Bijlage bij beantwoording techn.vr. GroenLinks - 20200325_Dordrecht_GroeneBlauwe-Visiekaart_DEF.pdf

Het

Noord

GROENBLAUW EILAND van DORDRECHT

VISIEKAART

Beneden Merwede

Kloostertuin

1e Merwedehaven

2e Merwedehaven

Wantij 3e Merwedehaven

Wantijpark

EILAND van DORDRECHT

Park Merwestein

Park Merwepolder

Het s

Sportpark Stadspolder

de

M

aa

De Dordse Biesbosch

Ou

Raamkilplantsoen

Weizigtpark

Sportpark Reeweg

VISIEKAART GROENBLAUW

Louterbloemen Sportpark Krommedijk

‘t Koeienveld

Bilderbos

Dubbelmondepark

Park de Hoven

Spoorpark

n ave

lle

Dubbelsteynpark Stevenshof

nah

Ma

Overkamppark

Julia

Gat

Wilhelminahaven

Kop van t’Land

Groenblauwe verbindingen zorgen ervoor dat de stad gereed is voor het veranderd klimaat en het stimuleert de biodiversiteit en

Wielwijkpark

houdt de stad gezond en aantrekkelijk. Er wordt geïnvesteerd in robuuste groene (natuur) en blauwe (water) verbindingen. De dragers zijn de twee voor de stad kenmerkende gebieden: het Wantij en de Dordwijkzone, plus en fijnmazige vertakkingen

Sterrenburgpark

zoals de dijklinten, killen, lanen en grote parken die het groen tot

Sportpark Schenkeldijk

Nieuwe Dordse Biesbosch

aan de voordeur van iedere Dordtenaar brengen.

Rustenburgpark Oostkilpark Nieuwe Merwede

Legenda

Wittensteinpark

Groenblauwe Structuren regio

Infraberm

De Nationaal Park Biesbosch

Sportveld Volkstuin

Natuurlijk getijdenlandschap

Speeltuin

Louisa- en Cannemanspolder

School Historisch relict Griendheuvel

Industrieel getijdenlandschap /

Boerderij

Havenkades en getijdeparken

Verblijfsplek Recreatief uitzichtpunt Brug Fauna passage

Dordtsche Kil

Historische binnenstad

Treinstation/ bestaand - nieuw

Speelbos de Viersprong

Waterbus / Watertaxi halte

eiland

Park & Ride Deelfietsen - Nextbike Hoofdfietsroute

Dijklinten

Fietspadennet onderliggend Wandelpad Kanoroute Struinpad

Killen

Natura 2000 grens Bebouwd gebied Bos

Het Wantij

Moeraszone Recreatief groen Agrarisch gebied Bomen

Dordwijkzone

Binnendijks water Buitendijks water Harde kade Hoofdwegen / Snelweg

Reelijnen

Spoorlijn

Activiteiten Natuurspeeltuin

Binnenhoven

Lokale speeltuin Stadsboerderij Picknickzone Buitensporten

Buitenplaatsen

Wandelen Informatiecentrum Jachthaven Kanoën

Monumentale boomstructuren

Vogelspotplek Café / horeca Hondenuitlaatgebied Museum

Parel polder de Biesbosch

Dagrecreatiegebied Zwemmen Manege

wijk

Scouting Camping Strand Aanmeersteiger

Wijkpark

Golfterrein

Nieuwe Hollands Diep

Sterren kijken Watersport Visvangst

Buurtgroen

Markt Boomgaard

1km

N

Gezonde leefomgeving + bewegen

Cultuurhistorie Het Eiland van Dordrecht in 1673

______

Duidelijk zichtbaar zijn de dijkringen die vanuit een groene gordel rond de historische binnenstad. Ze verbinden de buitenplaatsen op het eiland. In de zuidwest zijde zijn de killen zichtbaar, deels nog verbonden met het getijdenlandschap.

