Document · PDF

BIJLAGE 6B - Benchmarkuitkomsten Gemeente Dordrecht 2023 - 04.06.pdf

Gemeenteraad Dordrecht 15 oktober 2024, gemeente DordrechtBij agendapunt: 15: Raadsinformatiebrief over Vervolg - voortgang traject op weg naar de Perspectiefnota 2026 - Raadsinformatiebrief7.291 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

11-06-2024

Vertrouwelijk

Benchmark formatie en kosten – Gemeente Dordrecht

Inhoud 1

Onderzoek en methodiek

Uitkomsten benchmark op hoofdlijn

Uitkomsten en duiding primair proces in detail

Uitkomsten en duiding overhead in detail

Bijlagen

pagina 03

Onderzoeksvraag, resultaat, methodiek, referentiegroep

pagina 13

Totale kosten, primair proces, overhead, overige onderwerpen, samenvatting, aandachtspunten, vervolg

pagina 36

Duiding van de opvallende verschillen in het primaire proces

pagina 50

Duiding van de opvallende verschillen in de overhead

pagina 55

Extra analyses kunst, cultuur en oudheidkunde, uurtarief omgevingsdiensten en impact bodemfactor

Vertrouwelijk 2

Onderzoek en methodiek • • • •

Onderzoeksvraag Resultaat Methodiek Referentiegroep

Vertrouwelijk 3

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Onderzoeksvraag Hoe verhouden de kosten en formatie per taak (primaire proces en overhead) van uw organisatie zich tot die van andere, vergelijkbare gemeenten? • Peildatum vastgestelde formatie: 01-01-23 • Peildatum kosten: Begroting 2023

• NB - In de benchmark wordt vergeleken op de formatie die zich voor de gemeente Dordrecht inzet. Formatie die zich (voor een deel) inzet voor externe organisaties en gemeenten (bijv. een deel van de SGD formatie) is gecorrigeerd en niet meegenomen in de netto vergelijking. - De formatie en loonkosten voortkomend uit AHAD zijn buiten beschouwing gelaten in dit onderzoek.

Vertrouwelijk 4

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Wat biedt de benchmark? Doel: • Inzicht bieden in de relatieve kosten en formatie van uw gemeente Resultaat: • Objectieve vergelijkingsformatie, eerste handvat voor objectieve discussie: niet het ‘’finale oordeel’’. • Vormt/biedt basis voor normering, sturing en inrichting primair proces en overhead. • Biedt focus voor vervolgonderzoek.

Vertrouwelijk 5

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Van benchmark naar actieplan

Overige rapportages (o.a. financieel)

Benchmark

Interpretatie van de situatie

Actieplan

Kennis van anderen Eigen kennis

Vertrouwelijk 6

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Methodiek benchmark • Beproefde methode: Berenschot brengt sinds 2002 de formatie van >330 gemeenten in kaart • In 2015 is gestart met een vernieuwde benchmark, waarin rekening is gehouden met (recente) ontwikkelingen bij gemeenten, onder andere: - Decentralisaties - Samenwerkingsverbanden, taken belegd bij derden

• In onze vernieuwde benchmark staan de apparaatskosten centraal. Onder apparaatskosten verstaan wij de volgende kosten: - Loonkosten - Inhuurkosten - Materiële kosten - Kosten van taken belegd bij derden - Gecorrigeerd voor opbrengsten uit diensten voor derden

• Daarnaast biedt de benchmark inzicht in uw formatie en werklastbepalende factoren. • De benchmark sluit aan bij de BBV-indeling.

Vertrouwelijk 7

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Wat meten we? Primair proces • Indeling in 24 clusters Overhead • Indeling in 11 categorieën Overige kosten • Materiële kosten van informatisering en automatisering • Huisvestingskosten gemeentekantoren

Vertrouwelijk 8

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Primair proces • Het geheel aan diensten en voorzieningen dat door de gemeente geboden wordt aan de burgers. • Deze gemeentelijke taken zijn uitgesplitst naar de volgende 24 clusters: Cluster 1: Burgerzaken Cluster 2: Openbare orde en veiligheid Cluster 3: Verkeer, vervoer en wegen Cluster 4: Parkeren Cluster 5: Water Cluster 6: Economische zaken Cluster 7: Educatie Cluster 8: Kunst, cultuur en oudheidkunde Cluster 9: Sport Cluster 10: Groen Cluster 11: Recreatie en ontspanning Cluster 12: Werk, inkomen en schuldhulp

Cluster 13: Wmo Cluster 14: Jeugd Cluster 15: Maatschappelijke opvang en welzijn Cluster 16: Volksgezondheid Cluster 17: Afval Cluster 18: Riolering Cluster 19: Milieu en duurzaamheid Cluster 20: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Cluster 21: Bouwgrondexploitatie en geo-informatie Cluster 22: Wabo Cluster 23: Belastingen en WOZ Cluster 24: Griffie

Vertrouwelijk 9

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Overhead • Geheel van functies dat gericht is op sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. • Overheadfuncties staan niet rechtstreeks ten dienste van de burger, maar leveren indirect een bijdrage aan het functioneren van de organisatie. • Deze overheadtaken zijn uitgesplitst naar de volgende elf categorieën: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Directie en management primair proces Secretariaten primair proces Bestuurszaken en bestuursondersteuning Personeel en organisatie Financiën en control Informatisering en automatisering

7. 8. 9. 10. 11.

Juridische zaken Communicatie Kwaliteitszorg Facilitaire dienst Inkoop

Vertrouwelijk 10

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Hoe maak je het vergelijkbaar? • Gemeenten zijn boeiende, maar ook complexe en diverse organisaties: elke gemeente is uniek. • Uniforme indeling is leidend, niet de organisatiestructuur van een gemeente. Dit vergt een vertaling van uw formatie en kosten naar onze generieke indeling. • Zorgvuldig validatieproces om appels met appels te vergelijken. • Kosten staan centraal, hiermee houden we rekening met verschillen in uitbesteding. • Referentiegroep op maat, waarin we rekening houden met verschillen in omvang, bevolkingsdichtheid, sociale structuur, centrum functie en % taken belegd bij derden. • 102 zorgvuldig gekozen werklastindicatoren in het primaire proces en de overhead om de kosten te duiden en cijfers te voorzien van de juiste nuances.

