Bijlage Raadsvoorstel meicirculaire 2024.pdf
Tekst van het document
Gemeentefonds Dordrecht
Wijzigingen uitkeringen Circulaire mei 2024 Chris Karsten (cm.karsten@dordrecht.nl) 16-08-2024
1. Overzicht van uitkeringen Deze rapportage voor gemeente Dordrecht is automatisch gegenereerd op basis van data uit het pakket Gemeentekas. De gepresenteerde getallen en de toelichting daarop betreffen de mutaties tussen de circulaires december 2023 en mei 2024. Wij hebben dit rapport waar nodig aangevuld met toelichtende informatie. Bij de toelichtingen op de mutaties is ook de voorgestelde verwerking in de Dordtse begroting toegevoegd. Op 27 mei 2024 is de meicirculaire van het gemeentefonds gepubliceerd. In dit overzicht informeren wij u over de financiële effecten voor de jaren 2024 t/m 2028. Totaal uitkeringen per circulaire in constante prijzen (basisjaar 2025)
De financiële ruimte in koopkracht (constante prijzen) is ten opzichte van de decembercirculaire 2023 voor alle jaren toegenomen. Vanaf 2026 is de opschalingskorting vervallen en de integratie-uitkeringen Participatie en Beschermd wonen zijn geïndexeerd. Daarnaast zijn extra middelen voor diverse taakmutaties opgenomen en enkele eerder incidenteel verstrekte bijdragen structureel gemaakt. Het effect op het begrotingssaldo wordt aan het eind van dit document toegelicht. In de grafiek is zichtbaar dat het ravijn vanaf 2026 nog steeds bestaat aangezien de uitkering in reële termen daalt van zo'n € 380 miljoen in 2025 (decembercirculaire 2023) naar zo'n € 360 miljoen in 2026 (meicirculaire 2024). Het gat is wel iets kleiner geworden. Het grootste gedeelte van dit effect is al verwerkt in de Perspectiefnota 2025 van de gemeente Dordrecht o.b.v. verwachtingen die bekend zijn gemaakt in de Voorjaarsnota van het Rijk. Bij deze meicirculaire zien we de concrete uitwerking hiervan en treden enkele verschillen. Ook wordt bij dit voorstel het effect op het lopende jaar 2024 volledig verwerkt.
2
2. Specificatie van wijzigingen Bedragen x € 1.000 Groen = op begrotingsprogramma (* naar reserve) Blauw = naar resultaat Bruin = op stelpost Zwart = Begr'24/PPN ‘25
1. Uitkering
2024
2025
2026
2027
2028
1
Aanpassing verdeelmaatstaf OZB 2025
-850
-850
-850
-850
2
Armoedebestrijding kinderen
-14
-14
-14
-14
3
Beschermd wonen
2.312
2.313
2.313
2.313
4
Besparingsverlies Jeugd
5
Bodembescherming
311
311
311
311
6
BRP experiment
7
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg
8
Compensatieregeling Voogdij 18+
236
231
232
234
9
Correctie extrapolatie participatie
10
Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden
371*
11
Einde lening inburgeringsplichtig
11
12
Ex ante Impactanalyse NPLV
12
13
Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen
17
14
Handelsregister
-7
15
Handhaving energielabel C kantoren
16
Jeugd
17
Jeugdhulp aan kinderen in een AZC
18
Ketensysteem jeugd
19
Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen
20
Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+
12
21
Maatschappelijke begeleiding
5
22
Nationaal actieplan dakloosheid
775
23
Participatie
24
Regionale doelgroepspecifieke aanpak
137
25
Uitvoeringskosten Omgevingswet
365
26
Voorschoolse voorziening peuters
1
2.311
1.551 2.124 311 2 -205
66 377*
368*
371
374
-3
-3
-3
-3
1
1
1
-525
-525
-525
-525
0
0
0
0
0
-5
-5
12
12
12
12
775
775
775
775
1.331
