwachten op nationale oplossingen. Het is van belang dat de raad proactief blijft investeren in lokale zorg, opvang en veiligheid. Dit vereist flexibiliteit in beleidsuitvoering, voortdurende monitoring van de effecten van de aanpak en een duidelijke verantwoording naar alle betrokken partijen. Daarnaast is het kansrijk voor de raad om actief te lobbyen bij de landelijke overheid voor aanpassingen in het straf- en zorgrecht, om structurele veranderingen te kunnen realiseren. Hiermee kan de gemeenteraad bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de wijk, terwijl tegelijkertijd wordt ingespeeld op de bredere landelijke problematiek.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

70

Conclusies

Verschillende visies op het vraagstuk Verschillende visies op het vraagstuk Bij het evalueren van de aanpak in het Kromhout-Kasperspad komen verschillende perspectieven naar voren, afhankelijk van de positie en ervaring van de betrokkenen. Elk stakeholder heeft vanuit zijn eigen rol en betrokkenheid de huidige situatie en de toekomstplannen anders geëvalueerd. Zo benadrukken de bewoners, met name de leden van het bewonersplatform, het belang van het voortzetten van de intensieve aanpak. Voor hen is de wijk nog niet klaar om losgelaten te worden en zij vinden dat er structureel verder gewerkt moet worden aan verbeteringen. Aan de andere kant vinden gemeentelijke medewerkers dat de huidige intensieve inzet, met bijvoorbeeld een aandachtsregisseur, niet langer gerechtvaardigd is gezien de situatie in andere delen van de stad waar eveneens sprake is van overlast en criminaliteit. Zij pleiten voor een gerichtere aanpak vanuit de wijkmanager waarbij de focus behouden blijft, maar in een minder intensieve vorm. Professionals die werkzaam zijn bij externe partijen in de wijk benadrukken vooral het belang van het behoud van de huidige samenwerkingsstructuren en korte communicatielijnen. Zij vrezen dat, zonder een centrale regie vanuit een aandachtsregisseur of wijkmanager en de bestaande overlegstructuren, de wijk snel terug zal vallen in oude problematiek.

De noodzaak om snel te kunnen schakelen bij incidenten en het behoud van korte communicatielijnen worden als essentieel gezien. Het is duidelijk dat er voor elk van de betrokkenen waardevolle elementen zijn om de aanpak te behouden of af te schalen, maar de vraag blijft hoe de balans kan worden gevonden tussen intensiteit, samenwerking en structurele verbetering. De uitdaging ligt in het vinden van een balans tussen de intensiteit van de huidige aanpak, de samenwerking tussen partijen en het streven naar structurele verbetering. In de aanbevelingen worden de verschillende kansen voor de toekomst uiteengezet, waarbij deze perspectieven zijn samengebracht om een duurzame oplossing voor de wijk te waarborgen. Wat zeggen de cijfers? Op basis van het gemeten rapportcijfer ‘Prettig Wonen’ en de indicatoren sociale samenhang, fysieke verloedering en sociale overlast waarmee de aanpak is gemonitord, blijkt dat de situatie in de wijk duidelijk is verbeterd sinds 2020, wat aantoont dat de genomen maatregelen effect hebben gehad. Hoewel 2023 een stabiel jaar was, blijft het afvalprobleem en de behoefte aan meer toezicht en handhaving een aandachtspunt om de leefbaarheid verder te optimaliseren.

Pijler

Indicator

2020

2021

2022

2023

Algemeen

Rapportcijfer Prettig Wonen

6,0

6,6

6,8

6,7

Sociaal

Schaalscore sociale samenhang (hoe hoger, hoe beter)

-

5,3

5,3

5,3

Fysiek

Schaalscore fysieke verloedering (hoe hoger, hoe meer verloedering

50%

47%

40%

37%

Veilig

Schaalscore sociale veiligheid (hoe hoger, hoe meer overlast)

53%

47%

40%

33%

Bron: Gemeente Dordrecht. (2024). Raadsinformatiebrief - Voortgang plan van aanpak Kromhout-Kasperspad. April 2024.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