Vertrouwelijk 11

1. Onderzoek en methodiek: Onderzoeksvraag | Resultaat | Methodiek | Referentiegroep

Uw referentiegroep Naam gemeente

Inwoners

Bevolkingsdichtheid (inwoners/km2)

Sociale structuur

% taken belegd bij derden primair proces

Centrumfunctie

Deventer

100.000

766

Matig

51%

Sterk

Dordrecht

119.640

1.553

Matig

61%

Sterk

Ede

118.530

373

Redelijk

45%

Sterk

Helmond

91.595

1.724

Matig

42%

Sterk

Leeuwarden

123.088

517

Zwak

36%

Sterk

Maastricht

121.666

2.187

Zwak

31%

Sterk

Oss

91.437

564

Redelijk

35%

Sterk

Venlo

101.578

818

Matig

39%

Sterk

Zoetermeer

125.274

3.680

Matig

42%

Sterk Vertrouwelijk 12

Uitkomsten benchmark op hoofdlijn • • • • •

Totale apparaatskosten Primair proces en overhead Overige onderwerpen Samenvatting Aandachtspunten en vervolg Vertrouwelijk 13

Totale apparaatskosten per inwoner

De totale apparaatskosten (primair proces en overhead) per inwoner van uw gemeente zijn 20% hoger dan gemiddeld (+€ 32,8 miljoen).* NB De bovenstaande afwijking betreft de bruto afwijking. Hierbij is rekenkundig geen rekening gehouden met verschillen in de kenmerken en ambities van de gemeente Dordrecht in vergelijking met de gemeenten uit de referentiegroep. * Uw gemeente heeft een taakstelling van € 0,6 miljoen op de salarissen en de sociale lasten. Deze taakstelling is niet meegenomen in de benchmarkvergelijking, doordat deze niet toe te wijzen was aan de benchmarkonderwerpen. Vertrouwelijk 14

Totale apparaatskosten (verdeling primair/overhead) per inwoner

Primair proces per inwoner: •

Overhead per inwoner:

23% hogere kosten (+€ 28,6 miljoen) • • 21% minder formatie (-133,6 fte) na correctie voor derden • Meer taken belegd bij derden (61%) dan gemiddeld (43%)

12% hogere kosten (+€ 4,2 miljoen) • 16% meer bruto formatie (+49,0 fte) • Minder taken belegd bij derden (0%) dan gemiddeld (1%)

Overhead per fte:* •

6% lagere kosten (-€ 2,7 miljoen) • 2% minder formatie (-9,1 fte) na correctie voor derden

*Afgezet tegen de gehele formatieomvang (de bruto formatie) waar de overhead ondersteuning voor verzorgt.

Vertrouwelijk 15

Vergelijking primaire kosten

Vergelijking primaire formatie

Totaal • 23% hogere kosten (+€ 28,6 miljoen)

Totaal • 21% minder formatie (-133,6 fte)

Uitvoering • 25% hogere kosten (+€ 27,3 miljoen)

Uitvoering • 20% minder formatie (-97,6 fte)

Beleid/advies • 2% lagere kosten (-€ 0,2 miljoen)

Beleid/advies • 9% minder formatie (-10,7 fte)

Regie/contractmanagement • 42% lagere kosten (-€ 0,8 miljoen)

Regie/contractmanagement • 47% minder formatie (-8,8 fte)

Vergunningverlening • 84% hogere kosten (+€ 2,3 miljoen)

Vergunningverlening • 74% minder formatie (-16,4 fte) Vertrouwelijk 16

Analyse beleid/advies primair proces • Bij 12 van de 23 clusters is de beleidsformatie hoger dan gemiddeld, waarvan 3 met een verschil van meer dan 1,5 fte: - Openbare orde en veiligheid: +2,2 fte - Sport: +1,7 fte - Burgerzaken: +1,6 fte

• Bij 11 van de 23 clusters is de beleidsformatie lager dan gemiddeld, waarvan 6 met een verschil van meer dan 1,5 fte: - Werk, inkomen en schuldhulp: -5,9 fte (geen eigen beleidsformatie na correctie voor opbrengsten uit diensten voor derden) - Wmo: -5,7 fte (geen eigen beleidsformatie na correctie voor opbrengsten uit diensten voor derden) - Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting: -5,2 fte - Maatschappelijke opvang en welzijn: -3,2 fte - Jeugd: -2,4 fte - Economische zaken: -1,5 fte

Vertrouwelijk 17

Analyse regie/contractmanagement primair proces • De formatie op regie en contractmanagement is relatief laag ten opzichte van de mate van uitbesteding. De volgende 11 onderwerpen vallen hierin het meeste op*: - Verkeer vervoer en wegen - Educatie - Groen - Werk, inkomen en schuldhulp - Wmo - Jeugd - Maatschappelijke opvang en welzijn - Volksgezondheid - Afval - Riolering - Wabo * Bij deze analyse is er ook rekening gehouden met de uitbesteding van regie en contractmanagement, desalniettemin blijven ook de kosten lager dan gemiddeld. De betrokken externe partijen hebben wij echter niet gesproken, hetgeen maakt dat hier mogelijk nog wat ruis in zit. Vertrouwelijk 18

Analyse kosten vergunningverlening primair proces • Openbare orde en veiligheid - De kosten zijn in verhouding met het aantal aangevraagde vergunningen. ◦ Kosten: +61%. Na een correctie van 30% voor verborgen overheadkosten (omgevingsdienst) blijven de kosten 19% hoger. ◦ Aantal aangevraagde APV-vergunningen: +21% ◦ Aantal aangevraagde drank- en horecavergunningen: +18%

• Parkeren - De kosten zijn relatief laag ten opzichte van het aantal verleende vergunningen. ◦ Kosten: +2% ◦ Aantal verleende parkeervergunningen en –ontheffingen: +71%

• Wabo - De kosten zijn relatief hoog ten opzichte van het aantal aangevraagde vergunningen. ◦ Kosten: +96%. Na een correctie van 30% voor verborgen overheadkosten (omgevingsdienst) blijven de kosten 62% hoger. ◦ Aantal aangevraagde omgevingsvergunningen: +29%

