Dordrecht - Concept accountantsverslag 2021 t.b.v. auditcommissie.pdf

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Ontwikkeling grondexploitaties (5/5)

31

Diverse constateringen inzake het controleproces Het is uw en onze ambitie de grondexploitaties in februari te controleren. Om dit mogelijk te maken en ook tot tijdige afronding hiervan te komen hebben wij naar aanleiding van de uitgevoerde controle op de actualisatie van de grondexploitaties de volgende observaties en aanbevelingen ter verbetering van uw proces en bespoediging van de controle hierop: Tijdigheid aanvragen taxatie is een aandachtspunt

Beschikbaarheid taxaties Wij constateren dat enkele taxaties laat in het boekjaar 2021 zijn geïnitieerd waardoor de definitieve versie relatief laat in het voorjaar beschikbaar zijn voor uw en ons team. Dit geldt o.a. voor de taxaties met betrekking tot Dordtse Kil IV deel 1 en deel 2, waardoor er relatief lang een risico op een waardecorrectie blijft bestaan. Wij adviseren u in het taxatiebeleid termijnen op te nemen teneinde te voorkomen dat taxaties te laat worden opgestart en het actualisatieproces en de opmaak van de jaarstukken hierdoor wordt vertraagd.

Uitwerken eigen standpunten vooruitlopend op taxatie

Heldere analyse Het verdient aanbeveling meer gestandaardiseerd te werk te gaan waar het gaat om de eigen analyses op plannen, doorrekening en taxaties. Dit voorkomt verrassingen in het proces als andere standpunten door taxateurs worden ingenomen. U heeft dan immers de eigen motivatie van uw standpunten vooraf op orde en bespreekt deze eerder met de taxateur dan wanneer deze pas blijken als de taxatie is afgerond en u een andere zienswijze heeft. Een dergelijke situatie heeft zich in het bijzonder voorgedaan bij deelgebied A3 van Stadswerven.

Eigen analyses op basis van ‘staande’ situatie helpt kwaliteit te verhogen Neem voldoende tijd voor doorvoeren van verbeteringen t.b.v. betere uitvoering hiervan

DASHBOARD

Voldoende uitgekristalliseerd Het helpt de controle en doorlooptijd te bevorderen wanneer de initiële aanlevering van uw exploitaties voldoende zijn uitgekristalliseerd en geen mutaties in de boekwaarde worden doorgevoerd tijdens uw actualisatieproces en onze controle. De standen en waarderingen zijn op dat moment te weinig uitgekristalliseerd, wat leidt tot onnodige discussie en aangepaste versies die gedeeltelijk opnieuw moeten worden gecontroleerd. Nieuw format bijlage bij de jaarrekening U heeft het format van de bijlage bij de jaarrekening verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren. Hierdoor heeft de toelichting een hogere informatiewaarde. Ook hiervoor geldt dat nog teveel wijzigingen noodzakelijk waren, waardoor een fors aantal aangepaste versies door ons is ontvangen en opnieuw gecontroleerd. Resumerend zien wij stappen gezet zijn ten opzichte van voorgaande jaren en een aantal zaken die nog voor verbetering vatbaar zijn die vooral aan de proceskant liggen en mogelijk ook deels zijn te wijten aan het verloop binnen de gemeente. Waar mogelijk helpen en ondersteunen wij u graag in dit traject om een en ander voor 2022 soepeler te laten verlopen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Overige bevindingen

32

Onderhoudsvoorziening Sportboulevard De verwerking zoals deze plaatsvindt is in overeenstemming met besluitvorming door de gemeenteraad. Wij zien hierin echter wel een risico voor de toekomst. Daarom zetten wij voor u onderstaand uiteen welke overwegingen een rol spelen. Voorziening bepaald op basis van 10 jaar, terwijl object een levensduur van 40 jaar heeft.

