Bijlage 3_Vervoerplan Qbuzz 2022.pdf

Daarom stelt Qbuzz voor de vertrektijden van de Merwedelingelijn ook aan te passen. Hierdoor worden de aansluitingen als volgt:

Aank. trein in Ddr Vertrek MLL uit Ddr

Vertr. trein naar Rtd Aank. MLL in Ddr

IC ↓ 56

Spr ↓ 58 3 ↓ Gr

IC ↓ 6

Spr ↓ 10 18 ↓ Gdm

Spr ↓ 19

IC ↓ 26

Spr ↓ 28 33 ↓ Gr

IC ↓ 36

Spr ↓ 40 48 ↓ Gdm

Spr ↓ 49

Sp ↑ 2 57 ↑ Gr

IC ↑ 4

Sp ↑ 12

Sp ↑ 21 12 ↑ Gdm

IC ↑ 24

Sp ↑ 32 27 ↑ Gr

IC ↑ 34

Sp ↑ 42

Sp ↑ 51 42 ↑ Gdm

IC ↑ 54

Pagina 24 van 47

Hoewel de aansluitingen met deze wijzigingen ook ruimer worden dan in de huidige dienstregeling, is dit alles overziend de dienstregeling die het best aansluit bij de nieuwe dienstregeling tussen Rotterdam en Dordrecht. Tegelijkertijd zijn ruimere overstaptijden voor minder valide reizigers juist gewenst. Met name de overstappen die niet cross-platform zijn (vanuit Rotterdam op de MLL) zijn krap en in voorkomende gevallen voor hen niet haalbaar. De verruimde overstappen zorgen ervoor dat deze kwetsbare groep reizigers comfortabel kan overstappen. Om ’s avonds en in het weekend zo goed mogelijk aan te sluiten op de treinen van en naar Rotterdam, wijzigt de dienstregeling op die momenten niet. Dit betekent wel dat de vanzelfsprekendheid van gelijke vertrektijden over de dag komt te vervallen. Hoewel dit indruist tegen onze wens om zoveel mogelijk vaste vertrektijden te hanteren, vinden wij dat het bieden van zo optimaal mogelijke aansluitingen zwaarder weegt. Doordat de vertrektijden ’s avonds verschuiven, is het niet mogelijk de laatste slag van de serie 7100 (Dordrecht – Gorinchem) te rijden. Door de verschuivingen in vertrektijden en de beperkingen van het enkelspoor is er geen ruimte deze treinen te rijden. Vanuit Dordrecht naar Gorinchem heeft dit nauwelijks effect.

De patroonwijziging zorgt ervoor dat na de 7200 van 19:48 uur naar Geldermalsen de volgende trein al vertrekt om 20:05 uur vertrekt. Vanzelfsprekend wijzigen de vertrektijden van de aansluitende bussen ook, zodat de overstappen op de Merwedelingelijn zo goed mogelijk blijven. Met ProRail is afgestemd dat de brugopeningen aangepast worden aan de nieuwe dienstregeling. Voor de overstappen in Geldermalsen zijn er slechts minimale gevolgen, doordat de treinen van en naar Utrecht ook in een 10/20 interval rijden.

Lijn 388 rijdt op zondag overdag een halfuurdienst. In verhouding tot het aantal reizigers is dit een zeer royale bediening. De bezetting op het drukste punt overdag is ongeveer 3-4 reizigers per rit. Daarom is het voorstel om de frequentie te verlagen naar 1x per uur. Van maandag t/m zaterdag wordt de periode waarin een halfuurdienst wordt geboden verruimd. Tot globaal 21:00 uur zal elk half uur een bus rijden. Momenteel is dit tot globaal 19:00 uur. Deze verruiming sluit goed aan bij de wens werk- en collegetijden meer te spreiden, waardoor reizigers ook later vanuit Utrecht en Rotterdam terug reizen. Een uurdienst is op deze voor forensen interessante verbinding dan niet passend bij de vervoerswens.

Momenteel rijden vrijwel alle ritten het volledige traject van en naar Utrecht. Dit resulteert in een heel vroeg vertrek uit Utrecht en hele late aankomsten in Utrecht. Deze ritten vervoeren nauwelijks tot geen reizigers (buiten Utrecht). Het voorstel is dan op deze ritten het trajectdeel Meerkerk – Utrecht te laten vervallen. De exacte uitwerking van deze maatregel volgt, maar betreft in ieder geval de eerste rit uit Utrecht en de laatste rit naar Utrecht. Daarnaast op werkdagen ook de tweede rit uit Utrecht en de laatste halfuursrit naar Utrecht. Op al deze ritten is het aantal reizigers tussen Meerkerk en Utrecht minder dan 2.

Het aanbod in de spitsuren op lijn 387 wordt iets uitgebreid. Voortaan zal in zowel de ochtend- als middagspits op het drukste moment elke 10 minuten een bus rijden tussen Gorinchem Station en Utrecht CS v.v.

Pagina 25 van 47

Op momenten dat elke 10 minuten gereden wordt tussen Gorinchem en Utrecht, rijdt lijn 387 elk kwartier tussen Dalem en Gorinchem Station. Op deze wijze wordt optimaal aangesloten op de treinen van de Merwedelingelijn en ontstaat een aantrekkelijk aanbod voor forensen en studenten vanuit oostelijk Gorinchem naar Utrecht.