1.325
1.280
1.242
137
137
1
1
1
1
-109
1.319 665
3
Uitkering
2024
2025
2026
2027
2028
27
Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende criminaliteit
35
28
Werkdrukverlaging Jeugdbescherming
220
227
221
223
225
2.851
3.903
4.332
1.326
-1.034
2.000
4.000
6.000
7.340
7.278
7.610
17.975
16.731
16.738
29
30
Wijziging acress/uitkeringsfactor
Wmo hulpmiddelen Totaal
500
713
32
48
9.626
12.661
Groen = op begrotingsprogramma (* naar reserve) Blauw = naar resultaat Bruin = op stelpost Zwart = Begr'24/PPN ‘25
In bovenstaande tabel is door middel van kleuren aangegeven hoe we de mutatie van middelen verwerken in de Dordtse begroting. Middelen die naar de programmabegroting gaan worden benut voor de uitvoering van het programma/de genoemde activiteiten. Voor de middelen die op de stelposten worden gezet volgt op een later moment een bestedingsvoorstel aan de raad. De middelen die niet gebruikt worden leiden tot een verbetering van het begrotingssaldo. Deze mutaties worden voor 2024 met dit voorstel verwerkt vooruitlopend op de Bestuursrapportage 2024. Voor 2025 e.v. worden de aanpassingen verwerkt in de Begroting 2025 waarbij ervan wordt uitgegaandat de raad dit voorstel op dat moment conform besloten heeft. De bedragen in zwart zijn al verwerkt in de Begroting 2024 en Perspectiefnota 2025 en leiden dus niet tot een begrotingswijziging. Een inhoudelijke toelichting op de mutaties is opgenomen in hoofdstuk 3.
4
3. Toelichting op de wijzigingen en voorgestelde verwerking 1.
Aanpassing verdeelmaatstaf OZB 2025
Elk jaar wordt de ontwikkeling van de landelijke WOZ-waarden verwerkt in de rekentarieven van het gemeentefonds. Op basis van informatie van de Waarderingskamer wordt de marktontwikkeling ingeschat: voor woningen 3,5%, voor niet-woningen 1,25%. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2025 om een correctie van - € 850.422. Deze hogere korting op het gemeentefonds houdt verband met een toename van het aantal gebouwde woningen. Het Rijk kort de uitkering gemeentefonds voor zo'n 70% van de potentiële OZB-opbrengst, als verondersteld eigen verdienvermogen van de gemeente. Het bedrag wordt verwerkt in de Begroting 2025 t.l.v. het begrotingssaldo.
2.
Armoedebestrijding kinderen
De uitkering is geactualiseerd op basis van recente gegevens. Voor de gemeente Dordrecht gaat het vanaf 2025 om een korting van € 14.062. Voorstel Voorgesteld wordt dit bedrag te verrekenen met de (extra) middelen voor het armoedebeleid (zie ook voorstel 10) en deze korting te verwerken op het begrotingsprogramma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht.
3.
Beschermd wonen
De uitkering voor Beschermd Wonen is geactualiseerd op nieuwe gegevens en loon- en prijsbijstelling. Voor de gemeente Dordrecht als centrumgemeente gaat het in 2024 om een bedrag van € 2.311.043 structureel. Voorstel Dit extra te ontvangen bedrag betreft inflatiecorrectie naar prijspeil 2024. In de Begroting 2024 en Perspectiefnota 2025 zijn de budgetten voor beschermd wonen en opvang nog niet geïndexeerd. Via de meicirculaire 2024 wordt de ruimte hiervoor ontvangen. Deze middelen worden nu toegevoegd aan het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht. Bij de Bestuursrapportage 2024 wordt bezien of er financiële ruimte is die kan vrijvallen. Eventuele ruimte wordt gedeeld met de regiogemeenten.
4.
