De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs.pdf
Tekst van het document
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs Samenwerken aan kansrijk onderwijs
2024 2030
Vooraf
Speerpunt 1
Speerpunt 3
Basis vaardigheden
Brede ontwikkeling De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
Uitgangs punten
2
3
Speerpunt 2
Voor waarden
Preventie en zorg
Rollen en verantwoordelijkheden
Financiën
Colofon 2
Vooraf Aanleiding voor de Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Gemeente, schoolbesturen voor het voortgezet (speciaal) onderwijs en het samenwerkingsverband passend onderwijs vinden het van groot belang om samen te werken aan een stevige basis voor de ontwikkeling van de Dordtse jeugd vanaf 12 jaar. Zodat alle jongeren een mooie toekomst tegemoet gaan. Voor de jeugd van 0 – 12 jaar hebben kinderopvang, onderwijs en gemeente als ambitie vastgelegd dat ‘Elk kind veilig, gezond, kansrijk en met veel plezier moet kunnen opgroeien in Dordrecht. We willen kinderen optimale kansen bieden om zichzelf, hun talenten en mogelijkheden en de wereld om hen heen te ontdekken.’ Deze ambitie geldt natuurlijk ook voor jongeren boven de 12 jaar. Jongeren die bovendien de stap gaan maken naar vervolgopleidingen en/of werk, een cruciaal moment in hun leven. Hiervoor is het belangrijk dat zij zich tijdig oriënteren op vervolgopleidingen en werk en dat zij hiervoor passende vaardigheden ontwikkelen. Om die ambitie te bereiken is het belangrijk dat partners uit onderwijs, jeugdhulp en sport- en culturele organisaties samenwerken, zodat leerlingen in het voortgezet (speciaal) onderwijs optimale ontwikkelingskansen krijgen.
1
2
3
Een van de wensen vanuit het Politiek Akkoord 2022-2026 van de gemeente Dordrecht was om een visie voor het voortgezet onderwijs (vo) op te stellen. Een dergelijke visie is het logische vervolg op de Onderwijsvisie 0-12 jaar. Het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vormde eveneens een aanleiding om werk te maken van het formuleren van gezamenlijke ambities, omdat inhoudelijke ambities en huisvesting onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Daarnaast zijn er wettelijke taken van de gemeente en het onderwijs die elkaar raken, waardoor samenwerking nodig is. Bijvoorbeeld de taken die voortkomen uit de Wet publieke gezondheid, Jeugdwet, Leerplichtwet, Wet op primair- en voortgezet onderwijs, Wet passend onderwijs en de Wet educatie en beroepsonderwijs.
3
Vooraf
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Proces De schoolbesturen, het samenwerkingsverband en de gemeente kozen voor een gezamenlijke aanpak in het opstellen van deze visie voor het voortgezet onderwijs. Zij werden hierin begeleid door adviesbureau Sardes.
1
2
Een startfoto diende als basis voor het formuleren van ambities voor de visie. Deze startfoto laat zien hoe het er voor staat met de jeugd en het onderwijs. Een analyse daarvan toont wat goed gaat en wat beter kan. Daaruit zijn ambities voortgekomen die in deze Visie VO verwoord staan. Ze gaan vergezeld van plannen en afspraken voor de korte en langere termijn. De ambities betreffen een groot aantal thema’s. Voor sommige thema’s zijn al concrete afspraken gemaakt, voor andere moet dat nog gebeuren.
3
Voor het samenstellen van de startfoto zijn de volgende activiteiten ondernomen: Verzamelen, bestuderen en analyseren van openbare en door de gemeente, schoolbesturen en het samenwerkingsverband aangeleverde documenten en data. Afnemen van een vragenlijst onder alle vo-scholen. Voeren van vijf rondetafelgesprekken: met vo-ouders, -leerlingen, -directeuren, -leraren en met schoolleiders primair onderwijs (po).
4
Vooraf
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Er is een visiegroep ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van de schoolbesturen, het samenwerkingsverband en de gemeente. De leden van de visiegroep vormden het aanspreekpunt voor de procesbegeleiders van Sardes en communiceerden met het ‘eigen lid’ van de regiegroep (zie hierna). Ook hadden zij als taak het creëren van draagvlak in het veld. Zij hebben een belangrijke rol gespeeld bij de totstandkoming van deze Visie VO. Dit deden zij door te ondersteunen bij de dataverzameling voor de startfoto (vragenlijst, rondetafelgesprekken); de startfoto te bespreken; indicatoren en ambities te bepalen; feedback te geven op de conceptvisie en door acties te bespreken die nodig zijn om de ambities te bereiken.
1
2
3
Het opdrachtgeverschap berustte bij de regiegroep, bestaande uit bestuurders. Zij zagen toe op de opdracht, bespraken de door de visiegroep geformuleerde ambities en stelden de Visie VO vast door middel van het ondertekenen van de visie. Het resultaat is een door alle partijen gedragen Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs met daarin ambities en afspraken tussen de partijen, aansluitend bij de ambities in de Dordtse Onderwijsvisie 0 - 12 jaar. Hiermee ontstaat een doorlopende ontwikkellijn vanaf het jonge kind, via het primair en voortgezet onderwijs, richting vervolgopleidingen en werk.
5
Uitgangspunten De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Het centrale uitgangspunt voor de Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs luidt: 1
Elke jongere moet zich veilig, gezond, kansrijk en met veel plezier kunnen ontwikkelen in Dordrecht. We willen de jongeren optimale kansen bieden om zichzelf, hun talenten en mogelijkheden en de wereld om hen heen te ontdekken. Hiermee worden jongeren toegerust om uiteindelijk te komen tot een passende vervolgopleiding en/of werk.
2
3
Concrete uitgangspunten zijn: 1. De ontwikkeling en ondersteuning van de jeugd moet lokaal, dichtbij en in samenwerking met partijen in het onderwijs, sport en cultuur plaatsvinden. 2. Niet voor iedereen is de aansluiting tussen het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs gemakkelijk. Daarom maakt de overgang van po naar vo een belangrijk onderdeel uit van de Visie VO, mede in het licht van de doorgaande lijn, zowel inhoudelijk als in aanpak en werkwijzen. 3. Kansengelijkheid in het onderwijs is een belangrijk thema voor Dordrecht. Het richt zich vooral op het benutten van het leerpotentieel van de leerlingen. In Dordrecht is er relatief veel sprake van risico's op onderwijsachterstanden. Daarom hebben scholen en gemeente afgesproken om de nadruk te leggen op basisvaardigheden, waarvan taal en rekenen de belangrijkste zijn.