Sterrenburg is de wijk in Dordrecht waar de meeste reizigers instappen en waar Qbuzz kansen ziet om toe te werken naar een sterke R-NET corridor. Daarnaast kan deze R-NET lijn ook in de toekomst een verdere impuls geven aan enkele ontwikkelplannen binnen de gemeente Dordrecht, zoals de Spoorzone. Hoewel de route in Sterrenburg zelf logischerwijs via de Galileilaan voert, gaat het omzetten naar R-NET echter niet van de ene op de andere dag en vereist een goede samenwerking van diverse partijen. Haltes verdienen een upgrade, doorstroming moet gewaarborgd zijn en reizigers moeten het plan omarmen. Het strekken van een lijn binnen een woonwijk heeft namelijk ook gevolgen voor de fijnmazige ontsluiting in de wijk. Kwetsbare groepen reizigers moeten ook goed bediend worden en hebben lang niet altijd baat bij een snelle, gestrekte verbinding op grotere afstand van hun herkomstlocatie. Daarom wil Qbuzz een werkgroep oprichten, waarin diverse stakeholders (waaronder Provincie Zuid-Holland, Gemeente Dordrecht en het RODAG) plaatshebben. Deze werkgroep ontwikkelt gezamenlijk de wijze waarop deze HOV corridor ingevuld wordt, ook in relatie tot de meer ontsluitende routes in de wijk. Om voldoende tijd voor dit project te gunnen, wordt een netwerkaanpassing binnen Sterrenburg niet voor 2022 voorgesteld. De routes van lijnen 5 en 7 blijven daarmee in 2022 gelijk aan de huidige routes.

Als gevolg van COVID-19 en de bijbehorende noodzakelijke besparingen zijn de spitsfrequenties op de R-NET lijnen begin 2021 teruggebracht van 6x per uur naar elk kwartier. Ook in 2022 behouden deze lijnen haar kwartierdiensten, in plaats van deels hogere frequenties. Daarbovenop wordt door middel van gerichte inzet additioneel capaciteit geboden, welke in het najaar definitief wordt bepaald. Deze ritten vormen een wezenlijk onderdeel van de te bieden wendbaarheid: de ritten rijden waar en wanneer ze nodig zijn. Voor deze ritten worden in eerste instantie reserveringen opgenomen. Onze verwachting is dat het aantal extra ritten niet voor alle werkdagen gelijk zal zijn als gevolg van grote verschillen in het reizigersaanbod. Qbuzz gaat uit van de volgende opzet van het netwerk: Basis:

R-NET lijnen 416, 488, 489 en 491 rijden van maandag t/m vrijdag tot globaal 19:00

uur elk kwartier. Op overige momenten elk half uur. Net zoals nu zijn lijnen 416 en 488 aan elkaar gekoppeld. In Alblasserdam is er een aansluiting tussen lijn 416 uit Dordrecht en lijn 489 naar Nieuw Lekkerland v.v. Lijnen 489 en 491 bieden bij de aansluitknoop in Oostendam altijd aansluiting op elkaar. Ook lijn 92 biedt hier een optimale aansluiting. Waar voorheen de bussen soms na elkaar vertrokken, is dat voortaan altijd tegelijkertijd. Doordat alle R-NET lijnen elk kwartier rijden is er altijd een goede aansluiting onderling, op de stadsBuzz lijnen en op de treinen van de Merwedelingelijn. Ook lijn 387 rijdt elk kwartier op werkdagen overdag en daarbuiten vrijwel altijd elk half uur. Ook deze lijn sluit naadloos aan op de MLL; Flexibiliteit:

Extra capaciteit uit Sliedrecht naar Rotterdam wordt geboden door lijn 191:

deze is in de basis elk kwartier ingepland gedurende de drukste 2 uren ’s morgens en drukste 3

Pagina 26 van 47

uren ’s middags. Mogelijk dat een deel van de ritten niet het gehele traject vanaf Stormrand rijdt, maar vanaf station Baanhoek v.v. Extra capaciteit uit Alblasserdam naar Rotterdam wordt geboden door extra ritten op lijn 489, aansluitend op lijn 191. Op lijnen 387 en 416 worden extra ritten ingelegd op drukke momenten. Vooralsnog gaat Qbuzz uit van 3 extra ritten in de ochtend uit Gorinchem op lijn 387 en 2 extra ritten op lijn 416; Onderstaande grafieken geven een weergave van de verwachtte reizigersbehoefte per half uur op de R-NET lijnen 489 en 491. Daaruit blijkt de behoefte aan extra ritten. Op basis van het exacte herstel en potentie in het najaar worden deze ritten opgenomen in de dienstregeling.

Door de spitsritten bovenop de basisdienstregeling te leggen, blijft het ‘raamwerk’ van heldere en goed op elkaar aansluitende kwartierdiensten bestaan. Daarnaast is er nog een significant voordeel van het ‘apart’ houden van de extra capaciteitsritten ten opzichte van de basisdienstregeling: de dienstenpakketten voor chauffeurs hoeven bij wijzigingen alleen voor de extra ritten aangepast te worden. De basisdienstregeling blijft intact. Het diensten- en roosterproces vergt veel tijd, waardoor het normaliter lastig is om snel wijzigingen door te voeren die passen bij de daadwerkelijke vervoersvraag. Door de gekozen opzet hoeven alleen de chauffeursdiensten voor de flexibele ritten aangepast te worden. Dat beperkt doorlooptijden en biedt daarmee bij uitstek mogelijkheden wijzigingen snel en frequent door te voeren.

Pagina 27 van 47

Pagina 28 van 47

Het landelijke gebied van de Molenlanden kenmerkt zich door dunnere vervoerstromen dan in de Drechtsteden. Het gebruik in dit gebied is primair georiënteerd op de onderwijs- en werkgelegenheidslocaties in Gorinchem, Dordrecht, Rotterdam en Utrecht. Deels zijn deze bestemmingen rechtstreeks bereikbaar en deels moeten reizigers overstappen op de knooppunten Sliedrecht en Meerkerk. Het grootste deel van de reizigers in dit gebied maakt gebruik van de hoofdlijnen 90, 387 en 388. Daarnaast was pre-corona ook lijn 81 in de spits goed bezet. Doordat echter sinds dit jaar ook lijn 388 via Lexmond rijdt, is de verwachting dat veel reizigers uit Lexmond voortaan met deze lijn meereizen. Ondanks dat het gebruik van de overige lijnen in het gebied beperkt is, vervullen zij wel degelijk een belangrijke functie. Daar komt bij dat het afschalen van frequenties hier geen soelaas biedt om de noodzakelijke besparingen te realiseren; veel lijnen rijden immers maar 1x per uur. De gekozen maatregelen zijn dan ook zo opgesteld dat vrijwel alle reizigers nog een goede verbinding houden.

Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf, Ottoland en Noordeloos worden ontsloten door de succesvolle en goed gewaardeerde SnelBuzz lijn 388, echter zijn de haltes 1,5 tot 3,5km fietsen gelegen van de kernen. Daarom rijdt door de kernen aan de Graafstroom zelf de ontsluitende buslijn 75, gezamenlijk met buurtbuslijnen 701 en 702. Het gebruik is in de meeste uren marginaal, zoals in onderstaande grafiek te zien is. In de daluren komt het aantal instappers op de hele lijn niet boven de 6 uit, in beide richtingen opgeteld. Dat is te weinig om een vaste ovverbinding te verantwoorden. Gezien de aanwezigheid van lijn 388, die aantrekkelijk is voor reizigers die snel- en rechtstreeks naar Utrecht en

Gemiddeld aantal instappers per uur per doelgroep lijn 75 (nov 2019)

Rotterdam willen reizen, is er ook weinig potentie op groei voor deze lijn. In de spitsuren

18 16

is het gebruik ook beperkt,

14

maar voorziet deze lijn wel in

12

een behoefte. Daarom is het

10

voorstel lijn 75 alleen nog te

8

bieden in de spitsuren. In

6

relatie tot het ontwikkelplan is

4

dit een minder ingrijpende

2

aanpassing. In het

-

ontwikkelplan is geen vaste bediening met lijn 75 opgenomen.

Anoniem

Jeugd

Kind

Senioren

Student

Volwassenen

In de ochtendspits rijdt lijn 75 in 2022 nog drie ritten naar Sliedrecht (en twee in omgekeerde richting). In de middagspits wordt vanaf 14:30 tot en met 17:30 elk uur een rit vanaf Sliedrecht geboden. Richting Sliedrecht is dit van 15:00 uur tot en met 17:00 uur. Hiermee biedt Qbuzz voor studenten en scholieren de gewenste ontsluiting. Ook voor de kleine groep forensen is een dagelijkse reis ongewijzigd mogelijk. In de daluren kunnen reizigers

Pagina 29 van 47

gebruik maken van BuurtBuzz lijnen 701 en 702. Ook kan gebruik gemaakt worden van de deur-halte taxi en het knooppuntvervoer (zie hoofdstuk 3). Naast de beperking in het aantal ritten, vervalt ook het trajectdeel tussen Goudriaan Provincialeweg en Meerkerk. Onderstaande afbeelding toont de routes van lijnen 74, 75 en 388. De toekomstige knooppunthalte bij het kruispunt van de N214 en N216 is hierin al opgenomen. Buurtbuzz lijnen zijn voor de overzichtelijkheid niet meegenomen.

Lijn 77 biedt een fijnmazige ontsluiting in Hardinxveld en Giessendam en zorgt voor de verbinding tussen Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht. Van deze lijn wordt beperkt gebruik gemaakt. Dit is ook niet raar; voor de verbinding richting Dordrecht en Rotterdam zijn de 2 stations met de fiets goed bereikbaar. Lijn 77 heeft dus uitsluitend een functie in het bieden van een verbinding voor bijvoorbeeld ouderen naar het centrum van Sliedrecht. Om toch een goed alternatief te bieden voor reizigers die slecht ter been zijn, rijdt buurtBuzz 707 sinds dit jaar een meer uitgebreide route in Hardinxveld.

Lijn 78 verzorgt de avondverbinding voor de kernen Nieuwpoort, Gelkenes en Groot Ammers voor reizigers van en naar Utrecht. Deze verbinding is ingelegd, omdat er geen goede overstap mogelijk is vanuit lijn 388 op lijn 74. Door het aanleggen van een overstaphalte bij de kruising van de N214 en N216, ontstaat daar een overstapmogelijkheid tussen de lijnen 74 en 388. Daarmee vervalt de noodzaak van lijn 78. Deze knooppunthalte zal pas over enkele jaren gereed zijn, daarom zal als tijdelijke maatregel lijn 74 ’s avonds (op momenten dat lijn 90 niet rijdt) ook stoppen bij de halte Molenaarsgraaf N214 om zo de overstap op lijn 388 te bieden.

Pagina 30 van 47

Lijn 79 verzorgt de busverbinding voor de kern Hoornaar. Hoewel lijn 79 op het eerste gezicht in de spitsuren nog redelijk gebruik wordt, zijn dit vrijwel uitsluitend reizigers die reizen tussen het station in Gorinchem en de scholen bij de A15. Deze reizigers kunnen gebruik maken van stadsBuzz 1. Van en naar de kern Hoornaar is het gebruik gemiddeld slechts 1 reiziger per rit. Voor hen is de BuurtBuzz voortaan het alternatief. Enkele malen per dag maakt ook een reiziger gebruik van de verbinding met Meerkerk. Deze reismogelijkheid vervalt. Voor deze reizigers is de het knooppuntvervoer, waarbij er goede aansluitingen zijn op knooppunt Meerkerk, het alternatief. In lijn met het ontwikkelplan komt lijn 79 dan ook te vervallen.

Lijn 90 rijdt in de spitsuren een halfuurdienst. Deze is in de spitsrichting (’s morgens naar Utrecht en ’s middags naar Gelkenes) hard nodig. Ook in de tegenrichting wordt elk half uur gereden. Deze ritten zijn voor de capaciteit niet vereist, maar zorgen wel voor een aantrekkelijker aanbod. Daarnaast moeten bussen na aankomst van een spitsrit ook weer terug naar de herkomstlocatie voor een volgende spitsrit. Deze tegenspitsritten wil Qbuzz graag op enkele momenten van de dag wijzigen in tijdligging. Dit voorkomt bijvoorbeeld dat een bus uit Gorinchem leeg naar Utrecht rijdt, daarna heen-en-weer als lijn 90 weer in Utrecht uitkomt en vervolgens weer leeg terug rijdt naar Gorinchem. Door de tegenspitsrit voor de spitsrit in te leggen in plaats van erna, worden minder lege kilometers gemaakt. Het totaal aantal ritten wijzigt niet en ook voor reizigers zijn er geen tot nauwelijks gevolgen. Naast deze maatregel stelt Qbuzz voor de eerste rit vanuit Utrecht naar Gelkenes (vertrek rond 6:30u) niet meer te rijden tussen Utrecht en Lexmond. Behoudens enkele reizigers binnen Utrecht (naar Papendorp, zij kunnen reizen met lijn 388 of een van de U-OV lijnen) is er gemiddeld 1 reiziger per week tussen Vianen en Lexmond. Deze reiziger kan reizen met lijn 388 tot Lexmond en daar overstappen op lijn 90.