Vertrouwelijk 19

Vergelijking kosten primaire clusters (1/3) € per inwoner

Cluster

Afwijking %

Afwijking absoluut

Min

Uw positie

Max

Totale Apparaatskosten primair proces

23%

€ 28.594.385

€ 856

€ 1.280

Cluster 12: Werk, inkomen en schuldhulp

47%

€ 6.680.481

€ 74

€ 176

Cluster 8: Kunst, cultuur en oudheidkunde

105%

€ 4.812.806

€ 10

€ 102

Cluster 2: Openbare orde en veiligheid

30%

€ 3.928.816

€ 86

€ 143

Cluster 22: Wabo

61%

€ 2.641.364

€ 21

€ 58

Cluster 17: Afval

20%

€ 2.519.913

€ 88

€ 127

Cluster 3: Verkeer, vervoer en wegen

17%

€ 1.736.623

€ 41

€ 107

Cluster 5: Water

215%

€ 1.698.401

€1

€ 21

Cluster 21: Bouwgrondexploitatie en geo-informatie

68%

€ 1.434.688

€9

€ 30

Uw waarde Gemiddelde van de referentiegroep

Vertrouwelijk 20

Vergelijking kosten primaire clusters (2/3) € per inwoner

Cluster

Afwijking %

Afwijking absoluut

Min

Uw positie

Max

Cluster 11: Recreatie en ontspanning

106%

€ 1.392.023

€3

€ 23

Cluster 14: Jeugd

34%

€ 1.235.152

€ 16

€ 43

Cluster 13: Wmo

23%

€ 1.102.245

€ 28

€ 65

Cluster 4: Parkeren

32%

€ 695.790

€5

€ 28

Cluster 19: Milieu en duurzaamheid

14%

€ 411.544

€ 17

€ 30

Cluster 24: Griffie, raad en rekenkamer

49%

€ 353.239

€5

€9

Cluster 6: Economische zaken

22%

€ 337.383

€7

€ 17

Cluster 16: Volksgezondheid

€ 196.841

€ 26

€ 50

Uw waarde Gemiddelde van de referentiegroep

Vertrouwelijk 21

Vergelijking kosten primaire clusters (3/3) € per inwoner

Cluster

Afwijking %

Afwijking absoluut

Min

Uw positie

Max

Cluster 23: Belastingen en WOZ

-3%

€ -56.233

€ 11

€ 18

Cluster 9: Sport

-1%

€ -81.356

€ 29

€ 80

Cluster 1: Burgerzaken

-6%

€ -145.548

€ 12

€ 24

Cluster 20: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

-6%

€ -200.080

€ 20

€ 37

Cluster 7: Educatie

-4%

€ -371.112

€ 48

€ 103

Cluster 10: Groen

-5%

€ -414.599

€ 50

€ 98

Cluster 15: Maatschappelijke opvang en welzijn

-11%

€ -494.541

€ 16

€ 128

Cluster 18: Riolering

-25%

€ -819.455

€ 17

€ 37

Uw waarde Gemiddelde van de referentiegroep

Vertrouwelijk 22

Samenvatting duiding opvallende verschillen primair proces Op de onderstaande clusters kan Berenschot de hogere kosten verklaren: • Werk, inkomen en schuldhulp:

- Uw gemeente heeft meer taken uitbesteed bij derden. In deze kosten zitten ook verborgen overheadkosten die de kosten verhogen. - Uw gemeente heeft meer bijstandsontvangers en inwoners met een re-integratievoorziening. - Uw gemeente heeft mogelijk een hoger ambitie niveau dan de referentiegemeenten.

• Wabo:

- Uw gemeente heeft meer taken uitbesteed bij derden. In deze kosten zitten ook verborgen overheadkosten die de kosten verhogen. - Uw gemeente pakt een verplichte extra bodemtaak op die niet door alle gemeenten in de referentiegroep wordt opgepakt. - Uw gemeente heeft meer aangevraagde omgevingsvergunningen en meer activiteiten op het gebied van monumenten.

• Afval:

- Op het cluster afval zien wij een sterke stijging in de kosten door de jaren heen. Doordat uw referentiegroep deels afkomstig is uit andere jaren heeft u hogere kosten dan gemiddeld. - Uw gemeente heeft een hogere omgevingsadressendichtheid. Dit verhoogt de complexiteit en kosten.

• Water

- Uw gemeente heeft meer km binnenwater dan de referentiegroep. - Uw gemeente heeft een aantal unieke eigenschappen: Veervervoer, een eigen waterbus, brugbediening, en hogere kosten voor vaste/beweegbare bruggen.

• Bouwgrondexploitatie en geo-informatie

- Er is meer grondexploitatie dan bij de referentiegemeenten - Vanuit de begroting worden er voor de formatie minder uren gedekt uit GREX-projecten. Vertrouwelijk 23

Samenvatting duiding opvallende verschillen primair proces Op de onderstaande clusters kan Berenschot de hogere kosten verklaren: • Recreatie en ontspanning

- Uw gemeente heeft een aantal bijzonderheden die extra kosten met zich meebrengen: Recreatieschap de Biesbosch, de stadsboerderij (bij andere gemeenten vaak uit subsidies betaald) en een grote hoeveelheid recreatieve havens.

• Jeugd:

- Uw gemeente heeft meer taken uitbesteed bij derden. In deze kosten zitten ook verborgen overheadkosten die de kosten verhogen. - Uw gemeente heeft meer jeugdcliënten. - Op het cluster jeugd zien wij een sterke stijging in de kosten door de jaren heen. Doordat uw referentiegroep deels afkomstig is uit andere jaren heeft u hogere kosten dan gemiddeld.

• WMO

- Uw gemeente heeft meer taken uitbesteed bij derden. In deze kosten zitten ook verborgen overheadkosten die de kosten verhogen.

• Parkeren

- Uw gemeente heeft meer verleende parkeervergunningen en – ontheffingen en meer parkeergarages waar kosten voor gemaakt worden.

Op het onderstaande cluster kan Berenschot de lagere kosten verklaren: • Riolering - Uw gemeente heeft minder km riool en minder pompen/gemalen.

Vertrouwelijk 24

Duiding opvallende verschillen op hoofdlijn primair proces Op de onderstaande clusters kan Berenschot de hogere kosten niet geheel verklaren: • Kunst, cultuur en oudheidkunde: - Grotere musea en hogere kosten per museum (o.a. hogere afschrijvingskosten en geen subsidie vanuit de provincie). - Meer kunst- en cultuurinstellingen en meer subsidiekosten

• Openbare orde en veiligheid - Uw gemeente heeft meer aangevraagde APV-vergunningen en een minder positieve score op de dimensie overlast en onveiligheid van de leefbarometer. - Aanzienlijk meer inhuur op toezicht en handhaving. Uw gemeente geeft aan dat de inhuur op deze taak aan het afnemen is. - Uw gemeente heeft hogere kosten voor de veiligheidsregio, dit komt zeer waarschijnlijk door het aantal incidenten.

• Verkeer, vervoer en wegen - Op het gebied van wegen is relatief veel achterstallig onderhoud. Dit resulteert in meer kosten voor dagelijks onderhoud. - Er wordt ruimer begroot voor straatreiniging dan de daadwerkelijke realisatie. - De historische binnenstad van Dordrecht is duurder om te onderhouden (o.a. door meer gebruik gebakken steen).

Vertrouwelijk 25

Overheadkosten Overhead afgezet per inwoner: • 12% hogere kosten (+€ 4,2 miljoen) • 16% meer bruto formatie (+49,0 fte)

Overhead afgezet tegen de werklast* (per fte): • 6% lagere kosten (-€ 2,7 miljoen) • 2% minder formatie (-9,1 fte) na correctie voor derden * In onze optiek dient de overhead van een organisatie in verhouding te staan tot de omvang van de organisatie als geheel. De formatie bepaalt immers het aantal interne klanten en is daarmee de grootste werklastbepalende factor. Voor een goede vergelijkbaarheid kunnen we het beste daarom de overheadkosten en -formatie afzetten tegen de totale formatie.