Drie speerpunten De drie speerpunten in deze Visie VO komen overeen met de speerpunten in de reeds vastgestelde Dordtse Onderwijsvisie 0 - 12 jaar en zorgen op die manier voor een logisch vervolg en een doorgaande lijn in het po en vo: 1. Basisvaardigheden 2. Preventie en zorg 3. Brede ontwikkeling 6
Uitgangspunten
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Verbinding met de Dordtse Onderwijsvisie 0-12 jaar 1
Niet alleen in structuur, maar vooral inhoudelijk ligt de verbinding met de Dordtse Onderwijsvisie 0 - 12 jaar voor de hand. Het aansluiten bij de afspraken die er al zijn tussen gemeente, onderwijs en partners, het investeren in en continueren van doorgaande leerlijnen en zorglijnen behoren tot de uitgangspunten vanuit de reeds bestaande onderwijsvisie. Daarnaast kan er inhoudelijk geprofiteerd worden van de gemeentelijke inzet in het Dordts Leerprogramma, dat tot doel heeft het leerpotentieel van leerlingen die te maken hebben met een risico op leerachterstanden beter te benutten. Het voortgezet onderwijs kan daar enerzijds van profiteren, omdat leerlingen uit het basisonderwijs naar verwachting beter voorbereid aan het voortgezet onderwijs starten. Anderzijds is het de verantwoordelijkheid van het voortgezet onderwijs om juist deze leerlingen adequate begeleiding te bieden in de brugklas en daarna.
2
3
Aansluiting bij aanverwant beleid en andere programma’s Deze Visie VO sluit aan op reeds bestaande plannen en programma’s, zoals het Ondersteuningsplan Passend Onderwijs Dordrecht VO (inclusief het Addendum), de Visie Sociaal Domein Dordrecht 2030 en het gemeentelijke programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse Jeugd. Ook is er een relatie met het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.
7
Voorwaarden De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Om de ambities van de drie speerpunten te realiseren, zijn er algemene randvoorwaarden waaraan voldaan moet worden.
1
2
Voldoende gekwalificeerd personeel
3
Het onderwijs aan onze jongeren en de ondersteuning die zij daarbij nodig hebben, kan niet zonder mensen die met de jongeren werken. Het lerarentekort en tekorten aan personeel in de jeugdhulp zijn daarom een grote zorg. Naast de landelijke ingezette maatregelen, verkennen we regionaal en lokaal een aantal maatregelen die de gevolgen van het personeelstekort kunnen verzachten.
Het lerarentekort gaan we meer vanuit gezamenlijkheid, dus Dordrecht-breed met meerdere partijen, oppakken. We zoeken samen naar creatieve manieren om leraren te werven en te behouden. Te denken valt aan maatregelen op het gebied van huisvesting, parkeren en de inschakeling van het bedrijfsleven. Ook is er een groot maatschappelijk netwerk dat nog niet genoeg benut is. De Dordtse onderwijsbesturen gaan na hoe ze kunnen samenwerken -zowel lokaal als op regionaal niveau in de onderwijsregioaan gezamenlijke oplossingen voor het lerarentekort. Zoals bijvoorbeeld het samenstellen van een bovenbestuurlijke flexibele pool van leraren en andere maatregelen.
8
Voorwaarden
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Samenwerking en een integrale aanpak 1
Een goede samenwerking en integrale aanpak staan aan de basis van het bereiken van de ambities. Deze betreffen nadrukkelijk een gezamenlijke opdracht. Sommige taken kunnen de verschillende partijen (scholen en schoolbesturen, samenwerkingsverband, gemeente) zelfstandig oppakken, maar voor veel van de ambities is samenwerking van belang. Dat begint met een goede onderlinge samenwerking tussen de onderwijsbesturen voor scholen voor voortgezet onderwijs. Maar het gaat verder, want ook samenwerking met de andere (jeugd-)partners in de gemeente is essentieel voor het realiseren van de ambities. Denk hierbij aan het primair onderwijs, het vervolgonderwijs, de leerplicht, de jeugdhulppartners, de bibliotheek, cultuuraanbieders en sportverenigingen. Deze partners kunnen een rol krijgen in de stuurgroepen (zie ‘Rollen en verantwoordelijkheden’).
2
3
Waar mogelijk werken we met een integrale aanpak aan de ontwikkeling en het welzijn van onze jeugd. Barrières voor een integrale aanpak werken we weg.
Er is een heldere overlegstructuur waarin we werken aan de ambities uit deze visie en waarbij we de voortgang op deze ambities monitoren. De gezamenlijke schoolbesturen dragen er zorg voor dat schoolleiders elkaar kennen en ontmoeten, zodat uitwisseling en kennisdeling plaats kan vinden. Bijvoorbeeld in een schoolleidersoverleg. Een dergelijk overleg kan ook gebruikt worden als klankbord bij de uitwerking van de ambities van deze visie.
9
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
10
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Speerpunt 1
1
Basis vaardigheden
2
3
In dit hoofdstuk staan de ambities die schoolbesturen, het samenwerkingsverband en de gemeente hebben vastgesteld op het gebied van basisvaardigheden. Het gaat daarbij om taalvaardigheden, rekenvaardigheden en burgerschap. Voorwaardelijk is een schoolklimaat waar elke leerling zich veilig en prettig voelt. Dit speerpunt valt onder de regie van het onderwijs.
11
Basisvaardigheden
Een veilige school
Referentieniveaus taal en rekenen / wiskunde
We streven een veilig schoolklimaat na, in en om de school, fysiek en online. Scholen dragen in eerste instantie zelf zorg voor een veilig schoolklimaat, maar werken hiervoor samen met partners, zoals de politie en Halt. Samen houden we de scholen veilig en voorkomen we dat jongeren de criminaliteit in worden getrokken.
Het bereiken van de referentieniveaus voor taal en rekenen/wiskunde aan het einde van leerjaar 1 en 3 is een belangrijke wettelijk vastgelegde ambitie en valt in eerste instantie uiteraard onder de verantwoordelijkheid van de scholen voor voortgezet onderwijs. Dat geldt ook voor burgerschap: visie en doelen en het voldoen aan de landelijke wet- en regelgeving is een zaak van de scholen. Dat neemt niet weg dat er onderwerpen zijn waar samenwerking en ondersteuning door andere partijen meerwaarde kan bieden, bijvoorbeeld op het gebied van lezen (zie hieronder).
Scholen vergroten gezamenlijk en/of individueel hun expertise rondom het voorkomen van problemen bij jongeren. Deelname van scholen aan bestaande (gemeentelijke) programma’s en aanpakken kunnen daarbij behulpzaam zijn. We gaan na welke maatregelen we kunnen nemen om schoolklimaat positief te beïnvloeden.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
In de startfoto kon nog geen volledig beeld gegeven worden van de referentieniveaus door het ontbreken van data van sommige scholen. Het streven is om dat jaarlijks te verkrijgen.
3
Met het oog op samenwerking en het delen van kennis en goede voorbeelden, leveren alle vo-scholen jaarlijks op eenduidige wijze gegevens over het percentage leerlingen dat op hun school de referentieniveaus behaalt in het eerste en derde leerjaar. De resultaten worden naast elkaar gelegd en besproken om zodoende van elkaar te leren.
