Deel 2; Buurtakkoord Ons Vierkant.pdf

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

Kromhout, Kasperspad, Sint-Jorisweg, Vrieseweg, Herman Josinahof, Warmoezierspad, Wilhelminastichting

Ons Vierkant is een buurt waar het steeds fijner wonen en verblijven wordt voor alle bewoners. Bewoners, gemeente en maatschappelijke partners werken daarom samen aan de leefbaarheid van de buurt. Dit doen we vanuit deze zes uitgangspunten.

Uitgangspunten: 1

Maximale invloed, zeggenschap en eigenaarschap van alle partners.

Langetermijndoelen: Samen werken we aan een:

Veilige buurt

2

Oog, oor en respect voor ieders belang.

3

Wat kan er wél; denken in mogelijkheden.

4

Open en eerlijk naar elkaar.

5

Samenwerken aan concrete doelen vanuit de thema’s die leven in de buurt.

Schone buurt

6

Doorlopende aandacht en inzet.

Kindvriendelijke buurt

Groene buurt Prettige auto- en fietsbuurt Verbonden buurt

Wij ondertekenen, ondersteunen en committeren ons gezamenlijk aan dit plan.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

1

Uitgangspunten 1

Maximale invloed, zeggenschap en eigenaarschap van alle partners.

Een buurt komt pas echt tot bloei wanneer

4

bewoners, overheid en maatschappelijke organisaties zich samen inzetten voor een betere leefomgeving. Bewoners zijn de ervaringsdeskundigen van hun buurt: zij weten wat er speelt, wat nodig is en hoe dingen werken in de praktijk. Daarom is het essentieel dat zij meepraten, meebeslissen en meedoen. Door elkaar te erkennen als gelijkwaardige partners, bundelen we kennis, kracht en betrokkenheid. Zo nemen we samen verantwoordelijkheid voor het verbeteren en onderhouden van de buurt –

Open en eerlijk naar elkaar

Goede samenwerking vraagt om openheid, eerlijkheid en vertrouwen. We delen informatie zoveel mogelijk en nemen elkaar serieus, zeker als iets impact heeft op de buurt. We begrijpen dat niet alle informatie gedeeld kan worden, maar blijven in gesprek over wat wél kan. Op die manier kunnen we samenwerken vanuit een zo gelijkwaardig mogelijke positie en samen het beste doen voor de buurt.

ieder vanuit zijn eigen rol en mogelijkheden.

2

Oog, oor en respect voor ieders belang

Een leefbare buurt maken we samen bewoners, gemeente, woningcorporaties, maatschappelijke (zorg- en welzijns) organisaties en andere partners. Dat vraagt om wederzijds respect en het serieus nemen van elkaars belangen. Iedereen kijkt vanuit een

5

Werken aan concrete doelen vanuit thema’s die leven in de wijk

We luisteren naar wat er leeft in de buurt en zetten dat om in acties. Geen eindeloze overleggen of plannen die in een la verdwijnen, maar samen aan de slag met wat bewoners belangrijk vinden. We maken duidelijke afspraken, stellen haalbare doelen en maken samen het verschil.

ander perspectief, maar met hetzelfde doel: een fijne en leefbare buurt.

6 3

Wat kan wel; denken in mogelijkheden

Door creatief te denken en elkaars kennis te benutten, vinden we oplossingen die passen bij de buurt. Belemmeringen erkennen we. Tegelijkertijd blijven we zoeken naar kansen en ruimte om dingen mogelijk te maken.

Doorlopende aandacht en inzet

Werken aan een betere buurt is geen tijdelijk project, maar een doorlopend proces. Het vraagt om blijvende aandacht, betrokkenheid en inzet van bewoners, gemeente en partners. Als partners in het buurtakkoord nemen we samen deze verantwoordelijkheid. We blijven leren, verbeteren en bijsturen – niet omdat het moet, maar omdat de buurt het waard is.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

