Bijlage2 Monitoring Coronacrisis - Impact van de epidemie op Zuid-Holland Zuid in beeld - 25022021.pdf
Tekst van het document
Monitoring Coronacrisis
Impact van de epidemie op Zuid-Holland Zuid in beeld
START
Versie 12.0 25 februari 2021
Partner voor bestuur en beleid
Inhoudsopgave
Coronamonitor special:
De staat van ouderen in ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Coronamonitor Special:
De staat van ouderen in Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Ouderen onder de loep De Coronamonitor Zuid-Holland Zuid biedt veel cijfermatige informatie. De cijfers vertellen een deel van het verhaal. Voor een verdieping en duiding van die cijfers kiezen we elke maand een thema waarover we in gesprek gaan met professionals en betrokkenen. Voor deze editie hebben we gekozen voor het thema 'De staat van ouderen in Zuid-Holland Zuid'.
Op 8 en 9 februari hebben we met professionals uit de regio gesproken over de situatie van ouderen in Zuid-Holland Zuid. Onze gesprekspartners zijn professionals die vanuit hun functie dagelijks contact hebben met ouderen. Er waren er die actief zijn als thuiszorgmedewerker, wijkverpleegkundige of als welzijnswerker. Ook managers die diensten leveren op het gebied van welzijn van ouderen, zoals kwaliteitsmanagers, klantmanagers en casemanagers dementie participeerden in de gesprekken. Naast mensen die dagelijks dichtbij ouderen staan, namen er ook professionals deel aan de gesprekken die niet dagelijks, maar wel vanuit hun functie dicht bij ouderen staan, zoals de voorzitter van Alzheimer Nederland regio Drechtsteden en Alblasserwaard, tevens voorzitter van de Seniorenraad Molenlanden, een sportregisseur ouderensport, wijkteammedewerkers, welzijnsmedewerkers, sociaal werkers en een medewerker Participatie, Klimaatadaptatie en Gezond & Veilig bij de provincie Zuid-Holland. Vanuit verschillende functies en op verschillende (bestuurlijke) niveaus waren onze gesprekspartners betrokken bij de ouderen in de regio. Hierdoor is de staat van ouderen in de regio ZHZ - naar wij hopen - inzichtelijker geworden.
4
Partner voor bestuur en beleid
Gespreksboom: De staat van ouderen
Partner voor bestuur en beleid
De staat van Ouderen Professionals aan het woord over de staat van ouderen in de regio Bijna een jaar geleden kreeg Nederland te horen dat het land voor de eerste keer 'op slot' ging. Dit had impact op het dagelijks leven van iedereen, zo ook - en misschien toen wel in het bijzonder - op dat van ouderen. Er kwam een limiet op bezoek, activiteiten konden niet meer doorgaan en winkels sloten hun deuren. Nu bijna een jaar later zitten we in een tweede lockdown. Om uit te lichten welke impact de geldende maatregelen hebben op de staat van ouderen in de regio zijn we in gesprek gegaan met professionals die dicht bij ouderen staan.
Het effect van corona op de staat van ouderen in de regio verschilt Er is een wisselend beeld over de staat van ouderen in de regio Zuid-Holland Zuid in deze coronacrisis. Dit heeft te maken met verschillen binnen de grote en diverse groep ouderen, zoals verschillen in fysieke en lichamelijke toestand, woonsituatie, mate van sociaal contact, het moment van de lockdown en de woonomgeving. Een deel van de ouderen berust in de maatregelen, een ander deel heeft hier moeite mee. Bij een flink deel van de ouderen gaat het goed. Ze zijn op de hoogte van de situatie en snappen waar de maatregelen voor dienen. Voor wie de maatregelen zwaar vallen, zijn het gemis aan sociale contacten, de angst om het virus op te lopen en het ‘zelfgekozen’ isolement een probleem. Daarnaast vindt deze groep het jammer dat er geen of nauwelijks dagbesteding meer is en zijn sommigen bang dat ze sporten en bewegen na corona lichamelijk niet meer aankunnen nu er weinig sportactiviteiten worden aangeboden. Er is ook een deel van de ouderen die er voor de pandemie al voor koos om geen bezoek te ontvangen, of deel te nemen aan activiteiten. Voor hen zijn er weinig veranderingen en minder impact. Er is ook een verschil tussen de eerste en de tweede lockdown. In de eerste golf heerste er angst voor het virus waardoor de sociale contacten werden beperkt of zelfs geheel afgesloten.
Tijdens de eerste lockdown werden er wel meer acties en activiteiten georganiseerd voor ouderen, het perspectief was positiever en ouderen gingen vaker naar buiten omdat het beter weer was. In de tweede lockdown is er meer bezoek voor ouderen mogelijk, toch blijft de angst voor het virus - en dan vooral voor de mutaties - heersen. Er worden minder activiteiten georganiseerd en doordat het winter is gaan ouderen minder vaak naar buiten.
6
Partner voor bestuur en beleid
Er is ook onderscheid te maken in onze regio tussen ouderen die in de stad, of buiten de stad wonen. Op het platteland worden nog steeds veel voorzieningen aangeboden voor ouderen. Ook hier is het wel steeds meer merkbaar dat sociale contacten afnemen.
Gevoelens van eenzaamheid onder de ouderen nemen toe Een grote groep ouderen mist het fysieke contact en intimiteit. Het gebrek aan structuur en de verschuiving van contactmomenten leiden tot gevoelens van eenzaamheid en bij een aantal zelfs tot extra mentale problemen zoals depressies en vermoeidheid. Sommige ouderen waren voor de coronacrisis eenzaam en ervaren geen extra problemen. Er is ook een groep die door het verdwijnen van alle dagelijkse verplichtingen meer rust ervaart. De organisaties in de regio zetten verschillende middelen in om gevoelens van eenzaamheid onder ouderen te verminderen. Een aantal organisaties stimuleert telefonisch contact door middel van beeldbellen. De organisaties faciliteren tablets waar bel- en spellenapps op staan met instructies. Vrijwilligers worden ingezet om te bellen voor een gezellig praatje, of als hulpdesk voor vragen.
Impact van de maatregelen op de digitalisering van het dagelijks leven van ouderen
Niet alle coronamaatregelen zijn makkelijk op te volgen voor ouderen Ouderen gaan net als iedereen verschillend om met de maatregelen. Het grootste deel volgt de maatregelen op, maar dit is niet voor alle ouderen vanzelfsprekend. Voor ouderen die slechthorend of vergeetachtig zijn is het lastig om zich aan de 1,5-meter-afstand maatregel te houden. Ook zijn er ouderen die uit enthousiasme of vergeetachtigheid nalaten om afstand te houden. De versoepelingen die de meeste ouderen het eerste willen zien is het afschaffen van het limiet aan bezoek en daarnaast dat de activiteiten en uitjes weer door kunnen gaan.
Door de coronamaatregelen worden ouderen 'gedwongen' om te wennen aan digitale middelen, terwijl dat soms lastig kan zijn voor een deel van hen. Ouderen die voor corona al digitaal vaardig waren ervaren geen problemen. Bij minder digitaal-vaardige ouderen is een tweedeling zichtbaar; sommigen zien in deze situatie de noodzaak in van digitale middelen en gaan hiermee aan de slag. Anderen kunnen niet meekomen en ontwikkelen schroom of weerstand om zich te verdiepen in het gebruik van digitale middelen. De omgeving van ouderen speelt hierbij een belangrijke rol. Familie, vrienden en organisaties kunnen ouderen ondersteunen om te gaan met digitale middelen. Organisaties en tehuizen bieden computerlessen aan. In het Parkhuis werd tijdens de eerste golf beeldbellen georganiseerd voor ouderen met behulp van scholieren uit de buurt. Via MerweTV kunnen mensen online een Alzheimercafé bijeenkomst bijwonen.
7
Partner voor bestuur en beleid
Activiteiten voor ouderen in coronatijd De coronamaatregelen hebben invloed op de activiteiten die georganiseerd worden voor ouderen in de regio. Buitenactiviteiten worden nog aangeboden, maar dan wel in kleinere groepen. Organisaties proberen voldoende beweegstimulansen aan te bieden door het uitdelen van beweegposters, beweegboekjes, online beweegvideo's en een valpreventieprogramma. Doormiddel van de app "ommetje", bedacht door de Hersenstichting, kunnen ouderen een wandelcompetitie opstarten en elkaar motiveren om een wandeling te maken. In de gemeente Molenlanden wordt beweegles gegeven die ouderen vanaf de balustrade van hun balkon kunnen volgen. Er zijn (culturele) nieuwsbrieven en ouderen kunnen een beroep doen op een boodschappenservice. De gemeente Molenlanden heeft van de dorpen waaruit zij bestaat legpuzzels laten maken. Deze worden aangeboden aan ouderen en worden doorgegeven aan andere ouderen om het contact met elkaar te onderhouden. Toch zijn er veel sociale en vooral culturele activiteiten die stil liggen, zoals activiteiten van welzijnswerk. Dagbesteding is inmiddels in aangepaste vorm weer open, maar er zijn minder plaatsen beschikbaar. Mantelzorgondersteuning, bijvoorbeeld het Alzheimercafé, vindt nu grotendeels online plaats, wat leidt tot minder aanmeldingen.