12
Basisvaardigheden
Taalverwerving en leesbevordering Alle Dordtse scholen voor voortgezet onderwijs spannen zich tot het uiterste in om hun leerlingen een goede beheersing van de Nederlandse taal bij te brengen. Dat doen zij door middel van aandacht voor taalverwerving, taalontwikkeling, leesvaardigheid en vooral ook leesplezier. Op die manier kunnen de leerlingen hun leerpotentieel benutten en krijgen ze vaardigheden mee waarmee ze goed voorbereid worden op de toekomst. Ook kan dit het risico op latere laaggeletterdheid tegengaan (zie hierna). Dit doen scholen door het aanbieden van extra lessen binnen of buiten schooltijd voor specifieke groepen leerlingen. De gemeente heeft hierbij een ondersteunende rol als het gaat om het vormgeven en organiseren van extra programma's (zie ook speerpunt 3). De grootste zorg is er bij de vo-scholen over het taalniveau in het algemeen en lezen in het bijzonder. Het onderwijs kan dit niet alleen oplossen, daar zijn de achterstanden bij aanvang van het vo-onderwijs al te groot voor en de onderwijstijd beperkt. Op het gebied van lezen kan er (ook) op korte termijn wat gebeuren met name om het leesplezier te bevorderen.
Scholen gaan ervoor zorgen dat leerlingen lezen weer leuk vinden en wisselen hierover ideeën uit. De Bibliotheek AanZet ondersteunt hierin. We willen dat de bibliotheek met alle scholen structureel aan een beter leesklimaat werkt.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Er is momenteel één vo-school die gebruik maakt van het aanbod Bibliotheek op School. Dit worden er binnen een jaar minimaal twee, bij voorkeur scholen voor praktijkonderwijs of vmbo. Uiteindelijk streven we naar Bibliotheek op School op alle vo-scholen.
1
Er komt een duurzaam Dordts leesoffensief waarbij scholen, de bibliotheek en de gemeente samenwerken.
2
Activiteiten rondom (voor)lezen die nu voor het po zijn opgezet en binnen de Brede Schoolacademie voor de bovenbouw po, worden doorgetrokken naar het vo, zodat een doorgaande lijn ontstaat in lezen.
3
De Dordtse vo-scholen hebben jaarlijks een themaweek rondom lezen. Activiteiten die scholen nu al ondernemen in het kader van leesbevordering en het stimuleren van leesplezier worden met elkaar gedeeld en krijgen een plaats binnen de themaweek. De Bibliotheek Aanzet richt zich daarnaast ook buitenschools op leesplezier. Hiervoor wordt o.a. geïnvesteerd in Young Adult boeken op basis van de wensen van de jeugd zelf. Het Dordts dictee keert terug. Scholen zorgen schoolbreed voor taalgericht vakonderwijs, zodat elke vakdocent ook aandacht heeft voor tekstbegrip en leerlingen de hele dag door in aanraking komen met rijke teksten en door te luisteren, lezen, schrijven en praten de hele dag door hun taalvaardigheid vergroten.
13
Basisvaardigheden
Basisvaardigheden voor ouders Het versterken van basisvaardigheden is een belangrijke prioriteit voor de gemeente, waarbij ook de bibliotheek een belangrijke rol speelt. Met een ambitieus regioplan wil de gemeente in de Drechtsteden werken aan het vergroten van de basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en digitale vaardigheden voor volwassenen. Het onderwijs is daarbij onmisbaar doordat zij op school programma’s voor ouders en wijkbewoners kunnen aanbieden die goed in verbinding staan met het schoolaanbod.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
De gemeente wil in afstemming met scholen een laagdrempelig aanbod in of rond de scholen organiseren voor laaggeletterde ouders van Dordtse scholieren, zodat deze ouders geholpen worden om schoolse zaken beter te begrijpen en hun kinderen beter kunnen ondersteunen bij het leerproces. Stichting Lezen en Schrijven kan hier een rol in vervullen, we verkennen hierbij de inzet van Taalambassadeurs.
3
14
Basisvaardigheden
Overgang primair – voortgezet onderwijs Een soepele overgang naar het voortgezet onderwijs voor alle leerlingen is een belangrijke ambitie. In de Dordtse Onderwijsvisie 0 - 12 jaar is aandacht voor de overgang van de basisschool naar het vervolgonderwijs en voor een warme overdracht van begeleidingstrajecten. De startfoto laat zien dat het beeld dat poen vo-schoolleiders hebben van de overgang naar het voortgezet onderwijs van elkaar verschilt, bijvoorbeeld over warme overdracht, over het gebruik van het onderwijskundig rapport e.d. Het vo constateert dat het po niet altijd voldoende kennis heeft van de verschillende vormen vervolgonderwijs, waardoor adequaat adviseren lastig is. Meer contact tussen po en vo is wenselijk en zou niet alleen moeten gaan over het moment van overdracht, advisering en plaatsing, maar ook over inhoudelijke doorgaande lijnen, didactiek en werkwijzen. We werken in gezamenlijkheid aan oplossingen bij problemen in de overgang van po naar vo, ook in het kader van gelijke kansen, een belangrijk uitgangspunt van deze Dordtse Visie VO. Het is onwenselijk dat schooladvies en plaatsing samenhangen met de opleiding van de ouders. De nieuwe regelgeving over doorstroomtoetsen met een verplichte herziening van het advies bij een hogere score op de eindtoets, zou gelijke kansen moeten bevorderen.
Het is zaak om in Dordrecht te monitoren in hoeverre dit het geval is.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
Meer eenduidigheid en transparantie in procedures, vastgelegd in een Dordtse po-vo-procedure (voor welke leerlingen warme overdracht, wanneer aanwezigheid ouders, ‘tafeltjesmiddagen’ herinvoeren, functie van onderwijskundig rapport, terugkoppeling leerlinggegevens etc.). Meer contact tussen po- en vo-scholen, leidend tot meer kennis over de inhoud, didactiek en werkwijzen van elkaars onderwijs. Een monitor voor beide Dordtse Onderwijsvisies (0-12 en 12-18 jaar) bevat het percentage leerlingen dat lager of hoger geplaatst is dan op grond van de eind-/doorstroomtoets en/of advies verwacht kan worden en de opstroom en afstroom van leerlingen na drie jaar in het voortgezet onderwijs.
15
Basisvaardigheden
Onderwijs aan nieuwkomers We willen dat alle leerlingen die op latere leeftijd in Nederland zijn komen wonen optimale kansen krijgen om onderwijs te volgen dat past bij hun leerpotentieel. Het onderwijs aan nieuwkomers vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid en een gezamenlijke aanpak. Dordrecht vervult een regiofunctie voor het nieuwkomersonderwijs voor het voortgezet onderwijs. Anderstalige, minderjarige leerlingen uit de regio ZHZ worden opgevangen in Internationale Schakelklassen (ISK) bij het Stedelijk Dalton Lyceum. Momenteel bestaat het beeld dat leerlingen naar vervolgonderwijs uitstromen dat lager is dan hun leerpotentieel. Dat is meestal het gevolg van een onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal op het moment van uitstroom, doordat het tweejarig verblijf op het ISK te kort is voor een goede taalbeheersing. Ook te lage verwachtingen van leraren kunnen een rol spelen.
