BIJLAGE 4 - Overzicht interessante vergadermodellen andere gemeenteraden.pdf
Tekst van het document
OVERZICHT VAN EEN AANTAL INTERESSANTE VERGADERMODELLEN VAN ANDERE GEMEENTERADEN T.B.V. DE RAADSWERKGROEP DORDTSE DINSDAG
TILBURG In de vorige raadsperiode hadden ze nog commissies. Vanaf deze raadsperiode werken ze met informatiesessies, debatten en raadsvergaderingen. Agendacommissie De Agendacommissie gaat over het wie, wat, waar, wanneer en hoe van de raad. Ze stelt de agenda’s vast voor de verschillende bijeenkomsten van de raad: informatiesessies, debatten en de raadsvergaderingen. De Agendacommissie bestaat uit zes raadsleden, waaronder de plv. voorzitter van de raad die tevens voorzitter is van de Agendacommissie. De raad benoemt de leden van de Agendacommissie. Die komen zowel uit de coalitie als uit de oppositie. De burgemeester is adviseur van de agendacommissie en de Raadsgriffie ondersteunt en adviseert de Agendacommissie. De Agendacommissie vergadert één keer per drie weken. De vergaderingen zijn openbaar. Maandag: dag van de raad De maandag is de vaste dag in de week waarop de raad bijeenkomsten heeft, debatteert en besluiten neemt. Speciale raadsvergaderingen zoals de bespreking van de Jaarstukken, Perspectiefnota, Begroting en het coalitieakkoord kunnen ook op de donderdag plaatsvinden. Er wordt gewerkt met korte debatten. Die spelen zich elke maandag af tussen 15.00 en uiterlijk 23.00 uur. Dat gebeurt in twee parallelle sessies, zodat er ruimte is om alles aan bod te laten komen.
Ook de fracties in de raad hebben op die manier gelegenheid om hun woordvoerders aan de verschillende debatten te laten deelnemen. De 4 maandagen cyclus De raad werkt volgens een vast patroon, dat steeds een cyclus van 4 opeenvolgende maandagen beslaat. De raad werkt op die manier in 4 weken toe naar een besluit. In de eerste drie weken laat de raad zich informeren en gaan de fracties met elkaar in debat. Op de 4e maandag komt de voltallige raad bijeen om besluiten te nemen. Er zijn drie verschillende soorten voorstellen op de raadsagenda. Over sommige voorstellen wordt niet meer gedebatteerd maar uitsluitend gestemd. Dat zijn de zogeheten A-stukken. Bij de B-stukken debatteert de raad uitsluitend over de inhoud van de ingediende moties en/of amendementen. Dan zijn er nog de C-stukken. Dat zijn de voorstellen die de raad uitgebreid wil bespreken met een 1e en 2e termijn. Of een voorstel een A-, B- of C-stuk is, wordt besloten in de debatfase. Raadsbesluit in drie stappen 1. Informeren: Raad wil weten wat er speelt: (in blokkenschema aangeduid met een I voor het onderwerp) - Informatie ophalen - Vragen stellen & luisteren - Kennis vergaren - Inspreken 2. Debat: Vergaderen op onderwerp: (in blokkenschema aangeduid met een D voor het onderwerp) - Met afvaardiging van de fracties - Uitwisselen inhoudelijke argumenten - Overtuigen - Politiek standpunt innemen 3. Raad neemt besluiten
Voorbeeld blokkenschema Tilburg
GRONINGEN Vanaf 1 augustus 2020 werkt de Groningse gemeenteraad op een nieuwe manier. De nieuwe werken vergaderwijze beoogt een flexibeler vergadermodel, met meer aandacht voor de verschillende fasen in het besluitvormingsproces, alsmede voor interactie tijdens dat proces met betrokken burgers en organisaties. De raadscommissies worden vervangen door beeldvormende en meningsvormende bijeenkomsten met steeds één onderwerp en een vooraf vastgesteld begin- en eindtijd. Met de vaste begin- en eindtijden weet iedereen welk onderwerp hoe laat aan de orde komt. Alle bijeenkomsten en vergaderingen voor de raad zijn op woensdag: de Politieke Woensdag. Dat kan omdat er met de nieuwe werkwijze gelijktijdig verschillende bijeenkomsten en vergaderingen zijn. Zo werkt de raad efficiënter en blijft er voor raadsleden meer tijd over voor eigen activiteiten zoals ontmoetingen met inwoners. BEELDVORMENDE BIJEENKOMST Een beeldvormende bijeenkomst kan een werkbezoek van raadsleden aan een organisatie zijn, een technische sessie met ambtenaren, een expertmeeting, een hoorzitting of een aparte bijeenkomst waarin inwoners als inspreker hun mening kunnen geven. Beeldvormende bijeenkomsten zijn meestal openbaar. Bijeenkomsten met inwoners uiteraard altijd. De agendacommissie van de gemeenteraad bekijkt per beeldvormende bijeenkomst of er live wordt gestreamd zodat inwoners thuis mee kunnen kijken.