Het aanbod van activiteiten voor ouderen in deze tijd is niet optimaal, maar hier is onder ouderen begrip voor. Ouderen zijn af en toe ook huiverig om deel te nemen aan de activiteiten omdat er angst is het virus op te lopen.
Ouderen gaan niet altijd naar de dokter bij lichte, fysieke klachten Vooral in de eerste lockdown was er sprake van zorgvermijding onder ouderen uit angst voor corona. Bij lichte medische zaken ging men minder snel naar een huisarts of specialist in het ziekenhuis. De basiszorg werd toen met name opgevangen door naasten. Ouderen hadden het idee dat de artsen het al druk genoeg hadden, of waren angstig om naar deze plekken toe te gaan. Doktersbezoek werd overigens van beide kanten zoveel mogelijk beperkt. Huisartsen handelen consulten soms zoveel mogelijk telefonisch af en dit geeft ouderen vaak niet genoeg comfort en mede daarom stelden ouderen hun hulpvraag uit tot na corona. Ziekenhuisbezoek met betrekking tot ingrepen werd ook uitgesteld door de overvolle IC's. Voor ouderen die in verpleeghuizen wonen is dit anders dan voor thuiswonende ouderen. In verpleeghuizen zijn hierover afspraken gemaakt en is zorg in principe altijd voorhanden. Uitgestelde zorg zorgt ook voor uitgestelde diagnoses. Bijvoorbeeld voor ouderen met beginnende dementie. Wanneer zij later de diagnose dementie krijgen wordt de juiste ondersteuning hiervoor ook later geboden. Door covid-uitbraken moest bij de thuiszorg het zorgaanbod worden afgeschaald. Dit heeft effect op het lichamelijke welzijn van ouderen op de lange termijn.
Bijvoorbeeld bij ouderen met open wonden die niet dagelijks verzorgd konden worden en daarom veel langer open bleven, met als gevolg dat deze wonden niet meer kunnen genezen.
8
Voor ouderen mogen zorgverleners best voorrang krijgen voor een vaccinatie De meeste ouderen staan open voor een vaccinatie, een kleine groep is angstig voor het 'nieuwe' vaccin. Het standpunt van kinderen of anderen in de omgeving van ouderen heeft invloed op het standpunt van ouderen zelf met betrekking tot de keuze zich al dan niet te laten vaccineren. Er is ook kritiek op het proces van vaccineren. Een aantal ouderen vindt het bijvoorbeeld raar dat zij eerder werden gevaccineerd dan de thuiszorgmedewerkers die met meerdere personen in contact komen. Er is ook kritiek op de informatievoorziening en communicatie rondom de vaccinatie. Door verwarring hierover bellen ouderen daarom de huisarts die overbelast raakt met alle hulpvragen. Ouderen die zelfstandig wonen en minder mobiel zijn vinden het een hele opgave om naar het vaccinatiepunt ver van hun huis te komen. Zij begrijpen niet waarom ze niet dichterbij gevaccineerd kunnen worden.
Partner voor bestuur en beleid
Epidemie in beeld Partner voor bestuur en beleid
Actuele informatie & Cijfers Wijzigingen in rapportage epidemiologische cijfers
Dashboard coronavirus Rijksoverheid
De cijfers over de epidemiologische situatie worden sinds kort op een andere manier gerapporteerd door onze bronnen. Hierdoor kunnen wij niet meer alle cijfers presenteren op de manier die u van ons gewend bent. Voor de meest recente cijfers en informatie over de stand van de epidemie verwijzen wij u daarom door naar het nationaal dashboard coronavirus van de rijksoverheid. Het dashboard coronavirus geeft informatie over de ontwikkeling van het coronavirus in Nederland per veiligheidsregio en per gemeente. Door op de monitor te klikken gaat u direct naar het dashboard.
Partner voor bestuur en beleid
Aantal COVID-19 Patiënten Totaalaantal bij de GGD’en gemelde COVID-19 patiënten (per 100.000 inwoners) Cijfers vanaf 24 februari 2020 tot en met 24 februari 2021, absolute aantallen tussen haakjes.
aantallen van Zuid-Holland Zuid 7.914 (1.596)
7.600 (3.339)
7.178 (2.240)
7.440 (3.329)
Bron: RIVM
5.624
6.678 8.875
9.642
(2.149) (2.238) (1.764)
7.187 (2.660)
7.373 (8.797)
(4.919)
Bron: Allecijfers.nl/RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Ontwikkeling afgelopen 2 weken Bij de GGD’en gemelde COVID-19 patiënten (per 100.000 inwoners) Cijfers vanaf 9 tot en met 23 februari 2021
Bron: RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Aantal afgenomen tests & uitslagen Cijfers van de afgelopen week, 15 tot en met 21 februari 2021
Aantal tests per GGD-regio waar de patiënt woont
(per 100.000 inwoners)
Bron: RIVM
Aantal positieve test per GGD-regio waar de patiënt woont (per 100.000 inwoners)
Bron: RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Vaccineren Aantal COVID-19 vaccinaties (afgerond op duizendtallen) Cijfers vanaf 6 januari tot en met 21 februari 2021 Van drie groepen ouderen is het percentage bekend van het aantal mensen dat gevaccineerd is. Van de thuiswonende 90-plussers heeft 57% tenminste een eerste prik gehad, van de thuiswonende 85-89-jarigen 61% en van de thuiswonende 80-84-jarigen 27%. De cijfers zijn berekend op basis van de vaccinaties die tot en met 21 februari zijn toegediend.
Meer informatie vind u bij het RIVM Doelgroep
Eerste dosis
Tweede dosis
Directe COVID-19 zorgmedewerkers
40.000
40.000
Huisartsen
14.300
0
Ander zorgmedewerkers/thuiswonende <80 jaar
252.615
161.520
90-plussers
53.280
106
85-89-jarigen
134.687
104
80-84-jarigen
109.727
154
60-64 jarigen & hoog risico ernstig beloop COVID-19
13.386
0
Verpleeghuizen en zorginstellingen
152.061
16.829
Kleinschalige woonvormen
25.270
0
Totaal
795.326
218.713
Thuiswonenden
Bewoners instellingen voor langdurige zorg
Bron: RIVM
Partner voor bestuur en beleid
Sterftecijfers Aantal sterfgevallen per week & per maand (Zuid-Holland Zuid) Aantal sterfgevallen per week in 2020 vergeleken met 2019
140
De grafiek toont het aantal overlijdens per week in Zuid-Holland Zuid. We tonen weer twee lijnen: die van 2019 in blauw en 2020 in rood. De gegevens komen van het CBS. Na de oversterfte in het voorjaar, was er vanaf week 20 enige tijd geen sprake van een hogere sterfte. Ook tijdens de tweede golf zien we een oversterfte. Vanaf week 37 (begin september) ligt het aantal personen dat wekelijks overlijdt veelal hoger dan een jaar geleden. In totaal zijn er vanaf week 31 in totaal 281 mensen meer overleden dan een jaar eerder. Ter vergelijking, in de eerste coronagolf lag de overstrefte op 200 personen.
100
Aantal sterfgevallen per maand in 2019, 2020 en 2021
500
De grafiek toont het aantal overlijdens per maand in Zuid-Holland Zuid. We tonen drie staven: die van 2019 in grijs, 2020 in blauw en 2021 in oranje. De gegevens komen van het CBS. De grootste oversterfte zien we in april 2020. Maar ook in het najaar van 2020 en de er opvolgende winter is er duidelijk sprake van een hogere sterfte. In 2020 overleden in Zuid-Holland Zuid bijna 500 mensen meer dan in 2019 (+12%). In januari van 2021 zijn er 37 dan een jaar eerder, dat is zo’n 8,3%.
120
80 60 40 20 0 1
3
5
7
9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47 49 51 2019
2020
jun
jul
450 400 350 300 250 200 150 100 50
0 jan
feb
Bron: wsjg.nl/CBS
mrt
apr
mei 2019
2020
aug
sept
okt
nov
dec
2021
Partner voor bestuur en beleid
Nieuws & ontwikkelingen Partner voor bestuur en beleid
Nieuws & ontwikkelingen Berichten van partners uit de regio Eerste effecten vaccinatie zichtbaar onder bewoners verpleeghuizen 23 Feb.
