Economie.pdf

Routekaart Economie Toekomstbestendige bedrijvigheid in Dordrecht

Huidige situatie tot

Inleiding Context Binnen de scope van de routekaart economie kijken we naar twee onderdelen van de footprint van Dordrecht: het onderdeel ‘Industrie Afval en Water’ en het onderdeel ‘Commerciële Dienstverlening’ binnen het thema ‘gebouwde omgeving’.

23% Bedrijvigheid en kantoren op bedrijventerreinen

Mobiliteit

51%

26% Alle commerciële functies in gemengd stedelijk gebied

Bouwen en gebouwde omgeving

Industrie, afval en water

CO2 footprint Dordrecht

Industrie Een groot deel van de uitstoot in de industrie in Dordrecht wordt veroorzaakt door de ‘overige broeikasgassen’ Fluorgassen, Methaan en Lachgas. Deze grote uitstoot wordt veroorzaakt door een slechts een kleine groep bedrijven in Dordrecht (waaronder Chemours en HVC).

60% 51% 50%

40%

37%

De chemische industrie is verantwoordelijk voor de uitstoot van Fluorgassen. Op Europees niveau is vastgelegd dat de uitstoot van fluorgassen in 2030 nog maar 20% mag zijn van de uitstoot tussen 2009 en 2012.

30%

CO2-uitstoot door gebruik van: Elektriciteit en aardgas

20% 12%

Uitstoot overige broeikasgassen: Fluor gassen, Methaan, Lachgas

10% 1% 0%

Industrie

Waterbedrijven en afvalbeheer

Delfstoffenwinning / Energievoorziening

Bouwnijverheid

Commerciële dienstverlening CO2 reduceren in deze categorie gaat over alle activiteiten uit de energietransitie (o.a. energieverbruik verminderen, isoleren, aardgasvrij, warmtenet). Deels zijn de energiebesparende maatregelen afdwingbaar: energie bespaarplicht en label C-verplichting voor kantoren.

70%

60%

Gemeente kan aanjagen, informeren, faciliteren, organiseren en ondersteunen.

58%

50%

40%

30%

25% 17%

20%

COCO door gebruik van: 2-uitstoot 2-uitstoot door gebruik van: Elektriciteit, warmte en aardgas Elektriciteit en aardgas Uitstoot overige broeikasgassen: Uitstoot overige broeikasgassen: Methaan, Lachgas Fluor gassen, Methaan, Lachgas

10%

0% Woningen

Commerciële dienstverlening

Publieke dienstverlening

Wat willen we bereiken Doel 2030: 55% CO2 reductie (t.o.v. 1990)

Elektriciteit

Industrie

70% van de elektriciteit in Nederland moet worden opgewekt met hernieuwbare bronnen

55% reductie broeikasgassen uitstoot

RES Drechtsteden: 0,37 TWh: • 0,21 TWh zon op dak, 0,16 TWh zon- en wind • 20% reductie verbruik in 2030 t.o.v. 2020

30% reductie energieverbruik in gebouwde omgeving in 2030 t.o.v. 2020

50% reductie gebruik nieuwe grondstoffen

Commerciële dienstverlening 55% reductie broeikasgassen uitstoot • energie bespaarplicht in de utiliteitsbouw. • Alle kantoren minimaal label C • Labels F&G 100% uitgefaseerd in utiliteitsbouw 30% reductie energieverbruik in gebouwde omgeving in 2030 t.o.v. 2020 12.000 – 25.000 gebouwen aangesloten op warmtenet (Regionaal)

Context Dordrecht staat er niet alleen voor om de reductie opgave te realiseren. Vanuit Europa en het Rijk wordt d.m.v. wetgeving en programma’s ook gestuurd op resultaten, zoals bijvoorbeeld door middel van:

NL

Europa

•

CSRD - plicht (vanaf 2024 geleidelijk ingevoerd)

Energie Bespaarplicht en Label-C plicht kantoren

•

Stimuleringsmaatregelen/ Subsidies

•

Programma Verduurzamen Industrie

Ondernemingen worden verplicht een gedetailleerd overzicht van hun CO2-uitstoot op te stellen en een actieplan CO2 reductie met daaraan gekoppeld verplichte jaarlijkse monitoring.