Het onderhoudsplan voor de onderhoudsvoorziening Sportboulevard is in 2019 voor het laatst geactualiseerd. Het meerjarenonderhoudsplan heeft een doorlooptijd van formeel 10 jaar, waarbij echter ook een doorkijk is toegevoegd voor de komende 40 jaar. Door de organisatie is voor de bepaling van de onderhoudsvoorziening aansluiting gezocht bij de exploitatieovereenkomst met de externe exploitant. Wanneer deze langere horizon wordt betrokken in de bepaling van de onderhoudsvoorziening zal jaarlijks een hoger bedrag aan de voorziening toegevoegd moeten worden. In de huidige interpretatie van de organisatie wordt jaarlijks € 742.724 aan de onderhoudsvoorziening gedoteerd, terwijl dit € 1.155.491 had moeten zijn. Dit betekent een te lage dotatie van € 412.767 wat als controleverschil is opgenomen. Dit betekent dat over de afgelopen jaren de voorzieningen reeds enkele miljoenen te laag is om de groot onderhoudsposten na 2030 te kunnen dragen. Dit risico is ook kenbaar gemaakt in raadsvoorstel van het college van burgemeester en wethouders d.d. 3 juni 2019. De gemeenteraad heeft dit raadsvoorstel aangenomen en is op de hoogte gebracht van dit structurele tekort. In onze accountantsverslagen over 2019 en 2020 hebben wij het tekort in de jaarlijkse dotatie aan de voorziening meegenomen als fout.

Wij hebben deze casus voorgelegd aan ons Bureau Vaktechniek en wij komen tot de volgende conclusie.

Toepassen van een kortere looptijd van de groot onderhoudsvoorziening is niet fout maar niet raadzaam.

Aansluiting van het MJOP bij de levensduur van het actief is de meest logische keuze om te komen tot een optimale egalisatie van de onderhoudskosten over de levensduur van het actief. Dit sluit ook optimaal aan bij artikel 44 lid letter c BBV, waar een gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten over de begrotingsjaren wordt beoogd. Het doet tevens recht aan artikel 3 BBV namelijk het in staat stellen van de gemeenteraad om zich een verantwoord oordeel te vormen over de financiële positie van de gemeente en de lasten die regulier ten laste van de verschillende begrotingsjaren zullen komen. Het aansluiten bij de (resterende) termijn van het contract met Optisport voldoet niet of minder aan deze doelstelling omdat de gemeenteraad daarmede een minder goed beeld heeft van de hogere onderhoudslasten die op basis van het opgestelde MJOP gedurende de laatste 20 jaar van de levensduur van de sportboulevard ten laste van de exploitatie en daarmede resultatenrekening van de gemeente zullen komen.

Het saldo van baten en lasten van de gemeente zal bij de keuze voor de (resterende) termijn van het contract met Optisport daardoor een geflatteerd beeld geven, ten koste van de exploitatie van de laatste 20 jaar van de sportboulevard met daarbij het risico dat de onderhoudsvoorziening op enig moment een negatieve stand zal vertonen en op dat moment tot een verhoogde last in de jaarrekening aanleiding zal geven. Tevens wordt de doelstelling van artikel 44 lid 1 letter c BBV, een gelijkmatige verdeling van de lasten over een aantal begrotingsjaren, daarmee niet bereikt. De geest en de letter van de gemeentewet en het besluit begroting en verantwoording volgend heeft het dus de voorkeur om aan te sluiten bij het MJOP, zeker als het MJOP aansluit bij de levensduur van het actief/object waarop het MJOP betrekking heeft.

Wij adviseren wel op basis van de volledige levensduur van de sportboulevard de voorziening te bepalen.

DASHBOARD

Opgemerkt dient te worden dat artikel 3 BBV wel enige ruimte laat daar waar wordt gesteld dat de jaarstukken moeten worden opgesteld volgens normen die voor gemeenten en provincies als aanvaardbaar worden beschouwd, waarbij er sprake kan zijn van politieke en beleidsmatige inkleuring. Het bepalen van de horizon voor het vormen van de onderhoudsvoorziening is wel een besluit dat genomen dient te worden door de gemeenteraad. Nu het raadzaam lijkt om aan te sluiten bij de horizon van het MJOP van de sprotboulevard en indien de schattingen van die onderhoudskosten voldoende betrouwbaar kunnen worden gemaakt, dan zou de gemeenteraad een dergelijk besluit moeten nemen. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Overige bevindingen

Opheffen van Parkschap opgenomen in de balans per 1 januari 2021. Formeel besluit om de reserves toe te voegen aan de algemene reserve is niet genomen.