Als laatste stelt Qbuzz voor een extra rit toe te voegen vanuit Utrecht naar Gelkenes rond 19:30 uur. Hierdoor hebben reizigers naar de Lekdijk nog een uur later een verbinding. Vooral voor studenten wonende in het noordelijke gedeelte van de Molenlanden en voor forensen die later doorwerken wordt hiermee ingespeeld op de wens om een latere rechtstreekse verbinding vanuit Utrecht te krijgen.

Pagina 31 van 47

De stadsdienst Gorinchem kent een beperkt gebruik. Het grootste deel van de reizigers betreft scholieren en studenten naar de scholen ten noorden van de A15. Qbuzz heeft het gebruik van de stadsdienst onderzocht en daarbij gekeken of een flexibele invulling van de stadsdienst meerwaarde heeft ten opzichte van de vaste lijnvoering. Mede door de forse stroom scholieren is dat niet het geval. De vaste bediening blijft dan ook gehandhaafd. Wel stelt Qbuzz voor lijnen te integreren en het netwerk eenduidiger te maken.

Als gevolg van de noodzakelijke bezuinigingen is de bediening van Dalem met een separate stadslijn komen te vervallen. Met lijn 47 (Arriva) en lijn 387 rijden er desondanks alsnog tot 4 bussen per uur tussen het station en Dalem. Op zaterdag rijdt lijn 387 niet verder dan het station en rijdt lijn 1 elk uur (grotendeels) via de route van lijn 387 naar Dalem. Dit is verwarrend voor reizigers, daarnaast is een uurdienst voor een stadsdienst naar een grote wijk erg beperkt. Daarom wil Qbuzz graag de opzet van de stadsdienst (en lijn 387 in Dalem) vereenvoudigen: Lijn 1 rijdt voortaan op zaterdag niet meer naar Dalem, daarentegen wordt de frequentie in het westelijke gedeelte van Gorinchem verhoogd van 1x per uur naar 2x per uur. De huidige routevoering waarbij 1x per uur linksom en 1x per uur rechtsom gereden, blijft gehandhaafd; Lijn 387 gaat ook op zaterdag elk half uur doorrijden van en naar Dalem. Dit tussen globaal 8:00 en 18:00 uur; Lijn 5 vervalt en wordt vervangen door lijn 80 (zie paragraaf 2.4.3).

Sinds de sociale werkplaats niet meer gevestigd is op bedrijventerrein Avelingen is het gebruik van lijn 6 tot een minimum gedaald. Het aantal reizigers is momenteel 0-1 per rit. Vanzelfsprekend heeft de pandemie hier ook effect, maar wanneer gekeken wordt naar het aantal reizigers van en naar de Dordtse Kil tijdens de pandemie dan is het beeld op deze lijn heel anders. Daarom zal deze lijn komen te vervallen.

Het gebruik van lijn 80 is beperkt, maar voorziet wel in een behoefte. Mede door de routewijziging van lijn 388 (stopt ook in Lexmond) is het belang van lijn 80 afgenomen. Wel heeft lijn 80 een belangrijke functie voor Meerkerk en het lint Lakerveld. Voor veel inwoners van Meerkerk is lijn 387 en 388 vanaf het knooppunt een prima verbinding, echter is deze voor een deel van de (potentiele) reizigers te ver fietsen. Daarom blijft lijn 80 behouden tussen Vianen en Gorinchem. Wel ziet Qbuzz kansen tot integratie met stadslijn 5 in Gorinchem, zodat een deel van de parallelliteit verdwijnt. Lijn 80 zal in Gorinchem daarom voortaan door het centrum rijden. De bediening van de Lingewijk geschiedt via de Arkelsedijk. Tussen de huidige twee haltes op de Arkelsedijk van lijn 80 is de afstand vrij ruim, waardoor het gebied ten hoogte van de halte Loevesteinlaan van lijn 5 slecht bediend wordt. Qbuzz stelt voor een haltepaar toe te voegen ter hoogte van de looproute naar de Arkelse Onderweg ter hoogte van huisnummer 36. De route van lijn 5 dwars door de wijk komt te vervallen.

Pagina 32 van 47

Het aantal reizigers binnen Gorinchem is (met name op zaterdag en in de daluren) gering. Daarom wordt het aantal ritten beperkt. Voortaan wordt op werkdagen in de daluren en op zaterdag overdag een uurdienst gereden. In de spitsuren is dit elk half uur. Voor reizigers die gebruik maken van de huidige lijn 80 betekent dit dat de frequenties gelijk blijven. Reizigers uit de Lingewijk naar Utrecht kunnen 1x per uur reizen via Meerkerk en 1x per uur via station Gorinchem. In de spitsuren is dit voor beide mogelijkheden 2x per uur. Op zaterdag rijdt lijn 80 momenteel tussen Meerkerk en Vianen en ook in Gorinchem tussen de Lingewijk en het station rijdt er op zaterdag een bus. De huidige situatie doorzetten naar de nieuwe lijn levert de rare situatie op dat de bus een dienstregelingsrit rijdt van Vianen naar Meerkerk, daarna via de route van lijn 80 leeg doorrijdt naar Gorinchem Noord om dan weer als dienstbus verder te rijden. Dit is niet alleen erg inefficient, ook voor de reizigers is dit niet te verkopen. Daarom zal lijn 80 ook op zaterdag de volledige route Vianen – Gorinchem rijden. De bedieningsperiode van lijn 80 wordt verruimd. Waar nu tot globaal 19:00 uur gereden wordt, zal dit voortaan tot globaal 21:00 uur zijn. Hiermee wordt voorgesorteerd op meer gespreide werk- en lestijden. De wijzigingen in Gorinchem zorgen voor onderstaand netwerk:

Blauwe lijn:

SnelBuzz 387 Utrecht – Gorinchem;

Groene lijn (aan de westkant van de stad:

StadsBuzz

Groene lijn naar het noorden:

StreekBuzz 80 Gorinchem – Vianen

Roze lijn:

Arriva lijn 47 Gorinchem – Geldermalsen

Pagina 33 van 47

Systeemkenmerken knooppuntvervoer Molenlanden Aanvullend op het vaste lijngebonden OV en de Deur-Halte taxi biedt Qbuzz in de Molenlanden in 2022 ook vraaggestuurd knooppuntvervoer. Dit vervoer wordt geboden aanvullend op de Deur-Halte taxi, welke blijft bestaan in haar huidige vorm. De uitgangspunten voor dit vervoer worden hieronder toegelicht.

