Dordt Centrum - Analyse (Alle Wijken).pdf

KENSCHETS

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Kenschets

PLATTEGROND

De Binnenstad van Dordrecht, in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, is het gebied binnen de Spuihaven, ook wel centrum of 'de stad' genoemd. De Spuihaven is de middeleeuwse stadsgracht die loopt van de Prinsenstraat in het zuiden tot aan de Noordendijk in het noorden. De Spuihaven mondt bij de Prinsenstraat uit in de Kalkhaven en bij de Noordendijk in de Riedijkshaven. Beide uiteinden van de gracht zijn afgesloten met een dam. De binnenstad is het oudste gedeelte van Dordrecht. De binnenstad wordt grofweg in tweeën gedeeld door de Voorstraatshaven, de haven waaraan Dordrecht is ontstaan. De Voorstraatshaven was oorspronkelijk een veenstroompje dat in de Merwede uitmondde: de Thuredrith of Thuredrecht, door de eeuwen heen verbasterd tot Dordrecht. In het centrum bevindt zich het belangrijkste winkel- en uitgaansgebied van Dordrecht. Het winkelgebied omvat grofweg het gebied tussen de Voorstraat Spuistraat - Spuiboulevard - Statenplein. Op het Statenplein en in de Sisarijs- of Sarisgang wordt iedere vrij- en zaterdag de weekmarkt gehouden. Op het Scheffersplein (vernoemd naar Ary Scheffer, kunstschilder) bevinden zich verschillende uitgaansgelegenheden en in de zomermaanden wordt het plein bezet met terrassen. In de winter wordt er op dit plein een schaatsbaan aangelegd. De Voorstraat mag zich de langste winkelstraat van Nederland noemen met een lengte van 1200 meter.

De binnenstad van Dordrecht herbergt het middeleeuwse havengebied met bijna 1000 monumenten en eeuwenoude grachten.

Binnenstad

Kenschets

BUURTEN

Voor dit onderzoeksrapport hebben we de wijk Stadspolders onder de loep genomen. Stadspolders bestaat uit 13 buurten: 1. Wijnstraat en omgeving, 2. Nieuwe Haven en omgeving, 3. Grote Markt en omgeving, 4. Groenmarkt en omgeving, 5. Augustijnenkamp en omgeving, 6. Centrum, 7. Kalkhaven, 8. Boogjes en omgeving, 9. Lombard en omgeving, 10. Geldelozepad en omgeving, 11. Achterhakkers en omgeving, 12. Beverwijcksplein en omgeving, 13. Koningin Wilhelminastraat en omgeving, 14. Rozenhof en omgeving, 15. Burgemeester de Raadtsingel en omgeving Hoewel de volledige wijk bestaat uit 15 buurten, hebben we ervoor gekozen om ons in deze analyse te concentreren op een beperkt aantal buurten. Dit was noodzakelijk om de presentatie overzichtelijk te houden en de meest relevante informatie te kunnen bieden. De selectie van de buurten is gebaseerd op een combinatie van initiële data-analyses en de inzichten van gemeentemedewerkers, lokale partners, professionals en bewoners. In de eerste fase van het onderzoek hebben we gekeken naar de prestaties van de buurten ten opzichte van het gemiddelde van de stad, het gebied en de wijk. Buurten met significante afwijkingen van dit gemiddelde zijn verder onderzocht. Deze bevindingen zijn vervolgens getoetst en aangevuld door betrokkenen uit de wijk, wat leidde tot de keuze voor de volgende drie buurten: • • • • •

Boogjes en omgeving Lombard en omgeving Centrum Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving

Deze buurten vormen de focus van het verdere onderzoek en worden in dit rapport uitvoerig geanalyseerd.

Binnenstad

Kenschets

INWONERS

HUISHOUDSAMENSTELLING

AANTAL INWONERS Gebied

Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

Dordrecht

Aantal Inwoners Percentage 121.430 35.205 10.415 395 580 870 1.055 535

100,00% 28,99% 8,58% 0,33% 0,48% 0,72% 0,87% 0,44%

Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad

15,4%

Gebied Centrum

13,2%

Wijk 01 Binnenstad

9,3%

11,6%

53,3%

19,7%

56,8%

18,3%

59,3%

19,0%

11,7% 12,5%

Augustijnenkamp en omgeving

10,1% 6,3%

62,0%

Beverwijcksplein en omgeving

10,3%

7,8%

56,0%

Boogjes en omgeving

8,6%

10,3%

Beverwijcksplein en omgeving

64,0%

Boogjes en omgeving

60,2%

Centrum

63,1%

Centrum Lombard en omgeving

6,6% 9,5% 8,4% 0%

<15 jaar

15,9%

Gebied

25,9% 11,5%

64,9%

19,0% 66,4%

20%

40%

60%

15-25 jaar

25-65 jaar

65+ jaar

9,3% 80%

20%

22,5% 21,3% 22,1%

16,8%

26,2% 40%

Huishoudens zonder kinderen

60%

14,7%

10,6%

80%

100%

Huishoudens met kinderen

HUISHOUDGROOTTE

21,5%

69,5%

16,5%

32,5%

42,5%

Eenpersoonshuishoudens

26,2% 24,8%

58,8%

Augustijnenkamp en omgeving

LEEFTIJD INWONERS

32,7% 25,4%

48,4%

0%

Dordrecht

26,9%

40,4%

100%

Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

Gem. Huishoudensgrootte 2,1 1,9 1,6 1,8 1,5 1,6 1,5 1,6

Wat valt op? • • •

De vijf nader geanalyseerde buurten betreffen 34% inwoners van de wijk Binnenstad. Het gaat grotendeels om 1 persoons huishoudens Augustijnenkamp e.o. en Beverwijcksplein e.o. heeft de meeste 65+ers.

Binnenstad

Kenschets

BESTEMMINGSPLANNEN

Wat valt op? • •

Weinig groen Bestemming wonen en gemengd vooral in de buurt 19e Eeuwse Schil en Noordflank.

Binnenstad

Kenschets

LEEFTIJD VAN GEBOUWEN

Wat valt op? • •

Het havengebied heeft de oudste woningen Hoe verder van de haven hoe nieuwer de woningen

Binnenstad

Kenschets

GEBOUWEN (FUNCTIE EN SOORT)

Wat valt op? • •

Havengebied heeft vooral een woonfunctie Meer naar het Centrum (kernwinkelgebied) komen meer gemengde functies naar voren

Binnenstad

Kenschets

DOEL: AANTREKKELIJKE STAD

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

ALGEMEEN Aantrekkelijkheid van een stad bestaat (o.a.) uit drie bestandsdelen: 1. 2. 3.

De aantrekkelijkheid van de stad hangt sterkt samen met de groene blauwe structuren van de stad. Deze moeten beschermd en versterkt worden. Een aantrekkelijke leefomgeving wordt mede bereikt met hoogwaardige inrichting (KOR). Met sterke sociale cohesie wordt minder overlast ervaren en is minder sprake van criminaliteit en verloedering

IN HET DOEL BIODIVERS KOMT DIT VERDER TERUG GROENBLAUWE STAD Groenblauw speelt in 2030 de hoofdrol in een aantrekkelijke openbare ruimte. In een aantrekkelijke stad zorgt de uitstraling van de openbare ruimte ervoor dat het er prettig wonen, werken en verblijven is. Men voelt zich thuis op het eiland van Dordrecht. Met zijn vele monumenten en het daar aanwezige groen en blauw is de historische binnenstad het visitekaartje van Dordrecht. Daarnaast is Dordrecht een stad met veel groen en water en dat wordt gewaardeerd door bewoners en bezoekers. Er wordt dan ook op ingezet op versterking van de Dordtse karakteristieken via groen en blauw. Water is zichtbaar, beleefbaar, bereikbaar, veilig en waar mogelijk door groen omzoomd. Het groen is verzorgd, veilig, divers, toegankelijk en stimuleert gebruikswaarden. Ook wordt ingezet op structuren die bijdragen aan het positieve, vooruitstrevende, groenblauwe imago. Het Getijdenlandschap, de Dordtwijkzone, de historische dijklinten en het Killenlandschap zijn belangrijke structuren die herkenbaarheid geven aan het Eiland van Dordrecht. Overige groenblauwe structuren zijn op deze cultuurhistorische landschapsstructuren gebaseerd en maken de ontstaansgeschiedenis van het Eiland zichtbaar. Het groenblauwe netwerk wordt gekoesterd en verder versterkt.

Lijnvormige landschapselementen zoals windsingels en cultuurhistorische lanen worden hiervoor in ere hersteld. Groenblauwe structuren worden met historische plekken verbonden. Het cultureel en landschappelijk groenblauw erfgoed wordt beschermd door belangrijke groenstructuren en -gebieden vast te leggen op kaart en hier beschermingsstatus aan te koppelen. Voor de vier cultuurhistorische landschapsstructuren worden gebiedsvisies uitgewerkt waarmee verbeteringen in inrichting en beheer kunnen worden doorgevoerd. Een aantrekkelijke leefomgeving wordt ook bereikt met hoogwaardige inrichting. Dat betekent dat kwalitatief, bij de locatie passend materiaal wordt gebruikt en dat de juiste plant- en boomsoorten op de juiste plek worden geplant. Een hoogwaardige inrichting, vakkundig beheer en juist gebruik van de openbare ruimte zorgen samen voor een positieve beleving van de stad, wijk en buurt. Juist gebruik wordt gestimuleerd door via groen in te zetten op een sterke sociale cohesie. Over het algemeen wordt in wijken met sterke sociale cohesie minder overlast ervaren en is minder sprake van criminaliteit en verloedering. Groenblauwe waarden dragen bij aan versterking van de sociale cohesie (Onderzoek Wageningen Universiteit ‘Zeven redenen om te investeren in een groene stad’). Hierdoor voelen bewoners zich veiliger in groene wijken.

