Bijlage 3 Veiligheidsprioriteiten inwoners Dordrecht 2022.pdf

Veiligheidsprioriteiten inwoners INWONERS DORDRECHT AAN HET WOORD - 2022 De gemeente Dordrecht werkt aan een nieuw Integraal Veiligheidsplan (IVP) met daarin de plannen op het gebied van de veiligheid voor de komende vier jaar. Om in het IVP de juiste prioriteiten te kunnen stellen betrekt de gemeente, net als bij het opstellen van het huidige IVP 2019 – 2022, de mening van de inwoners. Vandaar dat het Onderzoekcentrum Drechtsteden een vragenlijst heeft uitgezet onder inwoners van Dordrecht. Wat leeft er anno 2022 onder de inwoners op het gebied van veiligheid? De resultaten van dit onderzoek leest u in deze factsheet.

Inhoud 1. Conclusies 2. Veiligheidsprioriteiten 3. Rol gemeente en partners

De vragenlijst hebben we op twee verschillende manieren uitgezet, namelijk onder ons digitale Bewonerspanel Dordrecht en onder een a-selecte steekproef uit de BRP (Basisregistratie Personen). In totaal is de vragenlijst ingevuld door 1.090 inwoners. Onder het Bewonerspanel was het responspercentage 32%, onder de a-selecte steekproef 22%. Het onderzoek is grotendeels een herhaling van het in 2017 uitgevoerde onderzoek. De nadruk in dit onderzoek ligt echter op de actuele stand van zaken. Voor een nieuw IVP is immers vooral een actuele en vooruitkijkende blik gewenst. Wat zijn volgens inwoners momenteel de belangrijkste veiligheidsprioriteiten? Op sommige punten, waar mogelijk en relevant, vergelijken we de resultaten met 2017.

1

Conclusies

Met de veiligheid in geheel Dordrecht en in de eigen straat/buurt is het volgens een aanzienlijk deel van de inwoners al best goed gesteld. Zo maakt een kwart van de inwoners zich (bijna) nooit zorgen over de veiligheid in Dordrecht als geheel en de helft (bijna) nooit over de eigen straat/buurt. Dit neemt niet weg dat tegelijkertijd één op de zes Dordtenaren (16%) zicht regelmatig of vaak zorgen maakt over de veiligheid in de eigen straat/buurt en een kwart (25%) over de veiligheid in geheel Dordrecht. De mate waarin Dordtenaren zich zorgen maken over de veiligheid in de eigen straat/buurt en geheel Dordrecht is niet veranderd ten opzichte van 2017. Belangrijkste veiligheidsissues volgens inwoners Zowel voor de eigen straat/buurt als voor Dordrecht als geheel maken inwoners zich het meest zorgen over te hard rijden/verkeersveiligheid. Dit onderwerp staat met stip op nummer 1. De verwerking van gevaarlijke stoffen door bedrijven in of nabij Dordrecht en het vervoer van gevaarlijke stoffen (per spoor, water en weg) staan op een tweede plaats. Ook drank- en drugsoverlast is een belangrijk punt van zorgen. Daarnaast horen bij de belangrijkste zorgen specifiek voor de eigen straat/buurt nog de hinder van jeugdgroepen en overlast/ruzie tussen bewoners. Bij de belangrijkste zorgen specifiek voor Dordrecht als geheel hoort verder nog het onderwerp straatintimidatie.

Daarnaast maken inwoners zich, in meer of mindere mate, zeker ook zorgen over andere punten op veiligheidsgebied. De complete prioritering van zorgpunten staat in figuur 3 en figuur 4 in deze factsheet. Rol gemeente en veiligheidspartners De helft van de Dordtenaren (56%) heeft er (een redelijk) vertrouwen in dat de gemeente – in samenwerking met de veiligheidspartners – genoeg doet aan de veiligheid in Dordrecht en in hun straat/buurt. Vergeleken met 2017 (67%) is dit vertrouwen iets gedaald. Inwoners verwachten van de gemeente en veiligheidspartners vooral dat zij de veiligheid verder verbeteren door meer en strenger te handhaven en door te zorgen voor meer toezicht op straat (zichtbaar zijn). Hierbij bedoelen inwoners met name meer controleren op verkeersregels/te hard rijden en op overlast van jeugd of verwarde personen. Ook wordt veel aangegeven dat er behoefte is aan betere communicatie met en een transparante houding van de gemeente en de politie. Inwoners willen geïnformeerd worden over wat er met hun inbreng gebeurt en het gevoel krijgen dat hun inbreng serieus wordt genomen.