Besparingsverlies Jeugd
Omdat de landelijke maatregelen nog niet zijn geïmplementeerd wordt de besparing op jeugd uit het coalitieakkoord Rutte IV in 2025 niet gerealiseerd. Om die reden wordt de eerdere korting van € 500 miljoen op het gemeentefonds voor 2025 teruggedraaid. Voor de gemeente Dordrecht gaat het om € 3.675.006. Het bedrag is in feite geen extra geld voor jeugd, maar het terugdraaien van de aangekondigde korting op jeugd. Voor deze besparingstaakstelling was in de Dordtse begroting een korting op het programma jeugd opgenomen. Deze is vervolgens voor € 2,1 miljoen geconcretiseerd met lokale maatregelen. De resterende taakstelling van € 1,6 miljoen zou met maatregelen van het rijk worden ingevuld, die nu uitblijven. De verwachting is dat het kabinet deze korting structureel gaat schrappen, maar hierover biedt de meicirculaire nog geen uitsluitsel. Vanaf 2026 blijven de volledige taakstellingen in de programmabegroting van jeugd dus staan. Voorstel Voorgesteld wordt de taakstellende korting van € 2,1 miljoen, en de daarbij behorende maatregelen, op het programma jeugd te laten staan. Daarnaast vormen we vanuit de eenmalig ontvangen rijksmiddelen voor 2025
5
een centrale stelpost van € 2,1 miljoen, voor het geval de besparingen op het gebied van jeugdzorg alsnog blijken tegen te vallen. 5.
Bodembescherming
Dit betreft een correctie van de tegemoetkoming in de kosten van het ambtelijk apparaat dat zorgdraagt voor het uitvoeren van de taken uit de Wet bodembescherming (sanering of risicobeheersing). Voor de gemeente Dordrecht gaat het vanaf 2024 om een bedrag van € 311.080. Voorstel Voorgesteld wordt de middelen structureel (tot 2030) toe te voegen aan het programma Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht. Hiervan € 149.000 wordt ingezet via de Omgevingsdienst ZHZ en € 162.080 wordt ingezet op het project uitvoering van de Wet Bodem Bescherming (WBB).
6.
BRP experiment
Gemeenten moeten actief berichten gaan versturen aan inwoners van de gemeente over (nieuwe) inschrijvingen op een woonadres. Veel gemeenten doen dit al. Het experiment moet uitwijzen of deze verplichting tot extra uitvoeringslasten en kosten leidt. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 2.401. Voorstel Bedragen kleiner dan € 10.000 worden in de begroting 2025 verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's).
7.
Compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg
De Wet wijziging woonplaatsbeginsel heeft in hogere kosten in 2022 en 2023 geresulteerd. Om gemeenten daarvoor te compenseren heeft het ministerie van VWS een compensatieregeling opgezet. Een deel daarvan wordt gefinancierd door de algemene uitkering te verlagen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een korting van € 205.326. Voorstel De korting van € 205.000 kan naar verwachting niet vanuit het onderdeel jeugd worden opgevangen omdat Dordrecht heeft waarschijnlijk geen recht op een deel van de compensatieregeling. Er is door de GR DG&J wel een aanvraag ingediend. De bedragen die bij alle gemeenten gekort worden gaan naar een beperkte aantal gemeenten die (wel) in aanmerking komen voor compensatie. Voorgesteld wordt de korting daarom te verrekenen met het begrotingsresultaat 2024. Indien alsnog compensatie wordt ontvangen leidt dat tot een voordeel op een later moment.
8.
Compensatieregeling Voogdij 18+
Het resterend bedrag van de compensatieregeling Voogdij 18+ wordt verdeeld over alle gemeenten. Voor de gemeente Dordrecht gaat het om een bedrag van ruim € 230.000. Voorstel Aangezien deze (extra) lasten al via de begroting 2025 van de GR DG&J in de Dordtse begroting zijn verwerkt stellen we voor om deze middelen vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingsresultaat.
6
9.
