Bijlage RIB Chemours-DuPont.pdf

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

Inleiding Uw raad wordt door ons periodiek geïnformeerd over de stand van zaken op de diverse deelterreinen van het dossier Chemours en DuPont. De laatste raadsinformatiebrief over dit onderwerp dateert van 21 april 2020 (RIS 2564343). Deze bijlage geeft inzicht in de ontwikkelingen sindsdien. Doelstelling Door middel van deze raadsinfomatiebrief en bijlage stellen wij uw raad in de gelegenheid kennis te nemen van de laatste stand van zaken van het dossier Chemours en DuPont. Wij richten ons in dit dossier op het zoveel mogelijk terugdringen van de uitstoot van schadelijke stoffen, het ontwikkelen van kennis over deze stoffen, waar nodig door het uitvoeren van (aanvullende) onderzoeken en voor zover noodzakelijk het aanpakken van de gevolgen van het vrijkomen van schadelijke stoffen. Dit doen we in het belang van een gezonde leefomgeving voor onze inwoners en het voorkómen van dit soort situaties in de toekomst. In deze raadsinformatiebrief vindt u: 1. een overzicht van gestuurde documenten die aan uw raad zijn verzonden; 2. de opinie van EFSA over PFAS in voedsel; 3. stand van zaken over vergunningen, toezicht en handhaving; 4. de aansprakelijkstelling van Chemours en DuPont; 5. overige onderzoeken en ontwikkelingen. 1.

Overzicht van tussentijds gestuurde documenten Sinds de vorige raadsinformatiebrief hebben wij de volgende documenten ter informatie doorgestuurd aan uw commissie Fysieke Leefomgeving: 10-04-2020 Brief Provincie Zuid-Holland met de stand van zaken dossier Chemours. 24-04-2020 Kamerbrief d.d. 15 april 2020 over chemische stoffen. 08-05-2020 Gedeputeerden Bom-Lenstra/Vermeulen over lopende vergunningprocedures. 17-09-2020 29-09-2020

EFSA: nieuwsbericht over aanscherping gezondheidskundige grenswaarde van PFAS. Brief Provincie Zuid-Holland over de publicatie van EFSA opinie PFAS, de reactie daarop van RIVM en de stand van zaken dossier Chemours.

18-01-2021

Kamerbrief over de publicatie van de Europese Voedselautoriteit EFSA en de vervolgacties daarop van RIVM. Inclusief de brief van GS van 19-01-2021 over deze publicatie.

2. Opinie EFSA over PFAS in voedsel Wat is de EFSA? De European Food Safety Authority EFSA is een adviesorgaan van de Europese Unie op het gebied van voedselveiligheid. Zij geeft wetenschappelijk advies en communiceert over bestaande en nieuwe risico's in de voedselketen. Dit advies wordt gebruikt bij het opstellen van Europese wetten, regels en beleid en helpt de consument te beschermen. EFSA opinie over vier PFAS-stoffen en het advies van RIVM In 2020 heeft EFSA een nieuwe concept-opinie over PFAS in voedsel gepubliceerd. Het betreft een grenswaarde voor de gecombineerde (opgetelde) blootstelling aan vier PFAS-stoffen, waaronder PFOA. De EFSA-publicatie betreft een opinie en is dus geen nieuwe wet of regelgeving. In Nederland heeft het RIVM deze concept-opinie bestudeerd en heeft op 15 januari 2021 richting de staatssecretaris van IenW een advies gegeven om deze opinie over te nemen. Dit leidt wel tot het aanpassen van Nederlandse regels en richtlijnen over deze stoffen. Het RIVM is nagegaan op welke normen, limieten en toelatingen een nieuwe gezondheidskundige grenswaarde van EFSA doorwerkt. Dit zijn volgens RIVM de kaders voor PFAS in voedsel, voedselverpakkingen, oppervlaktewater, drinkwater, bodem, grondwater en lucht. De brief van de staatssecretaris aan de Kamer d.d. 18 januari 2021 is op dezelfde dag aan uw raad verzonden.