Gemeente heeft geen niet uit de balans blijkende verplichting verantwoord.

DASHBOARD

33

Verwerking bestemmingsreserves Parkschap nationaal park de Biesbosch De gemeenteschappelijke regeling ‘Parkschap nationaal park de Biesbosch’ is per 1 januari 2021 opgeheven. Alle (wettelijke) taken zijn overgenomen door de gemeente Dordrecht per 1 januari 2021. Lopende vorderingen en verplichtingen zijn tevens per 1 januari 2021 overgenomen van deze gemeenschappelijke regeling. De gemeenschappelijke regeling heeft hiertoe een liquidatieplan opgesteld. Dit liquidatieplan (versie 2.4, d.d. 17 februari 2020) is op 14 juli 2020 (samen met het opheffingsbesluit) door de gemeenteraad van de gemeente Dordrecht vastgesteld. Uit het liquidatieplan blijkt dat de activa en passiva door de gemeente Dordrecht worden overgenomen. De gemeente Dordrecht heeft de balans derhalve in haar geheel overgenomen in haar eigen jaarrekening per 1 januari 2021 en heeft de overige deelnemers de overeengekomen uittredingsvergoeding betaald. Het saldo van de bezittingen en schulden, zijnde het eigen vermogen van de gemeenschappelijke regeling is hierbij via de baten en lasten toegevoegd aan het eigen vermogen van de gemeente. Hoewel voor dit laatste geen expliciet besluit door de raad is genomen, is hiermee wel in de geest van het door de raad vastgestelde liquidatieplan gewerkt. Wij adviseren u bij een eventuele vergelijkbare situatie in de toekomst hiertoe ook expliciet te besluiten.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen In de jaarrekening van de gemeente zijn geen ‘niet uit de balans blijkende verplichtingen’ conform artikel 53 letter a opgenomen. Het BBV schrijft voor dat ‘belangrijke financiële’ verplichtingen waaraan de gemeente zich voor toekomstige jaren heeft verbonden worden verantwoord. Met de raad is geen definitie overeengekomen wat als belangrijke verplichting wordt aangemerkt. De lijn uit voorgaande jaren wordt derhalve voortgezet dat er geen sprake is van separate meerjarige verplichtingen die (nogmaals) via de jaarstukken aan de raad gemeld moeten worden. Aangezien wel sprake is van meerjarige verplichtingen voor bijvoorbeeld lease en huur adviseren wij u met klem in 2022 alsnog formeel beleid vast te stellen wat als ‘belangrijke verplichting’ wordt aangemerkt.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.6 BBV, WNT en SiSa

34

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Dordrecht de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 van gemeente Dordrecht niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2021 van gemeente Dordrecht voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Geen resterende bevindingen bij de SiSa-bijlage

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2021. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa regelingen, ook voor uw gemeente, zijn daardoor exponentieel toegenomen. Dit verhoogt de druk op de organisatie van uw gemeente en tevens op ons als controlerend accountant.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.7 Begrotingsrechtmatigheid

Gerealiseerd resultaat bedraagt € 25,8 miljoen over 2021

35

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 585,9 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 580,8 miljoen aan werkelijke lasten in 2021. Dit is in totaal een onderschrijding van € 5,1 miljoen (0,87%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 561,3 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 571,0 miljoen aan werkelijke baten in 2021. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van € 9,7 miljoen (1,7%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2021 is er per saldo circa € 35,6 miljoen aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 25,8 miljoen positief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet geanalyseerd worden op het niveau van de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.7 Begrotingsrechtmatigheid

Lastenoverschrijdingen tellen niet mee in ons rechtmatigheidsoordeel

36

Wij hebben op basis van de staat van baten & lasten uit de jaarstukken 2021 geconstateerd dat sprake is van een lastenoverschrijding op vier programma’s. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

Leefbaar en Veilig Dordrecht (totaal € 580.000)

Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, en die niet ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd.



Lerend en Ondernemend Dordrecht (totaal € 453.000)

Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, en die niet ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd.



Bouwend en Bereikbaar Dordrecht (totaal € 14.653.000)

Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, en die niet ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd.



