Bijlage 3_ Visie Opvang Kwetsbare Groepen 12-12-2019.pdf

HVO Querido Er volgt een beschikking van de gemeente wanneer wordt besloten dat een cliënt toegang krijgt tot de MO. Mocht de bestaande intakeprocedure niet voldoende zijn om inzicht te krijgen, dan is een aantal trajectbedden beschikbaar. Deze bedden worden meestal ingezet ter observatie, als verdieping van het intakeproces.

• • •

Regio Amsterdam Opvang, woonbegeleiding, dagbesteding Actief voor 4.500 cliënten

Visie opvang kwetsbare groepen | 33

De opvang richt zich op mensen die in de verdrukking zijn geraakt en zonder begeleiding hun leven moeilijk op de rit krijgen. HVO Querido voert in Amsterdam in opdracht van de gemeente ook de ‘bed-bad-brood’regeling uit voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Op de locaties Poeldijkstraat en de Wilhelminastraat (Haarlem) is het gebruik van alcohol niet toegestaan. De opvang Wilhelmina zit in een pand met meerdere voorzieningen, waarvan ook een gebruikersruimte onderdeel is. Dit wordt begeleid door Brijder verslavingszorg en niet door HVO-Querido. Technisch gezien is het wel in hetzelfde pand, maar in de nachtopvang zelf, wordt niet gedronken. Er zijn locaties waar alcohol gebruikt kan worden. Dit zijn de dubbele diagnose locaties. Hier wordt echter wel ontmoedigingsbeleid gevoerd en is de mogelijkheid om het gebruik te begeleiden vanuit ‘harm reduction’ (bijv. afspraken maken over minder gebruik op gezette tijden, alcohol in bewaring nemen en op vaste tijden pas verstrekken). Ook zijn er wekelijks ‘overwegingsgroepen’ met cliënten onder begeleiding van medewerkers waar o.a. wordt gesproken over bezinning op het gebruik en hoe het gebruik zich verhoud tot wat ze in hun leven willen bereiken. Op andere middelenvrije locaties worden afspraken op maat gemaakt.

Als de cliënt toegelaten wordt tot de maatschappelijke opvang, wordt hij ingebracht bij de veldtafel. De veldtafel plaatst de cliënt op de wachtlijst van een cluster. Een trajecthouder wordt vervolgens aan de cliënt gekoppeld. De cliënt wordt door de trajecthouder uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek bij de woonvoorziening als er een plek is. Op de woonafdelingen zijn drugs en alcohol niet toegestaan, op de eigen kamers wel. De belangrijkste reden om gebruik toe te staan, is het verminderen van overlast in de buurt. Tevens lost een verbod niet de verslavingsproblematiek op van de cliënten. Overlast door alcohol of drugs wordt wel opgepakt en daarna besproken in kerngroepen van cliënten, zodat deze ook verantwoordelijkheid moeten nemen in regelgeving en handhaving.

De Binnenvest, Leiden Aparte gebruikersruimten in de nachtopvang voor hard- en softdrugs en alcohol. Met cameratoezicht. Toegang alleen via beveiliger en wie er toegang heeft en hoe vaak wordt bepaald door een medewerker van verslavingszorgorganisatie Brijder. Als niet-bewoners er gebruik van willen maken, moeten ze wel gegevens geven.

Stichting Volksbond Streetcornerwork • •

Amsterdam Nachtopvang, veldwerk, ambulante begeleiding, wonen en dagbesteding

Visie opvang kwetsbare groepen | 34

Bijlage 4: Huidige keten van voorzieningen maatschappelijke opvang 1. In de vorm van informele steun of formele steun: wijkteam, 1e lijn, indicatie voor individuele begeleiding (Wmo maatwerkvoorziening) of behandeling, of combinaties. 2. Problematiek niet tijdig gesignaleerd of persoon wil/kan geen hulp vragen. 3. Aanmelding via meldpunt Z&O, SWT, huisarts, politie, familie, buren etc. 4. Behandeling vanuit zorgverzekeraar, individuele begeleiding is hier een geïndiceerde Wmo maatwerk-voorziening van de gemeente. 5. Veldwerkers van het Leger des Heils sporen feitelijk daklozen op en proberen hen toe te leiden naar opvang. Mensen kunnen ook zichzelf rechtstreeks bij de opvang melden. 6. Individuele begeleiding is hier een geïndiceerde Wmo maatwerkvoorziening vanuit de centrummiddelen.

Kwetsbaar persoon + life event

Tijdige en effectieve ondersteuning(1) thuis in de wijk

Ja

Zelfstandig wonen met individuele begeleiding(6)

Situatie stabiel

Nee

Ja

Problematiek excaleert, aanmelding reguliere bemoeizorg(3); inzet succesvol?

Nee

Team Toeleiding & Bemoeizorg (intensieve aanpak), inzet succesvol?

Ja

Behandeling en/ of individuele begeleiding(4)

Kandidaat voor Housing first?

Nb: toeleiding naar TT&B verloopt via meldpunt zorg en overlast.

Nee

Ja

Nee

Persoon raakt dakloos; inzet Veldwerk(5)

Nee

Langer dan drie nachten in de opvang?