De (landelijke) mogelijkheden voor verlenging van de ISKperiode wordt, met name voor leerlingen die meer in hun mars hebben dan aan het einde van de ISK-periode blijkt, benut. We zoeken met elkaar naar een oplossing wanneer de financiering van verlenging van de ISK-periode door het samenwerkingsverband in de toekomst niet meer mogelijk blijkt.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
Er is op alle vo-scholen een taalbeleidsplan dat rekening houdt met de instroom van ISK-leerlingen. Daarin wordt o.a. beschreven wat de ontvangende school doet om ervoor te zorgen dat taal geen remmende factor wordt in de ontwikkeling van anderstalige leerlingen.
2
3
Scholen leiden een eigen medewerker op tot 'Nederlands als tweede taal'-docent die leerlingen binnen de eigen locatie begeleidt. Het ISK kan in zijn functie als expertisecentrum nieuwkomers de ontvangende school gerichte ondersteuning bieden op het gebied van Nederlands, zorg (traumaverwerking) en cultuur. Bij de overgang naar het reguliere onderwijs krijgen leerlingen een kansrijke plaatsing vanuit de gedachte dat hoge verwachtingen tot meer schoolsucces leiden. We bieden ISK-leerlingen in samenwerking met het mbo Da Vinci een breder perspectief op arbeidsmogelijkheden. Waar nodig zorgen we voor een snellere doorstroom naar het mbo voor leerlingen die gebaat zijn bij een contextrijke leeromgeving. Met het mbo gaan we in gesprek over de overdracht, de introductie en de begeleiding van de ISKleerlingen die deze overstap maken, waarbij het ISK de overstap begeleidt.
16
Basisvaardigheden
Overgang van voortgezet onderwijs naar vervolgonderwijs De gemeente en het onderwijs willen het Dordtse onderwijs verbinden met de regionale arbeidsmarkt. Daarnaast willen we dat leerlingen in het voortgezet onderwijs vaardigheden ontwikkelen die zij nodig hebben in hun latere werkende leven (zie ook speerpunt 3: Voorbereiding van jongeren op de arbeidsmarkt). Er komt extra aandacht voor de doorgeleiding van leerlingen naar de sectoren techniek, zorg en onderwijs.
We maken afspraken over de overgang naar vervolgonderwijs, startend met de overgang van het vmbo naar het mbo (warme overdracht en hoe verloopt de aansluiting /samenwerking).
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Er komt een Dordtse campagne die leerlingen stimuleert om voor de sectoren techniek, zorg en onderwijs te kiezen (zie ook speerpunt 3). 1
2
3
17
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Speerpunt 2
1
Preventie en zorg
2
3
In dit hoofdstuk belichten we het tweede speerpunt van de Visie VO, dat zich richt op preventie en zorg. De ambities die we hier formuleren, zijn gebaseerd op de gedeelde visie van schoolbesturen, het samenwerkingsverband en de gemeente. Het doel is om een omgeving te creëren waarin preventieve maatregelen en zorg voor leerlingen centraal staan. We werken samen aan passend en inclusiever onderwijs en willen voortijdige schooluitval en thuiszitten voorkomen. Dit speerpunt valt onder de regie van het samenwerkingsverband passend onderwijs.
18
Preventie en zorg
Mentaal welzijn We vinden het belangrijk dat leerlingen zich prettig voelen op school, onder andere omdat leerlingen die goed in hun vel zitten beter in staat zijn om te leren. Er is zorg over het mentaal welzijn van de leerlingen, waarbij er grote verschillen zijn tussen scholen. Om een positieve schoolbeleving te garanderen, zijn een positieve benadering (denken vanuit kansen) door leraren, realistische verwachtingen van leerlingen en positieve relaties tussen docent en leerlingen van belang
Tijdens een schoolleidersoverleg delen de deelnemers jaarlijks de belangrijkste uitkomsten van hun monitor sociale veiligheid, met als doel om van elkaar te leren en elkaar te helpen.
De meeste Dordtse scholen hebben een diversiteitsbeleid en besteden hier regelmatig aandacht aan. Het bevorderen van kansengelijkheid, inclusie en diversiteit zijn belangrijke onderdelen vanuit het politiek akkoord in de gemeente Dordrecht en zijn ondergebracht in het programma 'Bestaanszekerheid en Kansengelijkheid' en de opgave 'Inclusiviteit en Diversiteit'. Het netwerk van scholen van het samen werkingsverband ontwikkelt zich op het vlak van inclusief onderwijs, waarbij in de toekomst mogelijk meer leerlingen met een ondersteuningsbehoefte onderwijs zullen volgen in het reguliere onderwijs.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
We bespreken met elkaar in hoeverre er in het voortgezet onderwijs in Dordrecht daadwerkelijk sprake is van inclusie en betrekken daarbij ook jongeren en ouders. Vervolgens maken we gezamenlijk plannen om inclusie en diversiteit te verstevigen.
3
Er zal een benchmark plaatsvinden op het gebied van mentaal welzijn (stress, problematisch social media gebruik, pesten, etc.). Met andere woorden: hoe verhouden Dordtse gegevens zich tot die van vergelijkbare steden.
Inclusie en diversiteit We streven in het voortgezet onderwijs naar diversiteit en inclusie. Diversiteit gaat over alle aspecten waarop mensen verschillen, zoals sekse, leeftijd, huidskleur, seksuele voorkeur, cultuur, religie, economische status en fysieke en mentale gezondheid. Een inclusieve omgeving ziet diversiteit als meerwaarde en waardeert daarom deze verschillen. Leerlingen, personeel en ouders voelen zich welkom, worden gelijk behandeld en worden betrokken bij de besluitvorming.
19
Preventie en zorg
Versterken van de basis We streven ernaar om het percentage leerlingen dat naar voortgezet speciaal onderwijs (vso) gaat t.o.v. het totaal aantal leerlingen niet te laten groeien. Dat betekent dat meer leerlingen terecht kunnen op reguliere scholen, eventueel met ondersteuning van het vso. Het is daarvoor nodig dat het voortgezet onderwijs meer begeleidend vermogen ontwikkelt door het versterken van de (basis-) ondersteuning in samenwerking met de jeugdhulppartners (zie Ondersteuningsplan Dordrecht). Bij een breed en dekkend aanbod hoort ook dat er, mede in het kader van passend onderwijs, aandacht wordt besteed aan meer- en hoogbegaafdheid en passende ondersteuning aanwezig is.