Het aantal besmettingen bij bewoners van verpleeghuizen neemt af. Dit terwijl bij thuiswonenden de besmettingen sinds vorige week weer toenemen. Het doorzetten van de sterke daling bij bewoners van verpleeghuizen wijst op een gunstig effect van vaccinatie tegen het coronavirus.
Resultaten derde coronapeiling onder het inwonerspanel GGD ZHZ 22 Feb.
Sinds maart 2020 houdt de GGD Zuid-Holland Zuid (ZHZ) peilingen onder inwoners om de impact van het coronavirus op het dagelijks leven van de inwoners van de regio Zuid-Holland Zuid te onderzoeken. De resultaten van deze peiling geven inzicht in de impact van het coronavirus op het dagelijks leven van inwoners in de regio Zuid-Holland Zuid.
Regionale samenwerking vaccinatie cliënt huisarts in zorginstelling 15 Feb.
Een nieuwe stap in de vaccinaties; het is nu de beurt aan bewoners van zorginstellingen! Hoewel dit onder verantwoordelijkheid van de eigen huisarts valt, is ervoor gekozen om de bewoners die hiervoor in aanmerking komen in de eigen huiselijke omgeving van hun instelling tegelijkertijd te laten vaccineren.
Gedrag en welbevinden van 70-plussers tijdens de Coronacrisis 12 Jan.
GGD Zuid-Holland Zuid en de afdeling Onderzoek en Business Intelligence van de Gemeente Rotterdam hebben in samenwerking met het regionale project Senioren sterker maken: fysiek en sociaal de data geanalyseerd van deelnemers van 70 jaar en ouder die meededen aan de regionale coronamonitor.
Partner voor bestuur en beleid
Welzijn Partner voor bestuur en beleid
Thema’s: Welzijn
Volwassen hulpverlening
Jeugdhulp en -bescherming
Schuldhulpverlening
Partner voor bestuur en beleid
Jeugdhulp Aantal cliënten jeugdhulp
Cliënten Jeugdhulp per maand (Zuid-Holland Zuid)
De figuur hiernaast geeft het aantal cliënten weer op basis van toewijzingen voor jeugdhulp. Het gaat hierbij zowel om Zorg in Natura (ZiN) als zorg uit PGB’s.
8200
Dit beeld wijkt af van het gemeentedashboard van de serviceorganisatie, waar het aantal cliënten bepaald is op alleen de declaraties Zorg in Natura (ZiN).
In 2020 is het aantal cliënten met jeugdhulp elke maand hoger dan in 2019. De relatieve stijging is in 2020 echter beperkter in 2019 (3,8% toename )dan in 2019 (10% toename). De afvlakking van het groeitempo in 2019 zet door in 2020. In januari 2021 is blijft het beeld min of meer hetzelfde als in december 2020. Het aantal cliënten is echter wel flink hoger dan in januari 2019 en januari 2020.
8000
7821 7800 7600 7400 7200 7000
Absoluut aantal cliënten per gemeente 2020
6800 2021
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Jan
6600
A 382 387 387 385 387 388 388 392 401 394 390 389 381 D 1993 1986 2012 2013 2052 2097 2101 2087 2158 2168 2204 2184 2150
6400
G 547 551 568 568 563 561 544 523 528 534 531 536 534 H-G 273 272 273 276 278 281 279 275 275 283 284 278 276
6200
H-I-A 573 577 592 595 587 620 607 596 614 617 632 626 619 HW 1312 1304 1314 1294 1314 1324 1343 1316 1347 1358 1367 1353 1307 M 736 723 716 703 697 714 706 693 723 744 746 713 697 P
549 557 557 558 557 569 553 559 565 567 571 569 565
6000
jan
feb
mrt
apr
mei 2021
S 473 475 464 461 461 463 465 457 468 473 478 471 474
jun 2020
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2019
Z 833 830 844 848 839 852 849 846 857 859 861 846 818 Tot. 7671 7662 7727 7701 7735 7869 7835 7744 7936 7997 8064 7965 7821
Bron: SOJ ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Jeugdbescherming
Aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel
Aantal jeugdigen met jeugdbeschermingsmaatregel per maand (Zuid-Holland Zuid)
Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt dwingend opgelegd door de rechter. Een kind of jongere wordt in zo’n geval 'onder toezicht gesteld' (OTS) of 'onder voogdij' geplaatst.
In 2019 en 2020 is er sprake van een afname van het aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door een wijziging van de voorziening 'preventieve jeugdbescherming‘. Deze voorziening wordt op een andere wijze gefinancierd, waardoor de aantallen ‘preventieve jeugdbescherming’ langzaam uit de cijfers verdwijnen. De daling is daarom grotendeels toe te schrijven aan deze verandering.
1400
1200 1014
1000
800
Er zijn ook andere aanpassingen doorgevoerd in de registraties van Jeugdbescherming en Jeugdreclassering. Een aantal producten die onder 'jeugdbescherming' vielen, vallen nu onder 'jeugdreclassering'.
600
Absoluut aantal cliënten per gemeente 2020 2021 Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Jan A
75
D
297 293 290 283 277 287 279 276 273 267 262 259 377
70
66
62
60
58
57
59
63
58
56
53
84
G
86
93
86
86
82
84
85
87
89
87
87
89 116
H-G
64
63
59
58
59
60
60
60
58
54
53
48
71
H-I-A
56
59
59
57
57
56
56
60
58
55
53
51
68
HW
149 149 147 149 147 143 144 147 144 140 132 135 188
M
120 125 120 121 118 118 116 123 123 123 120 120 158
P
68
68
74
80
80
79
75
73
74
S
79
80
79
80
77
77
85
96
97 103 102 103 122
Z
131 129 126 119 121 111 104 111 110 110 109 107 160
71
67
73
400
97
Tot. 1125 1129 1106 1095 1078 1073 1061 1092 1089 1068 1041 1038 1441
200
0
jan
feb
mrt
apr
mei 2021
jun 2020
jul
aug
sep
okt
nov
dec
2019
Bron: SOJ ZHZ Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe aanmeldingen bij de wijk- of sociaal teams In de figuur staat het aantal nieuwe cliënten waarvoor een dossier is geopend bij een wijk- of sociaal team in 2020. Voor de negen gemeenten samen zien we dat al vanaf februari het aantal nieuwe cliënten daalt. Voor de coronacrisis meldden zich minder nieuwe cliënten in Alblasserdam, Hardinxveld-Giessendam, Molenlanden en Zwijndrecht. Die daling zet door tot juni 2020. Van half maart tot eind mei was de fysieke inloop voor cliënten gesloten. Vanaf juni tot oktober neemt het aantal cliënten flink toe, behalve in de zomermaand augustus. In oktober meldden zich iets minder en in november iets meer nieuwe cliënten dan in juli. In december 2020 meldden zich minder nieuwe cliënten en in januari 2021 ligt het niveau van aanmeldingen gelijk aan de maand november. Nota bene: In Papendrecht wordt op een andere manier geteld in dossiers. In de dossiers staat ook het aantal trajecten van een cliënt vermeld en die trajecten tellen apart mee.
*Geen gegevens beschikbaar
Absoluut aantal nieuwe cliënten/dossiers per gemeente, per maand Jan A 36 D 98 G 30 H-G 18 H-I-A 31 HW 11 M 32 P 41
2020 Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep 21 12 20 14 15 21 22 45 90 79 64 76 91 108 84 91 29 20 18 23 17 31 14 20 8 5 4 5 5 11 10 10 32 30 31 10 42 38 26 28 11 6 12 8 13 7 17 14 22 17 13 3 18 23 14 23 41 25 25 26 36 32 30 41
2021 Okt Nov Dec Jan 18 35 23 34 91 99 73 92 25 31 16 32 12 12 7 17 31 30 17 24 8 18 15 * 19 18 14 20 37 48 36 *
S* Z 102 87 77 67 56 64 93 55 114 88 Tot. 399 341 271 254 221 288 364 272 386 329
69 69 89 360 270 308
Hulpverlening voor volwassenen I Instroom van cliënten bij wijk- of sociaal teams, per 1.000 inwoners per maand vanaf 2020 (Zuid-Holland Zuid) 12
10
8
6
4
2
0 jan-20 feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec jan-21
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht Bron: alle gemeenten Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Hulpverlening voor volwassenen II
Uitstroom of afsluiting van dossiers bij de wijk- of sociaal teams Naast de registratie van nieuwe is er ook een registratie van het aantal afgesloten dossiers per maand. Voor zeven van de tien gemeenten zijn hierover cijfers beschikbaar. Als de hulpvraag door het wijk- of sociaal team is afgehandeld wordt het dossier gesloten, ook in de maanden waarin de locaties gesloten waren.