Naast meer groen en kwalitatief beter groen wordt sociale cohesie versterkt door inwoners meer te betrekken bij het groen. Zowel door inwoners te laten meedenken over inrichting en beheer, als door waar mogelijk gebruiksgroen, zoals groene verblijfsplaatsen, toe te passen. Naast een positieve beleving voor bewoners verhoogt groenblauw ook de aantrekkelijkheid van een gebied voor bedrijven en ondernemers. Groen en water verhogen de economische waarde. Huizen aan water- of natuurgebieden hebben een hogere waarde dan huizen die niet aan dergelijke gebieden grenzen. De aanwezigheid van groen en blauw in de buurt is steeds belangrijker voor een positief vestigingsklimaat. Dit is een interessant gegeven voor een groeiende en ambitieuze stad als Dordrecht en maakt de noodzaak helder om meer aandacht te schenken aan groen en blauw bij ruimtelijke ontwikkelingen.

Wat valt op? • • •

De wijk Binnenstad wordt in het noordwesten begrensd door de rivier de Oude Maas. De aanwezigheid van duidelijke groenstructuren zijn voornamelijk beperkt tot ‘buiten de kern’ . Zoals groenstroken langs de Spuiboulevard en het spoor. De wens om in te zetten op versterking van de Dordtse karakteristieken via groen en blauw komt nog onvoldoende tot uiting. Water is zichtbaar, beleefbaar, bereikbaar, veilig maar nog onvoldoende door groen omzoomd.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

LEEFBAARHEID – TOTAALSCORE (Let op: om deze verschillen duidelijker in kaart te brengen, start de x-as niet bij 0. Een verschil van 0,13 is voor Dordrecht een afwijking van 1 standaarddeviatie.) De Leefbaarometer bestaat uit vijf dimensies: woningvoorraad, fysieke omgeving, voorzieningen, sociale samenhang en overlast & onveiligheid. Het Nederlands gemiddelde is nul. De waarden kunnen variëren van 50 tot en met +50. Een waarde +9 t/m 9 (zoals in alle drie de wijken) betekent een ruim voldoende leefbaarheid; Gemiddeld woont 1/8 van de huishoudens in Nederland in een buurt of wijk met een zwakke of onvoldoende leefbaarheid. Dordrecht

4,06

Gebied Centrum

4,08

Wijk 01 Binnenstad

4,17

Augustijnenkamp en omgeving

4,09

Beverwijcksplein en omgeving

4,14

Boogjes en omgeving

4,08

Centrum

4,10

Lombard en omgeving

4,09 4,00

4,05

4,10

4,15

4,20

Wat valt op? • • •

De Binnenstad scoort boven het gemiddelde van Dordrecht en ook boven het Gebied Centrum dat op het gemiddelde van Dordrecht scoort. De buurten scoren boven het gemiddelde van Dordrecht en rond het gemiddelde van het gebied Centrum. Beverwijcksplein e.o. scoort van de geselecteerde buurten het hoogst.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

LEEFBAARHEID – BUURTSCORES DORDRECHT Afwijking

WONEN DORDRECHT CENTRUM

-4,44

Fysiek

-1,10

Afwijking

-2,09

Fysiek

-1,02

Veiligheid

-4,07

Veiligheid

Sociaal

-2,39

Sociaal

Voorzieningen 0

5

10 15 20 25

WIJK: BINNENSTAD Fysiek

17,54

Woningvoorraad 0

5

Afwijking

3,53

Fysiek

10 15 20 25

1,30

Veiligheid-17,36

-10,39

Sociaal

-3,35 18,80

-4,82

Voorzieningen

17,36

Woningvoorraad

-1,85 0

5

10 15 20 25

CENTRUM

35%

19%

40%

40%

25% 41%

27%

10%

18% 62%

41%

0%

20%

40%

Woningcorporatie

59% 60%

Particuliere huur

80%

100%

• •

In de Binnenstad zijn ongeveer 5400 woningen. Circa 50% bestaat uit koopwoningen, 33% sociale huur en 17% overige huur. Stadsbreed is deze verdeling 57% koop, 32% sociale huur en 11% overige huur. In gebied Centrum 53% koop, 33% sociale huur en 14% overige huur. Van de sociale huurwoningen is 57% eigendom van woningcorporaties en 43% van particuliere verhuurders. Gemiddelde WOZ-waarde in 2023 is € 313.000. In Dordrecht is dit € 290.000.

Het wonen in Dordt Centrum wordt goed gewaardeerd, met name in de Binnenstad. De gemiddelde WOZ-waarde ligt op het gemiddelde van Dordrecht en is relatief hoog in de Binnenstad en Noordflank. Woningen op de Staart hebben een relatief lage WOZ-waarde en worden lager dan gemiddeld gewaardeerd. Dordt Centrum kent relatief meer particuliere huurwoningen. De Noordflank telt relatief veel corporatiewoningen en het Reeland relatief veel koopwoningen.

0,95 -25 -20 -15 -10 -5

Afwijking

0,21

Afwijking

Fysiek

1,69

Fysiek Veiligheid Sociaal

-4,37

Voorzieningen

20,77

0

5

10 15 20 25

0

5

10 15 20 25

-1,41 0,11 -12,74 -4,44

Voorzieningen Woningvoorraad

-2,58 -25 -20 -15 -10 -5

18,98 -3,34 -25 -20 -15 -10 -5

0

5

10 15 20 25

Wat valt op? Het gebied Centrum wijkt t.o.v. Dordrecht negatief af op het thema veiligheid en scoort positiever op het thema voorzieningen. De Binnenstad wijkt eveneens t.o.v. Dordrecht negatief af op het thema veiligheid en scoort positiever op het thema voorzieningen, Dat geldt voor alle geselecteerde buurten in de Binnenstad. Op het thema veiligheid ligt de grootste negatieve afwijking bij de buurten; Augustijnenkamp, Beverwijcksplein, Lombard en Centrum en met de grootste uitschieter de Boogjes. Augustijnenkamp e.o. scoort van de buurten het slechtst op het thema sociaal. Lombard e.o. scoort van de buurten het slechts op het thema woningvoorraad.

Binnenstad

25%

LOMBARD E.O.

Veiligheid -15,29

• •

56%

22% 31%

RAPPORTCIJFERS WONING

-2,56

Fysiek

0,30

Voorzieningen

• • • •

• • •

-1,88 5

25% 20%

BOOGJES E.O.

Afwijking

-25 -20 -15 -10 -5

54%

14%

Wat valt op? 20,33

0

28%

50%

0%

-5,51

-25 -20 -15 -10 -5

58%

Koopwoningen

Voorzieningen

10 15 20 25

BEVERWIJCKSPLEIN E.O.

Woningvoorraad

10 15 20 25

0,21

Woningvoorraad

0,78 -25 -20 -15 -10 -5

Sociaal

5

-1,20

Sociaal

-3,29

Woningvoorraad

0

Veiligheid -14,35

-8,69

Sociaal

-25 -20 -15 -10 -5

Fysiek

0,24

Voorzieningen

Veiligheid

-3,05

Afwijking

6,58

Sociaal

12,47

Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Centrum Lombard en omgeving

AUGUSTIJNENKAMP E.O.

Afwijking Veiligheid

-3,36

Woningvoorraad

-3,31 -25 -20 -15 -10 -5

-7,13

Voorzieningen

6,44

Woningvoorraad

EIGENDOM HUUR VERSUS KOOP

Wat valt op? • •

De Binnenstad scoort met 8,2 boven het gemiddelde van Dordrecht (7,8) en heeft ook de hoogste score van het gebied Centrum (7,9). T.o.v. huiseigenaren laten huurders minder vaak hun stem horen als het gaat om besluitvorming of beleidsontwikkeling. Hier ligt een kans voor de ontwikkeling van de gemeenschap (bron: gesprekken met bewoners en professionals).

Aantrekkelijke Stad

RAPPORTCIJFER PRETTIG WONEN

WONINGTYPEN EN -GROOTTEN

Inwoners waarderen de woonomgeving van Dordt Centrum vergelijkbaar aan het gemiddelde in Dordrecht, maar ingezoomd op de wijken blijkt dat de Binnenstad en het Reeland hoger scoren dan de Noordflank en de Staart. De gemiddelde kwaliteit van buurtvoorzieningen (waaronder speelplekken voor kinderen, jongeren en groen) ligt in Centrum iets lager dan gemiddeld in Dordrecht. De score verschilt onderling niet noemenswaardig tussen de vier wijken.

Wat valt op? •

Inwoners van de Binnenstad scoren het hoogst v.w.b. prettig wonen.

BESCHERMD WONEN Beschermd Wonen is voor mensen van 18 jaar of ouder die door psychische of psychosociale problemen 24 uur per dag ondersteuning nodig hebben. Dit kan in een instelling zijn als er 24 uur toezicht nodig is. Of het kan een vorm van zelfstandig wonen zijn als begeleiding op afstand of op afroep afdoende is.