Wanneer een leerling dreigt uit te vallen op een school, wordt eerst gekeken of er een passende onderwijsplek is op een andere reguliere vo-school. De vo-scholen zijn solidair en werken mee aan een dergelijke vo-vo-plaatsing, tenzij er zwaarwegende redenen zijn die een dergelijke plaatsing in de weg staan.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
We spannen ons in om het deelnamepercentage van leerlingen in het vso te maximeren op het niveau van het schooljaar 20232024. Door de inzet ondersteuning vanuit het vso binnen de reguliere scholen, bieden we zoveel mogelijk leerlingen passend onderwijs binnen de reguliere scholen. We benutten elkaars expertise bij het bieden van extra ondersteuning van leerlingen die dat nodig hebben, ook voor meer- en hoogbegaafdheid. In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs leggen we vast hoe we fysiek ruimte bieden aan de bredere ondersteuning op de scholen. Het samenwerkingsverband ziet er met de scholen op toe dat de afspraken over de basisondersteuning en de lichte ondersteuning worden nagekomen.
20
Preventie en zorg
Een integrale aanpak onderwijs en jeugdhulp We willen komen tot een samenhangend aanbod van onderwijs en jeugdhulpverlening, zodat de verschillende vormen van ondersteuning naadloos op elkaar aansluiten1. Het integraal aanpakken van zorgbehoeften is essentieel. Een integrale aanpak houdt in dat we niet alleen naar de leerprestaties van een leerling kijken, maar ook naar zijn of haar welzijn in de breedste zin van het woord. De ontwikkelkansen en het belang van de jongere staan in deze integrale aanpak steeds centraal om te voorkomen dat de regie en verantwoordelijkheid zoekraken door uiteenlopende belangen of restricties, zoals bijvoorbeeld het lerarentekort of administratieve lasten. Het ontschotten en gericht inzetten van financiële middelen is een extra ambitie. Een goede en structurele samenwerking van onderwijsprofessionals en (buitenschoolse) zorgverleners is van groot belang. Sinds 2023 werken drie maatschappelijke organisaties samen in één stichting "Dordrecht Sociaal", die de taken van het sociaal wijkteam (Jeugdhulp en Wmo voor alle leeftijdsgroepen), het buurtwerk en het jongerenwerk uitvoert. Dordrecht Sociaal focust op het tot stand brengen van een integrale ondersteuning voor kinderen en jongeren. Hierbij ligt het accent momenteel op een preventieve en signaleringsgerichte inzet.
Aangezien het doel is om hulp op alle niveaus - preventief, reactief en curatief - beter op elkaar af te stemmen, moet integrale samenwerking op dit punt versterkt worden.
1) Zie ook: Addendum Ondersteuningsplan (OSP) 2022-2026 van het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht. Dat beschrijft expliciet en concreet de ambitie om de samenhang tussen de domeinen onderwijs en jeugdhulp te versterken.
We willen bij elke school een centraal aanspreekpunt voor het behartigen van de belangen van ouders en leerlingen. Deze casusregisseur vormt de verbinding tussen onderwijs en hulpverlening voor leerlingen en gezinnen. Hij/zij is via de school bereikbaar en is verantwoordelijk voor het op gang brengen en houden van de hulpverlening en om de voortgang terug te koppelen naar de school en ouders. We gaan na of scholen die een beroep hebben gedaan op de landelijke subsidieregeling voor de brugfunctionaris deze hiervoor in kunnen zetten of dat een andere functionaris deze rol zal vervullen.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
We bouwen voort op Dordrecht Sociaal om de gewenste structurele samenwerking tussen onderwijs, hulp en zorg tot stand te brengen, met heldere rollen en grenzen van ieders taken en verantwoordelijkheden.
3
Samen met jeugdhulp richten we onderwijszorgarrangementen in om meer leerlingen een passend aanbod te kunnen doen. De inzet van Jeugdhulp op school (JHOS), waarbij jeugdhulp aan leerlingen op school kan worden toegekend in het speciaal (basis) onderwijs, het speciaal voortgezet onderwijs en het praktijkonderwijs, continueren en verduurzamen we. We beleggen doorzettingsmacht voor het geval partijen niet tot een gewenst besluit komen voor een leerling. Doelgroepenvervoer wordt ingezet wanneer leerlingen niet in staat zijn om zelfstandig te reizen. We werken samen aan het vergroten van de zelfredzaamheid van leerlingen, reizen is hier een onderdeel van. In de afspraken over het doelgroepenvervoer hebben we oog voor wat het vraagt wanneer onderwijs en jeugdhulp intensiever samenwerken.
21
Preventie en zorg
Aanbod in zicht We werken aan een duurzaam dekkend aanbod van ondersteuning, hulp en zorg. We streven naar continuïteit in subsidiestromen voor projecten, pilots en programma's die als succesvol worden ervaren door leerlingen, ouders en professionals met als doel het waarborgen van langdurige impact. We willen een actueel en zo volledig mogelijk overzicht van de preventie- en zorgmogelijkheden binnen Dordrecht. Dit overzicht bevat: het doel van het aanbod, thema’s van ondersteuning, doelgroep, duur en intensiteit van de hulpverlening en de kosten. Op die manier kunnen we bepalen of het aanbod toereikend is en zo niet, wat er ontbreekt. Zowel dubbelingen als witte vlekken worden zichtbaar. Onderwijsprofessionals krijgen daardoor meer inzicht in de mogelijkheden van scholen om leerlingen en hun gezin te ondersteunen wanneer er hulp van buitenaf nodig is. Een regelmatige evaluatie van het aanbod laat zien in hoeverre aanpakken en programma’s effectief en efficiënt zijn.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
Het samenwerkingsverband en de gemeente brengen het stadsbrede aanbod op preventie en zorg overzichtelijk en duidelijk in kaart, voor alle professionals in het veld. Zij beoordelen of er gaten of dubbelingen zitten in het aanbod en ondernemen passende acties indien dit het geval is. Het samenwerkingsverband deelt de informatie over het aanbod in lijn met de verschillende verantwoordelijkheden, bijvoorbeeld aan de hand van een escalatieladder. We willen inzicht in het bereik en de effectiviteit van aanpakken en interventies op het gebied van onderwijs en zorg. Belangrijke samenwerkingspartners binnen het Dordtse onderwijs infomeren elkaar over de stand van zaken m.b.t. wachttijden en wachtlijsten (d.m.v. een centrale monitor). 22
Preventie en zorg
Beperken thuiszitten We willen dat het aantal thuiszittende jongeren in Dordrecht structureel afneemt, zodat uiteindelijk geen enkele leerling thuis hoeft te zitten. Dit is ook beschreven in het eerder genoemde Addendum bij het ondersteuningsplan van het samenwerkingsverband. Om dit te bereiken zijn met de partners van het samenwerkingsverband begin 2024 afspraken gemaakt in een aanpak 'terugdringen en voorkomen van thuiszitters'. Onderdelen hiervan zijn eenduidige registratie, een regietafel en passende (onderwijs)voorzieningen. Er is een kwartiermaker aangesteld. Deze richt zich op:
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
1. Afspraken met schoolbesturen over een uniforme wijze van registratie van aan- en afwezigheid van leerlingen en de wijze van implementatie. 2. Het opzetten van een regietafel, met als belangrijkste partijen gemeente (leerplicht en sociaal team), onderwijs (schoolbesturen en samenwerkingsverband) en mogelijk ook jeugdgezondheidszorg en jeugdbescherming. 3. Bestuurlijke besluitvorming over voorzieningen voor jongeren met ernstige gedragsproblematiek.