Wat betekent dit voor onze gemeente en regio? Eén van de PFAS-stoffen uit de EFSA-studie is PFOA. DuPont in Dordrecht heeft deze stof tot 2012 gebruikt, uitgestoten en geloosd.Het gebruik van PFOA en PFOS is inmiddels verboden. Maar omdat

1

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

de stof heel langzaam afbreekt, vinden we PFOA nog altijd terug in water en bodem in de omgeving en in het bloed bij omwonenden. Het bedrijf loost nog resten PFOA op beperkte schaal. Daar zijn zoals bij u bekend de afgelopen jaren onderzoeken naar gedaan. De gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden geven, in overleg met het ministerie en de provincie, het RIVM opdracht deze onderzoeken zo spoedig mogelijk opnieuw te beoordelen met de nieuwste inzichten. De nadruk en urgentie ligt daarbij op het moestuinenonderzoek. Uit eerdere onderzoeken kwam het advies om met mate te eten als de moestuin binnen een straal van 1 km van het bedrijf gelegen is. Wij willen dat voor onze inwoners zo snel mogelijk duidelijk is of het eten uit moestuinen mogelijk is. Het RIVM herbeoordeelt de onderzoeken en streeft ernaar om in het tweede kwartaal van 2021 met de conclusies te komen. Wat betekent de EFSA-publicatie voor GenX? Chemours heeft in 2012 het gebruik van PFOA gestaakt en gebruikt in plaats daarvan de GenXtechniek De GenX-stof FRD behoort net als PFOA inmiddels tot de groep zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). FRD is niet nader onderzocht door EFSA in 2020. Wel werkt het RIVM aan een doorvertaling van de nieuwste inzichten naar andere PFAS, zoals FRD. In de vergunning van Chemours is inmiddels vastgelegd dat het bedrijf toewerkt naar een emissiereductie van 99% in 2021.

Wat speelt er nationaal en in Europees verband? In december 2019 is door Kamerlid Kröger cs. een motie ingediend (kst-28089-155 ) om in kaart te brengen welke stappen er gezet kunnen worden om het gebruik, de verwerking en de productie van PFAS terug te dringen. Dit is geregeld in de Europese verordening REACH1. Nederland bereidt samen met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen een voorstel voor om het gebruik van de gehele groep van PFAS-stoffen voor niet-essentiële toepassingen te verbiede. Het college vindt dit een goede ontwikkeling. Het meest effectief tegen de problematiek rond PFAS is een bronaanpak. Een verbod op Europees niveau is daarin een belangrijke stap. 3. Vergunningen, toezicht en handhaving In dit onderdeel gaan wij in op de lopende procedures van vergunningen door de DCMR namens Provincie Zuid-Holland en geven we een overzicht van de controles en aanschrijvingen aan de bedrijven. Onderaan deze paragraaf staat een beknopte samenvatting in de vorm van een tabel. a. Chemours: ambtshalve wijziging; besluit d.d. 16 december 2019 In december 2019 heeft de DCMR met een ambtshalve wijziging op de vergunning de milieuvergunning van Chemours aangescherpt. Op korte termijn betreft dat met name de verlaging van de uitstoot naar de lucht van GenX-stoffen. Vóór 2025 moet Chemours ook de uitstoot van veel andere organische fluorverbindingen fors verlagen.