Vertrouwelijk 26

Vergelijking overheadkosten € per fte Categorie

Afwijking %

Afwijking absoluut

Min

Uw positie

Max

Totale Apparaatskosten overhead

-6%

-€ 2.745.469

€ 26.148

€ 39.811

Categorie 5: Financiën en control

+5%

+€ 339.362

€ 3.777

€ 6.560

Categorie 2: Secretariaten primair proces

+37%

+€ 324.156

€ 452

€ 1.195

Categorie 3: Bestuurszaken en bestuursondersteuning

-2%

-€ 54.301

€ 1.088

€ 4.039

Categorie 11: Inkoop

-7%

-€ 58.664

€ 279

€ 1.201

Categorie 9: Kwaliteitszorg

-23%

-€ 116.588

€ 121

€ 660

Categorie 8: Communicatie

-10%

-€ 177.925

€ 999

€ 1.789

Categorie 4: Personeel en organisatie

-10%

-€ 295.259

€ 1.907

€ 3.214

Categorie 6: Informatisering en automatisering (incl. materiële kosten)

-2%

-€ 300.259

€ 8.305

€ 14.669

Categorie 7: Juridische zaken

-28%

-€ 309.986

€ 308

€ 1.926

Categorie 1: Directie en management primair proces

-19%

-€ 984.573

€ 3.296

€ 4.824

Categorie 10: Facilitaire dienst (incl. materiële kosten)

-28%

-€ 1.111.433

€ 2.266

€ 3.985

Vertrouwelijk 27

Vergelijking overheadformatie Fte als % van de totale formatie Ingevuld in vragenlijst

Uw gemeente

Gemiddelde referentiegroep

Afwijking %

Afwijking absoluut

Totaal aantal fte overhead

355,54

28,0%

28,7%

-2%

-9,1

Categorie 5: Financiën en control

85,78

6,8%

6,2%

+9%

+7,4

Categorie 2: Secretariaten primair proces

20,11

1,6%

1,2%

+34%

+5,1

Categorie 6: Informatisering en automatisering (incl. materiële kosten)

84,27

6,6%

6,3%

+5%

+4,2

Categorie 11: Inkoop

8,53

0,7%

+0%

+0,0

Categorie 9: Kwaliteitszorg

4,18

0,3%

0,5%

-27%

-1,5

Categorie 3: Bestuurszaken en bestuursondersteuning

33,02

2,6%

2,7%

-5%

-1,6

Categorie 4: Personeel en organisatie

31,30

2,5%

2,7%

-7%

-2,5

Categorie 8: Communicatie

17,89

1,4%

1,6%

-13%

-2,6

Categorie 7: Juridische zaken

8,09

0,6%

0,9%

-27%

-2,9

Categorie 1: Directie en management primair proces

37,35

2,9%

3,5%

-16%

-7,1

Categorie 10: Facilitaire dienst (incl. materiële kosten)

25,02

2,0%

2,6%

-23%

-7,5

Categorie

Vertrouwelijk 28

Samenvatting duiding opvallende verschillen overhead Op de onderstaande categorie kan Berenschot de hogere kosten niet verklaren: • Secretariaten primair proces - Uw organisatie heeft meer formatie.

Op de onderstaande categorieën kan Berenschot de lagere kosten niet (geheel) verklaren: • Facilitaire dienst - Uw organisatie heeft minder formatie voor bodes, restauratieve voorzieningen en receptie. - Minder facilitaire meldingen per medewerker.

• Directie en management primair proces - Onder deze categorie is alleen formatie meegenomen die functionerings- en beoordelingsgesprekken voeren. Derhalve zijn bijvoorbeeld programmanagers niet hieronder meegenomen. - De nieuwe teamleiders in het cluster Stad zijn nog niet opgenomen in deze cijfers.

• Juridische zaken - Uw organisatie heeft minder formatie voor juridisch adviseurs. Vertrouwelijk 29

Overige onderwerpen die opvallen Huisvestingskosten gemeentekantoren • Deze kosten zijn 31% lager per fte dan gemiddeld (gecorrigeerd voor opbrengsten). Dit is een bedrag van € 2,7 miljoen lager. Hierbij vallen met name de volgende kostenposten op: - Afschrijvingen gebouwen en inventaris: -€ 1,1 miljoen - Rentelasten m.b.t. huisvesting: -€ 0,6 miljoen - Huur gebouwen en inventaris: -€ 0,4 miljoen

• Het aantal m2 per fte is 15% lager dan gemiddeld. • Uw huisvestingskosten per m2 zijn 22% lager dan gemiddeld. • Uw organisatie heeft 4 locaties. Gemiddeld in de referentiegroep is dit 3,2 locaties. Ziekteverzuim • Het ziekteverzuimpercentage is 6,6% in uw gemeente. Het gemiddelde betreft 5,7%. Overige kosten • Het begrote opleidingsbudget per medewerker is 8% hoger dan gemiddeld.

Vertrouwelijk 30

Vergelijking loonschalen (percentage van de totale formatie)

Vertrouwelijk 31

Samenvattend (1/2) Totale kosten per inwoner zijn hoger dan gemiddeld • Dit komt met name door de hogere kosten van het primair proces. Overhead • Uw overheadkosten zijn 12% hoger per inwoner. Afgezet tegen het aantal fte dat zij moeten bedienen, zijn uw overheadkosten echter lager dan gemiddeld (-2%). • Uw totale formatieomvang bestaat voor 28,0% uit overheadformatie. Gemiddeld in de referentiegroep is dit 28,7%.

• Aandachtspunten met hogere kosten zijn: - Secretariaten primair proces

• Aandachtspunten met lagere kosten zijn: - Facilitaire dienst - Directie en management primair proces - Juridische zaken

Vertrouwelijk 32

Samenvattend (2/2) Primair proces • De kosten per inwoner zijn 23% hoger dan gemiddeld. • De uitvoeringskosten zijn hoger dan gemiddeld. Uw gemeente heeft minder formatie, hogere inhuurkosten en hogere kosten van taken belegd bij derden. Uw vastgoed- en materiële kosten zijn lager dan gemiddeld. • De formatie voor beleid en advies is gemiddeld, waarbij 12 clusters meer formatie hebben en 11 clusters minder formatie dan gemiddeld. • De formatie voor regie/contractmanagement is op 11 clusters niet in verhouding met de mate van uitbesteding. • Uw kosten voor vergunningverlening zijn relatief hoog voor de omgevingsvergunningen, in verhouding voor de APV-, drank- en horecavergunningen en relatief laag voor de parkeervergunningen.

• Berenschot kan voor de volgende clusters de hogere kosten niet geheel verklaren. -

Kunst, cultuur en oudheidkunde Openbare orde en veiligheid Verkeer, vervoer en wegen

• Er zijn geen clusters met lagere kosten die Berenschot niet kan verklaren.

Vertrouwelijk 33

Vooruitblik en beïnvloedbare ruimte op de aandachtspunten • Kunst, cultuur en oudheidkunde: -

We zien dat de totale kosten van de referentiegroep (+11%) van 2023 naar 2024 minder hard stijgen dan bij Dordrecht (+14%). Het verschil in kosten t.o.v. de referentiegroep gaat groter worden. Wanneer de werklastindicatoren t.o.v. de referentiegroep gelijk blijven, zijn de kosten nog steeds niet geheel verklaarbaar. Mochten in de toekomst de hogere kosten niet wenselijk zijn, dan zit er nog 90% beïnvloedbare ruimte in de begroting (volgens het onderzoek van BMC). We adviseren om een vervolgonderzoek uit te laten voeren over hoe de museumopbrengsten verhoogd kunnen worden (gezien de capaciteit die de musea aan kunnen).