Uitstroom van cliënten bij wijk- of sociaal teams per 1.000 inwoners, per maand, vanaf 2020 (Zuid-Holland Zuid) 12
10
Over de hele linie loopt het aantal afgesloten dossiers vooral in april, mei en augustus terug. Vanaf juni worden er weer meer dossiers gesloten omdat er meer cliënten zijn gezien. Na de zomerdip van augustus stijgt het aantal afgesloten dossiers met het hoogste totaal aantal gesloten dossiers in de maand december, vooral in Papendrecht en Zwijndrecht, om in januari op het oude niveau uit te komen.
8
6
In Papendrecht wordt op een andere manier geteld in dossiers (zie vorige pagina).
4
*Geen gegevens beschikbaar
Absoluut aantal afgesloten dossiers/cliënten, per gemeente, per maand Jan A 12 D 125 G 25
2020 Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep 9 12 10 13 5 31 6 12 136 124 98 65 80 77 86 79 21 16 11 21 14 36 10 17
2021 Okt Nov Dec Jan 13 23 45 10 83 86 102 83 21 21 28 26
43
39
9
0
103
0
5
16
58
45
66
0
18 50
19 41
19 35
9 18
23 28
27 48
12 26
16 38
25 40
21 39
14 59
11
2
0 jan-20 feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec jan-21
H-G* H-I-A 55
HW*
9 P 32
M
S* Z 83 68 75 35 41 63 74 31 69 66 55 115 49 Tot. 341 345 326 217 167 316 293 176 247 306 290 429 179
Alblasserdam Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Zwijndrecht
Dordrecht Hendrik-Ido-Ambacht Papendrecht
Gorinchem Hoeksche Waard Sliedrecht
Bron: alle gemeenten Zuid-Holland Zuid Partner voor bestuur en beleid
Schuldhulpverlening Aantal huishoudens dat een beroep doet op schuldhulpverlening In de figuur hiernaast staat het aantal nieuwe aanvragen voor hulp bij schulden weergegeven per maand voor 2020 in de blauwe staven en voor 2019 in de rode lijn.
Absoluut aantal nieuwe aanvragen schuldhulpverlening per maand (Zuid-Holland Zuid) 180
In 2020 daalt het aantal aanvragen voor hulp bij schulden tot en met juni voor de tien gemeenten samen. In diezelfde maanden van 2019 steeg het aantal aanvragen juist.
160
In juli 2020 neemt het aantal aanvragen toe om iets terug te vallen in augustus en daarna door te stijgen tot in november en weer iets af te nemen in december. In dezelfde periode van 2019 lag het niveau van het aantal aanvragen hoger dan in 2019 en was er ook een lager aantal aanvragen in december
140
De verwachting is nog steeds dat als er weer actiever ingevorderd gaat worden, zowel deze doelgroep als de nieuwe doelgroep met “coronaschulden” zich gaat melden. Het is waarschijnlijk nog steeds stilte voor de storm.
120 100 80
80
Absoluut aantal aanvragen per gemeente 2020
2021
Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Jan A 5 5 6 2 3 2 5 6 1 4 5 4 2 D 76 56 51 42 39 39 39 46 47 62 52 60 28 G 25 20 17 11 13 12 18 12 15 22 18 10 15 H-G 1 3 1 3 1 1 4 3 1 2 2 2 3 H-I-A 7 3 5 3 2 4 9 4 7 5 4 7 1 HW 17 18 13 8 13 7 12 10 10 15 17 8 14 M 6 9 6 2 3 5 7 6 8 6 8 8 8 P 4 12 9 5 6 5 4 5 9 6 2 6 2 S 12 3 7 1 4 2 4 7 3 0 12 9 1 Z 14 15 13 18 9 11 17 12 15 10 22 4 6 Tot. 167 144 128 95 93 88 119 111 116 132 142 118 80
60 40 20 0
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
2021
jul
2020
aug
sep
okt
nov
dec
2019
Bron: Avres, gemeente Hoeksche Waard en SDD Partner voor bestuur en beleid
Economie Partner voor bestuur en beleid
Thema’s: Economie
WW-uitkeringen
Faillissementen
NOW-regeling
Bijstandsuitkeringen
Vacatures
Tozo-regeling
Bedrijfsbeëindigingen
Startups
TOGS-/TVL-regeling
Partner voor bestuur en beleid
Faillissementen ZHZ - absoluut Vanaf maart 2020 zijn diverse maatregelen ingevoerd om het coronavirus een halt toe te roepen. Na de oproep om zoveel mogelijk thuis te werken en thuis te blijven en het afgelasten van (grotere) evenementen, moesten op zondag 15 maart alle restaurants, cafés, sportclubs, sauna’s, seksclubs en coffeeshops verplicht hun deuren sluiten. Scholen en kinderdagverblijven bleven gesloten en kort daarop mochten ook de contactberoepen zoals kappers en schoonheidsspecialisten hun werkzaamheden -tijdelijkniet meer uitvoeren. Vanaf mei 2020 werden stapsgewijs diverse versoepelingen doorgevoerd, maar de maatregelen hadden en hebben vanzelfsprekend grote impact op ondernemers en bedrijven. De verwachting was dat het aantal faillissementen in de loop van 2020 op zou gaan lopen. Dat zien we nog niet terug in de cijfers. In het afgelopen half jaar (augustus 2020 t/m januari 2021) werden in de regio Zuid-Holland Zuid 17 faillissementen uitgesproken. Dat zijn er minder dan in dezelfde periode een jaar eerder, toen 37 bedrijven failliet gingen. De introductie en verlenging van verschillende financiële noodmaatregelen voor ondernemers lijken veel ondernemingen vooralsnog op de been te houden. Nu de horeca vanaf 14 oktober jl. weer voor nog onbepaalde tijd de deuren heeft moeten sluiten en sinds 15 december jl.
ook alle niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector hun activiteiten tot nader order hebben moeten staken, is het de vraag hoelang ondernemers dit nog vol gaan houden. Het aantal faillissementen is een indicator voor de stand van de economie en het perspectief op banenontwikkeling. Bedrijfsbeëindigingen en overnames spelen hierbij vanzelfsprekend ook een rol.
Aantal faillissementen per maand Zuid-Holland Zuid
Bedrijven & instellingen en natuurlijke personen met eenmanszaak
20 18 16 14 12 10 8 6 4 2
0 2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J
Aantal faillissementen Zuid-Holland Zuid
Bron: ArbeidsmarktInZicht & faillissementsdossier.nl
Partner voor bestuur en beleid
Vóór de uitbraak van de coronapandemie gingen in Nederland per maand gemiddeld ca. 315 bedrijven failliet (periode januari 2019 t/m februari 2020). Dat zijn 18,4 bedrijven per 100.000 bedrijfsvestigingen in ons land per maand. Het aantal faillissementen was landelijk vrij stabiel. Wanneer we inzoomen op de regio Zuid-Holland Zuid, zien we –als gevolg van de kleinere aantallen- aanzienlijk meer fluctuatie tussen de maanden. Gemiddeld genomen lag het aantal faillissementen in de regio Zuid-Holland Zuid in de periode vóór de coronapandemie met 19,6 per 100.000 bedrijfsvestigingen per maand nét boven het landelijk niveau. In de arbeidsmarktregio Rijnmond lag het aantal faillissementen met 25,3 bedrijven per 100.000 bedrijfsvestigingen per maand duidelijk hoger. De verwachting was dat het aantal faillissementen in de loop van 2020 op zou gaan lopen, als gevolg van de coronacrisis en de door de overheid opgelegde coronamaatregelen. Dit zien we nog niet terug in de cijfers. Van maart 2020 tot en met januari 2021 telde de regio Zuid-Holland Zuid per 100.000 bedrijfsvestigingen gemiddeld 12,8 faillissementen per maand. Dit aantal ligt zelfs aanzienlijk lager dan in dezelfde periode een jaar eerder (21,5). Ook landelijk en in de provincie ZuidHolland lag het aantal faillissementen in de afgelopen maanden lager dan in dezelfde periode in 2019.
Alleen de arbeidsmarktregio Rijnmond liet aanvankelijk een toename van het aantal faillissementen zien. De introductie en recente verlenging van verschillende financiële noodmaatregelen voor ondernemers lijken veel ondernemingen vooralsnog op de been te houden. Het is echter ook goed mogelijk dat er vaker sprake is van bedrijfsbeëindigingen en -overnames.