3
We spannen ons gezamenlijk in voor het realiseren van de opgestelde aanpak ‘terugdringen en voorkomen van thuiszitters’. De aanpak rondom thuiszittende jongeren wordt geëvalueerd en bij een positieve uitkomst gecontinueerd.
23
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Speerpunt 3
1
Brede ontwikkeling
2
3
Het derde speerpunt betreft de brede ontwikkeling van jongeren. Dit speerpunt valt onder de regie van de gemeente Dordrecht. Naast een goede beheersing van de basisvaardigheden, is het ontwikkelen van bredere vaardigheden belangrijk voor de vorming van jongeren naar volwassenheid. De scholen stimuleren hun leerlingen daarom niet alleen in hun cognitieve ontwikkeling, maar geven leerlingen ook ruimte om andere kanten van zichzelf te ontdekken en verder te brengen. Op Dordtse scholen is aandacht voor kunst en cultuur, voor sport en beweging, voor techniek en wetenschap, natuur en milieu en voor persoonlijkheidsontwikkeling. Dat is ook belangrijk in het kader van voorbereiding op de arbeidsmarkt.
24
Brede ontwikkeling
Voorbereiding van jongeren op de arbeidsmarkt Een groot deel van de jongeren maakt zonder problemen de overstap van het voortgezet onderwijs naar een vervolgopleiding of werk. Een deel van de jongeren lukt het echter niet of met veel moeite om die overstap te maken met soms vroegtijdige uitval uit het onderwijs tot gevolg. Het gemeentelijke Programma Glansrijke Toekomst voor de Dordtse Jeugd richt zich op het benutten van ieder talent met een koppeling aan wat bedrijven nodig hebben. De gemeente investeert in de toekomst van de huidige en komende jongere generaties van de stad. Eén van de onderdelen van het programma is het maken van langdurige afspraken tussen gemeente en voortgezet onderwijs over brede vaardigheden voor Dordtse jongeren, zodat zij goed voorbereid worden op de steeds veranderende arbeidsmarkt. De loopbaan- en beroepsoriëntatie (LOB) op scholen is hiervoor een uitgelezen instrument. Een recent landelijk onderzoek2 geeft duidelijke handvatten voor het zodanig inrichten van LOB, met name in het vmbo, dat dit leidt tot keuzes die aansluiten op talenten en interesses én op de vraag naar arbeid. Dat kan ook helpen om voortijdige schooluitval te voorkomen. We hebben extra aandacht voor de overstap naar werk van kwetsbare jongeren (o.a. vanuit vso en praktijkonderwijs).
2) https://www.seor.nl/Cms_Media/LOB_en_kansrijke_keuzes_factsheet.pdf
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
We houden de aanpak voor loopbaan- en beroepsoriëntatie kritisch tegen het licht en actualiseren deze waar nodig. Daarbij is aandacht voor kansrijke keuzes en voor de rol van ouders bij studie- en beroepskeuze. De gemeente speelt een faciliterende rol. Jongeren vanuit het praktijkonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs (vso-pro) hebben soms extra ondersteuning nodig bij de overgang van onderwijs naar vervolgopleiding en uiteindelijk naar werk. We zetten een regionale netwerkcoördinator vso-pro in om scholen hierin te ondersteunen. Voor het verder terugdringen van voortijdig schoolverlaten stellen we een nieuw regionaal plan op. Dit plan zal aansluiten bij de Wet van school naar duurzaam werk, die in de zomer van 2025 van kracht moet worden. Deze wet is gericht op de ondersteuning van kwetsbare jongeren bij de overgang van onderwijs naar arbeid. Met de inspanningen voortkomend uit deze Visie VO sluiten we aan bij de doelstellingen van deze nieuwe wet.
25
Brede ontwikkeling
Extra aanbod vanuit het onderwijs Scholen voor voortgezet onderwijs besteden zowel in het reguliere programma als in naschoolse programma’s aandacht aan sport & bewegen, kunst & cultuur, natuur & milieu en wetenschap & techniek. Leerlingen nemen soms deel op vrijwillige basis, met name in de naschoolse programma’s. Ook buiten school is er aanbod, dat verloopt via clubs en verenigingen. De schoolbesturen vinden dat er in Dordrecht veel (hoogwaardig) aanbod is, maar zien als probleem dat niet alle leerlingen de weg er naartoe weten te vinden. De gemeente wil het aanbod in de stad versterken door na- en buitenschoolse programma's beter te verbinden met het reguliere aanbod op scholen en daarbij rekening houden met de wens van de jongeren zelf. Zo biedt bijvoorbeeld het Rijksprogramma School en Omgeving scholen, gemeente en partners de mogelijkheid om het onderwijs en het aanbod in de stad samen te brengen.
We streven naar een breed activiteitenaanbod voor alle jongeren. We gaan na welke (financiële) drempels jongeren ervaren bij het gebruikmaken van het aanbod in de gemeente.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Scholen en gemeente maken een plan voor een betere toeleiding van jongeren naar clubs en verenigingen. Daarin staan ieders rollen en verantwoordelijkheden en de beschikbare budgetten van elk van de partijen.
1
2
Vier vo-scholen ontvangen vanaf 2024 rijkssubsidie voor het Rijksprogramma School en Omgeving. Zij krijgen daardoor de mogelijkheid om een pilot in te richten met een buitenschools activiteitenprogramma gericht op de brede ontwikkeling van leerlingen. Vanuit de gemeente is hierin ondersteuning beschikbaar voor het toeleiden naar het sport- en kunst & cultuuraanbod in de gemeente.
3
De scholen kunnen aan de hand van de ervaringen met de pilots van elkaar leren en gaan met elkaar na hoe successen na afloop van de subsidie een duurzaam karakter kunnen krijgen.
26
Brede ontwikkeling
Sport en bewegen Sporten en mentale gezondheid zijn nauw met elkaar verbonden. Sporten geeft plezier en een gevoel van trots, het is goed voor je gezondheid, geeft energie en het gevoel dat je meedoet. Ook verbindt het mensen en heeft zo een sociaal karakter. Daarnaast kan sport als preventief middel worden ingezet worden bij allerlei ondersteuningsvragen. Sport kan positief bijdragen aan de mentale weerbaarheid van jongeren en aan hun persoonlijke ontwikkeling (organiseren activiteiten e.d.). Sport biedt de mogelijkheid om leerlingen met verschillende achtergronden en kenmerken elkaar te laten ontmoeten en culturele en sociale verschillen te laten vervallen. Daarom vinden we het belangrijk dat er zo veel mogelijk Dordtse jongeren in beweging zijn of betrokken worden bij sport. Zeker omdat
juist in deze leeftijdscategorie een (landelijke) daling te zien is van deelname aan sporten in de vrije tijd. We willen dat aanpakken. Met de gemeentelijke ambitie dat de Dordtse jeugd bij de sportiefste groep van Nederland behoort, horen structurele en langdurige afspraken met het voortgezet onderwijs.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
De schoolbesturen constateren dat sport en bewegen inmiddels in het primair onderwijs goed geland zijn. Het zou mooi zijn als leerlingen in het voortgezet onderwijs ook een extra stimulans krijgen om te sporten en in aanraking komen met sporten waar zij nu op school geen kennis mee maken. Er zijn initiatieven die sport en bewegen van kinderen en jongeren stimuleren, maar sommige zijn op projectbasis en scholen hebben niet altijd een compleet overzicht van de mogelijkheden.