Legenda Legenda

Oude binnenstad Dijklinten

Getijdennatuur

Het Eiland van Dordrecht in de Regio

Killen Reelijnen Buitenplaatsen

Haven + getijdenparken Zeeklei eilanden (agrarische polder en natuur)

______

Parel polder de Biesbosch

Primaire kering groen

Bron: ‘Kansrijke strategieën voor

Primaire kering verstedelijkt

Rijnmond-Drechtsteden’ (De Urbanisten)

Biodiversiteit

Legenda

+

Straat

Scholen

Buitensporten

Hondenuitlaatgebied

Strand

Recreatieve plekken

Wandelen

Museum

Aanmeersteiger

Struinpad

Informatiecentrum

Dagrecreatiegebied

Golfterrein

Missing link

Natuurspeeltuin

Jachthaven

Zwemmen

Sterren kijken

Waterbus halte

Wandelen

Lokale speeltuin

Kanoën

Manege

WatersportScouting

Park & Ride

Kanoroute

Stadsboerderij

Vogelspotplek

Scouting

Visplek

Deelfietsen - Nextbike

Waterbus route

Picknickzone

Café / horeca

Camping

Kazemat

Nieuw recreatie knooppunt

Hoofd fietsroute / Gezonde route

Nieuwe netwerkhub en connectie

Onderliggend fietsnetwerk / Functionele fietsroute

Station bestaand / Station nieuw

Principedoorsnede ambitie voor de biotopen en habitats op het Eiland van Dordrecht

Klimaatbuffer

+

Buurtpark Buitengebied

Gezonde Principes:

+

Natura 2000

Legenda: Groen is altijd dichtbij

Een verfijnd netwerk voor fietsers over het hele eiland

Binnendijks water

______

De groeiopgave van het aantal inwoners vraagt ook om een duidelijke ambitie te formuleren op groen (natuur) en blauw (water). Dordrecht groeit de komende vier jaar met 4.000 woningen. Daarnaast worden er na 2022 nog eens 6.000 woningen op nieuwe locaties gebouwd. Extra woningen betekent doorgaans ook heel veel extra autobewegingen en geparkeerde auto’s. Door een kwalitatief hoogwaardig groenblauw netwerk te combineren met een uitstekend fietsroute-netwerk dat comfortabel is verbonden met het openbaar vervoer proberen we deze groei in autobewegingen om te zetten in meer fietsbewegingen en OV-gebruik. Sportparken meer openbaar maken + de openbare ruimte sportiever

Open gebied

Zachte oevers

Leefgebied oevers

Via drie recreatieknooppunten snel en comfortabel naar het buitengebied

Visie Groenblauw Eiland van Dordrecht = gezonde leefomgeving + klimaatadaptatie + biodiversiteit

Dijken inrichten als aantrekkelijke langzaamverkeer routes, de auto is te gast

Verstedelijkt gebied

tot 2020 na 2022

+ +

4.000

Polders

Van auto naar fiets en OV

Winterkoning

Merel

Krakeend

Grote modderkruiper

Huismus

Heggenmus

Huismus

Kleine karekiet

Argus vlinder

Huitduif

Houtpantserjuffer

Turkse tortel

Rosse vleermuis (vleermuizen)

Kauw

Egel

Huitduif

Boomklever

Oranjetipje

Ekster

Zanglijster

Kauw

Steenuil

Bittervoorn

Spreeuw

Struiksprinkhaan

Ekster

Icarusblauwtje

Tijiftjaf

Zwartsprietdikkopje

Vink

Bruine pinkhaan

Zwartkop

Paling

Weidehommel (diverse hommels)

Grote bonte specht

Glassnijder (libellen)

Haas

Juffers

Zandhommel

Snoek

Waterhoen

Huismus

Egel

Kleine karekiet

Turkse tortel

Ringslang

Blauwe reiger

Huitduif

Graspieper

Diverse muizen

Ekster

Steur

Driehoekmossel

Baars

Huismus

Snoek

Kauw

Spreeuw

Paling

Vleermuis

Zalm

Heggenmus

Kauw

Robuuste Bomenstructuren

Winterkoning

Gierzwaluw

Egel

Wezel

Muizen

Pimpelmees

Atalanta

Wezel

Nachtegaal

Citroenvlinder

Atalanta

Glassnijder (libellen)