De meeste reizigersstromen in de Molenlanden zijn zeer beperkt. Concurrentie tussen verschillende OV-producten is daarom niet verstandig. Dit leidt tot een afname van het gebruik van het vaste OV-aanbod, waardoor de kostendekkingsgraad (te) ver zal dalen. Tegelijkertijd is de kans reëel dat bij een te aantrekkelijk vraaggestuurd product er (met name in de spitsuren) veel gebruik gemaakt wordt van het aanbod, waardoor het systeem overbelast raakt of er onevenredig veel capaciteit moet worden ingezet. Daarom wordt het vraaggestuurde aanbod uitsluitend geboden op momenten dat er geen vast OV door de kernen wordt geboden. De precieze uitwerking is per kern verschillend en wordt in hoofdstuk 3.2 besproken.

De HOV-lijnen 387 (Gorinchem – Utrecht), 388 (Rotterdam – Utrecht) en de Merwedelingelijn (Dordrecht – Geldermalsen) rijden overdag (minimaal) 2x per uur. Voor lijn 387 en de Merwedelingelijn geldt dit ook in de avonduren en op zondag. Lijn 388 rijdt ’s avonds elk uur en zal in 2022 ook op zondag overdag deze frequentie hebben. Qbuzz is van mening dat er elk half uur een reismogelijkheid geboden moet worden, naar het dichtstbijzijnde relevante knooppunt. In de Molenlanden betekent dit bijvoorbeeld dat op momenten dat lijn 388 elk half uur rijdt er een aansluiting geboden wordt op deze lijn. Deze aansluitingen worden geboden in Bleskensgraaf en Noordeloos. Op momenten dat lijn 388 elk uur rijdt, wordt aanvullend elk uur een vraaggestuurde reismogelijkheid geboden. Deze ‘rijdt’ op het andere half uur van lijn 388, zodat er ook dan twee reismogelijkheden per uur zijn: 1x met lijn 388 en 1x met het vraaggestuurde aanbod. Omdat deze mogelijkheid op het andere half uur geboden wordt ten opzichte van lijn 388, is er ook geen aansluiting mogelijk op lijn 388. De overstappen worden dan geboden op de Merwedelingelijn (Sliedrecht) en lijn 387 (Meerkerk). Op basis van de herkomst-bestemming matrices is gekozen voor goede aansluitingen in de meest relevante reisrichting.

Voor de andere reisrichting is het uiteraard mogelijk een reis te reserveren, maar dit betekent ofwel: Een ruimere overstaptijd; Gebruik maken van de reguliere Deur-Halte taxi. Deze biedt echter niet de meest naadloze aansluiting. Doordat de aansluiting geboden wordt in de meest logische reisrichting, is ook het aanbod in de westelijke Molenlanden anders georiënteerd dan in het oosten. In het westen reizen de meeste reizigers naar Dordrecht en Rotterdam. In het oostelijke gedeelte is dit primair Gorinchem (bereikbaar met vast OV) en Utrecht. Daardoor worden gebruik gemaakt van verschillende knooppunten. Het aanbod werkt met fictieve vertrektijden (met optimale aansluitingen) van en naar de knooppunten. Hierdoor is het mogelijk een reis te plannen in de reisplanners.

Pagina 34 van 47

Door het werken met een schaduwdienstregeling vermindert in theorie het aantal reismogelijkheden. Echter een reismogelijkheid zonder aansluiting op het knooppunt heeft ook geen waarde voor de reiziger. Wij kiezen bewust voor minder mogelijkheden maar de mogelijkheden welke overblijven zijn betrouwbaar en hebben een goede aansluiting op de knooppunten, met zoals aangegeven een wachtgarantie.

Bestellen wordt steeds eenvoudiger, maar kan nog steeds als een barrière gezien worden. Zeker voor reizigers die reizen met het vaste OV naar de Molenlanden. Zij kunnen niet altijd een aankomsttijd garanderen, totdat ze al in het OV zitten. Daarom wordt de besteltijd verkort tot 30 minuten, het is daarmee mogelijk om te reserveren voor het vervoer op het moment dat men al in de bus zit / bijna instapt vanuit bijvoorbeeld Utrecht of Rotterdam. Voor zowel de klant als voor Qbuzz biedt dit meer zekerheid dat de reis zonder problemen zal verlopen. Vanzelfsprekend wacht het knooppuntvervoer op een eventueel vertraagde bus of trein en omgekeerd.

Wij zullen dit vervoer onderbrengen bij de vervoerder welke ook het vervoer van de Molenhopper uitvoert. Hierdoor zijn er altijd veel voertuigen op de weg en is het mogelijk om vervoer te combineren. Dit beperkt de kosten en zorgt ervoor dat korte aanmeldtijden mogelijk worden.

Zoals eerder vermeld wordt de periode waarin lijn 388 een halfuurdienst rijdt verlengd tot globaal 21:00 uur, waardoor het knooppuntvervoer tot dat moment ook aangesloten wordt op overstaphalte Bleskensgraaf (N214) en overstaphalte Noordeloos (N214). Na 21:00 uur en op zondag verschuift de aansluiting naar knooppunt Meerkerk en Station Sliedrecht.

Pagina 35 van 47

Het aanbod is gericht op goede aansluitingen op de knooppunten. Doordat het aanbod van vast OV per kern verschillend is, zal ook het vraaggestuurde aanbod per kern verschillen. Deze worden hieronder toegelicht.

Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf en Ottoland worden in de spitsuren verbonden met spitslijn 75. Deze lijn biedt voor scholieren en studenten een goede verbinding met Sliedrecht en verder richting Rotterdam en Dordrecht. Voor de richting Rotterdam kan net zoals nu gebruik gemaakt worden van lijn 388 via de N214. Hoewel lijn 75 nu ook rijdt naar Meerkerk, wordt van deze verbinding nauwelijks gebruik gemaakt. Op basis van data uit november 2019 is het gebruik maximaal 1 reiziger per dag uit deze kernen: Vanaf Bleskensgraaf Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Oud-Alblas Papendrecht Rotterdam HES+KrZoom Sliedrecht Centrum Sliedrecht Station Sliedrecht Baanhoek U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal instappers Bleskensgraaf Vanaf Molenaarsgraaf Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Meerkerk A27 Papendrecht Rotterdam HES+KrZoom Sliedrecht Centrum Sliedrecht Station Sliedrecht Baanhoek U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal instappers Molenaarsgraaf

Vanaf Ottoland Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Meerkerk A27 Sliedrecht Centrum Sliedrecht Station Totaal instappers Ottoland

SB388

75

BB

0 2

22

1

Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Oud-Alblas Papendrecht Rotterdam HES+KrZoom Sliedrecht Centrum Sliedrecht Station Sliedrecht Baanhoek U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal uitstappers Bleskensgraaf

75

BB

Naar Molenaarsgraaf

1 8 5 4 1 13 1 4 36 SB388

1 2 5 6 3 23 4 9 53

SB388

5 15

2 1

1 2

6

0

75

Buurtbuzz

1

0

Naar Bleskensgraaf

1 2 4

0

Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Meerkerk A27 Papendrecht Rotterdam HES+KrZoom 2 Sliedrecht Centrum 2 Sliedrecht Station Sliedrecht Baanhoek U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal uitstappers Molenaarsgraaf

Naar Ottoland Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Meerkerk A27 Sliedrecht Centrum Sliedrecht Station Totaal uitstappers Ottoland

SB388

75

BB

0 2 4 4 6 1 16 1 3 35 SB388

1 3 5 2 6 2 26 3 7 55

SB388

7 15

24

0

75

BB

1 1

4

6

0

75

Buurtbuzz

1

0

1 2 4

0

Op momenten dat lijn 75 niet (meer) rijdt biedt Qbuzz een vraaggestuurde reismogelijkheid aan met aansluiting op lijn 388 bij de halte Bleskensgraaf N214. De aansluiting van en naar Sliedrecht bedraagt 4-5 minuten, wat voldoende is om over te stappen. In verband met infrastructurele beperkingen (geen keermogelijkheid ten oosten van de halte Bleskensgraaf op de N214) zal het vraaggestuurde vervoer vertrekken en aankomen op de Kiss&Ride locatie net ten noorden van de rotonde. Na circa 21:00 uur en op zondag wordt 1x per uur een reismogelijkheid geboden naar knooppunt Sliedrecht Station en knooppunt Meerkerk A27. Tezamen met lijn 388 wordt zo 2x per uur een verbinding geboden naar deze locaties. Op deze momenten wordt in Sliedrecht aangesloten op de Merwedelingelijn en in Gorinchem op lijn 387. De reismogelijkheid wordt geboden op het andere half uur dan dat lijn 388 hier rijdt.

Pagina 36 van 47

Voor Goudriaan, Hoornaar en Noordeloos (kern) is er een verbinding met de halte van lijn 388 in Noordeloos. Hiermee worden krijgen zij een frequente en dagdekkende reismogelijkheid met Meerkerk en verder naar Utrecht. Voor de richting Sliedrecht en verder kan gebruik gemaakt worden van lijn 388. Het aantal reizigers naar Sliedrecht vanuit Goudriaan is nihil, vanuit Hoornaar is deze reismogelijkheid er nu ook niet. Het aantal reizigers per dag vanuit deze kernen was in november 2019 als volgt: Vanaf Goudriaan Gelkenes Gorinchem Station Gorinchem Ziekenhuis Meerkerk A27 Langerak + Nieuwpoort Sliedrecht Station Totaal instappers Goudriaan

74

75

BB

Naar Goudriaan

74 1 4 1

0

Gelkenes Gorinchem Station Gorinchem Ziekenhuis Meerkerk A27 Langerak + Nieuwpoort Sliedrecht Station Totaal uitstappers Goudriaan

3 1 2

4

1 3

75

BB

1 1 7

1 2

0

Vanaf Hoornaar

79

BB

Naar Hoornaar

79

BB

Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Gorinchem Ziekenhuis Meerkerk A27 Totaal instappers Hoornaar

4 1

3 1 1

4 1

3 1

Vanaf Noordeloos Arkel Gorinchem Station Gorinchem Papland + Scholen Groot Ammers Langerak+Nieuwpoort Meerkerk A27 Papendrecht Rotterdam HES + KrZoom Sliedrecht Station U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal instappers Noordeloos

2 7

0

5

Gorinchem Station Gorinchem Papland+Scholen Gorinchem Ziekenhuis Meerkerk A27 Totaal uitstappers Hoornaar

SB388

75+79

78

Naar Noordeloos

1 1 3 3 3 4 4 3 8 36 3 10 68

5

6

Arkel Gorinchem Station Gorinchem Papland + Scholen Groot Ammers Langerak+Nieuwpoort Meerkerk A27 Papendrecht Rotterdam HES + KrZoom Sliedrecht Station U trecht Centraal U trecht Overig Vianen Lekbrug Totaal uitstappers Noordeloos

3 8

0

4

SB388

75+79

78

3 1 1 3 4 3 10 42 2 9 73

1

5

1

Door het vervallen van lijn 79 verliest Hoornaar haar vaste verbinding met Meerkerk. Met het vraaggestuurde, knooppuntgerichte aanbod van twee reismogelijkheden per uur wordt dit opgevangen. Reizigers naar Gorinchem kunnen reizen met de buurtBuzz. Reizigers vanaf Noordeloos kunnen reizen via knooppunt Meerkerk. Ook hier geldt dat ’s avonds na 21:00 uur en op zondag de aansluiting geboden wordt op knooppunt Meerkerk.