1
2
3
27
Brede ontwikkeling
Vanuit Dordt Sport (gemeente) wordt voor het voortgezet onderwijs een sportcoach (combinatiefunctionaris) ingezet die overzicht heeft over lokale en landelijke programma’s rondom sport. Het gaat dan zowel om programma’s om jongeren in beweging te krijgen, als programma’s waarbij sport wordt ingezet om de mentale weerbaarheid van jongeren te versterken dan wel ze te helpen bij hun persoonlijke ontwikkeling. De gemeente wil de scholen ondersteuning bieden bij de uitvoering van het Rijksprogramma School en Omgeving. De sportcoach staat in verbinding met het Dordtse Sport -en beweegloket waar alle sportaanbieders (verenigingen, maar ook commerciële sportaanbieders) bij aangesloten zijn.
Jongeren zelf spelen een belangrijke rol spelen bij het vormgeven van het sportaanbod en krijgen via de sportcoaches inspraak.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Voor de jongeren die niet in verenigingsverband willen sporten, moet in wijken waar weinig sportaanbieders zijn of in kwetsbare wijken een sport- en ontmoetingsplek zijn. Dat is een (sportieve) locatie waar jongeren zich persoonlijk kunnen ontwikkelen en waar zij samen kunnen komen en bewegen, waarbij persoonlijke ontwikkeling centraal staat.
1
2
In het Integraal Huisvestinginsplan Onderwijs is er aandacht voor een sportieve schoolomgeving (bijv. sportmogelijkheiden op het schoolplein) en sportfacilteiten binnen of in de directe omgeving van de school.
3
Op scholen voor voortgezet onderwijs komt meer en ander sportaanbod voor alle leerlingen. Leerlingen maken daardoor op een laagdrempelige manier kennis met veel verschillende sporten en gaan op sportontdekkingsreis. Jongeren zullen de ontdekkingsreis vervolgen en ontdekken: wat hen motiveert om te blijven sporten en bewegen; met wie, op welke manier, op welk niveau en in welke context ze dit willen ondernemen. De Sportcoaches van Dordt Sport gaan ook in het vo de brug vormen tussen onderwijs en sportverenigingen en zich richten op het toeleiden van leerlingen naar sportverenigingen. Hiervoor is het belangrijk dat zij in contact staan met vakdocenten lichamelijke opvoeding. De schoolbesturen faciliteren hun docenten om deze samenwerking mogelijk te maken. Voor de scholen die meedoen aan School en Omgeving geldt dat de sportcoaches aansluiten bij dit programma.
28
Brede ontwikkeling
Kunst en cultuur In de afgelopen decennia heeft de gemeente veel geïnvesteerd in een levendige binnenstad en de culturele infrastructuur van de stad. Ook het onderwijs heeft een belangrijke taak bij de culturele ontwikkeling van jongeren. Cultuureducatie op school bevordert de creatieve ontwikkeling, wakkert nieuwsgierigheid aan en draagt bij aan brede talentontwikkeling. Het kan het zelfvertrouwen van leerlingen vergroten, doordat zij hun eigen talenten ontdekken en vaardigheden ontwikkelen. De bereidwilligheid vanuit de gemeente en de culturele partners in de stad is groot om jongeren te ondersteunen in hun culturele ontwikkeling. De gemeente neemt graag een stimulerende en faciliterende rol op zich. In de Cultuurnota Dordrecht 2030 'De kunst van het verbinden' is onder de pijler 'Cultuur voor en door iedereen' de ambitie opgenomen dat kunst en cultuur een vast onderdeel vormen van het lesprogramma bij alle Dordtse scholen. Dat geldt ook voor het voortgezet (speciaal) onderwijs en het beroepsonderwijs. Vanuit de rijksoverheid is er aandacht voor kunst en cultuur in het voortgezet onderwijs. In het reguliere curriculum van de scholen hebben de kunstvakken en culturele vorming een plaats. Met de Cultuurkaart kunnen leerlingen in het vo culturele activiteiten ondernemen.
Ook is er het landelijke programma Cultuureducatie met Kwaliteit waar SOC (Samen ontwikkelen door Cultuur) penvoerder is en de gemeente co-financier. Deze regeling beoogt de deelname van scholieren aan cultuureducatieve activiteiten te vergroten met speciale aandacht voor het bereiken van nieuwe doelgroepen, mede in het kader van kansengelijkheid.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
3
De bestaande regeling Cultuureducatie met Kwaliteit wordt voortgezet in de periode 2025-2028 met extra aandacht voor het verrijken van cultuureducatie binnen het v(mb)o, mbo en (v)so. Scholen maken gebruik van het aanbod en de expertise van het SOC als intermediair tussen het onderwijs en de culturele sector. Het SOC heeft in beeld hoe de deelname van scholen is aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit en biedt vraaggericht aanbod.
29
Brede ontwikkeling
Natuur- en milieu educatie
Wetenschap en techniek
De gemeente heeft een stadsbrede visie op Natuur- en Milieueducatie vastgelegd in de N&M-visie 'Natuurlijk beleven en leren'. Dit is een gezamenlijke visie van de gemeente en partijen op het gebied van natuur en milieu. Het doel is om inwoners van Dordrecht en de natuur dichter bij elkaar te brengen en betrokkenheid tot stand te brengen. Want waar je van houdt, daar wil je voor zorgen. En de natuur heeft die zorg hard nodig. Via het Duurzaamheidscentrum Weizigt en het Biesboschcentrum Dordrecht kunnen inwoners laagdrempelig kennismaken met de natuur. Hierbij is er focus op de jeugd, ook die in het voortgezet onderwijs. Daarnaast wil Yuverta vmbo/mbo als 'groene opleider' een rol spelen in educatie op het gebied van natuur en duurzaamheid, ook buiten de grenzen van de eigen school.
Het enthousiast maken van jongeren voor wetenschap en techniek is belangrijk. Ook en vooral vanuit het oogpunt om voldoende technisch geschoold personeel beschikbaar te hebben in de toekomst. Hiervoor is in het landelijke programma Sterk Techniek Onderwijs ondersteuning beschikbaar. In Dordrecht nemen het vmbo, mbo, praktijkonderwijs en vso deel aan dit programma, met ‘water’ als verbindend thema; zie: Sterk Techniekonderwijs Dordrecht.