Faillissementen ZHZ - relatief Aantal faillissementen per 100.000 bedrijfsvestigingen Nederland, Zuid-Holland, Rijnmond en Zuid-Holland Zuid 45 40 35 30 25 20 15 10
5 0 2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J
Faillissementen per 100.000 bedrijfsvestigingen
Nederland
Zuid-Holland
Zuid-Holland Zuid
Rijnmond
Bron: ArbeidsmarktInZicht, CBS & faillissementsdossier.nl, bewerking OCD
Partner voor bestuur en beleid
Verdeling faillissementen 2020 naar sector in Nederland In 2020 gingen in Nederland in totaal 3.178 bedrijven failliet. Dat zijn er aanzienlijk minder dan in 2019, toen landelijk 3.792 faillissementen werden uitgesproken.
Faillissementen NL naar sector Faillissementen 2020 naar sector in Nederland
Een derde deel van de faillissementen in 2020 (32%) werd uitgesproken in de sector financiële en zakelijke dienstverlening, 21% in de sector Handel en 14% in de sector Bouwnijverheid. Deze aandelen komen ongeveer overeen met de situatie in 2019.
Overig; 10% Financiële en zakelijke dienstverlening; 32% Industrie; 7%
Met 9% van de faillissementen gingen er in 2020 verhoudingsgewijs meer bedrijven failliet in de sector Horeca dan in 2019 (7%). Kort na invoering van de eerste maatregelen om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan (maart 2020), kwamen faillissementen relatief veel voor in de sector Horeca. Nu de horeca sinds 14 oktober jl. en niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector met ingang van 15 december jl. weer voor onbepaalde tijd gesloten moet blijven, is de verwachting dat het aantal faillissementen in met name deze sectoren toe zal nemen.
Sectorverdeling faillissementen Nederland 2020 en referentiejaar 2019 Fin. en zakel. dienstverlening Handel Bouwnijverheid Horeca Industrie Vervoer en opslag Overig Totaalaantal faillissementen
2020
2019
32% 21% 14% 9% 7% 7% 10% 3.178
34% 22% 13% 7% 7% 6% 11% 3.792
Vervoer en opslag; 7%
Horeca; 9%
Bouwnijverheid; 14%
Handel; 21%
Bron: CBS/ArbeidsmarktInzicht, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Bedrijfsbeëindigingen ZHZ - relatief Bedrijfsbeëindigingen per 10.000 inwoners Net als het aantal faillissementen is ook het aantal bedrijfsbeëindigingen een indicator voor de stand van de economie en het perspectief op banenontwikkeling.
Sinds kort biedt de Kamer van Koophandel cijfers aan over het aantal bedrijfsbeëindigingen per 10.000 inwoners. Het aantal bedrijfsbeëindigingen in de regio ZuidHolland Zuid fluctueert sinds het tweede kwartaal van 2018 tussen 12,7 en 22,5 bedrijfsbeëindigingen per 10.000 inwoners. Een duidelijk patroon valt in de cijfers niet te ontdekken. Het derde kwartaal van 2018 telde de minste bedrijfsbeëindigingen, het eerste kwartaal van 2020 de meeste. In het tweede kwartaal van 2020 daalde het aantal bedrijfsbeëindigingen, om in het derde en vierde kwartaal weer te stijgen. Desondanks telde het vierde kwartaal van 2020 minder bedrijfsbeëindigingen dan het eerste kwartaal van hetzelfde jaar en ligt het aantal ook nog steeds iets lager dan in het vierde kwartaal van 2019. Het lijkt er dus op dat we het lage aantal faillissementen niet kunnen verklaren uit een (fors) toegenomen aantal bedrijfsbeëindigingen. In vergelijking met het landelijk beeld en de provincie Zuid-Holland ligt het aantal bedrijfsbeëindigingen in de regio Zuid-Holland Zuid laag. De ontwikkeling sinds 2018 volgt wel eenzelfde patroon.
Aantal bedrijfsbeëindigingen per 10.000 inwoners Nederland, Zuid-Holland en Zuid-Holland Zuid 35 30 25 20 15 10
5 0 2e kw 3e kw 4e kw 1e kw 2e kw 3e kw 4e kw 1e kw 2e kw 3e kw 4e kw 2018 2019 2020 Nederland
Zuid-Holland
Zuid-Holland Zuid
Bron: KvK
Partner voor bestuur en beleid
Startups Zuid-Holland Zuid per kwartaal In het vierde kwartaal van 2020 telde de regio Zuid-Holland Zuid 1.428 startups*. Dat waren er ruim 160 meer dan in het derde kwartaal van 2020 (1.266). Waar de Coronacrisis in het tweede kwartaal van 2020 een matigend effect had op het aantal startups in de regio, zien we in het derde en vierde kwartaal weer een stevige groei. Met 1.428 nieuwe startups telde de regio in het vierde kwartaal van 2020 ook ruim 100 nieuwe startende ondernemers méér dan in het vierde kwartaal van 2019 (1.325).
In heel 2020 telde de regio Zuid-Holland Zuid 5.166 nieuwe startups. Dat waren er -ondanks de terugval in het tweede kwartaal van 2020- toch nog 183 meer dan in 2019, toen de Kamer van Koophandel 4.983 startups registreerde. Volgens de Kamer van Koophandel ligt het aantal nieuwe startende ondernemers landelijk al maanden op rij hoger dan in dezelfde periode in 2019. Het betreft overwegend startende zelfstandigen zonder personeel. Daar staat tegenover dat ook het aantal ondernemers dat is gestopt aanzienlijk hoger ligt dan in 2019. Faillissementen spelen hierbij, zoals we ook al eerder zagen, een zeer beperkte rol. Het aantal nieuwe startups geeft een indicatie van de stand van de economie en het perspectief op banenontwikkeling.
Startups ZHZ Aantal startups* per kwartaal 2019 en 2020, Zuid-Holland Zuid 2000
1750 1500
1.428
1.415 1.343 1.266
1.325
1.195
1250
1.057
1.120
1000 750
Absoluut aantal startups per gemeente per kwartaal 2019 Q4 59 Alblasserdam Dordrecht 386 Gorinchem 115 54 Hardinxveld-Giessendam 82 Hendrik-Ido-Ambacht 232 Hoeksche Waard Molenlanden 107 81 Papendrecht 66 Sliedrecht Zwijndrecht 143 Totaal Zuid-Holland Zuid 1.325
500
2020 Q1 71 444 140 46 89 215 124 89 68 129 1.415
Q2 53 284 116 33 62 191 79 81 64 94 1.057
Q3 53 376 127 46 96 204 98 80 62 124 1.266
Q4 60 440 145 51 95 253 93 89 74 128 1.428
250 0 Q1
Q2
Q3 2019
Q4
2020
* Alle sectoren, inclusief zelfstandigen Bron: KVK Partner voor bestuur en beleid
Startups Zuid-Holland Zuid relatief De gemeente Dordrecht telde ook in het vierde kwartaal van 2020 met 440 startups de meeste nieuwe startende ondernemers in de regio. Hardinxveld-Giessendam had met 51 nieuwe startups absoluut gezien de minste nieuwe bedrijvigheid. Ten opzichte van het derde kwartaal van dit jaar is het aantal startups in de regio het sterkst gestegen in de Hoeksche Waard (+24%). Ook in Sliedrecht (+19%) en Dordrecht (+17%) zien we een relatief sterke stijging van het aantal startups in het vierde kwartaal. Ten opzichte van dezelfde periode een jaar geleden (vierde kwartaal 2019) zien we de sterkste stijging van het aantal startende ondernemers in Gorinchem (+26%) In Molenlanden, Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam ligt het aantal startups in het vierde kwartaal van 2020 juist lager dan in dezelfde periode in 2019.
De gemeente Gorinchem telde met 42,6 startups per 10.000 inwoners ook in het vierde kwartaal van 2020 relatief de meeste nieuwe bedrijvigheid. Molenlanden heeft met 22,5 startups per 10.000 inwoners relatief het kleinste aantal startende ondernemers.