Bijeenkomsten waar inwoners aan deelnemen worden altijd uitgezonden, maar technische sessies bijvoorbeeld niet altijd. MENINGSVORMENDE BIJEENKOMST De meningsvormende bijeenkomsten vervangen globaal de oude raadscommissievergaderingen. Tijdens deze meningsvormende vergaderingen gaan de raadsleden met elkaar en het college van B&W in debat. Als er over een onderwerp nog geen beeldvormende bijeenkomst met insprekende inwoners is geweest, is er tijdens een meningsvormende vergadering ook ruimte voor insprekers. De meningsvormende bijeenkomsten zijn openbaar en worden uitgezonden. BESLUITVORMENDE BIJEENKOMST De besluitvormende bijeenkomsten zijn de raadsvergaderingen waarin de raad de besluiten neemt over raadsvoorstellen. Collegebrieven, waarmee het college van B&W de raad heeft geïnformeerd over bepaalde onderwerpen, worden hier niet meer besproken. Over collegebrieven wordt alleen in de meningsvormende bijeenkomsten gedebatteerd. In besluitvormende raadsvergaderingen kunnen wel moties over collegebrieven aan de orde komen waarover de raad een besluit neemt. In het nieuwe systeem zijn er altijd 3 Politieke Woensdagen met beeldvormende en meningsvormende bijeenkomsten in aanloop naar de Politieke Woensdag in de 4e week met een besluitvormende raadsvergadering.
AGENDACOMMISSIE Voor de planning en organisatie van alle bijeenkomsten van de gemeenteraad van Groningen is de agendacommissie verantwoordelijk. Deze bestaat uit de plaatsvervangend voorzitter van de raad en vier door het presidium op voordracht van de fracties aan te wijzen en door de raad te benoemen leden: twee uit coalitiefracties en twee uit oppositiefracties. De agendacommissie wordt bijgestaan en geadviseerd door de griffie. De gemeentesecretaris of een gemandateerde medewerker namens de gemeentesecretaris woont de vergaderingen van de agendacommissie bij. Agendering van stukken (voorstellen/brieven) vanuit het college of anderszins (anders dan als ingekomen brief ter kennisname of conformstuk in de besluitvormende vergadering) vindt plaats op initiatief van de agendacommissie, dan wel naar aanleiding van een gemotiveerd verzoek vanuit het college, één of meerdere fracties, of één of meerdere burgers of organisaties. De agendacommissie bepaalt of en zo ja wanneer agenderingsverzoeken worden gehonoreerd.
INVLOED INWONERS Het nieuwe systeem biedt meer ruimte om beeldvormende sessies met inwoners te houden. Die hoeven niet per se op de Radesingel of het Provinciehuis plaats te vinden, maar kunnen ook in de wijk of in een dorp zijn. Om te horen wat er in de dorpen en wijken leeft, kunnen er jaarlijks ook 'raadsgesprekken' worden georganiseerd. Ook rond de vergaderingen op de Politieke Woensdag is er meer ruimte voor inwoners om in gesprek met raadsleden te gaan. Inwoners of organisaties kunnen bijvoorbeeld een marktkraam in de wandelgangen inrichten om aandacht voor hun onderwerp of organisatie te vragen. Hiermee wordt begonnen als de coronamaatregelen dat toelaten. Link naar raadsvoorstel 'Naar nieuwe werk- en vergaderwijzen van de gemeenteraad Groningen'
Voorbeeld blokkenschema Groningen
HAARLEMMERMEER De gemeenteraad vergadert elke week op donderdag. Zo'n donderdag noemen we Raadsplein. Het Raadsplein kent drie soorten vergaderingen: de raadsvergadering, het raadsdebat, en sessies (of sessiedebat)
Raadsvergadering en raadsdebat. De raadsvergadering is de vergadering van de 39 gekozen gemeenteraadsleden. Sessies (en sessiedebat). Haarlemmermeer kent geen commissievergaderingen. Er is één commissie en die vergadert in verschillende samenstellingen, met één woordvoerder per fractie, over één onderwerp, soms een cluster van enkele raadsstukken of nota's over een bepaald thema. Aan de sessies kunnen alle raadsleden en fractieassistenten meedoen. Fractieassistenten zijn een soort duo-raadsleden. Elke fractie mag -hoeft niet- twee fractieassistenten benoemen. Deze personen stonden wel op een kieslijst bij de verkiezingen. Zij ondersteunen het politieke werk en doen volwaardig mee tijdens sessies. Fractieassistenten kunnen niet meedoen aan de raadsvergadering en hebben geen stemrecht.