71

Aanbevelingen

Blijvende aandacht voor de wijk De wijk Kromhout-Kasperspad huisvest een constante stroom van kwetsbare doelgroepen, waaronder dak- en thuislozen, mensen met verslavingsproblematiek en GGZ-cliënten. Deze groepen, die vaak voor overlast zorgen, dragen bij aan de negatieve perceptie van de wijk door bewoners. De aanwezigheid van deze kwetsbare populaties en de bijbehorende problematiek is structureel en vraagt om blijvende aandacht. Betrokken stakeholders benadrukken dat er extra inzet nodig blijft om deze uitdagingen aan te pakken en de leefbaarheid in de wijk te waarborgen. Dit hoeft volgens het merendeel van de gemeentelijke medewerkers en professionals niet per se in de huidige intensieve vorm te zijn. De focus zou volgens hen met name moeten liggen op het beheersbaar houden van de situatie en het voorkomen van escalatie door snel te handelen bij problemen en incidenten. Bij het kijken naar de toekomst van het Kromhout-Kasperspad kunnen enkele scenario’s worden onderscheiden die ervoor zorgen dat de wijk blijvend en structureel de nodigde aandacht krijgt, met variërende intensiteit en regierol. Route 1: Het eerste scenario betreft de aanstelling van een vaste wijkmanager met specifieke aandacht voor de uitdagingen op het gebied van veiligheid en criminaliteit.

Deze wijkmanager speelt een cruciale rol in het onderhouden van de samenwerking tussen de gemeente, het Leger des Heils, de politie, handhaving, woningcorporaties en bewoners om problemen snel te signaleren en direct aan te pakken, met behoud van het SOS-overleg. Dit vraagt om een actieve rol in de wijk, waarbij de wijkmanager ook nauw contact heeft met de bewoners uit het bewonersplatform en de Beheergroep. Route 2: Het tweede scenario richt zich op een minder intensieve, maar consistente monitoring van de situatie in de wijk door alle betrokken partners, zonder een specifieke aanvullende rol vanuit de wijkmanager. Dit kan bijvoorbeeld door middel van regelmatige overleggen tussen de wijkmanager, het Leger des Heils, de politie en bewoners. Op basis van de uitkomsten van deze overleggen kunnen gerichte, tijdelijke maatregelen worden ingezet wanneer dat nodig is. Deze aanpak betekent dat er minder frequent contact zal zijn tussen de wijkmanager, partners en bewoners, maar dat de huidige samenwerkingsverbanden wel blijven bestaan. Dit scenario is geschikt wanneer er minimale veiligheidsincidenten zijn die adequaat handelen vereisen. Gezien de huidige intensiteit van de aanpak en de behoeften van gemeentelijke medewerkers en financiële noodzaak door bezuinigingen om deze intensieve aanpak af te schalen, kan een gefaseerde afbouw logisch zijn.

Hierbij kan de inzet langzaam worden verminderd, altijd in samenspraak met betrokken partijen in de wijk en bewoners, terwijl tegelijkertijd wordt gekeken naar de effecten van deze vermindering. Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

72

Aanbevelingen

Indien er gekozen wordt voor een minder intensieve aanpak zonder specifieke aandacht vanuit de wijkmanager, zal er altijd ruimte moeten zijn om inzet weer op te schalen. Een te snelle of abrupte afbouw kan leiden tot verlies van vertrouwen bij bewoners en nieuwe onrust. Bewoners kunnen het gevoel krijgen dat ze in de steek worden gelaten, vooral als ze gewend zijn geraakt aan het persoonlijke contact met de aandachtsregisseur en een hoge mate van ondersteuning en contact. Abrupte veranderingen in de aanpak kunnen ook politieke en sociale gevolgen hebben, vooral gezien de actieve rol van het bewonersplatform en actiecomité in de wijk. Het is belangrijk om deze stakeholders tijdig te betrekken en hun verwachtingen zorgvuldig te managen. Volgens betrokken stakeholders zal de wijk Kromhout-Kasperspad, door de blijvende aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen en het ontbreken van een structurele oplossing, de komende tijd nog extra aandacht nodig hebben.