Aantal startups per 10.000 inwoners/gemeente per kwartaal* Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
2019 Q4 29,2 34,3 34,1 30,1 27,5 27,2 25,3 26,1 27,0 33,6 30,2
Q1 36,7 38,7 40,8 26,2 29,5 25,6 30.1 28,9 28,2 30,4 32,3
2020 Q2 Q3 26,7 27,2 25,1 32,9 32,6 36,7 18,5 24,9 20,2 31,0 22,5 24,1 18,9 22,7 25,2 24,9 26,2 24,9 22,2 29,1 23,9 28,5
Q4 30,7 38,6 42,6 29,3 31,3 30,7 22,5 29,0 31,2 31,6 32,9
Startups ZHZ - relatief Aantal startups per 10.000 inwoners/gemeente in Zuid-Holland Zuid 45,0
40,0
35,0 30,0 25,0 20,0 15,0
10,0 2019 Q1
Q2
Q3
Q4
2020 Q1
Q2
Q3
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Q4
Zwijndrecht
Bron: KVK -
* bron gewijzigd t.o.v. vorige editie Coronamonitor Partner voor bestuur en beleid
Startups ZHZ vergeleken Aantal startups per 10.000 inwoners Zuid-Holland Zuid, Zuid-Holland en Nederland Startups Zuid-Holland Zuid vergeleken In vergelijking met het landelijk beeld telt de regio ZuidHolland Zuid relatief weinig startups. In het vierde kwartaal van 2020 werden in Zuid-Holland Zuid 32,9 nieuwe ondernemingen gestart per 10.000 inwoners. Landelijk lag dit aantal met 39,2 nieuwe ondernemingen per 10.000 inwoners duidelijk hoger. De gehele provincie Zuid-Holland had in het vierde kwartaal van 2020 met 44,0 nieuwe ondernemingen per 10.000 inwoners verhoudingsgewijs juist meer startups dan het landelijke gemiddelde. Ook in eerdere kwartalen zien we dat het aantal startups per 10.000 inwoners in de regio Zuid-Holland Zuid achterblijft bij het landelijke en provinciale beeld. Zowel landelijk als in de provincie Zuid-Holland zien we dezelfde terugval in het aantal startups in het tweede kwartaal van 2020 als in de regio Zuid-Holland Zuid. En net als in Zuid-Holland Zuid wordt deze terugval zowel landelijk als in de provincie gevolgd door een snelle stijging in het derde en vierde kwartaal.
50,0
45,0
40,0
35,0
30,0
25,0
20,0
15,0
Aantal startups per 10.000 inwoners per kwartaal Zuid-Holland Zuid Zuid-Holland Nederland
2019 Q4 30,2 39,9 35,3
10,0
2020 Q1 32,3 43,5 38,0
Q2 23,9 32,7 29,4
Q3 28,5 38,2 34,3
Q4 32,9 44,0 39,2
2019 Q1
Q2
Q3 Zuid-Holland Zuid
Q4
2020 Q1 Zuid-Holland
Q2
Q3
Q4
Nederland
Bron: KVK & CBS Partner voor bestuur en beleid
Lopende WW-uitkeringen ZHZ In Januari 2021 telde de regio Zuid-Holland Zuid 6.201 WWontvangers. Na de zeer sterke stijging in april 2020 (+16,4%) vlakte de groei van het aantal WW-ontvangers steeds verder af. Vanaf augustus 2020 zagen we het aantal WW-ontvangers weer licht dalen. In de afgelopen twee maanden nam het aantal WWuitkeringen in de regio echter weer toe (+3,5%). Binnen de regio blijven de verschillen tussen gemeenten bestaan. Dordrecht telde in november 2020 met 1.948 WWuitkeringen absoluut gezien het hoogste aantal uitkeringen. Gorinchem had in januari 2021 met 17,0 WW-uitkeringen per 1.000 inwoners echter relatief de meeste uitkeringen. De noodsteun vanuit de NOW-regeling stelt veel werkgevers in staat hun werknemers in dienst te houden. Desondanks voorspelt het UWV dat het aantal uitkeringsaanvragen na beëindiging van de noodsteun in 2021 alsnog fors zal gaan stijgen. Het feit dat de horeca sinds 14 oktober jl. opnieuw tijdelijk de deuren heeft moeten sluiten, 15 december jl. gevolgd door niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, zal hier ook een rol bij spelen. De Werkloosheidswet (WW) is een wet die werkloze werknemers, mits zij over voldoende arbeidsverleden beschikken en beschikbaar zijn voor arbeid, een werkloosheidsuitkering biedt. Het aantal WW-uitkeringen is een indicator voor de stand van de werkloosheid.
WW-uitkeringen ZHZ Aantal WW-uitkeringen per 1.000 inwoners/gemeente in Zuid-Holland Zuid 20 18
16 14 12 10 8
Absoluut aantal WW-uitkeringen per gemeente Apr
2020 Juli
Nov
2021 Jan
Alblasserdam 198 Dordrecht 1.673 Gorinchem 480 Hardinxveld-Giessendam 124 Hendrik-Ido-Ambacht 302 Hoeksche Waard 843 Molenlanden 325 Papendrecht 341 Sliedrecht 217 Zwijndrecht 549 Totaal Zuid-Holland Zuid 5.052
242 2.024 606 148 357 1.005 374 418 244 642 6.060
260 2.118 632 137 390 1.074 402 417 270 683 6.383
225 1.877 594 124 349 1.080 404 419 258 661 5.991
245 1.948 628 123 363 1.090 408 431 289 676 6.201
6 4
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J
Feb
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
Bron: UWV en CBS, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Instroom WW ZHZ - naar sector Verdeling instroom WW naar herkomstsector in Zuid-Holland Zuid
Verdeling instroom WW naar herkomstsector, 2020 (Zuid-Holland Zuid)
De regio Zuid-Holland Zuid telde in 2020 16.614 instromers in de WW. Dat waren er bijna 5.000 meer dan in 2019. In 2020 was iets meer dan een derde deel van de instromers in de WW in de regio (34,6%) afkomstig uit de sector Financiële en zakelijke dienstverlening. 12,9% was afkomstig uit de sector Handel en 8,0% uit de sector Industrie en delfstoffen. De instroom uit deze laatste sector ligt wat lager dan in 2019 het geval was (11,2%). Ook de instroom vanuit de sector Vervoer en opslag ligt met 3,3% wat lager dan in 2019 (4,1%).
Financiële en zakelijke dienstverlening; 34,6%
Onbekend; 30,8%
In 2020 was 4,1% van de instroom in de WW in de regio afkomstig uit de sector Horeca. Hiermee lag de instroom vanuit de Horeca in 2020 aanzienlijk hoger dan in 2019 het geval was (0,3%). Van drie op de tien instromers in de WW in de regio (30,8%) was in 2020 de herkomstsector niet bekend.
Herkomstsector instroom WW ZHZ 2020 en referentiejaar 2019 2020 Fin. en zakelijke dienstverlening Handel Industrie en delfstoffen Gezondheidsz., welzijn en cultuur Vervoer en opslag Onderwijs Horeca Overig/onbekend Totaal
Abs 3.396 1.267 785 612 328 0 407 3.024 16.614
Aandeel 34,6% 12,9% 8,0% 6,2% 3,3% 0,0% 4,1% 30,8% 100%
2019 Aandeel 32,2% 13,5% 11,2% 5,5% 4,1% 0,4% 0,3% 32,7% 11.628
Vervoer en opslag; 3,3% Horeca; 4,1%
Gezondheidszorg, welzijn en cultuur; 6,2%
Handel; 12,9% Industrie en delfstoffen; 8,0%
Bron: ArbeidsmarktInZicht/UWV, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
WW-uitkeringen ZHZ vergeleken Lopende WW-uitkeringen Zuid-Holland Zuid, Zuid-Holland en Nederland In vergelijking met het landelijk gemiddelde kent de regio Zuid-Holland Zuid relatief weinig WW-ontvangers. Met 13,5 WW-uitkeringen per 1.000 inwoners van de regio scoort Zuid-Holland Zuid in november 2020 gunstiger dan gemiddeld in Nederland (16,6) en in de totale provincie Zuid-Holland (16,2 WW-uitkeringen per 1.000 inwoners).
In april 2020 zien we zowel landelijk als provinciaal en in de regio een sterke stijging van het aantal lopende WW-uitkeringen. Vanaf mei 2020 zien we deze stijging overal afvlakken. In de provincie Zuid-Holland daalde het aantal WW-uitkeringen in juni en juli 2020 zelfs licht. Landelijk daalde het aantal WW-uitkeringen tussen mei en juni 2020 licht, om in juli weer iets te stijgen. In de regio Zuid-Holland Zuid is het aantal WWuitkeringen ook in juni en juli nog licht gegroeid, maar zien we vanaf augustus een lichte daling. Deze daling zet door in september en is ook landelijk en op provinciaal niveau zichtbaar. Vanaf oktober treedt stabilisatie op. Vanaf december 2020 zien we het aantal WW-uitkeringen overal weer licht stijgen.