Er gebeurt al veel Dordrecht faciliteert stadsbrede voorzieningen op bedrijventerreinen

Projecten voor duurzame opwek

Laadvoorzieningen

Dordrecht bevordert duurzaamheid in gebiedsontwikkelingen

Het goede voorbeeld met inrichting openbare ruimte en duurzaam aanbesteden

Duurzaamheidscriteria bij huisvesting bedrijven

Dordrecht bevordert energie besparen bij bedrijven d.m.v. E-agenda

Stimuleringsmaatregelen energie bespaarplicht

Zorgconvenant Drechtsteden

Dordrecht ondersteunt branche-initiatieven en jaagt ze aan

Branche initiatieven zoals emissie-reductie door innovatie in de maritieme sector

focus op circulariteit in afval en hergebruikketen in vervuilende sectoren

Lopende projecten en initiatieven Westelijke Dordtse Oever Onderzoeken mogelijkheden en haalbaarheid distributie over water Binnenvaart: Onderzoek locaties walstroom en batterijcontainers met gemeenten ZHZ Inventarisatie doortrekken spoorlijnen voor het aan- en afvoeren van goederen Verbeteren aanbod OV WDO Waterstoftankstation op DK4 Zonnepark Transberg en Amstelwijck 4 windturbines gerealiseerd

Circulaire hub i.s.m. bouwbranche Pilot verbeteren afvalinzameling tbv recycling pilot vergroenen bedrijventerreinen Gezamenlijke verduurzamingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam en gem. Dordrecht

Merwedehavens Zonnepark Crayestein en Onderzoek opwek zonne-energie Merwedeheuvel

Onderzoek Zonnepark KIL IV met div. initiatiefnemers

Refit alliantie: Gericht op transitie/ ombouw scheepsmotoren/ duurzame voortstuwing.

Realisatie 50KV station KIL III

Circulair bedrijf opzetten door gemeente

Zonne-offensief zon op bedrijfsdaken

Toepassing Betomat PE-GR7

Vervroegd vervangen LED-verlichting en aanbrengen isolatie

Onderzoek lokale energiesystemen

Pilot Zenmo module; voorkomen netcongestie

Gemengd stedelijk gebied

Nieuwbouw: BREEAM gecertificeerd en aardgasvrij

Albert Schweizerziekenhuis, Kinepolis, Kunstmin, Villa Augustus en het Energiehuis reeds aangesloten op warmtenet.

Duurzaamheidseisen nieuwbouw/ verbouw op bestaande terreinen

(mogelijke) Netverzwaring net

duurzaamheidseisen bij aanbesteding aanleg openbare ruimte KIL IV

Zero emissie stadslogistiek vanaf 2026

Onderzoek: EU Copper Zero Emissie

Gepland nieuw treinstation

Speerpunten Dordrecht De route richting een klimaatneutrale economie kent tot 2030 5 speerpunten:

1

Duurzame energie-infrastructuur op terreinen

2

Stimuleren besparen

3

Reductie broeikasgassen in de industrie / bij de grote uitstoters

4

Stimuleren circulaire economie

5

Netcongestie is een uitdaging

Tot 2030 ligt de focus op zoveel mogelijk ondernemers in beweging krijgen

Zorgen voor groene en klimaat adaptieve terreinen

Wat gaan we doen ?

Wat gaan we doen 1

Duurzame energie-infrastructuur op terreinen Een duurzame energie infrastructuur met voldoende netcapaciteit is onze topprioriteit. Onvoldoende netcapaciteit zet een direct slot op een duurzame economische groei. Dordrecht ondersteunt en faciliteert ondernemers om een lokale energiebalans van vraag en aanbod te realiseren. Dit doen we door: een gebiedsgerichte aanpak om lokaal energie-management op bedrijventerreinen te faciliteren. Twee pilots in Dordrecht tussen 2024 – 2026, waaronder Distripark (energieneutraal en zelfvoorzienend)

Wat gaan we doen 2

Stimuleren besparen Tot 2030 ligt de focus op zoveel mogelijk ondernemers in beweging krijgen. Dordrecht richten zich op het activeren van ondernemers om de benodigde stappen richting klimaatneutraal te gaan zetten. De gemeente werkt hierin gebiedsgericht. Voor het uitvoeren van de erkende maatregelen (met terugverdientijd tot 5 jaar) hebben we een wettelijke stok achter de deur. Voor overige besparingen is de sense of urgency bij ondernemers noodzakelijk. Ondernemers zijn zelf verantwoordelijk. De gemeente biedt vraaggestuurd ondersteuning. Dit doen we door: • Te werken aan het organiseren van ondernemers. Het ondernemersfonds is hiervoor de motor. • Koplopers te ondersteunen en kennis ontwikkeling en –overdracht te stimuleren. Zij zijn een voorbeeld voor anderen. • Een stimuleringsaanpak (de E-agenda) Daarnaast onderzoeken we op welke manier een energieloket voor ondernemers kan bijdragen aan de versnelling.