Op deze kaart is inzichtelijk gemaakt welke woningtypen (grondgebonden of appartement) en -grootten te vinden zijn in de wijk.

Wat valt op? •

Wat betreft de Binnenstad is op de kaart te zien dat er een diversiteit aan woningen te vinden is.

Wat valt op? • •

In de Binnenstad is er 1 één voorziening voor Beschermd wonen: De Hoop – Nieuwe Haven: woonvorm voor 12 bewoners Daarnaast is er 1 maatschappelijke opvanglocatie (niet op de kaart): o Pelserstraat; 7 zelfstandige eenheden tijdelijk begeleid wonen

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

VERDICHTING

SCHIL

Hierna volgen de belangrijkste conclusies, de voorgestelde verdichtingsstrategie en de bandbreedte voor verdichtingspotentie per wijk zoals beschreven in een ambtelijke studie (2024).

Situatie

Het is belangrijk om te benadrukken dat de gebiedsindeling in deze verdichtingsstudie in sommige gevallen afwijkt van de wijken buurtindeling van het CBS. Voor de CBS-wijk Binnenstad combineren we de informatie uit de hoofdstukken ‘Binnenstad & Stadswerven’ en ‘Schil’, waardoor in de genoemde verdichtingspotentie ook locaties op de Stadswerven zijn meegenomen. Volgens de CBS-wijkindeling valt Stadswerven echter in de wijk Noordflank.

BINNENSTAD & STADSWERVEN Situatie

De Dordtse binnenstad is in trek, o.a. door de historische sfeer en de nabijheid van voorzieningen. De marktdruk is hoog, wat al leidt tot vele initiatieven tot verdichting, die zorgvuldig worden afgewogen en beoordeeld.

Conclusies verdichtingsstudie De meeste verdichtingspotentie is te vinden in het optoppen, splitsen en verbouwen van panden. Ook door het wonen boven winkels mogelijk te maken. Op enkele plekken is een herontwikkeling op structuurniveau mogelijk in samenwerking met corporaties en particulieren. Verdichting gaat nadrukkelijk niet enkel over het toevoegen van woningen, verdichtingsprojecten moeten de straat, buurt of stad versterken.

Strategie

Kwaliteit en toekomstbestendigheid versterken. Daarbij aandacht voor het behouden van voldoende woningen voor starters en de sociale sector. Woningbouw kan hier een middel en investeringsvliegwiel zijn. • • • •

Corporatiebezit herontwikkelen Kwaliteitsimpuls in bestaande structuren: vergroenen en verblijfskwaliteit verbeteren Onderbenutte (binnen)terreinen beter benutten of vergroenen Naast ruimte voor wonen óók voorzieningen en maatschappelijk vastgoed op peil houden

De 19e eeuwse Schil ligt tussen de historische binnenstad en het spoor ingeklemd. Het is een ruim opgezette wijk, met een grote diversiteit aan bouwjaren, functies en woonmilieus. Er zijn al veel initiatieven gaande die de wijk verdichten en versterken.

Conclusies verdichtingsstudie

De grootste potentie van de Schil wordt op dit moment al uitgewerkt en verzilverd (harde en zachte plannen). Binnen de wijkstructuur zijn een aantal kleine interventies en binnenterreinen verder te onderzoeken. Rondom het station en het Van Neurenburgpad liggen twee grotere kansrijke gebieden.

Strategie

Het diverse karakter van de Schil vraagt om maatwerk. Vergroening en toekomstbestendigheid zijn de grootste vraagstukken. • Wijkstructuur versterken met zorgvuldige ingrepen • Binnenterreinen optimaal benutten met passende oplossingen • In directe omgeving van het station naast wonen ook voldoende werkgelegenheid faciliteren

∑ Bandbreedte verdichtingspotentie • •

18 locaties + 200 tot 450 woningen

Belangrijkste verdichtingsprincipes • • •

In de bestaande wijkstructuren. Bij blinde gevels en ontbrekende schakels. In stationsgebieden. De best bereikbare plekken voor iedereen. In & naast werkgebieden. Verdichten mét functiemenging.

∑ Bandbreedte verdichtingspotentie (let op, dit is incl. Stadswerven) • •

15 locaties + 100 tot 200 woningen

Belangrijkste verdichtingsprincipes • •

Optoppen, splitsen & verbouwen zoals in gebied Wijngaardstraat - Torenstraat. Samen met particulieren & corporaties. Denk hierbij ook aan wonen boven winkels mogelijk maken. Bij (wijk)voorzieningen. Dichtbij de nuttige en leuke dingen.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

VOORZIENINGEN / DINGEN TE DOEN NABIJHEID VAN VOORZIENINGEN

KWALITEIT VAN VOORZIENINGEN De schaalscore bestaat uit de volgende vragen: In de buurt is/zijn: • De wegen, paden en pleintjes goed onderhouden; • Perken, plantsoenen en parken goed onderhouden; • Het buiten goed verlicht; • Goede speelplekken voor kinderen; • Goede voorzieningen voor jongeren. Hoe hoger de score op deze schaal van 0-10, hoe beter de kwaliteit van de woonomgeving wordt ervaren.

Wat valt op? •

Binnenstad scoort hoog op de nabijheid van voorzieningen

Wat valt op? • •

Binnenstad

De Binnenstad scoort hier onder het gemiddelde van Dordrecht en het laatste jaar ook onder het gemiddelde van het gebied Centrum. Waar de overige wijken van het gebied Centrum een stijging laat zien van 0,2 tot 0,5 punten, is in de Binnenstad een daling van 0,4 punten. Dit is ook tegen de trend van het Dordts gemiddelde met een stijging van 0.3 punten.

Aantrekkelijke Stad

BASIS VOORZIENINGEN Huisartsen

Supermarkten

Wat valt op?

Wat valt op?

• • •

• • • •

In de Binnenstad zijn 2 huisartsenpraktijken met 3 in het aangrenzende Noordflank met meerdere huisartsen. Met ongeveer 10.000 inwoners komt dit neer op 2000 patiënten per praktijk wat goed is. Met eventuele uitbreiding van het inwoneraantal is er voor het Binnenstad niet direct een huisartsen tekort.

Apotheken

Er zijn in totaal 7 supermarkten, variërend in de grote en redelijk verspreid over de Binnenstad. Maximale reistijd is 5 minuten. De supermarkten zijn ook gericht op bezoekers van de Binnenstad Binnenstad heeft een kernwinkelgebied dat bestaat uit een lang lint (Voorstraat e.o.) ten zuid/oosten van het water dat het centrum in tweeën deelt. Ook is er winkelconcentratie rondom het Statenplein, Sarisgang en Vriesestraat.

Basisonderwijs

Wat valt op? • •

Er zijn 2 apotheken, redelijk verspreid over de Binnenstad en 1 nabij in de Noordflank In verhouding tot het inwonersaantal is dit boven gemiddeld (3300 per apotheek, gemiddelde in NL is 10000)

Wat valt op? • •

Binnenstad

Verspreid over de Binnenstad zijn er 5 basisscholen en 3 in het aangrenzende Noordflank Er wonen (jan. 2023) 965 kinderen in de leeftijd van 0-15 jaar.

Aantrekkelijke Stad

PLUS VOORZIENINGEN Kinderopvang

Middelbare Scholen

Wat valt op?

Wat valt op?

• •

• •

•

Dordrecht heeft in totaal 133 kinderopvang -locaties met in totaal 4.717 kindplaatsen. Verspreid over de wijk is kinderopvang aanwezig maar vooral geconcentreerd in ‘De Schil’. Gelet op het aantal kinderen uit de wijk, lijkt dit voldoende voor de inwoners van de Binnenstad. In geheel Dordrecht ligt de afstand op kinderopvang dichterbij dan gemiddeld in Nederland.

In de Binnenstad is er geen middelbare school. Nabij de Binnenstad, in ‘De Schil’ Noordflank is 1 middelbare school, een Gymnasium.

Tandarts

Fysiotherapeut

Wat valt op? Wat valt op? • •

• •

Met 9 tandartspraktijken, verdeeld over de Binnenstad en 4 in de Noordflank is deze beroepsgroep zeer goed vertegenwoordigt. Gaat ook om praktijken met een meer stedelijke of regionale focus.

Verspreid over de Binnenstad zijn er 10 fysiotherapeuten gevestigd in de Binnenstad. Er zijn geen signalen van tekorten.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

SPEELPLEKKEN PER BUURT

SPORT- EN SPEELPLEKKEN (BUITEN)

Wat valt op? • •

Op dezelfde plekken waar geen speelaanbod is, is ook geen sportaanbod. Sportaanbod bestaat uit enkele balspelterreinen, 1 skateterrein en 1 jeu de boules-terrein.

SPORT- EN SPEELPLEKKEN (BINNEN)

Wat valt op? • • •

Er zijn grote delen in de Binnenstad waar geen speelplekken zijn. Aanbod is erg éénzijdig. Een divers aanbod voor verschillende leeftijdscategorieën ontbreekt.

Wat valt op? •

Binnenstad

Er zijn 3 gymzalen en 1 gymlokaal nabij in de Noordflank die overdag door de basisscholen worden gebruikt en in de avond door verenigingen.

Aantrekkelijke Stad

BEWEEGVRIENDELIJKE OMGEVING EN RECREATIEF GROEN/BLAUW Totaalscore

Sport en Speelplekken

Wat valt op? • •

De Binnenstad scoort goed op het gebied van beweegvriendelijkheid. Gebied de Boogjes en delen van het kern winkelgebied blijven hierin achter.