Correctie extrapolatie participatie
Dit betreft een compensatie voor stijgende kosten van twee onderdelen van Participatie. Het betreft Wajong en Regulier werk. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2028 om een bedrag van € 65.644. Voorstel We stellen voor om deze middelen vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingsresultaat, aangezien deze (extra) lasten al via de begroting 2025 van de GR Sociaal in de Dordtse begroting zijn verwerkt. 10. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Het Rijk heeft besloten de (incidentele) middelen uit 2023 bedoeld voor een betere dienstverlening op het gebied van armoede en schulden vanaf 2024 structureel toe te kennen. Gemeenten zijn hierdoor in staat activiteiten uit te breiden, zoals het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 371.407. Voorstel De gemeente Dordrecht heeft de incidentele middelen 2023 van dit onderdeel gefaseerd ingezet ter (gedeeltelijke) dekking van het programma Samen tegen Armoede 2023-2026. Het overige deel is tot en met 2026 gedekt uit de reserves politiek akkoord 2022-2026. Doordat het Rijk nu de middelen structureel beschikbaar stelt, kan het huidige programma Samen tegen Armoede na 2026 deels geborgd worden voor langere tijd.
De extra middelen zijn echter niet voldoende om het huidige armoede- en schuldenbeleid volledig te kunnen doorzetten na 2026. Het armoede- en schuldenbeleid richt zich hiermee (preventief) op het voorkomen van chronische stress en daarmee samenhangende gezondheidsverschillen bij mensen met geldzorgen. Hiermee voorkomen we zwaardere problematiek in het sociaal en medisch domein. Wij stellen derhalve voor de nu beschikbare gekomen middelen vanaf 2027 toe te voegen aan het begrotingsprogramma Gezond, Sociaal en Zorgzaam zodat een deel van het armoedebeleid uit het politiek akkoord ook na 2026 kan worden voortgezet. Verder stellen wij voor de middelen 2024-2026 toe te voegen aan de reserve politiek akkoord-armoede. De raad kan zo op een later moment afwegen op welk niveau zij het armoedebeleid na het huidige politiek akkoord wenst door te zetten. 11. Einde lening inburgeringsplichtig Gemeenten kunnen met deze middelen inburgeraars begeleiden die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 11.156. Voorstel De activiteiten op dit gebied worden uitgevoerd door de GR sociaal kunnen binnen het al begrote bedrag worden uitgevoerd. We stellen voor dit bedrag vrij te laten vallen ten gunste van het begrotingsresultaat. 12.
Ex ante Impactanalyse Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Deze bijdrage is bedoeld voor het actualiseren van een eerder uitgevoerde analyse in het kader van het interbestuurlijk programma Leefbaarheid en Veiligheid in Stedelijke Focusgebieden. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 12.389. Voorstel We stellen voor dit bedrag toe te voegen aan het programma Levendig, leefbaar en Veilig Dordrecht. De middelen worden ingezet om met behulp van een extern bureau de analyse te maken en op basis daarvan Rijksmiddelen voor het programma Dordt West te kunnen krijgen.
7
13. Gemeentelijke antidiscriminatie voorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV's) werken samen aan preventie van discriminatie op lokaal niveau. Het ministerie van BZK werkt aan een stelselherziening voor de ADV's. Vooruitlopend daarop worden extra middelen beschikbaar gesteld om meer aan preventie te kunnen doen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 17.044. Voorstel Voorgesteld wordt de extra incidentele middelen voor 2024 toe te voegen binnen het begrotingsprogramma Gezond, Sociaal en Zorgzaam om de uitbreiding van taken te kunnen vormgeven.
14. Handelsregister Gemeenten dragen bij aan de kosten van (het gebruik van) het Handelsregister van de KvK. De bijdragen vanaf 2024 zijn structureel verwerkt, waarbij 2023 verwerkt is in uitkeringsjaar 2024. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een korting van € 6.839. Voorstel Bedragen kleiner dan € 10.000 worden in de begroting 2025 verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's).