Aantal WW-uitkeringen per 1.000 inwoners regio Zuid-Holland Zuid, Provincie Zuid Holland en Nederland 20 18 16
14 12 10 8 6
4 2 0
2020 2021 Feb Apr Juli Sept Nov Jan Zuid-Holland Zuid 5.052 6.060 6.383 6.056 5.991 6.201 Zuid-Holland 48.722 60.388 62.335 57.398 57.532 60.088 Nederland 240.158 292.065 300.801 278.413 276.369 288.523
Bron: UWV en CBS, bewerking OCD
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J
Absoluut aantal WW-uitkeringen Zuid-Holland Zuid, Zuid-Holland en Nederland
Zuid-Holland Zuid
Zuid-Holland
Nederland
Partner voor bestuur en beleid
Instroom WW ZHZ - naar leeftijd Vóór de uitbraak van de coronapandemie (periode januari 2019 t/m februari 2020) was ca. 13% van de instromers in de WW jonger dan 27 jaar. Het grootste deel van de instromers (59%) was tussen 27 en 50 jaar oud, 29% was 50 jaar of ouder. Direct na de invoer van de eerste maatregelen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan, zien we dat het aandeel jongeren onder de instromers in de WW fors toeneemt. In maart 2020 was 31% van de WW-instromers jonger dan 27 jaar. In april bedroeg dit aandeel 28%. Na april zien we het aandeel instromende jongeren weer dalen. In november 2020 ligt het aandeel jongeren onder de instromers in de WW met 19% nog steeds iets hoger dan vóór de uitbraak van de coronapandemie De coronacrisis lijkt jongeren in de regio, zeker in de beginperiode na afkondiging van de eerste maatregelen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan, onevenredig hard getroffen te hebben. Landelijk zien we hetzelfde beeld. Volgens het UWV gebruiken werkgevers de noodsteun vooral om werknemers met een vast contract in dienst te kunnen houden. Jongeren hebben relatief vaak een tijdelijk dienstverband. Bovendien zijn jongeren meer dan gemiddeld werkzaam in de horeca en de uitzendbranche, sectoren die hard getroffen zijn.
Het UWV zag in de eerste maanden van de crisis vooral veel WW-aanvragen van jongeren met een tijdelijk dienstverband en/of werkzaam in één van deze sectoren. Nu de horeca met ingang van 14 oktober jl. de deuren weer voor onbepaalde tijd heeft moeten sluiten, op 15 december jl. gevolgd door de niet-essentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, is de verwachting dat de instroom van jongeren in de WW in de komende periode weer toe zal nemen.
Verdeling instroom WW naar leeftijdscategorie (Zuid-Holland Zuid) 70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N
Ontwikkeling instroom WW naar leeftijd
<27 jaar
27 - 50 jaar
>=50 jaar
Bron: ArbeidsmarktInZicht Partner voor bestuur en beleid
In week 6 (8 t/m 14 februari 2021) verschenen er voor de regio ZuidHolland Zuid 407 nieuwe vacatures online. Dat aantal ligt ongeveer op het niveau van voor de coronacrisis (week 10 2020; 391 nieuwe online vacatures). Het aantal vacatures in de regio liet na de invoering van de eerste coronamaatregelen een daling zien. In week 20 was het aantal nieuwe online vacatures bijna gehalveerd ten opzichte van week 10. Na week 20 zien we, met de versoepeling van verschillende maatregelen, weer een stijging van het aantal nieuwe online vacatures. Tussen week 25 en week 33 is de trend licht dalend, mogelijk deels veroorzaakt door de (aankomende) zomervakantie. Vanaf week 34 zet echter een duidelijke stijging van het aantal nieuwe online vacatures in. Na week 47 zet opnieuw een daling van het aantal nieuwe online vacatures in de regio in. Met 177 nieuwe online vacatures telde week 53 het laagste aantal nieuwe online vacatures van 2020. Dit heeft niet alleen met de nieuwe maatregelen per 15 december jl. te maken, maar ook met het feit dat week 53 de week na Kerst en van Oud en nieuw betreft, traditioneel een rustige vacatureperiode. Vanaf week 1 in 2021 zien we het aantal nieuwe online vacatures in de regio weer stijgen. In week 3 zelfs naar bijna 500, het hoogste aantal sinds we deze aantallen in week 10 van 2020 zijn gaan bijhouden.
Het totaalaantal vacatures is een indicator voor de stand van de werkgelegenheid. De nieuwe online vacatures laten echter maar een deel van het beeld zien. Veel vacatures zouden niet meer (online) geplaatst worden, maar ‘achter de schermen’ worden ingevuld.
Nieuwe online vacatures per week Zuid-Holland Zuid Week 10 Week 20 Week 40 Week 50 Week 6 Alblasserdam 21 16 24 6 14 Dordrecht 147 57 130 114 129 Gorinchem 54 34 67 44 63 Hardinxveld-Giessendam 10 4 8 11 6 Hendrik-Ido-Ambacht 15 5 18 12 23 Hoeksche Waard 46 28 79 31 81 Molenlanden 30 8 30 13 16 Papendrecht 20 18 22 21 23 Sliedrecht 26 9 27 13 13 Zwijndrecht 22 30 48 19 39 Totaal 391 209 453 284 407
Nieuwe online vacatures ZHZ - totaal Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per week (Zuid-Holland Zuid) 600 487
500
400
453 458
447 407
391
422
371 359 328
333
332 307
300
286 293
368
376 343 386 301 284
259
200
234 209
230 177
100
0
Week 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 40 42 44 46 48 50 52 1 3 5
Aantal nieuwe online vacatures per week ZHZ
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel
Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe online vacatures ZHZ - naar sector Aantal nieuwe online vacatures per week naar sector in Zuid-Holland Zuid De meeste nieuwe online vacatures in de regio betreffen functies in de sectoren Handel, Zorg & welzijn en Financiële & zakelijke dienstverlening. Het aantal vacatures dat in de verschillende sectoren online verschijnt, fluctueert sterk van week tot week. Het aantal vacatures in de sector Horeca is in de eerste weken na de eerste gedwongen sluiting duidelijk gedaald. Vanaf 1 juni (week 23) heeft de horeca de deuren weer geopend. Dit heeft vooralsnog niet geleid tot een sterke stijging van het aantal vacatures in deze sector. Nu de horeca sinds 14 oktober 2020 voor de tweede keer de deuren voor onbepaalde tijd heeft moeten sluiten, is de verwachting niet dat het aantal vacatures in deze sector in de komende periode toe zal nemen. Hetzelfde geldt voor vacatures bij nietessentiële winkels, contactberoepen en de cultuur-, recreatie- en sportsector, nu ook zij sinds 15 december jl. voor onbepaalde tijd gesloten zijn.
Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per week naar sector (ZHZ) 100 90 80
70 60 50 40 30 20
Nieuwe online vacatures per week naar sector Zuid-Holland Zuid Handel Fin. /zakelijke dienstverl. Zorg en welzijn Industrie Bouwnijverheid Vervoer en opslag Horeca Overig/onbekend Totaal
10 58 60 48 38 21 13 29 124 391
20 45 31 23 14 2 7 9 78 209
Week 30 41 49 38 12 8 7 5 99 259
40 86 80 35 19 17 14 1 201 453
53 47 30 40 12 7 2 5 34 177
10
6 67 63 75 50 33 7 13 99 407
0
Financiële en zakelijke dienstverlening Zorg en welzijn Bouwnijverheid Vervoer en opslag
Handel Industrie Horeca
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel Partner voor bestuur en beleid
Nieuwe online vacatures ZHZ vergeleken Nieuwe online vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking In week 6 (8 t/m 14 februari 2021) verschenen er in de regio Zuid-Holland Zuid 1,20 nieuwe vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking online. Hiermee komt het aanbod aan nieuwe online vacatures in de regio per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking in week 6, zoals gebruikelijk, iets lager uit dan in de gehele provincie Zuid-Holland (1,33) en de Metropoolregio Rotterdam en Den-Haag (MRDH; 1,42). Hierbij past opnieuw de kanttekening dat de nieuwe online vacatures maar een deel van het vacaturebeeld laten zien. Het effect van Corona op de nieuwe online vacaturemarkt in de regio Zuid-Holland Zuid wijkt niet af van het beeld in de provincie Zuid-Holland en de MRDH. De ontwikkelingen sinds week 10 van 2020 volgen eenzelfde patroon.