• Openbare orde en veiligheid: -

We zien dat de totale kosten van de referentiegroep (+11%) van 2023 naar 2024 harder stijgen dan bij Dordrecht (+2%). Het verschil in kosten t.o.v. de referentiegroep gaat kleiner worden. Wanneer de werklastindicatoren t.o.v. de referentiegroep gelijk blijven, zijn de kosten geheel verklaarbaar. Mochten in de toekomst de hogere kosten niet wenselijk zijn, dan zit er nog 33% beïnvloedbare ruimte in de begroting (volgens het onderzoek van BMC).

• Verkeer, vervoer en wegen: -

We zien dat de totale kosten van de referentiegroep (+18%) van 2023 naar 2024 harder stijgen dan bij Dordrecht (+3%). Het verschil in kosten t.o.v. de referentiegroep gaat op basis van deze cijfers nagenoeg verdwijnen. Het hoge bedrag voor achterstallig onderhoud blijft een aandachtspunt. We adviseren om een vervolgonderzoek uit te laten voeren naar een passende verhouding tussen het grootonderhoud en het dagelijks onderhoud. Het is onbekend hoeveel beïnvloedbare ruimte er in de begroting zit (het abstractieniveau van het BMC-onderzoek is te hoog). Mochten de kosten niet wenselijk zijn, is het raadzaam dit nader te onderzoeken.

Vertrouwelijk 34

Vervolgvragen na een benchmark

Snappen we dit?

Willen we dit?

Zo niet, wat dan?

Vertrouwelijk 35

Uitkomsten en duiding primair proces in detail Duiding van de opvallende verschillen in de benchmark

Vertrouwelijk 36

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 1 van 13

Cluster 12: Werk, inkomen en schuldhulp Uitkomsten • De kosten zijn 47% hoger per inwoner (+€ 6,7 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep.

- Doordat uw gemeente bovengemiddeld veel heeft uitbesteed en hier ook verborgen overheadkosten in zitten, hebben we ook een vergelijking opgesteld exclusief deze verborgen overheadkosten. Indien we uitgaan van een overhead van 35%, dan zijn uw kosten exclusief overhead 13% hoger dan gemiddeld (+€ 1,6 miljoen). - Uw gemeente heeft voor de uitvoering lagere interne apparaatskosten en hogere kosten voor taken belegd bij derden (GRSociaal). - Uw gemeente zet minder in op beleid en regie/contractmanagement (-6,3 fte). Uw gemeente heeft geen eigen beleidsformatie na correctie voor opbrengsten uit diensten voor derden.

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren:

- Uw gemeente heeft meer bijstandsontvangers (+7%), meer inwoners met een re-integratievoorziening (+12%) en een gemiddeld aantal cliënten schuldhulpverlening (-2%)

• Uw gemeente heeft mogelijk ook een hoger ambitieniveau wat zich uitdrukt in:

- Meer tijd en inzet om bijstandsontvangers terug aan het werk te krijgen. - Hogere gemiddelde uitkering per ontvanger doordat er bestuurlijk meer aandacht is voor volledige uitstroom t.o.v. parttime werken. - Dordrecht helpt veel mensen met een beperking aan werk. Dit telt als uitstroom, maar blijft wel op de kosten drukken d.m.v. subsidies en begeleidingskosten. Vertrouwelijk 37

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 2 van 13

Cluster 22: Wabo Uitkomsten • De kosten zijn 61% hoger per inwoner (+€ 2,6 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep.

- Doordat uw gemeente bovengemiddeld veel heeft uitbesteed en hier ook verborgen overheadkosten in zitten, hebben we ook een vergelijking opgesteld exclusief deze verborgen overheadkosten. Indien we uitgaan van een overhead van 30%, dan zijn uw kosten exclusief overhead 35% hoger dan gemiddeld (+€ 1,3 miljoen). - Uw gemeente heeft lagere loonkosten (-€ 1,7 miljoen) en hogere kosten voor taken belegd bij derden (+€ 4,4 miljoen) - Uw gemeente heeft minder formatie op beleid en regie/contractmanagement (-0,5 fte)

• Tot en met 2023 was bodemonderzoek een taak wat onder de verantwoordelijkheden van de provincie viel, behalve voor de dertig grootste gemeenten in Nederland (waaronder Dordrecht en drie andere referentiegemeenten). - De kosten voor Dordrecht op het gebied van bodemonderzoek bedroegen € 0,4 miljoen in 2023. Wanneer wij voor Dordrecht en de betreffende gemeente deze correctie toepassen zijn uw kosten 31% hoger dan gemiddeld (+€ 1,1 Miljoen).

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren:

- Meer aangevraagde omgevingsvergunningen (+29%) - Uw gemeente heeft een hogere werklast op het gebied van monumenten (+19% verleende omgevingsvergunningen met de activiteit monumenten). Dit resulteert zich in een hoge formatieve inzet op Wabo aanvragen voor monumenten en archeologie.

• Het uurtarief van uw omgevingsdienst is lager dan bij andere omgevingsdiensten (bijlage, p56). Uw omgevingsdienst voert dus meer taken voor uw gemeente uit. Dit is in lijn met de werklastindicatoren.

Vertrouwelijk 38

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 3 van 13

Cluster 17: Afval Uitkomsten: • De kosten zijn 20% hoger per inwoner (+€ 2,5 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep. - Uw gemeente heeft lagere loonkosten, inhuurkosten en materiële kosten (-€ 2,0 miljoen) en meer kosten voor taken belegd bij derden (+€ 4,7 miljoen). - Uw gemeente heeft meer formatie op beleid (+0,6 fte) en minder formatie op regie/contractmanagement (-0,1 fte).

• Op het cluster afval zien wij een sterke stijging in de kosten door de jaren heen. - Wanneer wij uw gemeente vergelijken met een referentiegroep uit 2023 dan zijn uw kosten 5% hoger dan gemiddeld.

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren: - Uw gemeente heeft een hogere omgevingsadressendichtheid (+28%). Gemeente met een hogere omgevingsadressendichtheid hebben ook hogere kosten voor afval. Dit komt door de toename in complexiteit. - Uw gemeente heeft een gemiddeld aantal woonruimten en bedrijfsvestigingen (+2%)

Vertrouwelijk 39

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 4 van 13

Cluster 5: Water Uitkomsten • De kosten zijn 215% hoger per inwoner (+€ 1,6 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep. - Uw gemeente heeft minder materiële kosten (-€ 0,1 miljoen), meer loonkosten (minus opbrengsten voor derden) (+€ 0,2 miljoen) en meer kosten voor taken belegd bij derden (+€ 1,6 miljoen). - Uw formatie op beleid en regie/contractmanagement is gemiddeld.