Wij vinden dit belangrijke stappen in de goede richting. We hadden graag gezien dat dit nog sneller wordt gerealiseerd, maar dat is volgens de DCMR niet in redelijkheid van het bedrijf te eisen. Chemours heeft beroep aangetekend tegen het besluit bij de rechtbank en om een voorlopige voorziening verzocht. De rechtbank heeft uitpraak gedaan in de voorlopige voorziening waardoor een deel van de vergunning nog niet in werking is getreden. De rechtbank heeft nog geen uitspraak gedaan in de bodemprocedure. Zij heeft de Stichting advisering bestuursrechtspraak (StaB) gevraagd een onderzoek in te stellen en de rechtbank een advies te geven. Als het advies klaar is start de bodemprocedure: de rechtbank behandelt dan het beroep. b. Chemours: vergunning "Sequoia" installatie, besluit d.d. 8 juli 2020 DCMR heeft 8 juli 2020 een vergunning afgegeven voor een installatie die de uitstoot van GenXstoffen naar de lucht verder beperkt. Het bedrijf is tegen de beschikking in beroep gegaan en heeft om een voorlopige voorziening verzocht. Het bedrijf is het niet eens met een aantal voorschriften. Hiervoor is nog geen zitting gepland.

1

De Europese REACH-verordening stelt regels voor de registratie, evaluatie, autorisatie en beperken van chemische stoffen die op de markt worden gebracht.

2

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

c. Chemours: FEP-fluorinatie, aanvraag 1 juli 2020 FEP-fluorinatie is een proces dat de FEP-polymeren verder nabewerkt. Bij de FEP-fluorinatie wordt aan het proces fluorgas toegevoegd, waardoor er minder energie nodig is en een daling van de uitstoot plaatsvindt. Eerder heeft het bevoegd gezag voor deze activiteit een tijdelijke vergunning afgegeven op basis van een proefneming. Wij hebben hier advies op gegeven. Chemours vraagt voor dit proces nu een definitieve vergunning aan. Wij hebben deze aanvraag, samen met gemeenten Papendrecht en Sliedrecht, opnieuw door onze vaste adviseur MOB Milieuadvies laten beoordelen. Op basis daarvan hebben wij de DCMR advies gegeven op de aanvraag. In de kern komt dit advies neer op een gedegen monitoringssysteem en het aansluiten van de emissie-eisen op de eisen uit de ambtshalve wijziging onder a. Daarnaast stellen wij vragen over de depositie van stikstof op de Biesbosch omdat er 0,005 mol/ha/jaar stikstoftoename is. Dit betreft de Natuurbeschermingswet. d. Aanvraag revisievergunningen Chemours, DuPont en DOW Splitsing Chemours en DuPont Chemours en DuPont hebben in maart 2018 een aanvraag ingediend voor ieder een nieuwe milieuvergunning, de revisievergunningen. Met deze splitsing krijgt ieder bedrijf een eigen vergunning en is ook verantwoordelijk voor van het eigen bedrijf.

Op dit moment is Chemours vergunninghouder voor alle activiteiten op het terrein. Het traject om te komen tot nieuwe revisievergunning is langdurig en complex, met enorm veel informatie. Wij hebben de huidige aanvraag, in samenwerking met Papendrecht en Sliedrecht, laten beoordelen door MOB Milieuadvies. Op basis van die beoordeling hebben wij advies aan de DCMR gegeven. De kern van ons advies is dat wij in de aanvraag van Chemours onvoldoende inzet en ambitie zien om de uitstoot van schadelijke stoffen zoveel mogelijk en zo snel mogelijk terug te dringen. Daarnaast vinden wij dat Chemours onvoldoende en op onoverzichtelijke wijze informatie geeft over deze schadelijke stoffen en de uitstoot daarvan. Naar verwachting vullen in het eerste kwartaal 2021 de bedrijven ieder voor zich de aanvraag aan en stelt de DCMR in het voorjaar van 2021 deontwerp-beschikkingen op. Verklaring van geen bedenkingen, vvgb De vergunningen passen op onderdelen niet binnen het geldende bestemmingsplan. Door de splitsing van de vergunning zijn er straks formeel twee risicovolle inrichtingen aanwezig, waar dat volgens het bestemmingsplan er slechts één mag zijn. Daarom verzoekt de DCMR de gemeente Dordrecht om een verklaring van geen bedenkingen (vvgb)2 af te geven. Dit is in dit geval een raadsbevoegdheid die alleen gaat over de ruimtelijke inpassing.