Wat valt op? •

Op deze kaart oogt de Binnenstad zeer uitstekend te scoren, perfect zelfs . Op de vorige sport en speelplekken kaart kwam een ander beeld naar voren, namelijk het gebrek aan diversiteit qua speelplekken. Onduidelijk is of de aanwezige speelplekken voldoen aan zowel kwaliteit als kwantiteit.

Recreatief Groen/Blauw

Wat valt op? • • •

Binnenstad

Met name het havengebied scoort hier goed (met blauw) met de 3 rivieren: de Oude Maas de Beneden-Merwede en de Noord. Overige deel van de Binnenstad lijkt hier niet van mee te profiteren gelet op de matige score. Toevoegen van belevingswaarde zal de aantrekkelijkheid van de Binnenstad versterken.

Aantrekkelijke Stad

HONDEN (UITLAATVELDEN)

Wat valt op? • • • • • •

Wat je mag verwachten in een kernwinkelgebied; veel afvalbakken. Veel plekken die verboden zijn voor honden. Met een vergrootglas is een enkel losloopveld met opruimplicht te vinden. Voor inwoners van de Binnenstad zijn er nagenoeg geen groenplekken waar je met je hond kunt wandelen. Uitlaten gebeurt vooral in een versteende omgeving. Meer groen maakt het aantrekkelijker voor honden en -eigenaren.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

ESTHETISCH, SCHOON, HEEL EN VEILIG RAPPORTCIJFER VEILIGHEID IN DE BUURT

KWALITEIT VAN GROENSTRUCTUREN

Inwoners van Centrum voelen zich vrijwel even veilig als de gemiddelde inwoner van Dordrecht. Dat geldt minder voor inwoners van de Noordflank, waar het rapportcijfer voor de veiligheid relatief laag is. De sociale overlast in Centrum ligt boven het Dordts gemiddelde (bron OCD onderzoek) , maar dit betreft vooral de Binnenstad en Noordflank. In de andere twee wijken ligt de sociale overlast rond het Dordts gemiddelde. Het vertrouwen in de toekomst van de buurt is op de Staart lager dan in de andere wijken; hier verwacht 29% dat de buurt achteruit zal gaan. In Dordrecht is dit gemiddeld 20%. De meeste inwoners geven aan dat de buurt gelijk zal blijven.

Wat valt op? • •

Op het gebied van veiligheid scoort de Binnenstad boven het gemiddelde van Dordrecht. Wat betreft sociale overlast scoort de Binnenstad slechter als het gemiddelde van Dordrecht (27% versus 16%).

Wat valt op? • • •

Binnenstad

Er is geen sprake van een groenstructuur. Hooguit aan de Spuiboulevard en in mindere mate aan de Singel. In grote delen van de Binnenstad is geen enkele boom te vinden. Met name in het kern winkelgebied. Het aanwezige groen in de binnenstad bevindt zich grotendeels in minder goed ontsloten binnen gebieden.

Aantrekkelijke Stad

POLITIE – OVERLAST MELDINGEN Dordrecht Overlast Totaal 2020 Overlast Totaal 2021 Overlast Totaal 2022 Overlast Totaal 2023 Alcohol/Drugs 2020 Alcohol/Drugs 2021 Alcohol/Drugs 2022 Alcohol/Drugs 2023 Jeugd 2020 Jeugd 2021 Jeugd 2022 Jeugd 2023 Verwarde personen 2020 Verwarde personen 2021 Verwarde personen 2022 Verwarde personen 2023 Zwervers 2020 Zwervers 2021 Zwervers 2022 Zwervers 2023 Openbare dronkenschap 2020 Openbare dronkenschap 2021 Openbare dronkenschap 2022 Openbare dronkenschap 2023 Geluid Horeca 2020 Geluid Horeca 2021 Geluid Horeca 2022 Geluid Horeca 2023

5000 4750 4659 4281 683 623 659 694 1123 944 848 707 1134 1371 1353 1371 528 301 348 308 122 128 137 121 16 18 49 52

Gebied Centrum -250 -91 -378 -60 +36 +35 -179 -96 -141 +237 -18 +18 -227 +47 -40 +6 +9 -16 +2 +31 +3

2152 1949 2122 1948 331 319 360 344 404 337 384 280 402 482 534 574 387 171 197 193 73 59 97 76 12 16 20 19

Binnenstad

-203 +173 -174 -12 +41 -16 -67 +47 -104 +80 +52 +40 -216 +26 -4 -14 +38 -21 +4 +4 -1

925 861 1012 873 156 176 208 194 134 110 200 122 203 259 247 248 239 115 120 99 44 39 68 59 6 10 10 12

Augustijnenkamp e.o. -64 +151 -139 +20 +32 -14 -24 +90 -78 +56 -12 +1 -124 +5 -21 -5 +29 -9 +4 +0 +2

48 54 97 32 4 17 18 7 20 18 59 11 10 6 6 6 3 6 2 0 3 1 3 0 0 0 1 1

+6 +43 -65 +13 +1 -11 -2 +41 -48 -4 +0 +0 +3 -4 -2 -2 +2 -3 +0 +1 +0

Beverwijcksplein e.o.

79 67 72 39 22 17 17 10 5 8 7 5 17 20 26 9 19 11 11 7 4 6 6 0 0 0 0 0

-12 +5 -33 -5 +0 -7 +3 -1 -2 +3 +6 -17 -8 +0 -4 +2 +0 -6 +0 +0 +0

Boogjes e.o.

53 32 51 50 3 5 12 11 4 3 8 4 24 11 11 15 0 2 2 1 3 0 2 2 0 0 0 1

Centrum -21 +19 -1 +2 +7 -1 -1 +5 -4 -13 +0 +4 +2 +0 -1 -3 +2 +0 +0 +0 +1

196 200 206 194 24 29 38 51 30 36 62 42 39 67 42 42 69 21 21 24 10 5 16 15 2 2 4 2

Lombard e.o. +4 +6 -12 +5 +9 +13 +6 +26 -20 +28 -25 +0 -48 +0 +3 -5 +11 -1 +0 +2 -2

27 21 37 24 8 5 4 3 8 5 13 9 2 1 5 2 6 2 0 2 1 1 1 2 0 1 0 0

-6 +16 -13 -3 -1 -1 -3 +8 -4 -1 +4 -3 -4 -2 +2 +0 +0 +1 +1 -1 +0

Wat valt op? • • • • •

Aangezien de toename door de komst van de app ongeveer met 10% is gestegen kunnen we stellen dat er een forse afname is van het aantal overlastmeldingen in 2023 ten opzichte van de vier jaren daarvoor. De meeste meldingen zijn alcohol/drugs gerelateerd, jeugdoverlast of het betreft verwarde personen. Deze trend is al jaren zo en loopt langzaam verder op m.u.v. jeugdoverlast, dat fluctueert. De overlast van zwervers is de afgelopen gedaald van 239 naar 99 meldingen. De meeste meldingen komen vanuit het Centrum. Uit gesprekken met bewoners en professionals komt o.a. geluidsoverlast van horeca naar voren. Dit blijkt niet uit de politiemeldingen.

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

FIXI – AFVAL EN GROEN MELDINGEN Afval Meldingen Fixi: Afval 2020

Dordrecht 7910

Gebied Centrum 3170

Wijk 01 Binnenstad 896

Augustijnenkamp e.o. 18

Beverwijcksplein e.o. 94

Boogjes e.o. 100

Centrum 143

Lombard e.o. 51

Fixi: Afval 2021

9363

+1.453

3531

+361

1002

+106

63

+45

97

+3

97

-3

189

+46

68

+17

Fixi: Afval 2022

9082

-281

3392

-139

1065

+63

52

-11

103

+6

103

+6

174

-15

88

+20

Fixi: Afval 2023

9833

+751

3388

-4

1145

+80

54

+2

133

+30

133

+30

206

+32

93

+5

Groen Meldingen Fixi: Groen 2020

2924

675

177

16

18

14

29

6

Fixi: Groen 2021

3465

+541

665

-10

143

-34

6

-10

15

-3

13

-1

22

-7

8

+2

Fixi: Groen 2022

3512

+47

771

+106

209

+66

23

+17

11

-4

31

+18

22

+0

7

-1

Fixi: Groen 2023

4091

+579

928

+157

264

+55

12

-11

25

+14

44

+13

37

+15

12

+5

Wat valt op? • • • •

Van alle afval meldingen van Dordrecht is bijna 34 % afkomstig uit het gebied Centrum. De meeste afval meldingen komen uit de buurten Beverwijkcksplein, Boogjes en Centrum. Van alle groen meldingen van Dordrecht is bijna 22% afkomstig uit het gebied Centrum. De meeste groen meldingen komen ook uit de buurten Beverwijcksplein, Boogjes en Centrum.