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren: - Uw gemeente heeft (omgerekend per inwoner) meer km binnenwater dan de referentiegroep (+183%). - Uw gemeente heeft (gecorrigeerd voor de oppervlakte) meer km binnenwater dan de referentiegroep (+280%). - De gemeente heeft een aantal eigenschappen die haar uniek maken ten opzichte van gemeenten in de referentiegroep. Denk hierbij aan veervervoer, een eigen waterbus, brugbediening, en hogere kosten voor vaste/beweegbare bruggen. Deze factoren kunnen de hogere kosten op dit cluster mogelijk verklaren.

Vertrouwelijk 40

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 5 van 13

Cluster 21: Bouwgrondexploitatie en geo-informatie Uitkomsten • De kosten zijn 68% hoger per inwoner (+€ 1,4 miljoen). - Uw gemeente zet meer formatie in op de uitvoering (+12,1 fte) en op beleid en advies (+0,7 fte)

Duiding • Uw kosten worden verklaard door: - Uw gemeente heeft meer complexe grondexploitaties en minder kleinschalige grondexploitaties. - De totale begrote kosten voor bouwgrondexploitaties zijn 40% hoger dan het referentiegemiddelde. - Vanuit de begroting worden er voor de formatie minder uren gedekt uit GREX-projecten. Indien de uren gedekt worden corrigeert Berenschot deze in de benchmark.

Vertrouwelijk 41

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 6 van 13

Cluster 11: Recreatie en ontspanning Uitkomsten • De kosten zijn 106% hoger per inwoner (+€ 1,4 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep. - Uw gemeente heeft meer loonkosten (+€ 0,8 miljoen) en kosten voor taken belegd bij derden (+€ 0,5 miljoen) - Uw formatie op beleid en regie/contractmanagement is hoger dan gemiddeld (+1,5 fte).

Duiding • Uw gemeente heeft drie bijzonderheden waardoor de kosten minder goed vergelijkbaar zijn: - Uw gemeente maakt kosten voor het recreatieschap de Biesbosch: € 0,5 miljoen aan loonkosten en inhuur, en € 0,4 miljoen aan taken belegd bij derden. - Uw gemeente heeft formatie voor de stadsboerderij die bij andere gemeenten vaak uit subsidies wordt betaald: € 0,3 miljoen aan loonkosten en € 0,1 miljoen aan materiële kosten. - Dordrecht kent een grote hoeveelheid recreatieve havens: € 0,1 miljoen aan loonkosten.

• De kosten voor deze drie bijzonderheden op het gebied van recreatie en ontspanning verklaren de hogere kosten.

Vertrouwelijk 42

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 7 van 13

Cluster 14: Jeugd Uitkomsten: • De kosten zijn 34% hoger per inwoner (+€ 1,2 miljoen). - Uw gemeente heeft lagere loonkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden) (-€ 1,5 miljoen) en hogere kosten voor taken belegd bij derden (+€ 2,7 miljoen). - Doordat uw gemeente bovengemiddeld veel heeft uitbesteed en hier ook verborgen overheadkosten in zitten, hebben we ook een vergelijking opgesteld exclusief deze verborgen overheadkosten. Indien we uitgaan van een overhead van 27%, dan zijn uw kosten exclusief overhead 15% hoger dan gemiddeld (+€ 0,5 miljoen). - Uw gemeente zet minder formatie in op beleid en regie/contractmanagement (-3,0 fte).

• Op het cluster jeugd zien wij een sterke stijging in de kosten door de jaren heen. - Wanneer wij uw gemeente vergelijken met een referentiegroep uit 2022 en 2023 dan zijn uw kosten exclusief overhead 5% hoger dan gemiddeld (+€ 0,2 Miljoen).

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicator: - Aantal jeugd-cliënten: +5%

Vertrouwelijk 43

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 8 van 13

Cluster 13: Wmo Uitkomsten • De kosten zijn 23% hoger per inwoner (+€ 1,1 miljoen). - Uw gemeente heeft lagere loonkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden) (-€ 3,2 miljoen) en hogere kosten voor taken belegd bij derden (+€ 4,3 miljoen). - Doordat uw gemeente bovengemiddeld veel heeft uitbesteed en hier ook verborgen overheadkosten in zitten, hebben we ook een vergelijking opgesteld exclusief deze verborgen overheadkosten. Indien we uitgaan van een overhead van 33%, dan zijn uw kosten exclusief overhead 2% hoger dan gemiddeld (+€ 0,1 miljoen). - Uw gemeente zet geen formatie in op beleid en regie/contractmanagement na een correctie voor opbrengsten uit diensten voor derden (-7,9 fte).

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicator: - Aantal Wmo-cliënten: -1%

Vertrouwelijk 44

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 9 van 13

Cluster 4: Parkeren Uitkomsten • De kosten zijn 32% hoger per inwoner (+€ 0,7 miljoen). - Uw gemeente heeft meer loonkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden) en inhuurkosten (+€ 1,2 miljoen), minder materiële kosten en minder kosten voor taken belegd bij derden (-€ 0,5 miljoen). - Uw formatie op beleid en regie/contractmanagement is gemiddeld.

Duiding: • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren: - Uw gemeente heeft meer verleende parkeervergunningen en – ontheffingen (+71%) en meer parkeergarages waar kosten voor gemaakt worden (+96%)

Vertrouwelijk 45

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 10 van 13

Cluster 18: Riolering Uitkomsten • De kosten zijn 25% lager per inwoner (-€ 0,8 miljoen). - Uw gemeente heeft gemiddelde loonkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden), inhuurkosten en materiële kosten en minder kosten voor taken belegd bij derden (-€ 0,9 miljoen). - Uw formatie op beleid en regie/contractmanagement is gemiddeld.

Duiding • Uw kosten liggen in verhouding met de onderstaande indicatoren: - Uw gemeente heeft minder km riool (-17%) en minder pompen/gemalen (-42%).

Vertrouwelijk 46

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 11 van 13

Cluster 8: Kunst, cultuur en oudheidkunde Uitkomsten en duiding t.o.v. de huidige referentiegroep

• De kosten zijn 105% hoger per inwoner (+€ 4,8 miljoen). - Subsidies zorgen voor ruis in de vergelijking. Indien we uw apparaatskosten inclusief structurele subsidies vergelijken met de referentiegroep, zijn deze 40% hoger (+€ 5,6 miljoen). - Uw gemeente heeft meer loonkosten en meer materiële kosten (+€ 5,4 miljoen) - Uw gemeente heeft minder formatie op beleid en regie/contractmanagement (-1,4 fte) • Op dit cluster zit het verschil nagenoeg volledig in musea (subsidie, vastgoed en activiteiten) (bijlage, p57). Ten opzichte van de benchmarkreferentiegroep is Dordrecht uniek in de grotere omvang en hogere kosten voor musea. Bij de andere gemeenten is dit veel kleiner (bijlage, p58).