15. Handhaving energielabel C kantoren Een kantoor moet energielabel C of beter hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. Rijk en gemeenten vinden dat toezicht en handhaving voortvarend moeten worden opgepakt. In een eerdere circulaires is voor de periode 2023 t/m 2025 al extra geld voor opgenomen. De nu toegekende middelen betreffen de periode daarna. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2026 om een bedrag van € 803. Voorstel Bedragen kleiner dan € 10.000 worden in de begroting 2025 verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's). 16. Jeugd Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) heeft een actieplan Voortijdig School-verlaten opgesteld, waarin scholen en gemeenten verplicht samenwerken. Hiervoor wordt extra geld beschikbaar gesteld wat met bestaande budgetten wordt gebundeld. Vanuit het gemeentefonds worden daarvoor middelen overgeheveld naar het ministerie van OCW. Voor Dordrecht gaat het vanaf 2025 om een korting van € 525.469. Voorstel Wij stellen voor deze korting op de stelposten te zetten, in afwachting van een besluit van het ministerie OCW over hoe zij de middelen gaan aanwenden. Mogelijk ontvangt Dordrecht nog steeds dezelfde bijdrage, maar niet meer via het gemeentefonds.
17. Jeugdhulp aan kinderen in een AZC Deze uitkering is geactualiseerd op basis van nieuwe gegevens. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 272. Voorstel
8
Bedragen kleiner dan € 10.000 worden verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's).
18. Ketensysteem jeugd Gemeenten moeten in 2024 en 2025 meer bijdragen aan het gebruik van de ketensystemen, noodzakelijk om uitvoering te kunnen geven aan wettelijke taken zoals de uitvoering van de Jeugdwet. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 en 2025 om een korting van € 4.893. Voorstel Bedragen kleiner dan € 10.000 worden verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's).
19. Landelijke Vreemdelingen Voorzieningen De pilot voor de Landelijke Vreemdelingen Voorziening is verlengd tot 31 december 2024. De pilot wordt bekostigd door Rijk en gemeenten. Het aandeel van gemeenten wordt daarom gekort op de algemene uitkering. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van - € 108.901. Voorstel Binnen de programmabegroting is geen ruimte om deze korting uit op te vangen. Voorgesteld wordt deze korting te verrekenen met het begrotingsresultaat 2024.
20. Loon- en prijsbijstelling Voogdij 18+ Dit betreft een loon- en prijsbijstelling. Voor de gemeente Dordrecht gaat het vanaf 2024 om een bedrag van bijna € 12.000. Voorstel We stellen voor om de middelen toe te voegen aan het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam ter dekking van gestegen kosten die nog niet in de begroting 2024 zijn voorzien.
21. Maatschappelijke begeleiding Deze middelen zijn bestemd voor de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 4.740. Voorstel Bedragen kleiner dan € 10.000 worden in de begroting 2025 verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's).
22. Nationaal actieplan dakloosheid Om dakloosheid te voorkomen, wordt ingezet op de ombouw en afbouw van maatschappelijke opvang en het realiseren van woonplekken met passende ondersteuning. De uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten maatschappelijke opvang/beschermd wonen. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 775.205. Voorstel Deze uitkering van het Rijk was incidenteel en wordt via de meicirculaire 2024 structureel gemaakt. De raad heeft bij de meicirculaire 2023 besloten over de inzet van deze middelen voor 2023. Voorgesteld wordt deze
9
aanpak structureel te maken en de middelen toe te voegen aan het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht. Eventuele overschotten worden regionaal gedeeld, als onderdeel van Beschermd wonen en Opvang.
23. Participatie De uitkering wijzigt op basis van verschillende ontwikkelingen: 1) een tegemoetkoming voor de sociaal ontwikkelbedrijven, 2) een verhoging van de rijksbijdrage beschut werk en 3) enkele technische correcties en een loon- en prijsbijstelling. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 1.983.988. Voorstel tegemoetkoming ontwikkelbedrijven Het is op dit moment nog niet duidelijk of en hoeveel de GR sociaal, onderdeel Drechtwerk, extra nodig heeft voor het sociaal ontwikkelbedrijf. Het rijk heeft hiervoor eenmalig € 665.470 beschikbaar gesteld. Wij stellen voor, in afwachting op een voorstel van het bestuur van de GR Sociaal, dit bedrag te reserveren op een stelpost. Mogelijk lukt het niet de middelen geheel in 2024 tot uitvoering te brengen en wordt later een voorstel gedaan om dit via de resultaatbestemming voor uitvoering 2025 beschikbaar te houden. Voorstel beschut werk en technische correcties Op basis van de Begroting 2025 van de GR Sociaal zijn de budgetten van Drechtwerk en beschut werk al geïndexeerd en voldoende om het reguliere programma te kunnen uitvoeren. Voorgesteld wordt de extra middelen ten gunste van het begrotingsresultaat te laten komen.