Vennootschapsbelasting (totaal € 187.000)

Budgetoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid, en die niet ten onrechte niet tijdig zijn geautoriseerd.



TELT NIET MEE IN OORDEEL

TELT WEL MEE IN OORDEEL

Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de ‘verschillen analyse programma’s, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 (pagina 246 tot en met 283).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.8 Toelichting onrechtmatigheden

Enkele kredietoverschrijdingen zijn onrechtmatig voor € 113.000

37

Kredietoverschrijdingen In het kader van de begrotingsrechtmatigheid hebben wij de overschrijdingen op investeringskredieten getoetst om vast te stellen of de gerealiseerde uitgaven binnen de door de gemeenteraad geautoriseerde begroting (investeringskredieten) zijn gebleven. Uit deze analyse blijkt dat voor enkele investeringskredieten sprake is van een overschrijding van de door de gemeenteraad vastgestelde investeringskredieten voor een totaal van € 446.000. Het betreft de volgende overschrijdingen: • Ecologie € 6.000 • Recreatie € 41.000 • Parkeren € 7.000 • Overhead € 89.000 Voor het product riolering geldt dat een overschrijding is verantwoord van € 303.000. Deze is ontstaan doordat in de begrotingswijziging abusievelijk de baten op dit product niet zijn verlaagd bij het verlagen van de samenhangene uitgaven. Wij kunnen deze omissie volgen en hebben deze derhalve niet in onze foutevaluatie opgeomen.

Onrechtmatige aanbestedingen voor € xxxx

DASHBOARD

Aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsregels gecontroleerd aan de hand van een door de ambtelijke organisatie opgestelde zogenaamde inkoopanalyse. Ter ondersteuning van een optimale check op de naleving van deze complexe wetgeving, is een landelijke handreiking aan de organisatie verstrekt waarin alle relevante elementen zijn opgenomen als toetspunten, inclusief een praktische vertaling hoe dit te doen. Dit deel van de controle is op dit moment nog onderhanden. Derhalve zijn uitsluitend de op dit moment onderkende fouten gerapporteerd. Over enkele hiervan vindt tevens nog afstemming plaats en is de ambtelijke organisatie nog doende hier aanvullende informatie over aan te leveren.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.9 Significante schattingsposten

Schattingen zijn in het algemeen neutraal van aard Wij hebben geen controleverschillen naar aanleiding van deze schattingen

38

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening, is dat het college, ondersteund door de ambtelijke organisatie, schattingen moet maken. Bepaalde schattingen zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en doordat zij een hoge mate van schattingsonzekerheid vertonen. Dit laatste betekent dat de schatting vatbaar is voor een inherent gebrek aan nauwkeurigheid in de waardering. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de oordeelsvormingen en besluiten van het management bij het maken van de schattingen beoordeeld op indicaties voor mogelijke tendenties. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt weergegeven of wij de schatting als conservatief, neutraal of pessimistisch hebben aangemerkt. OMSCHRIJVING SCHATTING IN DE JAARREKENING

BEDRAG (x € 1.000)

TOELICHTING SCHATTING

54.390

De schatting ten aanzien van de grondexploitaties is neutraal. Zie uitgebreide toelichting op de grondexploitaties in paragraaf 4.3.

Voorzieningen voor verplichtingen, toekomstige verliezen en risico’s

17.947

Gemeente Dordrecht wordt ondersteund door verschillende experts, waaronder het Juridische Kenniscentrum t.b.v. juridische risico’s en Veiligheidsregio ZHZ t.b.v. FLO van voormalig brandweerpersoneel. Wij hebben de deskundigheid van de experts en aanvaardbaarheid van de gemaakte schattingen vastgesteld.

Onderhoudsegalisatievoorzieningen

5.872

Aan de onderhoudsvoorzieningen liggen MJOP’s ten grondslag. De inhoudelijke kwaliteit hiervan is wisselend, echter geen sprake van een specifieke tendentie in de gehanteerde uitgangspunten.