Ja

Start uitstroomtraject

Uitstroom naar: - 24 uursopvang(6) - Zelfstandig wonen met eventueel begeleiding(6) - Beschermd wonen - Skaeve Huse

Visie opvang kwetsbare groepen | 35

Bijlage 5: Gebruikte bronnen • • • • • • • • • • • • • • • • •

In beeld: Cliënten in de nachtopvang en 24-uursopvang in de regio Drechtsteden/Alblasserwaard Vijfheerenlanden, HHM , juli 2019 Factsheet Opvang en beschermd wonen, Onderzoekscentrum Drechtsteden, juni 2019 Herstart, Utrecht, https://www.legerdesheils.nl/midden-nederland/inloopvoorziening De Binnenvest, Leiden, https://www.debinnenvest.nl/ Lokale opvangvoorzieningen Pitstop, Utrecht e.o., https://www.debinnenvest.nl/ Zelfregiecentrum Weert, https://weert.zelfregiecentrum.nl/ Zwolle Actief, https://zwolleactief.nl/over/ SMO, Breda, https://ikwilmeedoen.nl/organisatie/ Onder de pannen, https://www.deregenboog.org/onder-de-pannen Kamers met aandacht, https://kamersmetaandacht.nl/ Stadsteam Herstel, Utrecht, https://zorgprofessionals.utrecht.nl/hulp-en-ondersteuning-wmo/opvang-en-beschermd-wonen/stadsteam-herstel/ Centraal Onthaal, Breda, https://www.breda.nl/centraal-onthaal-loket-voor-dak-en-thuislozen Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang, Amsterdam, https://www.amsterdam.nl/sociaaldomein/zorgprofessionals/maatschappelijke/ maatschappelijke/centrale-toegang/ Woodstock, Den Haag, https://www.parnassia.nl/onze-locaties/woodstock-den-haag HVO Querido, Amsterdam, https://hvoquerido.nl/ Stichting Volksbond Streetcornerwork, Amsterdam, http://volksbond.nl/ Factsheet Effecten verhuizing dagopvang, Onderzoekscentrum Drechtsteden, november 2019

Visie opvang kwetsbare groepen | 36

Bijlage 6: Definities en begrippen Kwetsbare doelgroepen (in deze visie): inwoners die gebruik maken/hebben gemaakt van maatschappelijke opvang of risico lopen om hier gebruik van te gaan maken.

netwerk in een gemeente wegen hierin mee. De model-beleidsregels landelijke toegankelijkheid MO uit 2019 vormen het kader voor de uitvoering hiervan.

Ondersteuning: het palet aan opvangvoorzieningen, woonvoorzieningen, daginvulling, participatie en hulp.

‘Klassieke’ daklozen: cliënten die op basis van langdurige psychiatrische problematiek en/of met verslavingsproblemen in de opvang belanden.

Beschermd wonen: wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. (WMO) Opvang: onderdak en begeleiding voor personen die de thuissituatie hebben verlaten, al dan niet vanwege risico’s voor hun veiligheid door huiselijk geweld, en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. (WMO) Landelijke toegankelijkheid maatschappelijke opvang: De gemeente waar iemand zich meldt, is verantwoordelijk voor het bieden van (eerste) opvang. Vervolgens kijkt de gemeente met de cliënt waar een traject in de opvang de meeste kans van slagen heeft, en de meest passende bijdrage biedt aan de ondersteuningsbehoefte van de cliënt. De wens van de cliënt en de beschikbaarheid van een (positief) sociaal

‘Economische of nieuwe’ daklozen: Cliënten die vanwege een combinatie van psychosociale problemen vaak kortdurend in de opvang verblijven. Vrijwel altijd is sprake van schulden; denk ook aan gevolgen van vechtscheidingen. Uitstroom is doorgaans gericht op snelle terugkeer naar zelfstandigheid. Dak- en thuisloze jongeren: Cliënten van circa 16-27 jaar die geen eigen woonadres hebben. Soms omdat zij uit een instelling afkomstig zijn (18-/18+ problematiek); soms omdat zij zwerven. Na opvang met enige vorm van begeleiding in traject richting (grotere) zelfstandigheid. Housing First biedt dakloze cliënten die vanwege ernstige meervoudige problematiek niet van de (dag/nacht)opvang gebruik willen maken de mogelijkheid om direct van de straat naar een zelfstandige woning met intensieve ondersteuning te gaan. 8) Zie https://vng.nl/files/ vng/convenant-landelijketoegankelijkheid_ maatschappelijke_ opvang_20190216_1.pdf

Visie opvang kwetsbare groepen | 37

Merwede huusjes/Skaeve Huse: Kleine, sobere woonunits op de Veerplaat in Dordrecht, waar aan langdurig dakloze personen een menswaardige en stabiele woonplek geboden wordt, die tot op zekere hoogte ruimte biedt voor afwijkend gedrag. Preventief budgetbeheer: De sociale dienst beheert (een deel van) het budget van de klant en ziet erop toe dat betalingen op tijd worden gedaan. In gesprekken met de klant en diens hulpverlener wordt in kaart gebracht waar de knelpunten zitten in de financiële huishouding van de klant. Samen met de betrokkene wordt vervolgens gewerkt aan oplossingen. Afhankelijk van de persoonlijke situatie van de klant duurt het traject één, twee of drie jaar. Elk traject kent een opbouw- en een afbouwfase waarna de klant in staat moet zijn eigen financiën te regelen.

Visie opvang kwetsbare groepen | 38