24. Regionale doelgroepspecifieke aanpak Om statushouders en andere kwetsbare doelgroepen extra te ondersteunen om kansen op de arbeidsmarkt te benutten, is in 2023 budget ter beschikking gesteld aan elke arbeidsmarktregio. Om de aanpak te continueren en borgen wordt in 2024 tot en met 2026 een uitkering verstrekt. Voor de gemeente Dordrecht gaat het om een bedrag van € 136.659. Voorstel Wij stellen voor, in afwachting op een voorstel van het bestuur van de GR Sociaal over de specifieke inzet van deze middelen, dit bedrag te reserveren op een stelpost. Mogelijk lukt het niet de middelen geheel in 2024 tot uitvoering te brengen en wordt later een voorstel gedaan om dit via de resultaatbestemming voor uitvoering 2025 beschikbaar te houden.
25. Uitvoeringskosten Omgevingswet Gemeenten maken kosten om te voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Deze uitkering is bedoeld ter compensatie van deze kosten. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 364.963. Voorstel Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan het programma. De GR Omgevingsdienst ZHZ gaat in 2024 met dit budget ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen.
26. Voorschoolse voorziening peuters De uitkering is geactualiseerd op basis van recente gegevens. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 959. Voorstel
10
Bedragen kleiner dan € 10.000 worden in de begroting 2025 verwerkt in het begrotingsresultaat (en niet toegevoegd aan de programma's). 27. Weerbare gemeenschappen tegen ondermijnende criminaliteit De georganiseerde criminaliteit ondermijnt onze rechtsstaat en zet de veiligheid van onze samenleving onder druk. De gemeente ontvangt deze bijdrage voor het uitvoeren van activiteiten in het kader van het weerbaar maken van gesloten gemeenschappen tegen ondermijning. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 35.000. Voorstel We stellen voor dit bedrag in te zetten voor weerbare gemeenschappen in Dordt West. Daarbij wordt ingezet op het vergroten/versterken van de veerkracht en weerbaarheid van de ouders en de ouderbetrokkenheid bij school. Ouders krijgen de mogelijkheid een training te volgen en elkaar te ontmoeten. Dit zal laagdrempelig plaatsvinden vanuit de eigen taal en cultuur. Hierdoor worden ouders geholpen bij hun opvoedkundige vragen rondom het weerbaar maken van hun kinderen. 28. Werkdrukverlaging Jeugdbescherming Gezien de hoge werkdruk en wachtlijsten in de jeugdbescherming is besloten om vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bij te dragen aan werkdrukverlaging. Het bestuurlijk akkoord hierover is van kracht tot aan de implementatie van een nieuwe wettelijke regeling (vanuit Toekomstscenario of Hervormingsagenda).
Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 219.938. Vanaf 2025 is nagenoeg hetzelfde bedrag toegekend aan de gemeente Dordrecht. Voorstel We stellen voor om de middelen van jaarschijf 2024 toe te voegen aan het programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam, omdat tarieven zijn opgelopen en de begroting 2024 hier nog geen rekening mee hield. Voor de overige jaren stellen wij voor de middelen te reserveren onder de stelposten, in afwachting van de ontwikkeling van de jeugdzorgkosten. 29. Wijziging accres/uitkeringsfactor De uitkeringsfactor wijzigt fors door verschillende ontwikkelingen, zowel in positieve als negatieve zin. De wijziging van de financieringssystematiek van het gemeentefonds wordt versneld ingevoerd. Dit wordt voor sommige jaren gecompenseerd, maar voor 2025 slechts ten dele. Vanaf 2026 wordt (de oploop van) de opschalingskorting definitief geschrapt. De loon- en prijsontwikkeling op basis van de CPB-raming is lager dan verwacht bij de Miljoenennota. Dit leidt ook tot een lagere kostenontwikkeling bij gemeenten en een aanpassing van de uitkering. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 per saldo om een bedrag van € 3.351.168. De bedragen zijn de verschillen tussen de decembercirculaire 2023 en de meicirculaire 2024. Een deel van deze verschillen is al in de begroting van Dordrecht verwerkt.