Inbaarheid vorderingen (voorziening dubieuze debiteuren)

76.084

De voorziening voor oninbaarheid van vorderingen, inclusief belastingdebiteuren, wordt op een dynamische wijze bepaald middels een staffel. Openstaande bedragen > €10k worden aanvullend statisch getoetst. Deze werkwijze achten wij aanvaardbaar.

658.509

Activa wordt conform het BBV gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs. Er hebben geen afwaarderingen naar de lagere marktwaarde in 2021 plaatsgevonden. Wij hebben hiervoor ook geen indicaties. Afschrijvingstermijnen liggen vast in een nota en zijn aanvaardbaar.

Waardering bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties)

Waardering vaste activa (inclusief afschrijvingstermijnen)

Conservatief, maar aanvaardbaar

DASHBOARD

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

JAARREKENING

Neutraal

FINANCIËLE POSITIE

Optimistisch, maar aanvaardbaar

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

39

5. Duurzaamheid

5.1 Duurzaamheid, uw rol in de keten

5.1 Duurzaamheid, uw rol in de keten

Gemeenten hebben een belangrijke rol in de keten als het gaat om duurzaamheid

Duurzaamheid is al onderdeel van uw beleid

Strategie vormgeven vanuit een aantal

40

Onze visie op uw rol in verduurzaming In de achterliggende periode zijn wij op ambtelijk niveau met de gemeente Dordrecht in gesprek geweest over de meer structurele inbedding van duurzaamheid, in de zin van ‘brede welvaart’, in beleid en organisatie. Wij zien een brede ontwikkeling in de maatschappij die ook overheden vraagt hier nadrukkelijk een brede visie op te formuleren en hier als regisseur een rol in te nemen. Daarom nemen wij u graag mee in de te zetten stappen om dit gestructureerd en geborgd verder ter hand te nemen, In 2015 zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (sustainable development goals) van de Verenigde Naties door alle lidstaten van de VN aangenomen. Deze doelen vormen de wereldwijde agenda voor duurzaamheid tot 2030. Zoals ook in meerdere publicaties van de VNG is verwoord, is ieders inzet hierbij nodig en die van gemeenten onmisbaar. In het bijzonder attenderen wij u op de publicatie van de VNG met als titel ‘De global goals in het gemeentelijk beleid – een handreiking voor de Nederlandse gemeenten’. Een publicatie waarin concreet per doel wordt ingegaan op uw mogelijke rol hierin. Mede doordat in 2015 de doelstellingen voor 2030 zijn aangenomen is het onderwerp ‘duurzaamheid’ niet meer weg te denken van bestuurstafels in zowel de publieke als de private sector.

Het hoeft weinig betoog dat voor overheden een regierol is weggelegd als het gaat om het uitvoering geven aan ambities, het stimuleren van gedragsverandering in de maatschappij en het financieel steunen van burgers en bedrijven. Als gemeente bent u de verbinding tussen vele partijen binnen en buiten uw gemeente, onder andere ten aanzien van zorg, sociale vangnetten, huisvesting, afvalbeheersing, de waterketen, enz. In het kader van het Klimaatakkoord heeft u al het nodige uitgewerkt ten aanzien van klimaatadaptie (doel 13) en de warmte-transitievisie (doel 7). Ook de Regionale Energiestrategieën (RES’en) zijn hieruit gevolgd. Aan een aantal van de andere doelen kunnen tevens lokale initiatieven worden gekoppeld. Het ontbreekt bij veel gemeenten echter aan een integrale strategie op het gebied van duurzaamheid in de breedte met als gevolg onvoldoende vanuit een regierol wordt. Die integrale strategie is noodzakelijk om de juiste afwegingen te maken zodat u een inhoudelijke bijdrage levert aan de duurzaamheidsagenda 2030, maar deze ook kunt vertalen naar financiële impact. Gezien de enorme opgaven die er liggen is uw gemeente een wat ons betreft onmisbare schakel in deze keten. Hoe komt u tot uw strategie? Wij zien duurzaamheid in de breedte als een belangrijk aandachtspunt voor uw gemeente.