Uitkomsten en duiding t.o.v. gemeenten met vergelijkbare musea

• In vergelijking met gemeenten die kosten dragen voor vergelijkbare musea als Dordrecht, zijn de kosten per inwoner voor Dordrecht hoger (+9%) dan gemiddeld* (bijlage, p59). • Hiervoor zijn een aantal (mogelijke) verklaringen: - Door recente grote investeringen (Dordrechts Museum 2009, Het Hof 2014 en een nieuw depot 2009) zijn de afschrijvingskosten hoger dan gemiddeld. - De Dordtse musea ontvangen geen subsidie-inkomsten vanuit de provincie. - Door verouderd toerismebeleid (laatste toerisme beleid is 20 jaar geleden opgesteld) lopen de musea mogelijk inkomsten mis. Dordrecht heeft het potentieel om meer toeristen aan te trekken en daarmee ook meer museuminkomsten te genereren. De gemeentelijke musea geven aan het dubbele aantal bezoekers aan te kunnen zonder investeringen. - Dordrecht heeft een mogelijk hoger ambitieniveau op het gebied van kunst, cultuur en oudheidkunde, specifiek op het gebied van musea.

• De afwijking op de benchmark kunnen wij volledig verklaren. De hoge kosten voor de musea blijven wel een aandachtspunt voor de gemeente Dordrecht * Bij deze analyse is er rekening gehouden met zowel de niet musea gerelateerde kosten/inkomsten (archief, depot en archeologie) die op het taakveld musea worden geboekt, als de overheadkosten (22% van de loonkosten) die gemaakt worden voor musea maar op andere taakvelden worden geboekt. Vertrouwelijk 47

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 12 van 13

Cluster 2: Openbare orde en veiligheid Uitkomsten • De kosten zijn 30% hoger per inwoner (+€ 3,9 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep.

- Uw gemeente heeft lagere loonkosten (-€ 1,1 miljoen), hogere inhuurkosten (+€ 1,5 miljoen) en hogere kosten voor taken belegd bij derden (+€ 3,5 miljoen) (veiligheidsregio). - Uw gemeente heeft meer formatie op beleid en regie/contractmanagement (+2,5 fte)

• Wanneer wij kijken naar de bijdrage aan de veiligheidsregio VRZHZ per inwoner (jaarverslag 2023), is dit voor uw gemeente 20% hoger dan het gemiddelde. Duiding • Uw hogere kosten in de benchmark liggen grotendeels in verhouding met de onderstaande indicatoren:

- Hogere omgevingsadressendichtheid (+28%), meer aangevraagde APV-vergunningen (+21%), een minder positieve score op de dimensie overlast en onveiligheid van de leefbarometer (-75%).

• Uw gemeente heeft aangegeven dat de kosten voor inhuur aan het afnemen zijn. • Het gemiddelde aantal incident per 1000 inwoners voor Dordrecht was 20% hoger dan het gemiddelde van de veiligheidsregio. Dit is een mogelijke verklaring voor de hogere bijdrage per inwoner voor de veiligheidsregio.

Vertrouwelijk 48

3. Uitkomsten en duiding primair proces in detail: 13 van 13

Cluster 3: Verkeer, vervoer en wegen Uitkomsten • De kosten zijn 17% hoger per inwoner (+€ 1,7 miljoen). Uw kosten zijn de hoogste van de referentiegroep.

- In dit cluster nemen we alleen de kosten van het dagelijks beheer en onderhoud mee. De kosten voor groot onderhoud en kapitaallasten zijn gemiddeld. - Uw gemeente heeft minder materiële kosten (-€ 0,9 miljoen), meer kosten voor taken belegd bij derden (+€ 2,3 miljoen) en gemiddelde loon- en inhuurkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden). - Uw formatie omvang is gemiddeld, zowel op de uitvoering als op beleid en regie/contractmanagement.

Duiding • Uw kosten liggen niet in verhouding met de onderstaande indicatoren:

- Uw gemeente heeft meer meldingen openbare ruimte (+45%) en een hogere omgevingsadressendichtheid (+28%). Echter zien wij ook dat uw gemeente minder km weg onderhoudt per inwoner (-34%).

• De hogere kosten kunnen (mogelijk) verklaard worden door de onderstaande factoren*:

- In Dordrecht is er op het gebied van wegen relatief veel achterstallig onderhoud (+/-€ 30 miljoen). Het vermoeden is dat dit zorgt voor meer meldingen en meer kosten voor dagelijks onderhoud. - De kosten voor straatreiniging worden structureel twee ton ruimer begroot dan de realisatie. - Dordrecht heeft een historische binnenstad, de helft van de referentiegemeenten heeft dit niet. Dit is duurder om te onderhouden dan een niet-historische binnenstad. Denk hierbij aan gebakken klinkers i.p.v. beton en extra maatregelen die getroffen moeten worden wegens de historische infrastructuur. * Berenschot heeft ook het effect van de bodemfactor onderzocht (Dordrecht heeft een slechtere bodemkwaliteit dan de referentiegroep). Wij zien echter geen significante impact van de bodemfactor op de totale kosten voor verkeer, vervoer en wegen (bijlage, p60). Vertrouwelijk 49

Uitkomsten en duiding overhead in detail Duiding van de opvallende verschillen in de benchmark

Vertrouwelijk 50

4. Uitkomsten en duiding overhead in detail: Secretariaten primair proces | Facilitaire dienst | Directie/management primair proces | Juridische zaken

Categorie 2: Secretariaten primair proces Uitkomsten • De kosten per fte zijn 37% hoger dan gemiddeld (+€ 0,3 miljoen). - De formatie die uw gemeente inzet op secretariaat primair proces is 5,1 fte hoger dan gemiddeld.

Vertrouwelijk 51

4. Uitkomsten en duiding overhead in detail: Secretariaten primair proces | Facilitaire dienst | Directie/management primair proces | Juridische zaken

Categorie 10: Facilitaire dienst Uitkomsten • De kosten per fte zijn 28% lager dan gemiddeld (-€ 1,1 miljoen). - Uw gemeente heeft minder loonkosten (minus opbrengsten uit diensten voor derden) en inhuurkosten (-€ 0,6 miljoen) en minder materiële-/uitbestedingskosten (-€ 0,5 miljoen) • Indien we uw totale uitvoeringskosten (loon, inhuur, uitbesteding/materieel, minus detachering) per taak vergelijken met de referentiegroep, vallen de volgende taken op: - Bodes / postverzorging, drukkerij en repro: -€ 0,3 miljoen (-3,2 fte) - Restauratieve voorzieningen / catering: -€ 0,4 miljoen (-1,6 fte) - Receptie/telefooncentrale: -€ 0,3 miljoen (-1,4 fte) Duiding Uw lagere kosten liggen deels in verhouding met de onderstaande indicatoren: - Het aantal facilitaire meldingen per fte is 73% lager dan gemiddeld. - Voor de gemeentehuisvesting heeft uw gemeente 4 locaties, gemiddeld is dit 3,2. Vertrouwelijk 52

4. Uitkomsten en duiding overhead in detail: Secretariaten primair proces | Facilitaire dienst | Directie/management primair proces | Juridische zaken

Categorie 1: Directie en management primair proces Uitkomsten • De kosten per fte zijn 19% lager dan gemiddeld (-€ 1,0 miljoen) - Let op, dit is exclusief leidinggevenden van de stafdiensten. Deze zijn terug te vinden onder de verschillende overheadcategorieën waar ze leiding aan geven.