Bij de Perspectiefnota 2025 is op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk al een inschatting gemaakt van de accresontwikkeling en op dat moment was ook bijvoorbeeld het schrappen van de opschalingskorting al bekend. Ook is in 2024 een stelpost opgenomen voor het effect van de groei van het aantal woningen van € 500.000. Deze groei is ook verwerkt in de berekening van de meicirculaire 2024 en wordt hiermee verrekend. In de berekening van de wijziging accres/uitkeringsfactor is gerekend met het prijsdeel bbp voor het bepalen van de benodigde indexeringsruimte in de meerjarenbegroting van Dordrecht. Op basis daarvan is er vanaf 2026 cumulatief zo'n € 7 miljoen beschikbaar gehouden voor toekomstige inflatiecorrectie. Los van de al verwerkte bijstellingen en het prijsdeel is er nog enige ruimte over. Dit bestaat enerzijds uit ruimte vanuit het volumedeel bbp en anderzijds effecten vanuit de uitkeringsfactor. De uitkeringsfactor daalt over het algemeen in de jaren doordat het rijk het beschikbare bedrag deelt door de aantallen van de maatstaven. Als die aantallen toenemen krijgen de gemeenten een lager bedrag per eenheid ('een kleiner stukje van de taart'). Hierdoor treedt herverdeling op tussen groeigemeenten en krimpgemeenten.
11
Het totale accres effect zonder het prijsdeel is:
Voorstel Terugkijkend zien we dat jaarlijks grotere bedragen nodig zijn om de koopkracht in de begroting op peil te houden. We zien ook dat verwachte loonontwikkelingen met 4% veel hoger ligt dan het pbbp van 2,5%. Om bij komende perspectiefnota's niet telkens nieuwe tekorten door prijsontwikkeling op te moeten voeren stellen we voor cumulatief jaarlijks € 2 miljoen van het accres te reserveren op de stelpost ter dekking van reële prijsstijgingen (boven de 2,5% pbbp), areaaluitbreiding en/of andere autonome ontwikkelingen die leiden tot kostenstijging. 30. Wmo hulpmiddelen Het scheiden van wonen en zorg in de Wet Langdurige Zorg sinds 2013 leidt bij gemeenten tot meerkosten in de Wmo. Daarom worden middelen overgeboekt vanuit het budget Wet Langdurige Zorg naar het gemeentefonds. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 32.430 en in 2025 om een bedrag van € 48.153. Voorstel We stellen voor om de voornoemde middelen vrij te laten vallen, omdat de kosten voor WMO-hulpmiddelen al zijn verwerkt in onze Perspectiefnota 2025.
4. Overige wijzigingen (stelposten) Er is nog een aantal mutaties op het begrotingssaldo in dit voorstel opgenomen die niet direct uit de meicirculaire voortkomen, maar voortkomen uit eerdere circulaires of gewijzigde inzichten. Deze zijn hieronder toegevoegd, zodat de totale mutatie van het begrotingssaldo zichtbaar wordt. De toelichting op deze posten is verder opgenomen. Bij eerdere circulaires zijn middelen op een stelpost opgenomen. Voor de volgende onderdelen doen wij middels dit raadsvoorstel een voorstel voor de verwerking ervan.