We noemen een aantal vragen die kunnen helpen bij het invullen van uw regierol:  Wat is uw ambitie ten aanzien van duurzaamheid binnen de gemeente of regio?  Hoe ver bent u met uw dialoog met betrokkenen (stakeholder dialoog) om de belangrijkste thema’s voor uw duurzaamheidsstrategie te onderkennen?  In hoeverre heeft u duurzaamheid tot speerpunt in uw collegeprogramma opgenomen?  Hoe concreet en meetbaar zijn de doelstellingen die u zich gesteld heeft?  Kent u de meerjarige impact van uw ambities op uw begroting? Zomaar een aantal wezenlijke basisvragen die noodzakelijkerwijze beantwoord moeten worden om op een gestructureerde en gedegen wijze invulling te kunnen geven aan uw rol. Dit vraagt ook een programmatische aanpak in de organisatie, zowel op inhoud als op aansturing. Een ambitie moet immers vertaald worden naar concrete doelen en kpi’s en de uitvoering moet tenslotte ook gemonitord, bijgestuurd en gerapporteerd worden. Een betrouwbare totstandkoming van deze informatie is daarbij een belangrijke randvoorwaarde, zeker als bij dergelijke informatie mogelijk op termijn ook een controleverklaring verstrekt moet worden zoals in het bedrijfsleven het geval wordt (CSRD). Overigens een aspect dat voor gemeenten nog niet aan de orde is.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

5.1 Duurzaamheid, uw rol in de keten

Routekaart ten behoeve van ontwikkeling collegeprogramma

41

Hoe nu verder? Dit voorjaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. U heeft de taak een nieuw college te vormen met een nieuw 4-jarig collegeprogramma, wat inmiddels in de afrondende fase is. Wij raden sterk aan expliciet ruimte te scheppen voor het thema duurzaamheid als ‘rode draad’ in het collegeprogramma en daarin breder te kijken dan alleen naar klimaat, wat wij nog veel zien gebeuren. Om u te helpen in dat traject, hebben wij onderstaande routekaart ontwikkeld. Hierin zijn achtereenvolgens alle te zetten stappen in dit kader opgenomen. Daarbij is ook aandacht voor de inbedding in de organisatie. Goede voorbeelden van gemeenten die duurzaamheid al expliciet als thema hebben omarmd zijn Nijmegen en Utrecht. Deze gemeenten geven transparant en concreet, elk op eigen wijze, inzicht in de doelstellingen en de realisatie hiervan. Wij gaan graag met u het gesprek aan om u waar nodig te kunnen ondersteunen in dit proces van het bepalen van ambities en strategie, de vertaling naar de organisatie en de monitoring en rapportage hiervan. Gezien het belang van dit thema en onze maatschappelijke rol, hebben wij het bevorderen van verduurzaming en het transparant hierover rapporteren tot een van onze speerpunten gemaakt.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

42

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

C

Onze urenbesteding

43

A. Onze controle

A. Onze controle

Getrouwheid en rechtmatigheid Onder toepassing van de Nederlandse controlestandaarden en met u gemaakte afspraken

Materialiteit overeenkomstig de bepalingen in het BADO

Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Dordrecht

DASHBOARD

44

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van gemeente Dordrecht, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 13 september 2021. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 13 september 2021 met kenmerk ‘MS/MF/RA701’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 8.911.300. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 275.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van gemeente Dordrecht zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Belangrijkste risico’s in de controle

45

Opdracht en controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering waarbij controlewerkzaamheden nagenoeg allemaal gegevensgericht plaatsvinden. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente Dordrecht. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. Controle vindt nagenoeg gegevensgericht plaats omdat (nog) in onvoldoende mate gesteund kan worden om de interne beheersingsmaatregelen van de gemeente Dordrecht. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  Het niet naleven van Europese aanbestedingsregels;  Onjuiste waardering van bouwgronden in exploitatie (materiële post met verschillende schattingselementen); en  Schattingsposten en bijbehorende journaalposten (waaronder memoriaalboekingen).

Ons oordeel

Continuïteit van de gemeente Dordrecht

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

DASHBOARD

Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2021 van de gemeente Dordrecht aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op datum, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2021 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Dordrecht zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Dordrecht als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar. De jaarstukken De jaarstukken 2021 van de gemeente Dordrecht bestaan uit:  het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

De grondslagen van de jaarrekening 2021 zijn aanvaardbaar

Geen fraude en noncompliance gemeld door gemeente Dordrecht. Tijdens onze uitgevoerde controle geen fraudes of noncompliance geconstateerd.