2

Inleiding en achtergrond De leefbaarheid in het vierkant Kromhout-Sint Jorisweg-Kasperspad-Vrieseweg staat al jaren onder druk. Dit wordt veroorzaakt door een samenspel van verschillende (deels negatieve) factoren: de locatie van de buurt nét buiten het historische centrum, de stedenbouwkundige kant van de buurt: versteend met nauwe straten en niet-overzichtelijke hoekjes, de aanwezigheid van een dag- en nachtopvanglocatie van het Leger des Heils die groot voelt in verhouding tot de buurt, verloedering van panden, illegale kamerbewoning, drugshandel, een deel van de buurt ligt aan een doorgaande weg met druk wegverkeer en veel geluidsoverlast door het verkeer. In de afgelopen jaren was voor de buurt een Plan van aanpak van kracht als reactie op de lage leefbaarheidscijfers in de jaren voorafgaand aan 2020. Ondanks inspanningen van allerlei partners in de buurt kan de conclusie getrokken worden dat er in de afgelopen jaren onvoldoende vooruitgang is geboekt. Uit de evaluatie van het plan van aanpak en uit het hoge aantal overlast-, fixi- en politiemeldingen blijkt dat de leefbaarheid in de buurt weliswaar licht verbeterd is, maar dat structurele oplossingen voor de buurt noodzakelijk zijn om de leefbaarheid op

een toekomstbestendige manier te kunnen verbeteren. Gelukkig kent de buurt ook sterke kanten: al decennialang zetten bewoners zich actief in voor hun buurt. Zij organiseren activiteiten, agenderen kwesties, overleggen met gemeente en instanties en dragen bij aan het groen in de buurt. Deze langdurige inzet laat zien dat er sprake is van actieve en betrokken buurtbewoners. Dat maakt een vervolgactie waarbij bewoners meer regie krijgen een logische volgende stap. Uit de evaluatie van het eerdere plan van aanpak blijkt dat de buurt, mede door de aanwezigheid van verschillende voorzieningen, extra aandacht nodig blijft hebben om het huidige niveau van leefbaarheid en veiligheid te behouden en waar mogelijk te versterken. Daarom heeft de gemeenteraad besloten een 5- tot 10-jarige toekomstvisie met duurzame lange termijndoelen op te laten stellen. Daarbij is nadrukkelijk gekozen voor een grote mate van inbreng door de bewoners. Dit heeft geleid tot een voor Dordrecht unieke proeftuin, waarin bewoners, gemeente en betrokken partners intensief hebben samengewerkt om tot een werkbaar en concreet plan van aanpak te komen voor de komende jaren: het buurtakkoord ‘Ons Vierkant’.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

3

Hoe het buurtakkoord tot stand is gekomen Na het besluit van de gemeenteraad om een vervolg te geven aan het Plan van Aanpak is een werkgroep van planmakers opgericht. De kerngroep bestond uit een afvaardiging van bewoners uit de beheergroep, de wijkmanager en beleidsmedewerkers van de gemeente Dordrecht. De totale groep werd aangevuld met vertegenwoordigers van het Leger des Heils, Trivire en Buurtwerk. Om tot een door de buurt gedragen plan te komen, voerden de planmakers een enquête uit. Alle huisadressen in de buurt werden bezocht en bewoners konden in een gesprek of via een online enquête hun mening geven. De resultaten zijn verwerkt in de belangrijkste thema’s die spelen in de buurt. Op 7 mei 2025 zijn deze thema’s besproken tijdens een bewonersavond. Op basis van de thema’s hebben bewoners en partners langetermijndoelen opgesteld. Deze zijn vervolgens vertaald naar concrete acties voor de komende periode. De conceptversie van het Buurtakkoord is op 17 december 2025 aan buurtbewoners voorgelegd, waarbij bewoners konden reageren op de inhoud en werden

uitgedaagd om te checken of zij hun wensen op het gebied van de leefbaarheid terugzagen in het Buurtakkoord. De huidige versie van het Buurtakkoord is nadrukkelijk geen einddocument. Jaarlijks zullen de actiepunten worden bijgewerkt en geëvalueerd, zodat de acties actueel blijven en er blijvend gewerkt kan worden aan concrete doelen in de buurt.