Bijzondere bijstand en vroegsignalering (sept 2023) Het kabinet stelde in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag was in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. In 2024 is eveneens € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. Voor de gemeente Dordrecht gaat het in 2024 om een bedrag van € 462.175. Voorstel We stellen voor om deze incidentele middelen toe te voegen aan de reserve politiek akkoord Armoede, om voldoende middelen voor de uitvoering van het huidige beleid op langere termijn te kunnen waarborgen. Indexering Drechtwerk Bij nadere analyse van de meerjarenbegroting van Drechtwerk hebben wij geconstateerd dat deze is opgesteld in lopende prijzen. Dat betekent dat ook de te verwachten inflatie voor de komende jaren 2025-2028 al is verwerkt in de kostenramingen in de Begroting van de GR Sociaal. Omdat op dit onderdeel de compensatie voor die jaren later vanuit het rijk bekend wordt gemaakt, nemen we hiervoor een nog te ontvangen post op. Op die manier worden de lasten en de baten op dit onderdeel op een gelijke manier begroot. Deze correctie leidt tot een
12
verbetering van het begrotingssaldo in het laatste jaar van zo'n € 2 miljoen structureel (extra te verwachten opbrengst ten opzichte van de begroting 2024).
Inzet stelpost Regionale energiestrategie (sept 2023) Voorgesteld wordt de structurele middelen voor de regionale energiestrategie (€ 274.187) toe te voegen aan het begrotingsprogramma Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht. In de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) beschrijft elke energieregio de eigen keuzes en afwegingen in relatie tot de energietransitie. Voor de ondersteuning van dit proces en de uitvoering van de RES ontvangt iedere energieregio jaarlijks middelen van het Rijk. De gemeente Dordrecht geeft in nauwe samenwerking met de regionale partners uitvoering aan de RES. Daarnaast geeft Dordrecht ten behoeve van de energieregio Drechtsteden invulling aan de financiële administratie. Naast de zeven gemeenten in onze regio, maken ook de provincie Zuid-Holland en de waterschappen Rivierenland én Hollandse Delta deel uit van onze energieregio. De aan de energieregio Drechtsteden toegekende middelen van € 274.187 zullen worden besteed aan activiteiten die bijdragen aan de realisatie van de doelstelling die in het kader van de regionale energietransitie zijn vastgesteld. Dit betreft o.a. het ondersteunen bij complexe vraagstukken en het initiëren, stimuleren en aanjagen van innovaties. Een voorbeeld hiervan is de aanpak die is ontwikkeld om netcongestie tegen te gaan en energiecoöperaties op bedrijventerreinen te faciliteren.
Hierbij worden bijvoorbeeld middelen besteed aan het gebruik en de doorontwikkeling van een digital twin. Daarnaast betreft dit het ontwikkelen en ondersteunen van regionale communicatie, het faciliteren van de (boven)regionale samenwerking tussen de gemeenten en (overheids)partners, het onderhouden van de (externe) netwerken én het lobbyen op middelen, wetgeving en randvoorwaarden. Inzet stelpost Wet open Overheid (mei 2021) Voor de uitvoering van de Wet Open Overheid heeft het Rijk € 176.000 oplopend naar structureel € 289.000 beschikbaar gesteld. De uitvoering van deze wet vraagt om een aanpassing van systemen en werkwijzen en extra personele inzet. Wij stellen voor de beschikbare middelen op te nemen in het programma Financiën van Dordrecht (onder het onderdeel overhead) om invulling te kunnen geven aan deze extra taak.
Financieel effect meicirculaire begrotingssaldo 2024 Wanneer we bovenstaande voorstellen financieel samenvatten dan heeft de meicirculaire 2024 een positief effect op het begrotingssaldo. Dit zal worden verwerkt bij de begroting 2025.
13
5. Tenslotte Naar de toekomst In de afgelopen jaren is een groot aantal specifieke uitkeringen ontstaan. Er wordt een plan uitgewerkt om dit aantal te verminderen en zo ook de verantwoordingslasten van gemeenten te verlagen. Hiertoe wordt de totale SPUK-omvang met 10% gekort. Daarnaast gaan Rijk en gemeenten gezamenlijk werken om de beheersbaarheid van de Wmo-kosten te borgen en het openeinde-deel van deze regeling te beëindigen.
14