bomenplan merwedeheuvel.pdf

Bomenplan Merwedeheuvel

vakgroep Stedenbouw & Landschap Oktober 2022

2 | Vakgroep Stedenbouw & Landschap

Merwedeheuvel

landschapsontwerp voor de recreatieve inrichting De Merwedeheuvel is een voormalige afvalberging in de gemeente Dordrecht. Begin jaren ’90 is het 60 hectare grote terrein gereed gemaaktt en in 1993 is de afvalberging geopend. Gemeente Dordrecht, provincie Zuid-Holland, PROAV en Derde Merwedehaven BV zijn begin 2011 overeengekomen om de stortactiviteiten eind 2012 te beëindigen. Daarna zal de kade en het voorterrein worden heringericht als bedrijventerrein. Het overige terrein zal uiterlijk begin 2023 worden opgeleverd als recreatieterrein. Het gehele terrein wordt voorzien van een dubbele bovenafdichting en een leeflaag, met alle technische voorzieningen die daarbij horen (onder meer voor stortgas en ondergrondse afvoervoorzieningen van hemelwater). Deze voorzieningen moeten, onder verantwoordelijkheid van de afdeling Nazorg van de provincie, eeuwigdurend worden beheerd en in stand worden gehouden. Voor het ontwerp van de recreatieve inrichting is de topografie van de berg het fundament. Het landschapsontwerp wil de unieke kwaliteiten van dit terrein benadrukken; de ligging aan de rivier temidden van de Biesbosch. Vanaf de open weides is een uniek uitzicht. Door bomen en struweel aan de voet van de heuvel te planten gaat deze op in het landschap van de Biesbosch en de rivier de Beneden Merwede.

Met één heldere interne hoofdpadenstructuur wordt de topografie van de berg benadrukt; het contrast tussen open-dicht, ruw en luw, hoog en laag zijn vanaf de paden te ervaren. Het gebied leent zich daarnaast uitstekend voor de buitensporter door onverharde paden, ruige vegetatie, vele hellingen en hoogtes en voldoet hiermee ook aan de wens van een ‘ongeprogrammeerd’ recreatiegebied nabij de stad.

Bomenplan - Merwedeheuvel | 3

Legenda bomen slenk

4 | Vakgroep Stedenbouw & Landschap

B.p.

Broussonetia papyrifera - Papiermoerbei

P.c.

Prunus cerasus - Zure kers

C.x.l.

Crataegus x lavalleei - Meidoorn

K.p.

Koelreuteria paniculata - Lampionboom

M.a.

Morus alba - Witte moerbei

M.n.

Morus nigra - Zwarte moerbei

C.c

Cornus controversa - Reuzenkornoelje

S.au.

Sorbus aucuparia - Gewone lijsterbes

P.n.

Populus nigra - Zwarte populier

Bomenplan

grote bomen zonder struweel voor de Slenk uitgangspunten uit het Eindafwerkings Plan grote bomen op extra grondlaag 0,7 m + basislaag van 0,9 m = 1,60 meter doorwortelbare ruimte condities Bomen komen terecht in een extra grondlaag (0,7 m) bovenop de basislaag (0,9 m). Dit zorgt voor 1,60 meter doorwortelbare ruimte. Bodem is zandig. De lagere ligging van de slenk ten opzicht van de heuvels met veel begroeiing zorgt voor mindere windgevoeligheid. De Merwedeheuvel wordt een recreatiegebied. De bomen moeten dus tegen een stootje kunnen en geen doorns o.i.d. hebben. Randvoorwaarden voor keus bomen Bodem is zandig. De lagere ligging van de slenk ten opzicht van de heuvels met veel begroeiing zorgt voor mindere windgevoeligheid. De Merwedeheuvel wordt een recreatiegebied. De bomen moeten dus tegen een stootje kunnen en geen doorns o.i.d. hebben. - Boomgrootte tussen 6 meter en 12 meter (2e grootte) - Bodemtype zand / Löss / Lichte klei - Bodemvocht droog Beeldkwaliteit In de slenk uiteen geplaatste bomen van verschillende soorten benadrukt de topografie, geeft orientatie binnen het gebied (langs hoofdpadenstructuur) zonder zicht op de heuvels te verliezen. In het ontwerp komen de bomen in gras te staan. Naast de technische randvoorwaarden is gezocht naar een sortiment die voor een wow effect zorgt, een reden voor bezoek.