De gemeente zet in op een stevige (hernieuwde) samenwerking met het onderwijs op het gebied van N&M. Hiervoor nodigt de gemeente onderwijsinstellingen uit om samen met de gemeente een NME-coalitie te vormen. Het doel is het structureel borgen van NME in de lesprogramma’s in het voortgezet onderwijs.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
We willen meer zicht krijgen op de manier waarop jongeren enthousiast gemaakt kunnen worden voor wetenschap en techniek. Daarbij evalueren we lopende initiatieven en breiden die – indien wenselijk – uit, ook naar het havo en vwo. We betrekken het bedrijfsleven hier expliciet bij.
3
We ontwikkelen een doorgaande lijn wetenschap en techniek po-vo, voor alle onderwijstypen.
30
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Rollen en verantwoorde lijkheden
1
2
3
31
Rollen en verantwoordelijkheden
Hoe zijn de verantwoordelijkheden verdeeld?
Regiegroep Visie VO
1
Scholen zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs dat zij geven. De schoolbesturen zijn hoofdverantwoordelijk voor de kwaliteit en de uitvoering van de wettelijke taken van het onderwijs. Binnen de organisatie van het samenwerkingsverband zijn de schoolbesturen gezamenlijk verantwoordelijk voor een dekkend netwerk van passend onderwijs. De gemeentelijke taken voor het onderwijs zijn beperkt, maar zeker belangrijk. Dit zijn taken op het gebied van veilig en gezond opgroeien, leerplicht, leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting, onderwijsachterstandenbeleid, de beschikbaarheid van onderwijs aan nieuwkomers, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, volwasseneneducatie ende aansluiting passend onderwijs op jeugdhulp. Ook heeft de gemeente de wettelijke opdracht om met onderwijsbesturen jaarlijks op overeenstemming gericht overleg te voeren over deze onderwerpen. In Dordrecht wordt dit georganiseerd langs het overleg van de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Voor het gezamenlijk realiseren van de ambities in deze visie werken we met een regiegroep, met drie stuurgroepen en desgewenst met tijdelijke werkgroepen.
2
Stuurgroep Basisvaardigheden (vo)
Stuurgroep Preventie en Zorg (po en vo)
Werkgroep monitoring (po en vo)
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
Stuurgroep Brede Ontwikkeling (vo)
2
3
3
Werkgroepen (zo nodig en tijdelijk)
Werkgroepen (zo nodig en tijdelijk)
Werkgroepen (zo nodig en tijdelijk)
32
Rollen en verantwoordelijkheden
1 Regiegroep In de regiegroep hebben de bestuurlijk verantwoordelijken, ofwel regievoerders, voor de afzonderlijke speerpunten zitting. Dit is één van de onderwijsbestuurders voor speerpunt 1, de bestuurder van het samenwerkingsverband voor speerpunt 2 en de wethouder voortgezet onderwijs voor speerpunt 3. Aan de regiegroep wordt ambtelijke ondersteuning toegevoegd en/of kan een projectleider worden aangesteld, die als aanjager fungeert. De regiegroep is gezamenlijk verantwoordelijk voor het realiseren van de ambities in de visie en houdt zicht op de voortgang en op de geformuleerde randvoorwaarden.
3 Werkgroepen Desgewenst kunnen onder een stuurgroep tijdelijke werkgroepen worden ingericht. Daarin nemen professionals op uitvoeringsniveau deel, voor de uitwerking en implementatie van een specifiek onderdeel. Er komt een aparte werkgroep voor de monitoring van de afspraken en het vaststellen van de mate waarin de ambities zijn bereikt. Hieraan kunnen bijvoorbeeld de kwaliteitsmedewerkers van de schoolbesturen deelnemen. Deze werkgroep kan samengevoegd worden met de werkgroep monitoring voor het po. Dit is tevens bevorderlijk voor het bewaken van de doorgaande lijn.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
Stuurgroepen Elk lid van de regiegroep zorgt als regievoerder tevens voor een stuurgroep voor het ‘eigen’ speerpunt. De bestuurder kan deze stuurgroep zelf voorzitten, of hiervoor een medewerker afvaardigen. De voorzitter bepaalt de samenstelling van de stuurgroep, waarin ook kernpartners, zoals de bibliotheek, leerplicht en jeugdhulp zitting kunnen nemen. De voorzitter neemt het initiatief voor de overleggen van de stuurgroep, roept relevante partijen bij elkaar, bewaakt gemaakte afspraken en houdt zicht op het proces en de voortgang. De stuurgroep is verantwoordelijk voor het concretiseren van de ambities van het speerpunt, door het opstellen van een uitvoeringsprogramma inclusief een begroting. Voor speerpunt 2, preventie en zorg, ligt het voor de hand om po en vo samen te voegen, aangezien voor beide doelgroepen dezelfde partijen aan tafel zullen zitten. 2
3
33
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
Financiën
3
34
Financiën
Deze Visie VO beschrijft de gedeelde ambities van de betrokken partijen voor het Dordtse voortgezet onderwijs voor de komende jaren. De ambities moeten nog verder worden geconcretiseerd, ook op financieel vlak. In een uitvoeringsprogramma per speerpunt worden de kosten en bijbehorende dekking van nog te maken keuzes nader uitgewerkt.
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
Met het vaststellen van deze visie wordt geen extra budget gevraagd. Voor het realiseren van deze ambities zetten we onze reguliere budgetten in, want zowel de gemeente, als de onderwijsbesturen en het samenwerkingsverband hebben structurele middelen. Die zetten we in voor de gestelde ambities. Waar mogelijk maken we gebruik van aanvullende middelen uit (landelijke en regionale) projecten en subsidieregelingen. We leggen zoveel mogelijk de relatie met lopend beleid en de financiering daarvan, ook op andere beleidsdomeinen, zodat initiatieven en investeringen elkaar versterken. Indien bij de uitwerking van een onderdeel blijkt dat toch aanvullend budget noodzakelijk is, doen we een voorstel voor bekostiging daarvan. Besluitvorming hierover gaat bij elk van de betrokken partijen via de daar gebruikelijke route.
1
2
3
We willen dat het geld daar ingezet wordt waar dat het hardst nodig is, met waar nodig en mogelijk een duurzaam karakter. Ook willen we versnippering voorkomen, zodat het beleid effectief en efficiënt ingezet wordt.
35
De Dordtse Visie Voortgezet Onderwijs
1
2
Colofon
3
Tekst: Sardes Redactie: Visiegroep (Gemeente Dordrecht, Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Dordrecht, Stedelijk Dalton Lyceum, H3O Insula College, Yulius Onderwijs) Vormgeving: Impuls Ontwerpt Beeldmateriaal: Aangeleverd door Stedelijk Dalton Lyceum (Hay - Creatie en Advies), H3O Insula College (United - Communicatie & Creatie), SPON - locatie De Stroom (Dion Doornik), Driestar-Wartburg – locatie Marnix (Sprekend®), Johan de Witt Gymnasium (Sanne Bas) Datum: April 2024
36