• Uw gemeente zet 7,1 fte minder formatie in dan gemiddeld: - Gemeentesecretaris/Directie: -1,0 fte (u heeft in totaal 4,0 fte) - Lijnmanagement tweede laag: -8,5 fte (u heeft in totaal 9,3 fte) - Lijnmanagement derde laag: +5,1 fte (u heeft in totaal 24,1 fte) - Lijnmanagement overige lagen: -2,6 fte (u heeft in totaal 0,0 fte)

Duiding • Onder deze categorie is alleen formatie meegenomen die functionerings- en beoordelingsgesprekken voeren. Derhalve zijn bijvoorbeeld programmanagers niet hieronder meegenomen. • De nieuwe teamleiders in het cluster Stad zijn nog niet opgenomen in deze cijfers. Vertrouwelijk 53

4. Uitkomsten en duiding overhead in detail: Secretariaten primair proces | Facilitaire dienst | Directie/management primair proces | Juridische zaken

Categorie 7: Juridische zaken Uitkomsten • De kosten per fte zijn 28% lager dan gemiddeld (-€ 0,3 miljoen). - Uw gemeente heeft meer loonkosten, maar ook meer opbrengsten uit diensten voor derden.

• De formatie die uw gemeente inzet is 2,9 fte lager dan gemiddeld: - Management: +0,5 fte - Adviseurs/medewerkers: -2,9 fte - Secretariaat: -0,5 fte

Vertrouwelijk 54

Bijlage

Vertrouwelijk 55

5. Bijlagen: Uurtarief omgevingsdiensten | Kunst, cultuur en oudheidkunde | Impact bodemfactor op kosten verkeer, vervoer en wegen

Analyse uurtarief omgevingsdiensten • Uit eerder onderzoek van TwynstraGudde blijkt dat het uurtarief van OZHZ gemiddeld is. Een analyse van Berenschot op de uurtarieven van nabijgelegen omgevingsdiensten doet zelfs een lager uurtarief vermoeden.

• De hogere lasten voor Wabo worden niet verklaard door het uurtarief van OZHZ. Het is dus aannemelijk dat Dordrecht meer werkzaamheden afneemt.

Vertrouwelijk 56

5. Bijlagen: Uurtarief omgevingsdiensten | Kunst, cultuur en oudheidkunde | Impact bodemfactor op kosten verkeer, vervoer en wegen

Vergelijking kunst en cultuur exclusief musea Spreiding van de lasten minus baten van kunst en cultuur (excl. Musea) voor de benchmark referentiegroep.

Kosten (€) per 1000 inwoners

€ 120.000

€ 100.809 € 89.420

€ 90.000

€ 66.532

€ 67.611

€ 72.501

€ 78.147

Gem. € 68.295

€ 54.688

€ 60.000

€ 42.099

€ 42.849

€ 30.000

€Dordrecht

• IV-3 taakvelden 5.3 (cultuurpresentatie) en 5.5 (cultureel erfgoed) per 1.000 inwoners t.o.v. de referentiegroep. • De totale begrote lasten – baten (2023) voor Dordrecht zijn 1% lager (-€ 0,1 miljoen) dan het referentiegemiddelde Vertrouwelijk 57

5. Bijlagen: Uurtarief omgevingsdiensten | Kunst, cultuur en oudheidkunde | Impact bodemfactor op kosten verkeer, vervoer en wegen

Vergelijking kosten musea met oorspronkelijke referentiegroep Spreiding van de lasten minus baten op het taakveld musea voor de benchmark referentiegroep.

Kosten per 1000 inwoners

€ 80.000

€ 73.880

€ 60.000

€ 40.000

€ 25.121 € 20.000

€ 12.771

€ 14.086

€ 15.110

€ 27.092

€ 30.210

Gem. € 24.638

€ 19.182

€ 4.290 €Dordrecht

• IV-3 taakveld 5.4 (musea): begrote lasten - baten per 1.000 inwoners t.o.v. de referentiegroep. • De totale begrote lasten – baten (2023) voor Dordrecht zijn 200% hoger (+€ 5,9 miljoen) dan het referentiegemiddelde • De gemeenten in de referentiegroep hebben allen geen kosten voor musea van de grote klassen van Dordrecht Vertrouwelijk 58

5. Bijlagen: Uurtarief omgevingsdiensten | Kunst, cultuur en oudheidkunde | Impact bodemfactor op kosten verkeer, vervoer en wegen

Vergelijking kosten musea met specifieke referentiegroep Spreiding van de lasten minus baten op het taakveld musea voor gemeenten met vergelijkbare musea € 90.000 € 79.973

Kosten per 1000 inwoners

€ 80.000 € 66.102

€ 70.000

Gem. € 60.476

€ 58.897

€ 60.000 € 49.029

€ 50.000

€ 40.000

€ 71.056

€ 37.801

€ 30.000 € 20.000 € 10.000 €Gouda

Zwolle

Schiedam

Alkmaar

Dordrecht

Delft

• IV-3 taakveld 5.4 (musea): begrote lasten - baten per 1.000 inwoners t.o.v. gemeenten met vergelijkbare musea. • De totale begrote lasten – baten (2023) voor Dordrecht zijn 9% hoger (+€8,0 miljoen) dan het referentiegemiddelde. • In deze vergelijking is rekening gehouden met begrotingsposten op taakveld 5.4 van Dordrecht die niet museum gerelateerd zijn en de verborgen overheadkosten (22% van de salarislasten) die niet op taakveld 5.4 geboekt zijn. Vertrouwelijk 59

5. Bijlagen: Uurtarief omgevingsdiensten | Kunst, cultuur en oudheidkunde | Impact bodemfactor op kosten verkeer, vervoer en wegen

Effect bodemfactor op de totale kosten van verkeer, vervoer en wegen • Wanneer wij kijken naar het IV-3 taakveld 2.1 (verkeer en vervoer) lijkt er geen duidelijke relatie te zitten tussen de bodem factor en de totale lasten-baten voor verkeer en vervoer bij gemeenten (R2 = 0,031) Kosten VVW per 1000 inwoners

€ 500.000

€ 450.000 € 400.000 € 350.000 € 300.000 € 250.000

R² = 0,031

€ 200.000 € 150.000 € 100.000

€ 50.000 €1

1,2

1,4

1,6

1,8

Bodemfactor

Vertrouwelijk 60

www.berenschot.nl /berenschot

Vertrouwelijk 61

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/774/documents/35239