Van maandag tot en met zaterdag biedt lijn 80 tot globaal 21:00 uur een vaste OV-verbinding tussen Gorinchem en Vianen via Arkel en Meerkerk. Lijn 80 biedt ook aansluiting op SnelBuzz lijnen 387 en 388 te Meerkerk A27. De bedieningsperiode van lijn 80 wordt daarmee iets uitgebreid ten opzichte van de huidige situatie. Na 21:00 uur worden ook deze kernen opgenomen in het knooppunt gerichte vervoer, waarbij er goede aansluitingen geboden worden op knooppunt Meerkerk A27 op lijn 387.

Naast de genoemde kernen is er ’s avonds ook geen vaste OV-verbinding over de Lekdijk. Ook hier wordt het vraaggestuurd vervoer geboden, waarbij aangesloten wordt in Nieuw-Lekkerland (lijn 489) en Groot-Ammers (lijn 74). Buiten de bedieningsperiode van de buurtBuzz worden Giessen-Oudekerk en Giessenburg elk half uur middels het knooppuntvervoer verbonden met station Hardinxveld-Giessendam.

Pagina 37 van 47

Onderstaande afbeeldingen tonen schematisch de reismogelijkheden per dagdeel in de Molenlanden.

Pagina 38 van 47

Pagina 39 van 47

Het knooppuntgericht, vraaggestuurd openbaar vervoer combineert een aantal aspecten van de voormalige bestelBuzz, maar kent tegelijkertijd wel aanpassingen om het aanbod beheersbaar te houden en niet te veel laten concurreren met het vaste OV. Ten opzichte van de Deur-Halte taxi worden veel voordelen geboden, zoals een kortere aanmeldtijd en een vaste vertrektijd. Dit laatste biedt de reiziger zekerheid van een betrouwbare aankomsttijd. Ook ten opzichte van het beperkte vaste OV-aanbod (in de daluren) wordt meer vervoer geboden. Waar bijvoorbeeld langs de Graafstroom slechts 1x per twee uur een bus rijdt, wordt voortaan elk half uur een vertrek mogelijk. Voor de reiziger biedt het aanbod de volgende wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie: Op lijn 388 wordt voortaan op maandag t/m zaterdag tot circa 21:00 uur elk half uur een verbinding geboden. In de huidige dienstregeling is dit tot 19:00 uur. Hiermee wordt een het aanbod voor reizigers die bijvoorbeeld ’s avonds studeren of gaan winkelen fors aantrekkelijker; Lijn 75 rijdt niet meer in de daluren. Thans wordt nog elke twee uur gereden; Lijn 79 vervalt in het geheel. Tussen Hoornaar en Gorinchem blijft elk uur een buurtbus rijden; Lijn 80 tussen Gorinchem en Vianen rijdt voortaan de hele route, ook op zaterdag. Daarnaast wordt de bedieningsperiode verruimd tot circa 21:00 uur.

Reizigers krijgen op momenten dat er geen vast OV geboden wordt twee (vraagafhankelijke) reismogelijkheden per uur. Hoewel dit in theorie minder is dan met de Deur-Halte taxi, is door de aansluiting op ander openbaar vervoer vaker rijden niet effectief. De twee reismogelijkheden per uur maken dat er altijd binnen korte tijd een aantrekkelijke reismogelijkheid geboden wordt; Het vervoer kent een wachtgarantie op het vaste openbaar vervoer, waardoor de ketenreis gegarandeerd wordt. Omgekeerd wacht bijvoorbeeld lijn 388 op een eventueel vertraagd busje van het vraaggestuurde OV; Doordat het vraaggestuurde OV werkt met een schaduwdienstregeling, kan de reiziger een rit met een gerichte aankomst- of vertrektijd boeken, optimaal aansluitend op het (H)OV; De besteltijd is een half uur korter dan de Deur-Halte taxi. Daardoor wordt het voor veel reizen mogelijk pas te bestellen, op het moment dat de reiziger al in de bus naar het knooppunt zit (last mile); De prijs zal in lijn liggen met het reguliere OV of goedkoper zijn. De insteek is om het vervoer in de pilotfase gratis te bieden.

Pagina 40 van 47

Mogelijk aanvullende maatregelen na september 2022 Als onderdeel van het transitieplan voor de concessie DMG zijn maatregelen bedacht die geeffectueerd kunnen worden, wanneer de BVOV afloopt. Dit maatregelenpakket is onderdeel van het vervoerplan wat ter consultatie is aangeboden aan het RODAG en bevat een forse besparing op het vervoeraanbod in vergelijking met de huidige dienstregeling. De maatregelen worden in dit hoofdstuk kort toegelicht. In het voorjaar van 2022 zal meer duidelijk worden over hoe de periode na 1 september 2022 er uit gaat zien. Het is hierbij niet ondenkbaar dat de maatregelen vanuit dit hoofdstuk alsnog noodzakelijk zullen zijn.

In de Drechtsteden blijven de frequentieverhogingen op lijnen 5 en 7 bestaan. Deze extra capaciteit op deze lijnen blijft noodzakelijk. De reserveringen voor de kwartierdienst in de daluren en op zaterdag tussen het station en Oudelandshoek komt te vervallen. De aanvullende maatregelen worden gevonden in Dubbeldam en in Zwijndrecht.

Zoals in paragraaf 2.1.4 is aangegeven is de vervoersvraag van- en naar Dubbeldam in de avonduren zeer beperkt. Wanneer de BVOV eindigt en de reizigersaantallen nog niet afdoende hersteld zijn, wordt de avondbediening in Dubbeldam verder beperkt. Na 19:00 uur is er dan geen vast OV meer in Dubbeldam. Reizigers kunnen reizen met lijn 5 vanaf de Provinciale weg, of gebruik maken van de Deur-Halte taxi.