De raad kan de verklaring alleen weigeren in het belang dat door het bestuursorgaan dat de verklaring afgeeft wordt beschermd, in dit geval betreft dat een goede ruimtelijke ordening. De DCMR blijft namens de provincie het bevoegd gezag voor de milieuactiviteiten. In de onderhavige aanvragen wordt de situatie na afgifte van de omgevingsvergunningen duidelijker; er is één vergunning per bedrijf, met één set voorschriften die eenduidig en actueel zijn en waardoor beter toezicht kan worden gehouden. Vrijwel gelijktijdig met het nemen van de ontwerp-beschikking door de DCMR leggen wij uw raad de gevraagde verklaring van geen bedenkingen (vvgb) voor. Inhoudelijk houdt deze het volgende in: a. DuPont als tweede risicovol bedrijf op deze locatie ruimtelijk toestaan (RIS nr 2166480). Deze verklaring gaat enkel om de ruimtelijke inpassing en is nodig om te komen tot een separate (ontwerp)revisievergunning voor DuPont; b. in aanvulling hierop heeft de DCMR per brief van 27 januari 2020 aan uw raad ook gevraagd om een vvgb te geven voor het op enkele plekken afwijken van de veiligheidszone-bevi door Chemours (RIS-nummer 2528837). De ontwerp-beschikking voor de revisievergunningen en de ontwerp-vvgb worden gelijktijdig ter inzage gelegd.

2

Een verklaring van geen bedenkingen is een instemming van een ander bestuursorgaan voor het verlenen van de omgevingsvergunning. Zonder de verklaring van geen bedenkingen kan het bevoegd gezag de omgevingsvergunning niet verlenen.

3

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

Splitsing DuPont en DOW In 2019 is DuPont opnieuw gesplitst. Een gedeelte van het bedrijf wordt overgedragen aan Performance Materials Netherlands, verder te noemen 'Dow'. Deze heeft op 1 juli 2020 een revisievergunning aangevraagd voor haar eigen processen. Bij Dow Dordrecht worden kunststoffen (copolymeren) in granulaatvorm geproduceerd door een extrusieproces3. De aanvraag voor de revisievergunning van DuPont is op deze splitsing aangepast. Voor deze aanvraag is MOB gevraagd om de drie gemeenten te voorzien van een advies. Wij hebben de DCMR op 7 januari 2021 het advies gegeven. De kern van het advies is om een verdergaand monitoringssysteem op te zetten dan in de aanvraag wordt aangevraagd. Monitoring is de belangrijkste basis om de emissies te kunnen controleren en de processen tijdig bij te kunnen sturen. De ontwerp-beschikking op deze aanvraag wordt in het voorjaar van 2021 verwacht. Hier hoeft geen vvgb voor te worden afgegeven, omdat Dow geen risicovolle inrichting is. In de onderstaande tabel geven we de samenvatting van de lopende belangrijkste vergunningprocedures weer. Vergunning

Stand van zaken

Toelichting

Chemours 16 december 2019 ambtshalve wijziging

Aanvraag

Het beroep van Chemours ligt bij de rechtbank ter behandeling.

De rechtbank heeft StaB om advies gevraagd.

Chemours Sequoia installatie

Het beroep en de voorlopige voorziening liggen bij de rechtbank Er is nog geen zitting gepland. ter behandeling.

8 juli 2020

Chemours 1 juli 2020 FEP-fluorinatieproces

Op 9 december 2020 hebben wij advies gegeven op de aanvraag. DCMR bereidt de ontwerpbeschikking voor.

MOB heeft de stukken beoordeeld en het advies geformuleerd. Dit in opdracht van Dordrecht, Sliedrecht en Papendrecht.

Chemours revisievergunning

maart 2018

Naar verwachting vult het bedrijf in Q1 2021 de definitieve aanvraag aan. DCMR bereidt de ontwerpbeschikking voor.