46

Grondslagen van financiële verslaggeving De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2021. In 2021 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Fraude en non-compliance Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie.

Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met de directie en functionaris(sen) en met het college en de auditcommissie. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd. Met ingang van boekjaar 2022 zijn wij op grond van richtlijnen van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) verplicht in de controleverklaring te rapporteren over fraude. Bij de beoordeling van het risico omtrent corruptie hebben wij gekeken naar klantspecifieke omstandigheden zoals de geografische plaats van de activiteiten, hebben we gekeken naar de sectoren waar corruptie meer dan gemiddeld voorkomt en hebben we beoordeeld in hoeverre buitenlandse wetgeving als de UK Bribery Act en de US Foreign Corrupt Practices Act van invloed kunnen zijn. Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd.

Geen belangrijke tekortkomingen t.a.v. de geautomatiseerde gegevensverwerking.

DASHBOARD

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter en boardletter 2021. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. De interim-controle heeft geen belangrijke tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

47

B. Bevindingen SiSa-bijlagen

B. Bevindingen SiSa-bijlage

48

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Dordrecht heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)

ONBEKEND

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

A7

Tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

A12B

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2202

C1

Specifieke uitkering reductie energiegebruik

C9

Woningbouwimpuls tweede tranche en derde tranche

C25

Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit (BIRK)

C31

Maatregel huisvesting kwetsbare groepen

C32

Specifieke uitkering ventilatie in scholen (SUVIS 2021)

C41B

Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw

C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

D1

Specifieke uitkering RMC

D8

Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022

D10

Besluit Specifieke uitkering educatie

D11

Verlening extra financiële middelen specifieke uitkering RMC-functie

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024

D12A

Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024

D14

Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

E19

Regeling specifieke uitkering uitvoeringspilots Ruimtelijke Adaptatie tweede tranche

E20

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021

E27B

E27B Brede Doeluitkering Verkeer en Vervoer

DASHBOARD

JAARREKENING

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

49

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

F1

Regeling aankoop woningen onder een hoogspanningsverbinding

F9

Extern Advies Warmtetransitie

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021

G3A

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020

G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel

H4

Specifieke uitkering Sport

H7

Specifieke uitkering Geweld hoort nergens thuis

H8

Specifieke uitkering voor lokale sportakkoorden en leefstijlinterventies 2021

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden

H16

Specifieke uitkering ijsbanen en Zwembaden

H21

Regeling specifieke uitkering Versterken cliëntondersteuning 2021 – 2024

L5

Regio Deal Drechtsteden – Gorinchem

L7B

IBP-VP gebiedsplan Zuidwestelijke Delta

DASHBOARD

JAARREKENING

FOUT OF ONZEKERHEID

FINANCIËLE POSITIE

FINANCIËLE OMVANG IN €

BEVINDINGEN

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage | Tozo

50

Tozo NR. G4 G4 G4 G4 G4 G4 G4 G4 G4 G4

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

onzekerheid formele onrechtmatigheid

en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

fout

exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen

onzekerheid

exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen

fout

(toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april) Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen (toepassing artikel 21, lid 3 Besluit 17 april) Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 2_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

onzekerheid fout onzekerheid formele onrechtmatigheid

G4

Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

fout

G4

Tozo 2, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

onzekerheid

G4 G4

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

fout

en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

G4

FINANCIËLE OMVANG IN €

Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet Tozo 3_geen identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

fout onzekerheid formele

en geen identificatie DigiD in combinatie met BRP of Suwinet

onrechtmatigheid

G4

Tozo 3, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

fout

G4

Tozo 3, exclusief identificatie volgens artikel 17, lid 3 Participatiewet

onzekerheid

Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 G4

G4

(i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozo-aanvragen levensonderhoud welke zijn ingediend vóór 22 april 2020) Omvang vorderingen levensonderhoud (jaar T) Tozo 1 (i.v.m. verstrekte voorschotten op Tozoaanvragen levensonderhoudwelke zijn ingediend vóór 22 april 2020)

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

fout

onzekerheid

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

51

bdo.nl