Het is mogelijk om de huidige intensieve aanpak geleidelijk af te bouwen en te vervangen door een meer duurzame, op samenwerking gebaseerde strategie die flexibel kan worden aangepast aan de veranderende behoeften van de wijk: Behoud een basisniveau van aandacht: De collectieve overtuiging van de betrokken partijen en bewoners uit de wijk is dat blijvende aandacht essentieel is om de positieve ontwikkelingen in de wijk te consolideren en verdere vooruitgang te waarborgen. Gezien de aanwezigheid van het Leger des Heils en de daarmee samenhangende problematiek en aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen, is het raadzaam om een basisniveau van aandacht te behouden, met de mogelijkheid om deze op te schalen wanneer dit nodig is. Zo kan er snel worden ingespeeld op eventuele verslechteringen in de leefbaarheid of veiligheid. Een belangrijke conclusie uit deze evaluatie is dat het merendeel van de professionals uit de wijk, gemeentelijke medewerkers en bewoners het erover eens zijn dat het per direct afschalen van de huidige inzet op dit moment niet wenselijk is. De veranderingen in de wijk vergen tijd en consistentie om duurzame effecten te bereiken. Het risico van een te snelle afschaling is dat de verbeteringen die al zijn behaald, teniet worden gedaan, wat kan leiden tot een terugval in leefbaarheid en veiligheid. Een vaste wijkmanager kan hierin een sleutelrol vervullen.

Deze persoon moet nauw samenwerken met het Leger des Heils, de politie, handhaving, woningcorporaties, bewoners(organisaties) en andere partners om een snelle en gecoördineerde reactie op problemen te waarborgen. Dit betekent dat er continu monitoring nodig is en dat de inzet kan worden opgeschaald wanneer de situatie daarom vraagt. Stel een langetermijnvisie op: Ontwikkel een langetermijnvisie voor 5 tot 10 jaar, die rekening houdt met de specifieke uitdagingen van de wijk en de aanwezigheid van het Leger des Heils. Deze visie moet flexibel genoeg zijn om in te spelen op veranderende omstandigheden, maar ook duidelijk genoeg om continuïteit te waarborgen in de aanpak. Naast flexibiliteit moet de langetermijnvisie ook voldoende houvast bieden, waarbij het belangrijk is om gezamenlijk doelen te bepalen en verwachtingen tussen alle stakeholders juist af te stemmen. De visie zou ook aandacht moeten schenken aan het versterken van de samenwerking tussen stakeholders en het behouden van betrokkenheid van bewoners bij de ontwikkelingen in de wijk. Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

73

Aanbevelingen

Het is belangrijk dat de visie voor het Kromhout-Kasperspad aansluit bij de visie van ‘Opvang naar Wonen’. Deze visie is gericht op de doorstroom van kwetsbare doelgroepen, zoals dak- en thuislozen, naar stabiele woonomstandigheden. Door de langetermijnvisie in lijn te brengen met 'Opvang naar Wonen', kan er een samenhangende en integrale aanpak worden ontwikkeld, waarbij zorg, huisvesting en leefbaarheid in de wijk hand in hand gaan en blijvend wordt gewerkt aan de leefbaarheid van het Kromhout-Kasperspad. Blijf bewoners betrekken: Een essentieel onderdeel van het succes van de aanpak is de betrokkenheid van bewoners. Zij zijn immers degenen die sociale onveiligheid ervaren in de wijk. Het is daarom van groot belang om te blijven investeren in de relatie met het bewonersplatform en de beheergroep. Deze groepen zijn zeer bereid om gezamenlijk tot passende oplossingen te komen die aansluiten bij behoeften van de buurt. Het is aan te raden om bewoners blijvend uit te nodigen voor overleg en hen een actieve rol te geven in de voortzetting van de plannen, zodat de aanpak samen met de buurt vorm krijgt en draagvlak blijft behouden. Ook is het belangrijk om aandacht te besteden aan helder verwachtingmanagement in de samenwerking tussen gemeente, externe partijen en bewoners.