De toon van het Buurtakkoord In het Buurtakkoord is specifiek voor een positieve en verbindende insteek gekozen. Dit sluit aan bij hoe de overgrote meerderheid van de buurtbewoners de toekomst ziet: een verbetering van de leefbaarheid door positiviteit en optimisme. De planmakers zetten er graag, samen met alle bewoners en betrokken partijen in de buurt de schouders onder. De realiteit is echter ook dat er, vanwege de jarenlange onrust en instabiliteit in de buurt, een moeheid en moedeloosheid bestaat onder een deel van de bewoners. Ook hier moet oog voor zijn. De ingewikkelde cocktail van allerhande (negatieve) factoren maakt dat de hoop en het vertrouwen in een betere buurt en in acties van de partners moeten groeien onder buurtbewoners. Ook maakt het dat van bewoners en van alle partners een langdurige inzet wordt gevraagd. In dit buurtakkoord wordt de onderliggende problematiek in de buurt niet gebagatelliseerd. We erkennen met elkaar dat die problematiek er is. We gaan met elkaar wél uit van een positieve en opbouwende kijk op de buurt, waarin we met elkaar ruimte en manieren zoeken om de leefbaarheid te verhogen, maar waarin we elkaar ook kritisch kunnen en mogen bevragen op dingen die verbetering behoeven.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

4

Lange termijn doelen

Veilige buurt We streven naar een buurt waar iedereen zich veilig voelt. Mensen houden rekening met elkaar en bewoners, bezoekers en organisaties nemen

Samen in de buurt

samen verantwoordelijkheid om overlast te voorkomen en de leefbaarheid te verbeteren. Met elkaar zorgen we voor een buurt waar mensen elkaar kennen, zich welkom voelen en naar elkaar omkijken. Een buurt met ruimte voor diversiteit. Niemand hoeft zich eenzaam te voelen, maar iedereen mag op zijn of haar eigen

Groene buurt

manier meedoen. Zo ontstaat een buurt waar ruimte is voor verbinding én voor jezelf zijn.

Meer groen zorgt voor een aantrekkelijker straatbeeld, draagt bij aan het verminderen van wateroverlast, het tegengaan van hittestress en het vergroten van de biodiversiteit. Ook zorgt meer groen bij mensen voor meer geluk

Schone buurt

en minder stress. We willen graag voldoen aan de 3-30-300-regel: 3 bomen zichtbaar vanuit elk huis, 30% boomkroonbedekking rondom elk

Een schone buitenruimte is fijner voor iedereen.

gebouw en 300 meter van het dichtstbijzijnde

Iedereen ruimt zijn eigen afval op. Als dat niet

park. Met Park Merwestein wordt al aan het

gebeurt, pakken we het samen op.

laatste criterium voldaan.

Prettige auto- en fietsbuurt

Kindvriendelijke buurt We vinden het belangrijk dat ons Vierkant een

We willen een buurt waarin zowel voetgangers,

buurt is waar kinderen veilig en zorgeloos op

fietsers als automobilisten zich veilig kunnen

kunnen groeien, vrij kunnen spelen, vriendjes

verplaatsen, waarin de kans op ongelukken

ontmoeten en waar ouders hen met een gerust

minimaal is en met parkeergelegenheid voor

hart naar buiten laten gaan.

bewoners op een aanvaardbare afstand van de eigen woning.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

5

Zo werken wij samen Beheergroep

Participatieladder

De beheergroep is het overleg tussen gemeente, politie, Trivire, ContourdeTwern (Buurtwerk), Leger des Heils, bewoners en eventuele andere partijen. Gezamenlijk werken we aan continue verbetering van de leefbaarheid en veiligheid voor alle bewoners in Ons Vierkant.

Voorafgaand aan acties waar we mee aan de slag gaan spreken de partijen onderling af op welke manier zij met elkaar samenwerken. We gebruiken hiervoor het model van de participatieladder waarbij het streven is naar een maximale partnerschap van bewoners. Ook bij nieuwe acties in de toekomst wordt de participatieladder gebruikt om met elkaar af te spreken en af te stemmen welke mate van bewonerspartnerschap mogelijk is per onderwerp.