Hiervoor wordt t.z.t. een voorstel voor afgifte van een verklaring van geen bedenkingen (vvgb) aan uw raad voorgelegd.

1 juli 2020

In januari 2020 hebben wij advies gegeven op de aanvulling op de aanvraag. De ontwerp-beschikking wordt in voorjaar 2021 verwacht.

MOB heeft de stukken beoordeeld en het advies geformuleerd. Dit in opdracht van Dordrecht, Sliedrecht en Papendrecht.

maart 2018

Naar verwachting vult het bedrijf in Q1 2021 de definitieve aanvraag aan. DCMR bereidt de ontwerpbeschikking voor.

Hiervoor wordt tzt een voorstel voor afgifte van een verklaring van geen bedenkingen (vvgb) aan uw raad voorgelegd.

Dow revisievergunning

DuPont revisievergunning

d. Toezicht en handhaving Er zijn diverse instanties betrokken bij de vergunningverlening aan de bedrijven en het uitvoeren van controles. De provincie Zuid-Holland is bevoegd gezag voor de Omgevingsvergunning en de vergunning Wet natuurbescherming. Rijkswaterstaat is dat voor de Watervergunning. De DCMR is namens de provincie Zuid-Holland verantwoordelijk voor toezicht en handhaving bij de bedrijven Chemours, DuPont en Dow. Dit houdt onder meer in dat de DCMR deze bedrijven controleert op de wettelijke bepalingen uit het Brzo 2015 (Besluit risico's zware ongevallen) het naleven van de voorschriften uit de Omgevingsvergunningen en de van toepassing zijnde regelgeving uit het Activiteitenbesluit. Zowel Chemours als DuPont (die nu nog werken onder één vergunning) zijn Brzo4-bedrijven. Onder het Brzo 2015 vallen bedrijven die met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen werken. De DCMR voert Brzo inspecties uit met de Veiligheidsregio en de Inspectie SZW. Dit gebeurt meerdere keren per jaar.

3

Bij extrusie wordt de grondstof door een vorm geperst, waarna er een kunststof product ontstaat.

4

Besluit Risico's Zware Ongevallen, waar alle zware bedrijven onder vallen. Hiervoor gelden zwaardere voorschriften.

4

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

Last onder dwangsom overslag 'Italiaans' GenX-afval Op 15 en 21 november 2019 hebben wij u met wethoudersberichten geïnformeerd en in april 2020 met een raadsinformatiebrief over de situatie met het 'Italiaans' GenX-afval. Chemours heeft een groot deel van dit uit Italië teruggekeerde afval overgeslagen en voor vernietiging naar Antwerpen afgevoerd. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft geconstateerd dat het bedrijf hiervoor niet de juiste uitvoervergunning had gebruikt. ILT heeft Chemours een dwangsom opgelegd tegen het uitvoeren van afvalstoffen zonder de juiste vergunning. Op 28 augustus 2020 heeft de ILT met de DCMR een administratief onderzoek uitgevoerd naar de afvalstoffenadministratie van Chemours. Doel van dit onderzoek was onder meer om te onderzoeken of Chemours zich houdt aan de verplichting om de aanwezigheid van PFOA en GenX in het afval te vermelden. Tevens diende deze inspectie voor de ILT als hercontrole om na te gaan of Chemours zich heeft gehouden aan de last onder dwangsom en aan de regels over afvalstoffen. Het bedrijf voldeed tijdend de inspectie aan de last onder dwangsom. Na het in werking treden van de derde ambtshalve wijziging van de vergunning controleert de DCMR opnieuw op de nieuwe voorschriften met betrekking ot afvalstromen.