Kansrijk is ook om bewoners met een huurwoning, die gemobiliseerd zijn vanuit het traject met de Verbindingskamer, actief te benaderen en hun behoeften op te halen. Dit vraagt echter een andere en minder formele benadering dan de wijze waarop bewoners uit het bewonersplatform bereikt willen worden. De huurders vinden het belangrijk als zij een aanspreekpunt hebben die laagdrempelig en benaderbaar is, maar zij hebben uitgesproken geen behoefte te hebben aan formele(re) vergaderingen. Door hen actief te betrekken kan de sociale samenhang in de wijk verder worden versterkt. Het is aan te raden om bewoners blijvend uit te nodigen voor overleg en hen een actieve rol te geven in de voortzetting van de plannen, zodat de aanpak samen met de buurt vorm krijgt en draagvlak blijft behouden. Daarnaast is het belangrijk om continu te zoeken naar nieuwe manieren om andere bewoners in de wijk, die niet direct betrokken zijn bij het bewonersplatform of de beheergroep, te betrekken bij de verbeteringen. Dit kan onder meer worden gerealiseerd door de inzet van de Verbindingskamer, die als laagdrempelige ontmoetingsplek kan fungeren om in contact te komen met bewoners. Op deze manier kunnen bredere groepen bewoners hun stem laten horen en actief bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de wijk, waardoor het draagvlak voor de aanpak verder vergroot wordt.

Ontwerp een integrale aanpak: Er ligt een kans voor een integrale aanpak waarbij de aandacht voor het Kromhout-Kasperspad onderdeel wordt van de bredere wijkaanpak van de 19e eeuwse Schil in Dordrecht. De huidige aanpak richt zich vooral op het aanpakken van problemen binnen de wijk, wat soms kan leiden tot een verschuiving van overlast naar omliggende wijken. Een integrale aanpak kan helpen om eerder te anticiperen wanneer problemen zich dreigen te verplaatsen naar andere wijken. Door op een integrale manier samen te werken, kan een meer structurele en effectieve oplossing worden gerealiseerd.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

74

Tot slot De intensieve aanpak in het Kromhout-Kasperspad heeft de afgelopen jaren veel in beweging gezet. Het doel van deze aanpak was helder: de overlast op het gebied van leefbaarheid en veiligheid verbeteren en de sociale cohesie in de wijk versterken voor alle bewoners. Ondanks de complexiteit van de uitdagingen, toont dit evaluatieonderzoek aan dat door gezamenlijke inspanningen van bewoners, de gemeente en betrokken partners, belangrijke vooruitgang is geboekt, mede door de inzet en aanwezigheid van de aandachtsregisseur. De inzet van de drie pijlers – fysiek, sociaal en veilig – heeft bijgedragen aan het aanpakken en beheersbaar houden van de uiteenlopende overlastgevende situaties waar de wijk mee te maken heeft. Eén van de grootste succesfactoren volgens betrokkenen is de onderlinge samenwerking die is ontstaan. Blijvende betrokkenheid en samenwerking van alle partijen zijn cruciaal om de vooruitgang voort te zetten. Bewoners hebben een belangrijke rol gespeeld door actief deel te nemen aan het opstellen van afspraken rondom communicatie en betrokkenheid, wat aantoont dat de samenwerking in de juiste richting evolueert. Het is daarom van belang dat deze verantwoordelijkheid door alle betrokkenen wordt gedragen om de wijk verder te versterken en ervoor te zorgen dat iedereen zich veilig en gehoord voelt.

Hoewel er een stevige basis is gelegd, blijft het Kromhout-Kasperspad een wijk die aandacht nodig zal hebben vanwege overlastgevende situaties die kunnen ontstaan door de aanwezigheid van kwetsbare doelgroepen. De afgelopen jaren is met het plan van aanpak een basis gelegd voor samenwerking en structuur, die verder gedragen kan worden door de betrokken partners en bewoners in de wijk, waarbij de gemeente een ondersteunende functie vervult. Alleen door betrokkenheid en samenwerking kan de wijk zich blijven ontwikkelen tot een leefbare en veilige omgeving voor iedereen, voor nu en in de toekomst.

Evaluatie Kromhout - Kasperspad | Gemeente Dordrecht (2024)

75