Naast de vergaderingen van de beheergroep is er een gezamenlijke appgroep en elke twee weken een informeel bijpraatmoment. Eens in de acht weken komt de beheergroep samen om actuele ontwikkelingen en signalen uit de buurt te bespreken. Hier worden concrete afspraken gemaakt over de voortgang van het Buurtakkoord. Iedere deelnemer draagt de besproken onderwerpen actief uit binnen de eigen organisatie en zorgt voor uitvoering van gemaakte afspraken. Jaarlijks vindt er minimaal een gezamenlijke evaluatie plaats waarin de voortgang, resultaten en samenwerking worden besproken. Zo houden we de aanpak effectief en afgestemd op de behoeften van de buurt. Als de voorgenomen bewonersvereniging is opgericht, kan zij vanzelfsprekend aansluiten bij de beheergroep.

zelf organiseren

(mee) beslissen

co-produceren

adviseren

raadplegen

Werkgroepen Voor de uitvoering van de activiteiten worden werkgroepen opgestart. Deze bestaan uit bewoners en relevante partners en richten zich op de uitvoering van de activiteiten uit het buurtakkoord.

informeren

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

6

Hoe meten we de voortgang? De afgelopen jaren deed het Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) onderzoek naar de leefbaarheid en veiligheidsbeleving van bewoners in onze buurt. Voor het jaar 2027 en daarna overwegen we opnieuw een meting door het OCD. Gezien de relatief hoge kosten (ongeveer €16.000 per jaar) moeten we deze investering zorgvuldig afwegen binnen het beschikbare budget. Daarom beoordelen we op een later moment of het onderzoek past binnen de financiële ruimte en de prioriteiten voor het gebied. We bespreken de voortgang van het Buurtakkoord tijdens de vergaderingen van de Beheergroep. We kijken hoe we de buurt hierbij actief kunnen meenemenkunnen betrekken, bijvoorbeeld via polls in de buurt-appgroepen. De beheergroep vergadert 4 tot 6 keer per jaar. Ook vindt 4 maal per jaar overleg met alle partijen over de voortgang van het buurtakkoord plaats. In het plan van aanpak uit 2021 is een leefbaarheidscijfer, gebaseerd op het OCDonderzoek, als doelstelling opgenomen. Voor deze visie maken we gebruik van verschillende openbare databronnen. De cijfers worden daarbij ingezet als middel, niet als doel op zich. Voorbeelden hiervan zijn de Leefbaarometer, de Veiligheidsmonitor van

het CBS, Fixi-cijfers en de gebiedsprogramma’s. Dit is geen uitputtende opsomming; gaandeweg kunnen, waar nodig en wenselijk, aanvullende monitors en vormen van monitoring worden toegevoegd. Het streven is om op deze verschillende monitors vooruitgang te boeken. Tegelijkertijd willen we de kwalitatieve informatie niet uit het oog verliezen. Daarom blijven we actief in gesprek met elkaar, bijvoorbeeld via inloopdagen, een nieuwe enquête of andere manieren waarop bewoners kunnen meedenken. Een stijgend cijfer is daarbij geen doel op zich, maar een hulpmiddel om het gesprek aan te gaan en te toetsen of zij zich herkennen in de trends die uit de cijfers naar voren komen. Positief om te benoemen is dat de prioriteiten die vanuit het gebied naar voren kwamen in de gebiedsprogramma’s overeenkomen met de prioriteiten die bewoners in de enquête hebben genoemd. Dit bevestigt dat we samen aan de juiste onderwerpen werken. Jaarlijks informeren we de gemeenteraad schriftelijk over de leefbaarheid in de buurt, de voortgang van de acties uit het Buurtakkoord en de gemaakte keuzes.

Financiën De gemeenteraad van Dordrecht heeft budget beschikbaar gesteld voor de buurt en het uitvoeren van het Buurtakkoord, waarvan nog zo’n €330.000 beschikbaar is. Dit bedrag komt uit het resterende budget van het “Plan van aanpak Kromhout 2021– 2024”. Sommige onderdelen, zoals de aanleg van de fietsstraat op het Kromhout, worden betaald uit andere gemeentelijke projectbudgetten. Verder kijken bewoners samen met de gemeente actief naar mogelijkheden voor aanvullende financiering via subsidies en fondsen. Hierbij zetten bewoners zich in om initiatieven uit de buurt te ondersteunen met externe middelen, bijvoorbeeld via maatschappelijke fondsen, wijkbudgetten en landelijke regelingen.

Buurtakkoord Ons Vierkant 2025-2035

7