VEILIGHEIDSMONITOR 2023 Op basis van politiedata over 2023 (bron: dashboard zichtopwijken.nl) scoort de wijk Binnenstad als geheel op de indicatoren ‘High Impact Crimes’1, straatroof & overval, geweldsmisdrijven, aantasting openbare ruimte en melding overlast hoog vergeleken het landelijk en Dordts gemiddelde. In vrijwel alle buurten is sprake van hoog aantal meldingen overlast. Enkele andere opvallende punten zijn de relatief hoge negatieve cijfers wat betreft straatroof & overval in de buurten Boogjes, Lombard, Centrum en Burgemeester de Raadtsingel. In de categorie diefstal/inbraak woning drijven de buurten Groenmarkt, Geldelozepad en Rozenhof negatief boven. De buurten Groenmarkt, Achterhakkers, Boogjes, Centrum, Burgemeester de Raadtsingel en Koningin Wilhelminastraat vallen negatief op bij het aspect aantasting openbare orde.

Wat valt op? ● De Binnenstad scoort lager dan gemiddeld op de schaalscore ‘fysieke voorzieningen’, dit betreft met name een lagere tevredenheid over speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren. ● Overlast (totaal) komt hier vaker voor dan gemiddeld in Dordt. Inwoners ervaren meer sociale overlast (vooral overlast van verwarde personen) en milieuoverlast (schaalscore gebaseerd op geluidsoverlast, stankoverlast en overlast van horecagelegenheden). ● Inwoners ervaren meer sociale overlast (vooral overlast van verwarde personen) en milieuoverlast (schaalscore gebaseerd op geluidsoverlast, stankoverlast en overlast van horecagelegenheden). ● Inwoners van de Binnenstad doen een aantal preventieve maatregelen minder dan gemiddeld. ● Relatief veel inwoners weten zeker of vermoeden dat in hun buurt wel eens verdachte situaties voorkomen (signalen van ondermijning). ● De Binnenstad als geheel komt negatief in beeld wat betreft het aantal misdrijven. De buurten Groenmarkt, Achterhakkers en Centrum scoren in vrijwel alle misdrijf categorieën hoog. ● Inwoners van de Binnenstad ervaren minder overlast van buurtbewoners dan gemiddeld. ● Inwoners van de Binnenstad zien vaker politie en handhaving in hun buurt en zijn tevredener over het functioneren en de zichtbaarheid van de politie in hun buurt.

High Impact Crimes zijn diefstal/inbraak woning, bedreiging (zoals stalking en gijzeling), mishandeling, openlijk geweld, straatroof en overval 1

Binnenstad

Aantrekkelijke Stad

SOCIALE COHESIE ONTMOETINGSPLEKKEN Buurtcentra en overige

Horeca

Sportverenigingen

Verenigingen

Wat valt op? • • • •

Binnenstad

Er zijn geen buurtcentra of overige sociaal-maatschappelijke ontmoetingsplekken. Verspreid over de wijk zijn er verschillende verenigingen te vinden. Er is volop horeca aanwezig. Buurtbewoners geven aan dat er behoefte is aan sociaal-maatschappelijke voorzieningen gericht op ontmoeten (bron: gesprekken met bewoners en professionals)

Aantrekkelijke Stad

PARTICIPATIE Vrijwilligerswerk

CONCLUSIES ALGEMEEN De aantrekkelijkheid van een gebied hangt sterk samen met de aanwezigheid en kwaliteit van groenblauwe structuren, evenals met de inrichting van de openbare ruimte. De wens om in te zetten op versterking van de Dordtse karakteristieken via groen en blauw komt nog onvoldoende tot uiting. Water is zichtbaar, beleefbaar, bereikbaar, veilig maar nog onvoldoende door groen omzoomd. Ook is sociale cohesie een essentieel onderdeel van een aantrekkelijke leefomgeving. Hoewel de Binnenstad op de Leefbaarometer boven het gemiddelde van Dordrecht en het gebied Centrum scoort, zijn er op buurtniveau duidelijke aandachtspunten. Vooral de buurten Augustijnenkamp, Beverwijcksplein, Lombard en Binnenstad scoren negatief op het thema veiligheid, met de Boogjes als grootste uitschieter. Daarnaast scoort Augustijnenkamp slecht op het sociale vlak, terwijl de buurt Lombard e.o. het laagst scoort op woningvoorraad.

VOORZIENINGEN / DINGEN TE DOEN De Binnenstad scoort goed op de aanwezigheid en nabijheid van voorzieningen, maar de kwaliteit ervan vertoont een dalende trend (-0,4 punten in 2023), terwijl de rest van de stad juist een verbetering laat zien (+0,3 punten). De oorzaak van deze afname is onduidelijk. Er is een uitgebreid en divers voorzieningenaanbod, met name in het kernwinkelgebied en in "De Schil,” er zijn geen tekenen van tekorten. Voor hondenbezitters zijn er echter weinig voorzieningen: groen en losloopterreinen ontbreken vrijwel volledig, waardoor honden vooral in versteende gebieden worden uitgelaten. Het versterken van de groen- en blauwstructuren zou hier een groot verschil kunnen maken.

Wat valt op? • • •

Aandeel dat vrijwilligerswerk doet ligt voor het Binnenstad op het gemiddelde van Dordrecht (24%). Van in de inwoners van de Binnenstad is 14% actief in de buurt (voor heel Dordrecht is dat gemiddeld 10%). 79% is lid van een vereniging (74% Dordrecht).

Vrijwilligerswerk naar leeftijd in 2022

Daarnaast zijn er nauwelijks sport- en speelmogelijkheden, en die er zijn, zijn erg eenzijdig. Er is dringend behoefte aan verbetering op dit gebied, evenals aan recreatief groen en water. Bij een vergroening van de Binnenstad zou het belangrijk zijn om het groen bruikbaar te maken met wandel- en fietspaden, bankjes, buitensport en natuurlijk spelen.

WONEN / VERDICHTEN In de wijk Binnenstad is de diversiteit aan woningtypen en -grootten voldoende aanwezig. De verdeling koop- en huurwoningen en verschillende huursegmenten is op wijkniveau voldoende. De meeste verdichtingspotentie in de wijk Binnenstad is te vinden in 1) het optoppen, splitsen en verbouwen van panden zoals wonen boven winkels, 2) bij (wijk)voorzieningen, 3) in de bestaande wijkstructuren, en 4) in stationsgebieden en 5) in en naast werkgebieden. Het is van belang om daarbij aandacht te houden voor het behouden van voldoende woningen voor starters en de sociale sector. De bandbreedte van de verdichtingspotentie is op dit moment nog lastig te duiden omdat in deze berekening afgeweken is van de CBS-wijkindeling. Er is een aantal woonvoorzieningen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De aanwezigheid van diverse kamerverhuurpanden met kwetsbare bewoners zorgen voor toename van overlast en problematiek. Met name in de Boogjes e.o.

ESTHETISCH, SCHOON, HEEL EN VEILIG De Binnenstad krijgt over het algemeen positieve beoordelingen, met een 8,2 voor de woningkwaliteit en een 7,7 voor het woongenot. Toch kampt een aanzienlijk deel van de bewoners (27%) met sociale overlast, wat hoger is dan het gemiddelde van Dordrecht (16%). Ook is er een gebrek aan groenvoorzieningen, op enkele uitzonderingen zoals de Spuiboulevard en Park Merwestein na. Vooral in de buurten Beverwijkcksplein, Boogjes en Centrum worden veel meldingen gemaakt over groen en afval. Inwoners zijn daarnaast minder tevreden over de speelplekken voor kinderen en de voorzieningen voor jongeren, en relatief veel bewoners signaleren tekenen van ondermijning. De Binnenstad als geheel komt negatief in beeld wat betreft het aantal misdrijven. De buurten Groenmarkt, Achterhakkers en Centrum scoren in vrijwel alle misdrijf categorieën hoog.

SOCIALE COHESIE

Wat valt op? • •

Dordrecht scoort wat lager dan het Nederlands gemiddelde. Over het algemeen doen 65-plussers meer aan vrijwilligerswerk in Dordrecht.

Binnenstad

In de Binnenstad ligt het aandeel bewoners dat vrijwilligerswerk doet met 24% op het gemiddelde van Dordrecht. Opvallend is dat 14% van de inwoners actief betrokken is bij de buurt, wat hoger is dan het stedelijke gemiddelde van 10%. Daarnaast is 79% van de bewoners lid van een vereniging, wat ook iets hoger is dan het Dordtse gemiddelde van 74%. Hoewel er officieel geen buurtcentra zijn, dienen dankzij initiatieven drie locaties (de Eendracht, de Buurtkamer, en het Mini Praathuis (particulier initiatief)) als buurtcentra. Er zijn verspreid over de wijk diverse verenigingen en volop horeca aanwezig. Ondanks dit aanbod geven bewoners aan dat er behoefte is aan meer sociaal-maatschappelijke voorzieningen gericht op ontmoeting.

Aantrekkelijke Stad

DOEL: BEREIKBARE STAD

Binnenstad

Bereikbare Stad

HOOFDLIJN MOBILITEITSPLAN

BEREIKBAARHEID BASISVOORZIENINGEN Wat valt op?

Vrijwel alle basisvoorzieningen zijn vanuit de buurten in de Binnenstad zowel met de fiets als te voet binnen 10 minuten te bereiken.