Last onder dwangsom indirecte lozing verontreinigd afvalwater In 2018 is namens Gedeputeerde Staten aan Chemours een last onder dwangsom opgelegd gericht op het beëindigen van de onvergunde indirecte lozing van met PFOA verontreinigd afvalwater. In augustus 2020 is deze last onder dwangsom ingetrokken omdat er de laatste anderhalf jaar geen overtredingen zijn geconstateerd. Door Chemours is eerder wel beroep ingesteld tegen deze last onder dwangsom en de zeven daaropvolgende invorderingsbesluiten. Chemours wilde daarmee de betaling van de dwangsommen tegenhouden. Alle door Chemours aangevoerde beroepsgronden zijn op 20 november 2020 door de rechtbank ongegrond verklaard, met uitzondering van die gericht tegen de hoogte van de dwangsom. Die dwangsom was vastgesteld op € 250.000,- per overtreding. De rechtbank matigt de hoogte van de dwangsom ambtshalve tot € 125.000,- per overtreding. De rechter oordeelde ook, dat het bevoegd gezag in deze kwestie eerder met het bedrijf in overleg had kunnen gaan. Van principieel belang in de uitspraak is dat de rechtbank tot de conclusie komt dat de indirecte lozing van PFOA niet door Chemours is aangevraagd, niet is vergund en daarom een overtreding vormt waartegen handhavend kan (en in beginsel ook: moet) worden opgetreden. 4.

Aansprakelijkstelling In 2018 hebben wij, samen met Papendrecht en Sliedrecht, en later ook gemeente Molenlanden, Chemours en DuPont aansprakelijk gesteld voor de schade die wij hebben geleden, lijden en mogelijk in de toekomst nog zullen lijden door de uitstoot van PFOA en GenX-stoffen. We richten ons voornamelijk op de ontstane bodemverontreiniging en de schade die dat met zich meebrengt. De bedrijven hebben aansprakelijkheid afgewezen. In opdracht van de vier gemeenten bereidt onze advocaat nu de vervolgstappen voor. Wij streven ernaar u hierover binnen een paar maanden nader te informeren. 5. Overige onderzoeken en ontwikkelingen a. Meting GenX (FRD) Voor de directe lozing op water vanuit Chemours/DuPont op de rivier is Rijkswaterstaat verantwoordelijk. Zij meten de waarden in zowel de Beneden-Merwede als de aangrenzende rivieren. De in 2020 gemeten waarden zijn gedaald en ruim lager dan de 2020-normen voor oppervlaktewater en drinkwater. In hoeverre ze ook beneden de mogelijke nieuwe normen als gevolg van de EFSA opinie liggen blijkt later dit jaar. b. Risico's voor zwemmen en vis eten uit oppervlaktewater Voor de kwaliteit van het oppervlaktewater is het Waterschap Hollandse Delta WSHD verantwoordelijk. Vanuit verschillende meetpunten, waaronder één nabij Chemours wordt onder andere het gehalte PFOA regelmatig gemeten.

De grenswaarden worden meegenomen in het onderzoek dat RIVM houdt naar aanleiding van de EFSA-publicatie onder punt 1 van deze raadsinformatiebrief.

5

Bijlage bij raadsinformatiebrief d.d. 9 februari 2021 met stand van zaken dossier Chemours / DuPont

c. Beeld uit de wijk Vanwege de corona-beperkingen is er het afgelopen jaar weinig activiteit geweest in de wijk. Wel wordt er gewerkt aan een tweede toegangsweg tot de wijk voor de hulpdiensten. Er zijn geen klachten uit de wijk ontvangen over de fabriek. d. Communicatie Wij blijven ons inzetten voor overleg, afstemming en gesprek met de betrokken overheden, de bedrijven en de wijk. Via www.dordrecht.nl/pfoa blijven we informatie over dit dossier publiceren. Daarnaast zetten we waar passend ook andere gemeentelijke kanalen in, zoals Gemeentenieuws en social media. Op onderwerpen informeren we doelgroepen rechtstreeks. Wij blijven uw raad periodiek informeren over de stand van zaken op dit dossier. Wanneer er tussentijds informatie komt, sturen wij dit door aan de leden van de commissie Fysieke Leefomgeving.

0-0-0-0

6