Witbaardzandbij

Dagpauwoog

Noordse woelmuis

Egel

Otter

Ringslang

Bever

Van Monoculturen naar Polyculturen

Wat levert het huidige groen nu al op? De ecosysteemdiensten

______

toekomst voor het vergroten van biodiversiteit en voor een variatie in inheemse soorten en soorten die zich nu thuis voelen in het

Stad

Waterkraan Natuur

Landbouw

3 peilgebieden

Legenda:

verdamping

+

Bestaand open water Inlaat / uitlaat bestaand Polders / Polderpeilen

waterbuffering

Waterkraan Voorstel extra waterverbindingen

Er is beperkte mogelijkheid voor infiltratie door de kleibodem en

Voorstel voor meer verbonden water + bomenstructuren

Robuuste dragende waterstructuur

een hoge grondwaterstand

versterken. Lokale verbetering van ondergrond kan infiltratie vergroten en water vasthouden.

Één boom houdt gemiddeld:

Voorstel

schaduw

a

a

a

a

a

a

a

1. Gewone Es Fraxinus excelsior

2. Populier

Populus x Canadensis

3. Wilg

Salix Alba

4. Gewone Esdoorn Acer Pseudoplatanus

Top 5 momenteel meest voorkomende bomen op het eiland van Dordrecht

5. Linde

•

€ 3.1 miljoen vermindering zorgkosten

•

Tilia europaea

X

Beweging

X

X

•

X

X

Legenda:

- Drinkt 375 Liter water

Bestaande hoofdstructuur (versterken)

- Koelt de lucht met een capaciteit van 10 airconditioners per jaar

Onderliggende bomenlaag

- Houdt na bui 20% van het regenwater vast

Te vervangen bomen Toe te voegen boomstructuren Dordwijkzone als klimaatbuffer o.a. door de aanplant van meer bomen

>50

Diversificatie

Voedsel productie

BIODIVERSITEIT

c

a

NATUURLIJK ERFGOED

b

a

•

a

c

VERKOELING

+

Eetbaar

Exoten

toevoegen fruit & notenbomen

Kersenboom

+

EDUCATIEVE WAARDE

grotere variëteit / breder nectarbereik

Prunus Avium

Walnoot Juglans

Bessenstruik -

Streefbeeld

GROENE RECREATIE

ONDERSTEUNENDE

16.000 kg fijnstof per jaar DIENSTEN KOOLSTOF VASTLEGGING

Groen zorgt voor een gemiddelde DIENSTEN

celsius

VOEDSEL

Nyssa sylvatica

Interactie

TOEGANKELIJK HEID

SOCIALE SOCIALE WAARDEN WAARDEN

ECONOMISCHE ECONOMISCHE WAARDEN WAARDEN

CULTURELE CULTURELEWAARDEN WAARDEN

Integratie INTEGRATIE

WATERBERGING

GELUID, WIND, VISUEEL

Imago

IDENTITEIT IMAGO

Identiteit

KENNIS

BIOMASSA

Eucaliptus niphophila

Bestuiving

Toegankelijkheid

oefenen met klimaatbestendigheid

Tupelo

Plaag onderdrukking

Reinigend vermogen

MENS MENSWAARDEN WAARDEN

Lichamelijke gezondheid

PLAAG ONDERDRUKKING

Wilg pepermunt

Geluid, wind, visueel

GELUID, WIND, VISUEEL

INTERACTIE

LICHAMELIJKE GEZONDHEID

PRODUCTIE DIENSTEN

Prunus domestica

VEILIGHEID

REINIGEND VERMOGEN

GEESTELIJKE GEZONDHEID

verkoeling in Dordrecht REGULERENDE van 1.7 graden

Pruimenboom

Levenscyclus

BODEM EROSIE

CULTURELE DIENSTEN Verkoeling

•

LEVENSCYCLUS

Veiligheid

Geestelijke gezondheid

Luchtkwaliteit (afvang fijnstof)