WINKELCENTRA

Winkelcentrum Dordrecht en Maasplaza 10 minuten lopen

In de wijk Binnenstad (A-gebied) staat, net zoals toen deze wijk ontstond, de voetganger centraal. Naast wandelen, spelen de fiets en het openbaar vervoer ook een belangrijke rol. Aanvullend daarop kunnen kleine voertuigen met lage snelheid op daarvoor bestemde wegen naar de binnenstad rijden. Zo blijft het gebied toegankelijk, ook voor mensen die minder goed ter been zijn. Voor fietsers zijn goede stallingsvoorzieningen belangrijk, zodat ze gemakkelijk en veilig hun (e-)fiets kunnen stallen tijdens hun bezoek. Auto’s en zero emissie stadslogistiek met bestemming in het gebied zijn in een deel van het gebied welkom, maar delen straten met fiets en voetgangers. Bewoners en bezoekers kunnen hun auto kwijt in speciaal voor deze doelgroepen bestemde parkeergarages, wat ruimte op straat op levert. Voor de binnenstad geldt dat de aantakking op het hoofdwegennet voor autoverkeer plaatsvindt vanaf de randen van het A-gebied, waar volgens dit mobiliteitsplan veel autoverkeer met bestemming binnenstad wordt opgevangen in zogenaamde mobiliteitshubs. Zo beschermen we de kwaliteit van de openbare ruimte van de historische binnenstad en voorkomen we doorgaand verkeer door het A-gebied.

Wat valt op?

Een deel van de buurten Nieuwe Haven en Wijnstraat e.o. zijn iets verder gelegen van de winkelcentra die aangegeven staan op de kaart. Dichter bij deze buurten zijn wel verschillende basiswinkels te vinden aan de Grote Markt.

Wat betreft parkeerbeleid hanteren we het strengst sturend beleid in het centrum. We werken aan de afbouw van tweede vergunningen en sterkere differentiatie in tarieven tussen parkeren in een garage en op straat en tussen parkeren in het hart van het centrum en de rand. De voorkeur van bewoners om goedkoop in een stadsrand hub of duurder in een garage te parkeren is verdeeld. We werken aan een schuifoperatie om de parkeerder op de juiste plek te laten parkeren in de toekomst. Daarvoor vindt momenteel al uitbreiding en verplaatsing van parkeercapaciteit in diverse garages plaats, de bouw van een parkeergarage onder het Dordthuis en de nieuwe Spuihavengarage. Dit maakt het mogelijk om parkeren in het A-gebied goed te organiseren en tegelijk ruimte op straat vrij te spelen. Wijkuitwerkingen volgen nog.

Binnenstad

Bereikbare Stad

BASISSCHOOL

AFSTAND TOT BUSHALTES Locatie bushaltes met buffer van 350 meter

Wat valt op?

Er zijn een viertal scholen gevestigd in de wijk Binnenstad. Vrijwel alle buurten zijn gesitueerd binnen een straal van 500 meter van een van deze scholen. Daarnaast zijn diverse andere basisscholen te vinden in de aanpalende wijken die ook binnen deze straal te vinden zijn.

HUISARTS EN APOTHEEK

Locatie huisartsen incl. apotheken 10 minuten lopen Wat valt op?

Alle buurten in de Binnenstad zijn binnen straal van 350 van een bushalte gelegen.

Wat valt op?

De buurten Kalkhaven, Achterhakkers e.o. en een deel van de Nieuwe Haven zijn iets meer dan 10 minuten lopen gesitueerd van de huisarts en apotheek

Binnenstad

Bereikbare Stad

VERKEERSVEILIGHEID

LOCATIES ONGEVALLEN

LOCATIES SNELHEIDSOVERTREDINGEN

Op onderstaande kaart zijn locaties te zien waar in de maand oktober in 2023 door meer dan 85% van de automobilisten te hard wordt gereden. Hierbij zijn de paars gekleurde lijnen het meest interessant, want daar wordt ‘standaard’ 10 km te hard gereden.

Wat valt op?

Binnen de wijk Binnenstad zijn verschillende locaties te vinden waar in 2023 drie of meer ongevallen plaatsvonden: • Kruising Belgracht - Boogjes – Elfhuizen – Grote Spuistraat – Spuiboulevard – Spuibrug (1 gewonde) • Kruising Achterhakkers, Prinsenstraat, Sluisweg en Spuiboulevard (2 gewonden) • Rotonde Kilwijkhof – Kilwijkstraat – Spuiweg (3 gewonden) • Stationsplein (geen gewonden) • Johan de Wittstraat (nabij Oudenhovenstraat) (1 gewonde)

Wat valt op?

Wat in totaliteit opvalt is het groot aantal ongevallen op de totale lengte van Spuiboulevard, met name bij de kruisingen.

Binnen de wijk Binnenstad vallen er op basis van data geen straten met betrekking tot te hard rijden op. Maar er komen vaak klachten over te hard rijden binnen in de Bagijnhof/Visstraat, Belgracht, Kleine Spuistraat, Elfhuizen en Prinsenstraat.

AANTAL ONGEVALLEN (MET GEWONDEN EN DODEN) Wat valt op? • • • • • •

In 2023 vonden er in totaal 737 ongevallen plaats in Dordrecht, waarvan 202 met letselschade en 4 ongevallen met dodelijke afloop slachtoffers. 63 daarvan vonden er plaats in de wijk Binnenstad, waarvan 15 met letselschade. In de buurten Beverwijcksplein e.o., Centrum en Burg. De Raadtsingel vonden de meeste ongevallen plaats. In Noordflank vonden 38 ongevallen plaats (15 met letselschade waarvan 1 met dodelijke afloop) Meeste ongevallen in Reeland (70, waarvan 23 met gewonden waaronder 1 dodelijk slachtoffer). Op de Staart 35, waarvan 8 met gewonden.

Binnenstad

Bereikbare Stad

PARKEERDRUK

De kaartjes tonen de parkeerdruk in de wijken Binnenstad, Noordflank, Reeland, een deel van Krispijn, Dubbeldam en Sterrenburg op donderdagnacht 20/21 september 2023 en zaterdagmiddag 23 september 2023.

KENSCHETS AANTAL PERSONENAUTO’S PER HUISHOUDEN Gemiddeld aantal personenauto's Gebied per huishouden Dordrecht 1,1 Gebied Centrum 0,8 Wijk 01 Binnenstad 0,6 Achterhakkers en omgeving 0,8 Augustijnenkamp en omgeving 0,6 Beverwijcksplein en omgeving 0,7 Boogjes en omgeving 0,5 Burgemeester de Raadtsingel en omgeving 1,0 Centrum 0,6 Geldelozepad en omgeving 0,2 Groenmarkt en omgeving 0,9 Grote Markt en omgeving 0,6 Kalkhaven 1,5 Kon. Wilhelminastraat en omgeving 0,9 Lombard en omgeving 0,6 Nieuwe Haven en omgeving 0,9 Rozenhof en omgeving 0,8 Wijnstraat en omgeving 0,9

Wat valt op? • • • •

Gemiddeld hebben huishoudens in de Binnenstad 0,6 auto. Het gemiddelde in Dordrecht is 1,1 In de buurt Kalkhaven is dit 1,5 In de buurt Geldelozepad e.o. is dit aantal juist lager dan het gemiddelde, namelijk 0,2 In de wijk Noordflank hebben huishoudens gemiddeld 0,7 auto’s, in Reeland en op de Staart 0,9

Wat valt op? • • • • •

De parkeerdruk op donderdagnacht 20/21 september is hoog in de Binnenstad. In de buurt Boogjes is deze het hoogst. Op andere meetmomenten in die periode is de parkeerdruk niet hoog te noemen, zoals op donderdagmiddag, zaterdagochtend en zondagmiddag. De parkeerdruk neemt wel wat toe op zaterdagmiddagen en -avonden en donderdagavonden. Dit beeld is vergelijkbaar met een meetmoment in september 2022. Naast data komen ook klachten binnen over verkeerd parkeren met name in de Bagijnhof/Visstraat, Belgracht, Kleine Spuistraat, Elfhuizen en Prinsenstraat

Binnenstad

Bereikbare Stad

AANTAL PERSONENAUTO’S PER KM2 Gebied Dordrecht Gebied Centrum Wijk 01 Binnenstad Achterhakkers en omgeving Augustijnenkamp en omgeving Beverwijcksplein en omgeving Boogjes en omgeving Burgemeester de Raadtsingel en omgeving Centrum Geldelozepad en omgeving Groenmarkt en omgeving Grote Markt en omgeving Kalkhaven Kon. Wilhelminastraat en omgeving Lombard en omgeving Nieuwe Haven en omgeving Rozenhof en omgeving Wijnstraat en omgeving

Aantal personenauto's per km2 777 2.276 3.634 2.516 2.335 2.657 4.490 1.846 3.367 2.059 5.102 5.834 6.006 4.526 4.956 5.626 4.222 4.859

Wat valt op?

Als we het aantal auto’s afzetten tegen de ruimte die er is, dan zien we dat er in de Binnenstad 3634 personenauto’s per km2 aanwezig zijn. In de buurt Kalkhaven is de dichtheid het grootst met 6006 auto’s per km2. Ter vergelijking, gemiddeld in Dordrecht zijn er 777 auto’s per km2, in Noordflank 2935, Reeland 1720 en op de Staart 813.

BESCHIKBARE DEELVOERTUIGEN Gebied Aantal Dordrecht 208 Gebied Centrum 98 Wijk Binnenstad 30 Wijk Noordflank 25 Wijk Reeland 21 Wijk Staart 22

FIETSGEBRUIK

Data is alleen beschikbaar op wijkniveau (en soms wijken bij elkaar).

Wat valt op?