Elke twee weken is er een Raadsplein met raadsvergadering (Vragenuur, Stemmingen en raadsdebatten) en/of raadsdebat en/of sessies. De agenda ziet er standaard als volgt uit:
Tussendonderdagen. Op de donderdagen dat er geen raadsvergadering is, vervalt het blok van 17.00 tot 18.15 uur (o.a. Vragenuur), en het laatste blok vanaf 22.00 uur (Stemmingen). Zulke donderdagen heten "tussendonderdagen" of "sessieavonden". Er zijn dan alleen sessies, en de avond is dan van 19.00 tot 22.00 uur.
MAASTRICHT De gemeenteraad vergadert in principe tweewekelijks op dinsdagavond. De vergaderavond telt 3 blokken. Tijdens de eerste twee blokken vinden de stadsrondes, informatierondes en raadsrondes plaats. Het eerste blok begint om 17:00 uur en duurt tot 18:30 uur. Dan volgt een half uur pauze waarbij er eten is. Tussen 19:00 uur en 20:30 uur vindt het tweede blok plaats. Om 20:30 uur begint de plenaire raadsvergadering. Soms kunnen de tijden ietwat wijzigen door uitloop. U kunt makkelijk in contact komen met raads- en burgerleden, actief deelnemen aan bijeenkomsten en discussies volgen.
Stadsronde Wanneer de raad een besluit gaat nemen, organiseren zij meestal een stadsronde voorafgaand aan het besluit om ook inwoners van de stad aan het woord te laten over dit onderwerp. Echter kunt u
als inwoner ook zelf een verzoek indienen om een stadsronde te organiseren. Bijvoorbeeld wanneer u vindt dat de gemeenteraad een onderwerp echt moet bespreken, maar het nog niet op de agenda staat. Er gelden enkele voorwaarden voor het organiseren van een stadsronde. -
Het onderwerp mag niet onlangs of binnenkort al geagendeerd staan om te bespreken in een stadsronde. U moet goed nadenken over wat u graag wil bespreken, in welke vorm u dit wilt doen (bijvoorbeeld een presentatie of een debat) en wie u wilt uitnodigen. Vermeldt het beoogde doel van de stadsronde. Schrijf dit (in samenwerking met de raadsgriffie) op in een rondebriefje, dat als verzoek wordt ingediend bij het presidium.
Deze afvaardiging van de raad beoordeelt het verzoek op inhoud en bepaalt of de raad het onderwerp wel of niet bespreekt.
LEEUWARDEN De avond van het Politiek Podium bestaat uit twee delen:
19.30 – 20.30 uur: Open Podium incl. pauze. Bijeenkomsten en informele ontmoetingen van de fracties met derden. Insprekers, bijeenkomsten met experts, ambtelijke toelichting, presentaties, informatietafels e.d. 20.30 – 23.00 uur: Politieke Dialoog. Bijeenkomsten t.b.v. meningsvorming/meningsuitwisseling tussen fracties onderling en met het college. Of 1 x in de drie weken: 20.30 – 23.00 uur: Raadsvergadering: besluitvorming na afrondend debat of bij hamerslag. Op de agenda (kunnen) staan raadsvoorstellen (als hamerstuk of als debatonderwerp), moties vreemd aan de orde van de dag, interpellaties, benoemingen en beëdigingen.