Ontwikkeling aantal nieuwe online vacatures per 1.000 personen potentiële beroepsbevolking 2,0 1,8 1,6
1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0
Nieuwe online vacatures per week MRDH, Zuid-Holland en Zuid-Holland Zuid 10 MRDH 2.656 Prov. Zuid-Holland 3.819 Regio Zuid-Holland Zuid 391
Week 20 30 40 1.600 1.761 2.408 2.301 2.517 3.606 209 259 453
53 1.121 1.600 177
6 2.527 3.672 407
Metropoolregio Rotterdam Den-Haag
Provincie Zuid-Holland
Regio Zuid-Holland Zuid
Bron: ArbeidsmarktInZicht/Textkernel en CBS, bewerking OCD Partner voor bestuur en beleid
Bijstandsuitkeringen Zuid-Holland Zuid In maart 2020 werden diverse maatregelen ingevoerd om verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Tot dat moment was het aantal bijstandsuitkeringen in de regio Zuid-Holland Zuid al geruime tijd gestaag aan het dalen. Met de invoer van de maatregelen zien we dat aan deze daling abrupt een einde komt. Tussen 1 maart en 1 april 2020 nam het aantal bijstandsuitkeringen in de regio met meer dan 200 uitkeringen toe. Tussen 1 april en 1 mei 2020 zien we opnieuw een stijging met meer dan 100 uitkeringen. Daarna vlakt de stijging van het aantal bijstandsuitkeringen steeds verder af. Tussen 1 augustus en 1 september zien we weer een lichte daling. Tussen 1 september en 1 december 2020 bleef het aantal bijstandsuitkeringen in de regio vrij stabiel. Vanaf januari 2021 stijgt het aantal bijstandsuitkeringen weer. Op 1 februari 2021 telde de regio 8.386 lopende bijstandsuitkeringen, het hoogste aantal sinds begin 2019. De verwachting is dat het aantal bijstandsuitkeringen in de regio verder zal stijgen, wanneer het ontslagen werknemers met korte WW-rechten niet (snel genoeg) lukt om weer werk te vinden. Het aantal bijstandsuitkeringen is hiermee een goede indicator voor de stand op de arbeidsmarkt.
Bijstandsuitkeringen ZHZ - absoluut Totaalaantal bijstandsuitkeringen per eerste van de maand (Zuid-Holland Zuid) 8500 8.386
8400 8.295 8.236
8300 8.267
8.198 8200 8100
8.080
8.076 8.028 7.963
7900
Absoluut aantal bijstandsuitkeringen per gemeente 1 Nov 322 3.650 801 143 326 778 298 467 451 1.017 8.253
2021 1 Feb 321 3.690 839 147 327 792 308 481 446 1.035 8.386
7.867
7800 7700 7600 7500
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J F
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
1 Mrt 311 3.526 761 133 302 753 285 431 405 960 7.867
2020 1 Juli 1 Sept 338 329 3.700 3.663 781 784 146 141 325 326 787 783 297 294 472 469 440 450 1.009 1.005 8.295 8.244
8.253
8.184
8.152
8.009 8000
8.321
Bron: SDD, Avres, gemeente Hoeksche Waard Partner voor bestuur en beleid
Bijstandsuitkeringen ZHZ - relatief Bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners Wanneer we naar het aantal bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners kijken, valt op dat er duidelijke verschillen zijn en blijven tussen de gemeenten in ZuidHolland Zuid. De gemeente Dordrecht heeft met bijna 31 bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners zowel absoluut als relatief de meeste bijstandsklanten. De gemeente Molenlanden heeft met zeven bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners relatief de minste bijstandsklanten. Ook Hardinxveld-Giessendam, Hoeksche Waard en Hendrik-Ido-Ambacht tellen relatief weinig bijstandsklanten. Omdat de figuur hiernaast aantallen bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners toont, is de ontwikkeling sinds de uitbraak van de Coronacrisis hierin niet heel duidelijk zichtbaar.
Aantal bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners/gemeente (Zuid-Holland Zuid) 34,00
29,00
24,00
19,00
Gemiddeld telt de regio Zuid-Holland Zuid per 1 februari 2021 18,3 bijstandsuitkeringen per 1.000 inwoners.
14,00
Bijstandsuitkeringen per 1.000 inw./gemeente 1 Juli 16,8 31,0 21,1 8,0 10,4 9,0 6,8 14,7 17,4 22,6 18,0
2020 1 Sept 16,3 30,7 21,2 7,7 10,4 9,0 6,7 14,6 17,8 22,5 17,9
1 Nov 16,0 30,6 21,6 7,8 10,4 8,9 6,8 14,5 17,9 22,7 18,0
2021 1 Feb 15,9 30,9 22,7 8,0 10,5 9,1 7,0 15,0 17,7 23,1 18,3
9,00
4,00
2019 J F M A M J J A S O N D 2020 J F M A M J J A S O N D 2021 J F
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
1 Mrt 15,4 29,6 20,6 7,3 9,7 8,7 6,5 13,4 16,1 21,5 17,1
Alblasserdam
Dordrecht
Gorinchem
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Hoeksche Waard
Molenlanden
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
Bron: SDD, Avres, gemeente Hoeksche Waard & CBS Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 Zuid-Holland Zuid Om werkenden en werkgevers te helpen door de moeilijke coronatijd heen te komen, presenteerde het kabinet op 17 maart 2020 een eerste ‘noodpakket banen en economie’. Inmiddels is dit pakket opgevolgd door het ‘noodpakket 2.0’ en werd op 28 augustus jl. het (derde) ‘steun- en herstelpakket voor economie en arbeidsmarkt’ gepresenteerd. Ondernemers met personeel die gedurende drie maanden minimaal 20% omzetverlies verwachtten, konden binnen het eerste noodpakket een aanvraag indienen voor de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW). Hiermee bood de overheid voor de maanden maart t/m mei een tegemoetkoming in de loonkosten, zodat zoveel mogelijk werknemers in dienst konden blijven. In de regio Zuid-Holland Zuid is de eerste NOW-regeling 3.367 keer toegekend. Inmiddels heeft de regeling een vervolg gekregen met NOW 2.0 (periode juni t/m september 2020) en NOW 3.0 (vanaf 1 oktober 2020).
Landelijk werd 94% van de aanvragen voor de eerste NOW-regeling toegekend. Regionale cijfers hierover zijn niet beschikbaar, maar er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dit in de regio Zuid-Holland Zuid anders ligt.
Aantal toekenningen NOW 1.0-regeling per gemeente; eindstand Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht Totaal Zuid-Holland Zuid
206 825 359 141 218 612 273 186 193 354 3.367
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ - absoluut Toekenningen NOW 1.0-regeling per gemeente (Zuid-Holland Zuid; eindstand)
Alblasserdam Dordrecht Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Hendrik-Ido-Ambacht Hoeksche Waard Molenlanden Papendrecht Sliedrecht Zwijndrecht
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Bron: UWV
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ - relatief Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen Wanneer we kijken naar het aantal toekenningen van de NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen, zien we dat niet overal in de regio evenveel gebruik gemaakt is van de regeling. Gemiddeld kreeg in Zuid-Holland Zuid 26,2% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen de eerste NOW-regeling toegekend. Het grootste gebruik van de regeling zien we in Hendrik-IdoAmbacht (33,6%%) en Alblasserdam (33,4% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen). In Molenlanden werd met 18,2% het minst gebruik gemaakt van de NOW 1.0-regeling.
Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van aantal vestigingen met 2+ werkzame personen; eindstand Vestigingen 2+ werkzame personen per 1-1-’19 Alblasserdam 616 Dordrecht 2.985 Gorinchem 1.252 Hardinxveld-Giessendam 520 Hendrik-Ido-Ambacht 648 Hoeksche Waard 2.709 Molenlanden 1.503 Papendrecht 703 Sliedrecht 706 Zwijndrecht 1.213 Totaal Zuid-Holland Zuid 12.855
Aandeel gebruik NOW 1.0 33,4% 27,6% 28,7% 27,1% 33,6% 22,6% 18,2% 26,5% 27,3% 29,2% 26,2%
Toekenningen NOW 1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen (Zuid-Holland Zuid; eindstand) 33,4%
Alblasserdam
27,6%
Dordrecht
28,7%
Gorinchem
27,1%
Hardinxveld-Giessendam
33,6%
Hendrik-Ido-Ambacht
22,6%
Hoeksche Waard
18,2%
Molenlanden
26,5%
Papendrecht
27,3%
Sliedrecht
29,2%
Zwijndrecht
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Bron: UWV, Bedrijven- en instellingenregister MRDH/Drechtsteden en LISA
Partner voor bestuur en beleid
Toekenningen NOW 1.0 ZHZ vergeleken Toekenningen NOW1.0-regeling als aandeel van het aantal vestigingen van bedrijven
Toekenningen NOW 1.0-regeling ZHZ, Nederland en arbeidsmarktregio’s Landelijk heeft 29,7% van de bedrijven en instellingen met twee of meer werkzame personen gebruik gemaakt van de eerste NOW-regeling. In de regio Zuid-Holland Zuid lag dit aandeel met 26,2% iets lager. Ook in vergelijking met de nabijgelegen arbeidsmarktregio’s Rijnmond (29,8%), Zuid-Holland Centraal (30,7%) en West-Brabant (31,3%) werd in Zuid-Holland Zuid iets minder vaak van de regeling gebruik gemaakt. Vooral in de arbeidsmarktregio Gorinchem (Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden) is het aantal NOWtoekenningen (19,4%) relatief laag. Dit geldt, zoals we eerder zagen, niet voor de gemeente Gorinchem (28,7%).