Waterberging

BESTUIVING

BODEM VRUCHTBAARHEID

Gebruikerswaarden van groen:

WATER VEILIGHEID

SYMBOLISCHE WAARDE

b

REGULERENDE DIENSTEN

PLAAG ONDERDRUKKING

Bodem vruchtbaarheid

Tulpenboom

Linodendron tulipfera BESTUIVING

BODEM VRUCHTBAARHEID

LEVENSCYCLUS

REINIGEND VERMOGEN

ONTWIKKELINGS

WAARDE GROND EN VASTGOED

Waarde grond en vastgoed

GEEST GEZON

KOOLSTOF VASTLEGGING

BIOMASSA

gefietst naar en van het werk door groen

Koolstof vastlegging

VOEDSEL

45.000 uren per jaar wordt er extra

a

Inheems

BODEM EROSIE

WATERBERGING

Biomassa

spontane soorten en variëteiten

Bodem erosie

GROENE RECREATIE

productiviteitsverlies

X

WATER VEILIGHEID

ONDERSTEUNENDE DIENSTEN

PRODUCTIE DIENSTEN

€ 15.3 miljoen vermeden arbeidsverlies/

Verkoeling

CULTURELE DIENSTEN

per jaar

X

- Vangt 0,9 kg fijnstof op - Vangt 43 kg CO op

Groene recreatie

Water veiligheid

VERKOELING

NATUURLIJK ERFGOED

EDUCATIEVE WAARDE

3.800 minder huisartsbezoeken per jaar

Icoon soorten provincie Zuid Holland

SYMBOLISCHE WAARDE

Educatieve waarde

•

X

- 650 Liter water vast 2

BIODIVERSITEIT

Natuurlijk erfgoed

Gezondheidsbaten:

Spontane ontwikkeling

Ecosysteemdiensten van een boom

Nu

a

Symbolische waarde

(cijfers Dordrecht van RIVM, 2019)

klimaatverandering mogelijk. Ook wordt het totale bomenbestand meer robuust voor ziekten.

Natuurlijke klimaatbuffer

De ecosysteemdiensten van groen: Biodiversiteit

______

gebied tot aan de lijn Lyon-Bordeaux. Daarmee versterken we de lokale biodiversiteit en maken we een langzame aanpassing aan de

Bebouwing

Stenige omgeving

Wilde eend

Merel

Konijn

Op landgoed relicten:

Bij de keus van bomen is biodiversiteit en klimaatbestendigheid de leidraad, niet de oorspronkelijke herkomst. We kiezen in de

Dordwijkzone

Buitendijks getijdenlandschap

Vos

Waterjuffers

Harde oevers

Zachte oevers

*

Meer en schoner water

-1.10

Dijkbermen (klei) Bermen

Bossen, parken, landgoederen - lanen en lange lijnen

Merel

Baars

Klimaatadaptatie | Water + bomen

Infrabermen (zand)

Wilde bij

Diverse muizen

Groenblauwe verbindingen zorgen ervoor dat de stad gereed is voor het veranderd klimaat en het stimuleert de biodiversiteit en houdt de stad gezond en aantrekkelijk. Er wordt geïnvesteerd in robuuste groene (natuur) en blauwe (water) verbindingen. De dragers zijn de twee voor de stad kenmerkende gebieden: het Wantij en de Dordwijkzone, plus en fijnmazige vertakkingen zoals de dijklinten, killen, lanen en grote parken die het groen tot aan de voordeur van iedere Dordtenaar brengen.

Boomkronen

Waterhoen

Blauwe reiger

6.000

Struiken

Kennis ontwikkeling CONSUMPTIE

Consumptie

WERK GELEGENHEID

Werkgelegenheid

LICHAMELIJKE GEZONDHEID

IMAGO

WAAR

VAS