Wat gaan we doen 3

Reductie broeikasgassen in de industrie / bij de grote uitstoters De invloed van Dordrecht op de uitstoot van de overige broeikasgassen is beperkt. Vergunningen voor emissies worden via Rijk of Provincie afgegeven. Toch willen we weten: wie zijn het? Wat zijn de reductieplannen? Waar lopen ze tegenaan? Wie zijn koploper/ wie blijft achter? Kan de gemeente een versnellende rol spelen (bijv. door lobby)? Dit doen we door: • De voortgang te bespreken in de bestuurlijke contacten die er zijn • Te sturen in de uitgifte van de nieuwe werklocaties door uitgiftecriteria voor duurzaamheid en CO2 prestatieladder.

Aanpak We werken vraaggestuurd. De ‘sense of urgency’ uit het Dordtse bedrijfsleven is leidend. We werken gebiedsgericht (integrale benadering) Verduurzamen op bedrijventerreinen pakken we gebiedsgericht aan, waarbij we prioriteren op het scheppen van de juiste randvoorwaarden voor de transitie: een duurzame energie infrastructuur met voldoende netcapaciteit. We werken aan het organiseren van samenwerking tussen ondernemers op bedrijventerreinen. De gemeente zet zich in om de organisatiegraad op bedrijventerreinen te verhogen. Het stadbrede Ondernemersfonds is hier de ‘motor’ voor, waarbij ook ondernemers zelf via het ondernemerfonds middelen inbrengen. We werken samen in het ondernemersnetwerk en verbinden initiatieven, partijen, overheden en kennis. We spannen ons in voor kennis delen en innoveren binnen onze netwerken (overheden, smart Delta partners etc. ) We ondersteunen koplopers. We faciliteren het MKB in de verduurzamingsopgave en ondersteunen en stimuleren branche-initiatieven

Resultaat in 2030

Ten opzichte van 1990 is de reductie groter. De uitstoot in de industrie was toen significant hoger. gebruik

van: Elektriciteit en aardgas

Commerciële dienstverlening

Industrie

Circulair en natuur inclusief

Stimuleren circulaire economie

4

In 2030 moet de Nederlandse economie voor 50% circulair zijn. Dordrecht kent een grote bedrijvigheid in de stad met kansrijke industrieën voor de circulaire economie. Daarnaast kent de regio Drechtsteden innovatieve bedrijven in de maritieme sector, start-ups en organisaties die al aan de circulaire economie werken. Als gemeente faciliteren we samenwerkingsverbanden. We ondersteunen en stimuleren branche initiatieven. We werken samen in het ondernemersnetwerk en verbinden initiatieven, partijen, overheden en kennis. We spannen ons ook in voor kennis delen en innoveren binnen onze netwerken (overheden, smart Delta partners etc. ) Dit doen we door: • Het ondersteunen van circulaire bouw (d.m.v. ontwikkeling circulaire bouwhub, samen met ondernemers) • Het faciliteren van branche initiatieven, o.a. vanuit de maritieme industrie (bijv. de Refit alliantie en Zero Emissie Dredging vanuit de waterbouwsector.) • In 2024 een impactanalyse uit te voeren naar de uitstoot per branche ten behoeve van uitwerken brancheaanpak op circulaire economie. In welke ketens kunnen we als gemeente het meest impact maken? • Uitgiftecriteria voor circulair bouwen bij (her)uitgifte terreinen.

Zorgen voor groene en klimaat adaptieve terreinen We zorgen voor meer groen en biodiversiteit op onze bedrijventerreinen en stimuleren klimaatadaptieve maatregelen.

5

Dit doen we door: • Extra maatregelen te nemen op het openbaar gebied (kleine initiatieven) in samenwerking met de ondernemers • Te zorgen voor extra groen bij ondernemers op het terrein • Initiatieven voor vergroening van daken te stimuleren • Eisen te stellen aan bijdrage biodiversiteit bij uitgifte van gronden

Hink, stap, sprong

2024

2026

2030

Prioriteit bij vormgeven aanpak voorkomen netcongestie

Opschalen tot 2030

Uitvoeren E-Agenda

ENERGIECOOPERATIES op minimaal 3 bedrijventerreinen

(energie bespaarplicht en label-C plicht)

Grote uitstoters benaderen via integrale werkgeversbenadering Gebiedsgericht aan de slag en Vergroten organisatiegraad ondernemers via ondernemrsfonds Ondersteunen branche initiatieven circulaire economie Vergroenen bedrijventerreinen bevorderen

Blijvende inzet op energie bespaarplicht en uitstoot industrie (Rijk scherpt normen aan)

Alle terreinen beschikken over integrale gebiedsgerichte aanpak (incl. plannen circulariteit en vergroenen)

2040

Goed georganiseerde ondernemers zetten samen met de gemeente de moeilijke stappen richting volledig circulaire en fossielvrije bedrijfsvoering en werklandschappen