NB. Leeuwarden zit momenteel in het besluitvormingstraject voor aanpassing. Dat betekent o.a. dat ze straks iedere woensdag in principe om 16.00 uur met activiteiten van de raad kunnen beginnen, met dien verstande dat het om de “lichtere” en informatieve zaken gaat. Besluitvormende dingen pas vanaf 18.00 uur. Korte bijeenkomsten per onderwerp in Open Podium en Politieke Dialoog Bijeenkomsten in Open Podium en Politieke Dialoog kunnen gelijktijdig plaatsvinden in verschillende zalen. De woordvoerders van de fracties zitten aan tafel en voeren het gesprek. Ook fractieassistenten kunnen, mits toegelaten en beëdigd, als woordvoerder van hun fractie optreden. In het Open Podium spreken alleen de woordvoerders met de genodigden; publiek en college zijn toehoorders. In de Politieke Dialoog tussen fractiewoordvoerders en betrokken wethouder(s) kunnen ook ambtenaren ter ondersteuning van de wethouder aan tafel zitten en desgevraagd het woord krijgen. Een raadslid is vergadervoorzitter. Raadsvergadering met besluitvorming na afrondend debat of bij hamerslag Bij een raadsvergadering zitten alle39 raadsleden aan tafel en kan elk raadslid een stem uitbrengen. Uitsluitend de raadsleden, wethouders en de voorzitter voeren het woord. De raadsvergadering wordt geleid door de burgemeester.
ALMERE Sinds 2004 hebben we in Almere de Politieke Markt. Hier geen ellenlange commissievergaderingen met 16 agendapunten met oneindige discussies en ook geen gemeenteraadsvergaderingen waarin die discussies nog eens worden overgedaan. Welnee. In Almere doen we het anders. Vrijwel elk donderdag (zo'n 35x per jaar) komt de Raad bijeen op de Politieke Markt. Die bestaat uit twee delen: de carrousel en de plenaire vergadering. Het raadspresidium stelt wekelijks de agenda van de Politieke Markt op, aan de hand van de ontvangen verzoeken. Carrousel Vanaf 19:00 zijn er eerst tegelijkertijd in vier zalen korte vergaderingen. In elke vergadering komt één onderwerp aan bod en zo'n carrousel. De carrousel duurt tot 20:30 of 21:00, dus komen per zaal meerdere korte vergaderingen met een aantal onderwerpen op zo'n avond voorbij. Maar je weet dus altijd hoe laat en waar je voor welk onderwerp moet zijn. In de carrouselvergaderingen kunnen onderwerpen informatief, technisch of politiek besproken worden. Op de tweede verdieping in het Almeerse stadhuis zijn er vier vergaderkamers waar op donderdag tegelijk over vier onderwerpen kan worden gesproken. Dit hele gedeelte van het stadhuis is op donderdagavond openbaar toegankelijk. U kunt gewoon binnenlopen, een servicemedewerkers wijst u de weg.
In de krant, op de site, op een scherm in de centrale ruimte én op bordjes naast de ingang van de vergaderkamers staat te lezen wat er in die kamer besproken wordt en op welk tijdstip dat begint. Tussen de vergaderingen door en voor aanvang van de plenaire (=gezamenlijke) vergadering is er in de ruimte rondom de vergaderkamers gelegenheid om in gesprek te gaan met raadsleden, fractieassistenten, wethouders en voorlichters en met pers en ander publiek. Plenaire vergadering Dit is de formele 'gemeenteraadsvergadering'. Die vindt ook vrijwel elke donderdag plaats en start meestal een half uur nadat de carrouselbesprekingen zijn afgerond. Omdat de onderwerpen waarover besloten moeten worden in de carrousel al inhoudelijk en politiek besproken zijn, doen we dat niet nog een keer. In de plenaire vergadering vinden alleen debatten plaats (maar lang niet elke week) en wordt er over de voorstellen gestemd (wel vrijwel elke keer). De raadsleden die in de carrousel hebben meegepraat hebben met hun fracties (=politieke partijen die in de raad gekozen zijn) kunnen overleggen. Dat betekent dat in de plenaire vergadering snel besluiten genomen kunnen worden. Soms willen raadsleden voorafgaand aan zo'n besluit nog wel een stemverklaring afleggen. Daarin vertellen ze kort waarom ze voor of tegen zullen gaan stemmen.
De plenaire vergaderingen van de Raad van Almere duren meestal niet lang en zijn niet saai, maar je moet wel erg goed opletten, want de besluiten worden razendsnel genomen.