Het gekozen sortiment geeft op twee momenten in het jaar zijn de bomen een echte blikvanger. In het voorjaar diverse bloesembomen. En in het najaar als vele bomen in geel-oranjetinten hullen. Beheer Gemeente Dordrecht: toekomstig beheer van de recreatieve invulling Provincie Zuid Holland: nazorg voorzieningen stortplaats

Bomenplan - Merwedeheuvel | 5

Broussonetia papyrifera Papiermoerbei Kroon Hoogte Breedte

Rond / Halfopen 8 - 12 meter 6 - 10 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Vlezige wortels Bladkleur Herfstkleur Waardplant

Groen / onderzijde grijsgroen Geel Bijen / Vogels / Kleine zoogdieren

J

A

F

M

M

J

J

A

S

O

N

D

Prunus cerasus Zure kers Kroon Hoogte Breedte

Afgeplat rond / Halfopen 6 - 10 meter 8 - 12 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand / Lemige grond Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Grove wortel Bladkleur Herfstkleur Waardplant

Bronskleurig uitlopend / Groen Geeloranje Bijen / Vlinders / Nectarwaarde 3

Crataegus x lavalleei Meidoorn Kroon Hoogte Breedte

Rond / Gesloten 5 - 8 meter 3 - 5 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand / Lemige grond Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Diepgaand / Uitgebreid Bladkleur Herfstkleur Waardplant

6 | Vakgroep Stedenbouw & Landschap

Rood uitlopend / Groen Geel / Geeloranje Bijen / Vlinders / Vogels / Kleine zoogdieren

Koelreuteria paniculata Lampionboom Kroon Hoogte Breedte

Breed vaas / Open 8 - 12 meter 8 - 10 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand / Lemige grond Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Grove wortels / Vlezige wortels Bladkleur Herfstkleur Waardplant

Bronskleurig uitlopend / Groen Oranje Bijen / Nectarwaarde 4

Morus alba Witte moerbei Kroon Hoogte Breedte

Rond / Halfopen 8 - 15 meter 6 - 12 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand / Lemige grond Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Vlezige wortels Bladkleur Herfstkleur Waardplant

J

F

M

Groen Lichtgeel Vogels / Kleine zoogdieren / Mensen

A

M

J

J

A

S

O

N

D

Morus nigra Zwarte moerbei Kroon Hoogte Breedte

Afgeplat rond / Halfopen 6 - 9 meter 9 - 12 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Lichte klei / Zand / Lemige grond Bodemvocht Zeer droog / Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Uitgebreid / Sterk vertakt Bladkleur Herfstkleur Waardplant

J

F

M

Groen Geel Vogels / Kleine zoogdieren / Mensen

A

M

J

J

A

S

O

N

D

Bomenplan - Merwedeheuvel | 7

Cornus controversa Reuzenkornoelje Kroon Hoogte Breedte

Breed vaas / Halfopen 10 - 12 meter 10 - 12 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Zand / Lemige grond Bodemvocht Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Oppervlakkig / Uitgebreid / Veel haarwortels Bladkleur Herfstkleur Waardplant

Donkergroen / onderzijde blauwgroen Roodviolet Bijen / Vlinders / Vogels / Nectarwaarde 5

J

A

F

M

M

J

J

A

S

O

N

D

Sorbus aucuparia Gewone lijsterbes Kroon Hoogte Breedte

Breed eirond / Halfopen 8 - 12 meter 6 - 8 meter

Bodemtype Loss / Zavel / Veen / Zand / Lemige grond Bodemvocht Zeer droog / Droog / Vochtig (verdraagt droogte) Wortelstelsel Diepgaand / Uitgebreid / Sterk vertakt

8 | Vakgroep Stedenbouw & Landschap

Bladkleur Herfstkleur Waardplant

Groen / Onderzijde grijsgroen Geeloranje / Rood Bijen / Vlinders / Vogels / Kleine zoogdiern / Nectarwaarde 3

J

A

F

M

M

J

J

A

S

O

N

D

Aanplant specificatie

gericht op speciale omstandigheden afdichting Wortelstelsel De gekozen soorten hebben van nature geen penwortels. De bomen hebben daarnaast, door regelmatig te verplanten op de kwekerij, een breed stabiel wortelpakket. Om de opbouw van het wortelpakket stabiel te hebben bij aanplant, kiezen we voor een minimale aanplant maat van 18-20. Plantmethode De plantmaat 18-20 sluit handmatig planten uit. De bomen zullen daarom met een 3 tons rupskraan worden geplant. Het plantgat zal maximaal 1m worden uitgegraven. Verankering De bomen zullen middels houten boomplantwiggen worden vastgezet. De wiggen vergemakkelijken ondergrondse verankering. ze worden horizontaal in de kluit geplaatst, net voordat de boom wordt geplant. Plaatsing van de wiggen is mogelijk met eenvoudig handgereedschap. De houten wiggen dienen als kluit voor de boom. Doordat de wiggen zich als wortels gedragen is de rotatie van de kluit in het plantgat minimaal in vergelijking met andere methoden. Dit helpt een gezonde ontwikkeling van de nieuw geplante bomen en verbetert de stabiliteit. Voor deze vorm van verankering word niet dieper gegaan dan de wortelkluit, hierdoor voorkomen we beschadiging van de afdichtingslaag. Onderhoud Zie onderhoudsafspraken.