Indien noodzakelijk zal het vervoeraanbod in Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht verder worden versoberd. In dit scenario worden lijnen 2 en 92 aan elkaar gekoppeld bij het ziekenhuis. De doorgaande bus vanuit Dordrecht naar Rotterdam rijdt dan via Nederhoven. In de spitsuren blijft lijn 192 rijden. In dit scenario wordt de koppeling tussen lijnen 2 en 192 vervangen door een koppeling van lijnen 2 en 92. Als gevolg hiervan neemt de reistijd tussen Dordrecht en het ziekenhuis in Zwijndrecht buiten de spitsuren toe met ongeveer 15 minuten. In de spitsuren blijft lijn 192 de snelle verbinding verzorgen. Voor de meeste reizigers betekent dit dat de reistijd niet toeneemt. Op de Burgemeester Jansenlaan rijdt alleen in de spitsuren nog een bus. Voor de helft van de reizigers is daarmee de reis nog steeds mogelijk, voor de andere reizigers is een R-NET halte op 700m afstand het alternatief. Reizigers vanaf de halte Brandweerkazerne in Hendrik-Ido-Ambacht kunnen ook reizen met lijn 488 vanaf de halte Appelgaarde.

Lijn 21 verzorgt in Zwijndrecht een fijnmazige oppervlakte ontsluiting, waardoor de loopafstanden in heel Zwijndrecht klein zijn. Daarnaast biedt deze lijn een verbinding met Ridderkerk. Lijn 21 kent een beperkt gebruik, mede veroorzaakt door de grote mate van parallelliteit met de lijnen 92 en 488. Hoewel met het opheffen van deze lijn de loopafstanden in Zwijndrecht toenemen, blijft de kern goed bediend door de andere lijnen. Ook de verbinding met Ridderkerk blijft bestaan, echter zal voortaan op deze reis overgestapt moeten worden.

Pagina 41 van 47

Om een goed herstel van reizigersaantallen en –inkomsten ook in een scenario waarin de BVOV vervalt mogelijk te maken, blijven de maatregelen op HOV lijnen beperkt. De eventuele extra maatregelen zijn primair gericht op het verminderen van parallelliteit (lijnen gaan op elkaar aansluiten, in plaats van parallel rijden) en het beperken van het vervoersaanbod in de rustige uren.

SnelBuzz lijn 388 rijdt tussen Sliedrecht en Rotterdam parallel aan lijn 491 (en 489). In de spitsuren zijn deze ritten hard nodig, maar op de overige momenten is het gebruik beperkt. Op de meeste ritten is het aantal reizigers (ruim) minder dan 10. Deze reizigers hebben een alternatieve reismogelijkheid met lijn 491, in combinatie met een overstap op lijn 489. Wanneer additionele maatregelen noodzakelijk zijn, zal lijn 388 in de avonduren en in het weekend ingekort worden tot het traject Sliedrecht Baanhoek – Utrecht CS v.v. Mogelijk geldt dit ook voor de daluren (tussen 10:00 en 15:00 uur). Forensen en studenten uit de Molenlanden behouden zo wel een rechtstreekse verbinding met Rotterdam. De dienstregeling van lijn 388 wordt zo opgezet dat er altijd een aansluiting is op lijn 491. Op momenten dat lijn 388 elk uur rijdt en lijn 491 elk half uur geldt een wachtgarantie tot 10 minuten en aan het einde van de avond een thuisbrenggarantie zodat reizigers nooit “vast” komen te staan op Sliedrecht Baanhoek. Als gevolg van deze inkorting hebben reizigers vanuit de Molenlanden naar Rotterdam in de avonduren en in het weekend geen rechtstreekse verbinding meer. Op basis van de herkomst-bestemmingsmatrices betreft dit 1 tot 2 reizigers per rit. In het zware scenario geldt dit ook voor de daluren en betreft het 2-3 reizigers per rit.

Door deze maatregel worden de haltes Rosmolenweg en Kooihaven in Papendrecht in de avonduren niet bediend. Dit heeft gevolgen voor circa 8 reizigers per dag. Voor de overige circa 30 reizigers zijn er geen gevolgen.

Naast de versobering van het vervoeraanbod op zondag, zal ook op zaterdag de halfuurdienst op lijn 388 komen te vervallen. In dit scenario rijdt er nog slechts 1 bus per uur. Ook de verlenging van de halfuurdienst tot 21:00 uur komt te vervallen.

Lijn 387 rijdt van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat minimaal elk half uur. Op sommige momenten is er echter maar zeer beperkt vraag naar vervoer. Dit betreft onder meer de hele late avond en in de weekenden in de vroege ochtend. Daarom wordt het aanbod iets uitgedund: Op alle dagen van de week wordt het aanbod na 22:00 uur vanuit Gorinchem en 23:00 uur vanuit Utrecht terug gebracht tot een uurdienst; Op zaterdag vervalt de tweede rit in beide richtingen. De vroegste reismogelijkheid blijft bestaan; Op zondagochtend vervalt de tweede en vierde rit in beide richtingen. De vroegste reismogelijkheid blijft bestaan.

Pagina 42 van 47

Naast de wijzigingen in de Drechtsteden en op (primair) SnelBuzz lijn 388, wordt ook het vervoeraanbod aangepast op lijnen 80 en 93.

De voorgestelde koppeling tussen lijnen 5 en 80 blijft intact, wel vervalt de halfuurdienst in de spitsuren. Ook de verruiming van de bedieningsperiode tot 21:00 uur komt te vervallen. Er blijft 1x per uur een bus rijden tussen Vianen en Gorinchem.

Lijn 93 biedt een snelle- en rechtstreekse verbinding tussen Dordrecht en Nieuw-Lekkerland (en door de koppeling met lijn 489 ook met Kinderdijk). Van deze verbinding wordt in de spitsuren goed gebruik gemaakt, in de daluren is de vervoersvraag echter beperkt. In dit scenario wordt dan ook niet meer gereden in de daluren. Reizigers kunnen dan reizen met lijn 489 naar Alblasserdam en daar overstappen op lijn 416.

Pagina 43 van 47

Bijlage A: Bediening per wijk (Dordrecht en Gorinchem) en overige kernen in het concessiegebied

Pagina 44 van 47

Pagina 45 van 47

Bijlage B: Frequenties en bedieningsperioden 2022

Pagina 47 van 47