In de Binnenstad en Noordflank gebruikt 20% elke dag de fiets. 31% pakt 5 tot 6 dagen in de week de fiets. Ter vergelijking in heel gebied Centrum gebruikt 19% dagelijks de fiets en 32% 5 tot 6 dagen per week. Dus de Binnenstad scoort heel gemiddeld binnen gebied Centrum.

LOPEND OF FIETSEND NAAR SCHOOL/WERK

De kaart presenteert het percentage personen tussen de 18 en 65 jaar dat in 2022 minimaal een deel van het traject naar werk of school, lopend en/of op de fiets aflegt.

Wat valt op?

In de maand september 2023 waren er gemiddeld per dag 98 deelfietsen beschikbaar in gebied Centrum. Dordrecht breed waren er in totaal 208 deelfietsen beschikbaar. Dus bijna de helft van de beschikbare deelvoertuigen waren te vinden in de gebied Centrum. Ongeveer een derde hiervan stond in de Binnenstad. In Noordflank was dit aantal 25, in Reeland 21 en op de Staart 22.

Wat valt op?

In de Binnenstad is dit percentage een stuk hoger dan gemiddeld in Dordrecht, namelijk 51,7% ten opzichte van 44,5%. In de buurt Geldelozepad e.o., is dit percentage nog een stuk hoger: 64,3% en in Achterhakkers e.o. lager 45,6%.

Binnenstad

Bereikbare Stad

OPENBAAR VERVOER (INSTAPPERS PER HALTE / HALTES MET MEESTE INSTAPPERS)

RITTEN DEELVOERTUIGEN NAAR BESTEMMING EN HERKOMST

Wat valt op?

Ongeveer 1019 ritten in de maand september 2023 met deelvoertuigen met herkomst of bestemming Binnenstad. Ongeveer de helft daarvan verplaatste zich binnen deze wijk. Overige populaire herkomst en bestemmingslocaties gezien vanuit de Binnenstad waren de wijken Noordflank, Reeland en de Westelijke Dordtse Oever.

Wat valt op?

In de Binnenstad wordt veel gebruik gemaakt van het openbaar vervoer. Dit komt mede door de ligging van het station en busstation in deze wijk met ongeveer 3200 instappers per dag. Ook de bushalte aan de Spuiboulevard bij het winkelgebied wordt veelvuldig gebruikt, ongeveer 1200 instappers per dag. De andere halte aan de Spuiboulevard – bij het Stadskantoor heeft meer dan 100 instappers per dag. De halte bij Maasplaza is ook noemenswaardig met 80 – 90 instappers per dag.

DOELGROEPENVERVOER Wijk Dordrecht Binnenstad Noordflank Reeland Staart

WMO-vervoer Gebruikers 1392 78 58 64 99

Ritten 9245 664 286 475 646

Dagbesteding en Drechtwerk Gebruikers Ritten 207 4134 8 150 10 200 8 204 11 210

AANTAL VERHURINGEN DEELVOERTUIGEN Gemiddeld aantal verhuringen per dag in september 2023 Gebied Aantal Dordrecht 63 Binnenstad 19 Noordflank 7 Reeland 7 Staart 5 Bron: Dashboard Deelmobiliteit (CROW Fietsberaad) – inlog nodig

Wat valt op?

Het aantal verhuringen van deelvoertuigen per dag is in de Binnenstad hoog te noemen, bijna een derde van de verhuringen vindt plaats in deze wijk.

Wat valt op?

Ongeveer 5,6% van het Dordt totaal aantal gebruikers van deeltaxi (1392) was in maart 2023 woonachtig in de Binnenstad (78). Zij maakten samen 664 ritten die maand (7,2% van totaal aantal ritten). Ter vergelijking; in Noordflank waren er 58 gebruikers en in Sterrenburg 331. Wat betreft vervoer in het kader van Drechtwerk en naar dagbesteding werden in de maand maart 2023 3,6% van het totaal aan Dordtse ritten (150 van totaal 4134) gemaakt door deelnemers (8) uit de wijk Binnenstad. Op de Staart waren er 11 gebruikers en in Sterrenburg 48.

Binnenstad

Bereikbare Stad

CONCLUSIE ALGEMEEN

Vrijwel alle basisvoorzieningen zijn vanuit de buurten in de Binnenstad zowel met de fiets als te voet binnen 10 minuten te bereiken. Dit is ook de inzet van het mobiliteitsbeleid; inzet op lopen en fietsen en stimuleren dat de auto minder gebruikt wordt.

VERKEERSVEILIGHEID

Wat betreft verkeersveiligheid valt de Spuiboulevard en met name de kruisingen in deze straat negatief op in de wijk Binnenstad.

KENSCHETS

Wat opvalt in de wijk Binnenstad is dat er veel gebruik wordt gemaakt van de fiets, het openbaar vervoer en deelmobiliteit. Daartegenover staat dat het autobezit vrij laag is. De buurt Kalkhaven vormt hier een uitzondering op. Hierbij valt op dat de parkeerdruk in bijna alle buurten hoog is. Dit heeft mede te maken met het parkeren van bezoekers en ondernemers.

Binnenstad

Bereikbare Stad

DOEL: GEZONDE STAD

WIJK: BINNENSTAD Binnenstad

Gezonde Stad

GEZONDE LEEFOMGEVING GELUIDSOVERLAST Wegverkeerslawaai

De plandrempel (een soort grenswaarde) is gelegd op 65 dB. Boven deze waarde stelt de gemeente zichzelf tot doel maatregelen te nemen om de geluidbelasting te verlagen. Vanuit gezondheidsoverwegingen wordt algemeen geacht dat beneden de 65 dB er nog geen gezondheidsschade optreedt. Een langdurige blootstelling aan geluid van wegverkeer via lichamelijke stressreacties kan leiden tot een verhoogde kans op hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten en de klachten verergeren bij mensen die al lijden aan een hart- en vaataandoening. Dit kan optreden vanaf 65–70 dB. Dat wil overigens niet zeggen dat er beneden de 65dB geen geluidhinder kan worden ervaren.

Deze kaart laat de geluidskwaliteit per geluidsgevoelig pand en het daar aan gekoppelde woon- en leefklimaat zien. Op de volgende pagina zijn hoog belaste geluidgevoelige panden inzichtelijk gemaakt.

Wat valt op?

De geluidgevoelige panden liggen overwegend langs het hoofdwegennet van de gemeente; de doorstroomwegen en wijkverbindingswegen. In de Binnenstad gaat het om woningen en andere gebouwen langs de volgende wegen: Wijnstraat, Prinsenstraat, Wilgenbos/Achterhakkers, Korte Parallelweg/Havenstraat, Spuiweg, Stationsweg/Johan de Wittstraat, Singel, Spuiboulevard, Bagijnhof/Visstraat en Steegoversloot.

Achtergrond Binnenstad

Gezonde Stad

Spoorverkeerslawaai

LUCHTKWALITEIT

Wat valt op?

Deze kaarten laten de huidige situatie van emissies van (ultra)fijnstof zien. De concentratie fijnstof rondom de hoofdinfrastructuur bevindt zich in heel Dordrecht rond de oude WHO-adviesnormen (PM10 >20 en PM2,5 >10). Er zijn wat betreft luchtkwaliteit nauwelijks verschillen zichtbaar binnen Dordrecht. In de wijk Binnenstad is vergeleken met andere gebieden in Dordrecht geen extra aandacht nodig voor luchtkwaliteit.

Achtergrond

Bovenstaande kaart laat het gemiddelde geluid van het spoor over de hele dag zien (Lden).

De belangrijkste bronnen van fijnstof zijn natuurlijke bronnen (opwaaiend bodemstof), fijnstof dat afkomstig is uit het buitenland, het verkeer en de landbouw. Dordrecht streeft, mede door ondertekening van het Schone Lucht Akkoord naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit gericht op het behalen van de WHO-advieswaarden voor schone lucht. In 2021 heeft het WHO nieuwe waarden vastgesteld: voor PM10 lager dan 15 en voor PM2,5 lager dan 5. Door deze aanscherping moeten we stadsbreed harder aan de slag om de luchtkwaliteit te verbeteren. Dit zijn in Dordrecht met name maatregelen op het gebied van automobiliteit en de scheepvaart.

Wat valt op?

Op bepaalde plekken van het spoor kan het spoor zorgen voor meer geluidsoverlast en reikt het geluid ook verder: bij de spoorbrug, het emplacement (Weeskinderendijk) en bij het station Dordrecht. De buurten Achterhakkers e.o., Rozenhof e.o. en Burgemeester de Raadtsingel e.o. vormen hierbij het aandachtspunt.

Achtergrond

ProRail en Rijkswaterstaat zijn verantwoordelijk voor het geluid van het spoor respectievelijk de Rijkswegen. Met elkaar is afgesproken dat langs randen van rijkswegen, lokale wegen, spoorwegen en industrie- en bedrijventerreinen een hogere geluidbelasting voor de eerstelijns bebouwing onder voorwaarden toelaatbaar is. Wat betreft spoorlawaai geldt: • 53 dB - Voorkeursgrenswaarde voor geluidgevoelige gebouwen anders dan woningen • 55 dB - Voorkeursgrenswaarde voor woningen/geluidgevoelige terreinen • 63 dB - Hoogst toelaatbare geluidbelasting geluidgevoelige terreinen • 68 dB - Hoogst toelaatbare geluidbelasting woningen/overige geluidgevoelige gebouwen

Spoortrillingen. Spoortrillingen is een relatief nieuw aspect bij ruimtelijke ontwikkelingen. In Dordrecht is daar nog geen onderzoek naar gedaan en/of beleid voor ontwikkeld. In de Omgevingswet en met name in het Besluit kwaliteit leefomgeving is dit wel voorzien. Vooruitlopend op het Omgevingsplan, streven wij ernaar om voor het aspect spoortrillingen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen met trilling gevoelige gebouwen in de aandacht zone (een zone van 100 meter aan weerszijden van het spoor) gericht op de spoorlijn Zwijndrecht – Lage Zwaluwe, de lijn waar het zwaar transport zich op concentreert, de onderzoek last neer te leggen bij de ontwikkelende partij.

Binnenstad

Gezonde Stad

EXTERNE VEILIGHEID

GEZONDHEID INWONERS – MENTAAL EN FYSIEK UITKERINGSGERECHTIGDEN, WMO, JEUGDWET EN SCHULDHULP

Deze dataset laat de variatie of concentratie van uitkeringsgerechtigden, WMO-gebruikers (Wet Maatschappelijke Ondersteuning), jeugdhulpvragers onder de Jeugdwet, en mensen die gebruik maken van schuldhulpverlening binnen verschillende gebieden zien. De cijfers laten zien hoe deze factoren variëren in vergelijking met het Dordts gemiddeld (0,0% lijn), waarbij positieve en negatieve afwijkingen aangeven of een gebied beter of slechter scoort ten opzichte van dit gemiddelde.

10,0% 5,0% 0,0% -5,0% -10,0%

Bron: Omgevingsvisie 1.0 Dordrecht

Wat valt op?

Ter beheersing van het groepsrisico streven we binnen het stationsgebied Dordrecht Centraal naar een personendichtheid per hectare dat correspondeert met een groepsrisico van maximaal 4 maal de oriëntatiewaarde. Gezien de effecten van een incident met gevaarlijke stoffen, is het spoor Dordrecht- Lage Zwaluwe aangewezen als voorschriftengebied explosie (200 meter). Binnen dit voorschriftengebied zijn geen nieuwe zeer kwetsbare functies (gebieden) toegestaan en zijn wijziging van functies toegestaan onder voorwaarde dat de kans op een incident 10 of meer slachtoffers niet toeneemt.

Achtergrond

In de huidige situatie kent Dordrecht een hoog risicoprofiel rondom het spoor als gevolg van het goederentransport van chemische stoffen. Zo passeren jaarlijks 14.000 LPG-wagons de Stadsas. Maar niet alleen LPG, ook zeer brandbare vloeistoffen en toxische gassen. Dit vervoer groeit de komende jaren naar verwachting door en is ook (binnen grenzen) mogelijk binnen de huidige uitgangspunten van het landelijke Basisnet Spoor. Op basis hiervan heeft het Rijk rondom het spoor aandachtsgebieden voor brand, explosie en toxiciteit vastgesteld. Deze bedragen respectievelijk 30, 200 en 300 meter. Deze situatie staat op gespannen voet met de voorgenomen woningbouwambities langs het spoor. Maatregelen op korte en middellange termijn zijn nodig, waarbij zowel gemeenten als het Rijk een rol hebben.

Binnenstad

Uitkeringsgerechtigden

WMO

Jeugdwet

Schuldhulp

Gebied Centrum

0,2%

-2,0%

1,3%

1,0%

Wijk 01 Binnenstad

0,0%

-2,4%

3,2%

1,1%

Augustijnenkamp en omgeving

0,3%

0,3%

4,7%

0,0%

Beverwijcksplein en omgeving

1,9%

7,5%

5,4%

1,7%

Boogjes en omgeving

3,7%

-3,2%

1,0%

0,7%

Centrum

0,1%

-2,7%

3,4%

0,3%

Lombard en omgeving

-1,9%

-7,5%

0,0%

0,0%

Wat valt op? •

• • • •

Gebied Centrum, en daarbinnen de wijk Binnenstad, scoort dicht bij het stedelijk gemiddelde op het percentage uitkeringsgerechtigden. Het aandeel WMO-gebruikers ligt in het gebied en de wijk lager dan het gemiddelde van Dordt. Het aandeel jeugdhulpvragers onder de Jeugdwet en mensen die gebruik maken van schuldhulpverlening liggen hoger dan het stedelijk gemiddelde. Wanneer we op buurtniveau inzoomen, valt op dat het percentage uitkeringsgerechtigden in de buurten Boogjes e.o. en Beverwijcksplein e.o. het hoogst is. In de buurt Lombard e.o. zijn minder uitkeringsgerechtigden dan gemiddeld. Het aandeel WMO-gebruikers ligt in de buurt Beverwijcksplein e.o. aanzienlijk hoger dan het gemiddelde in Dordt. In de andere buurten ligt dit aandeel juist lager. Het aandeel jeugdhulpvragers onder de Jeugdwet is hoger dan gemiddeld in de buurten Beverwijcksplein e.o., Augustijnenkamp e.o. en Centrum. Dat geldt ook voor de buurt Boogjes e.o., hoewel minder extreem. Het percentage mensen dat gebruik maakt van schuldhulpverlening ligt in deze buurten rond het stedelijk gemiddelde, met een lichte afwijking in de buurt Beverwijcksplein e.o. waar dit percentage iets hoger is.

Gezonde Stad

ERNSTIGE EENZAAMHEID, ANGST EN DEPRESSIE, REGIE ERVARING, EN MOEITE MET RONDKOMEN Deze dataset geeft inzicht in de verschillen tussen gebieden op het voorkomen van ernstige eenzaamheid, angst en depressie, de ervaren controle van inwoners over het eigen leven (regie ervaring) en het percentage mensen dat moeite heeft met rondkomen. De cijfers laten zien hoe deze factoren variëren in vergelijking met het Dordts gemiddelde (0,0% lijn), waarbij positieve en negatieve afwijkingen aangeven of een gebied beter of slechter scoort ten opzichte van dit gemiddelde.

STRESS, MANTELZORGERS, GOED ERVAREN GEZONDHEID

Deze dataset geeft inzicht in de verschillen tussen gebieden op het voorkomen van stress, het percentage mantelzorgers, en hoe bewoners hun gezondheid ervaren. De cijfers laten zien hoe deze factoren variëren in vergelijking met het Dordts gemiddelde (0,0% lijn), waarbij positieve en negatieve afwijkingen aangeven of een gebied beter of slechter scoort ten opzichte van dit gemiddelde. 10,0%

10,0%

5,0%

5,0%

0,0%

0,0%

-5,0%

-5,0%

Ernstige Eenzaamheid

Angst en Depressie

Regie Ervaring

Moeite met Rondkomen

Gebied Centrum

0,7%

0,6%

-0,1%

1,3%

Wijk 01 Binnenstad

0,2%

0,0%

0,9%

0,1%

Augustijnenkamp en omgeving

0,0%

0,6%

0,6%

2,4%

Beverwijcksplein en omgeving

3,0%

1,6%

-2,4%

3,4%

Boogjes en omgeving

3,0%

2,6%

-0,4%

6,4%

Centrum

2,0%

1,6%

-0,4%

3,4%

Lombard en omgeving

1,0%

0,6%

1,6%

2,4%

Wat valt op? •

•

• •

•

Gebied Centrum scoort op ernstige eenzaamheid, angst en depressie en moeite met rondkomen minder goed dan het Dordts gemiddelde. Binnen dit gebied scoort de wijk Binnenstad heel gemiddeld op deze indicatoren. De ervaren controle over het eigen leven scoort zelfs hoger dan het stedelijk gemiddelde. Op buurtniveau zien we een aantal negatieve uitschieters. Op ernstige eenzaamheid vallen de buurten Beverwijcksplein e.o. en Boogjes e.o. op met een positieve afwijking van 3%, wat betekent dat eenzaamheid in deze buurten hoger is dan het stedelijk gemiddelde. De buurten Centrum en Lombard e.o. vertonen eveneens verhoogde eenzaamheid, hoewel minder extreem. In de buurt Boogjes e.o. is angst en depressie ook verhoogd met 2,6%. Andere buurten, zoals Beverwijcksplein e.o. en Centrum, hebben ook een lichte verhoging. Hoewel het wijkgemiddelde van Binnenstad een lichte positieve afwijking (0,9%) suggereert op ervaren regie (wat suggereert dat mensen meer regie ervaren over hun leven), toont de buurt Beverwijcksplein e.o. een sterke negatieve afwijking (wat aangeeft dat mensen daar veel minder controle ervaren over hun leven). De buurten Centrum en Boogjes e.o. scoren ook negatief t.o.v. het stedelijk gemiddelde, maar minder extreem. In de buurt Boogjes e.o. is de moeilijkheid om rond te komen het grootst, met een sterke positieve afwijking van 6,4%.

Maar ook de buurten Beverwijcksplein e.o., Centrum, Augustijnenkamp e.o. en Lombard e.o. hebben ook boven gemiddelde scores, wat wijst op problemen met de financiën.

Binnenstad

Stress

Mantelzorger

Goed Ervaren Gezondheid

Gebied Centrum

1,5%

-0,8%

-0,5%

Wijk 01 Binnenstad

1,0%

0,0%

2,0%

Augustijnenkamp en omgeving

2,0%

1,0%

0,0%

Beverwijcksplein en omgeving

1,0%

-2,0%

-2,0%

Boogjes en omgeving

5,0%

-2,0%