2

Veiligheidsprioriteiten

Zorgen over veiligheid In hoeverre maken inwoners van Dordrecht zich zorgen over de veiligheid? Dit doen zij zeker wel, al betreft dit vaker de veiligheid in de wereld of Nederland dan die in Dordrecht of in de eigen straat of buurt. Twee derde van de Dordtenaren (67%) maakt zich regelmatig of vaak zorgen over de veiligheid in de wereld. Hoe dichter bij huis, hoe minder zorgen men zich maakt. Toch maakt nog een op de zes Dordtenaren (16%) zicht regelmatig of vaak zorgen over de veiligheid in de eigen straat/buurt en een kwart (25%) over de veiligheid in geheel Dordrecht. Vergelijking met 2017 De mate waarin Dordtenaren zich zorgen maken over de veiligheid in de eigen straat/buurt en geheel Dordrecht is niet veranderd ten opzichte van 2017.

Figuur 1 Maakt u zich wel eens zorgen om de veiligheid in…?

straat/buurt

5%

Dordrecht

5%

Nederland

11%

31%

20%

51%

12%

de wereld

54%

31%

44%

30% 0%

24%

37%

20%

40%

vaak

regelmatig

26% 60%

soms

14%

80%

8% 100%

(bijna) nooit

Verschillen per stadsdeel/wijk In stadsdeel West (22%) maken iets meer inwoners dan gemiddeld zich vaak of regelmatig zorgen over de veiligheid in hun straat/buurt; in stadsdeel Oost (10%) juist iets minder. Op wijkniveau zien we meer dan gemiddeld inwoners die zich vaak of regelmatig zorgen maken over hun straat/buurt in Noordflank (24%) en Wielwijk/Crabbehof/Zuidhoven (25%). In de wijken Sterrenburg (9%) en Stadspolders (10%) maken zich hier juist minder dan gemiddeld inwoners zich hier vaak of regelmatig zorgen om.

Oorlog in Oekraine Sinds eind februari van dit jaar heerst er oorlog in de Oekraïne. We vroegen de inwoners of de oorlog in Oekraïne invloed heeft op hun veiligheidsgevoel. Veel Dordtenaren geven aan dat zij zich hierdoor inderdaad veel of iets meer zorgen maken over de veiligheid in de wereld (89%), maar ook in Nederland (66%). Op het gevoel van veiligheid in Dordrecht en de eigen straat/buurt heeft het duidelijk minder invloed. Toch maakt één op de vijf inwoners (22%) zich door de oorlog - veel of meestal iets – meer zorgen over de veiligheid in Dordrecht en één op de zes (15%) over de veiligheid in hun eigen straat/buurt. Inwoners van Stadspolders (9%) maken zich vanwege de oorlog in Oekraïne iets meer dan gemiddeld zorgen om de veiligheid in Dordrecht als geheel. Verder zien we op dit punt geen noemenswaardige verschillen per stadsdeel of wijk.

2

Figuur 2 Maakt zich door de oorlog in Oekraïne meer zorgen om de veiligheid in…?

straat/buurt

Dordrecht

12%

5%

Nederland

82%

17%

76%

15%

51%

de wereld

33%

53% 0%

20% veel meer

36% 40% iets meer

60% nee

9% 80%

100%

weet niet

Veiligheidsprioriteiten in de straat of buurt Waar maken Dordtenaren zich allemaal zorgen over met betrekking tot de veiligheid in hun eigen straat of buurt? En als ze één onderwerp moeten kiezen, wat is dan het allerbelangrijkste punt van zorgen? Op basis van deze beide vragen zien we dat 'te hard rijden/verkeersveiligheid' de duidelijke topprioriteit is voor de eigen straat/buurt. Dit staat met stip op nummer 1 van de onderwerpen waar inwoners zich het meeste zorgen over maken voor hun straat/buurt. Op enige afstand volgt op een gedeelde tweede plaats plaats de verwerking van gevaarlijke stoffen bij bedrijven in of nabij Dordrecht én het vervoer van gevaarlijk stoffen (per spoor, water of weg). Op een gedeelde derde plaats staan overlast van jeugdgroepen, drugs- en drankoverlast en overlast/ruzie tussen bewoners. Vergelijking met 2017 De onderwerpen van de huidige top-3 stonden ook in 2017 in de top-31. Vergeleken met toen zijn twee onderwerpen duidelijk gedaald op de prioriteitelijst van inwoners, namelijk 'woninginbraken' (-18 procentpunt) en 'diefstallen fiets/auto/scooter' (-10 procentpunt).

1

Behalve 'de verwerking van gevaarlijke stoffen bij bedrijven in of nabij Dordrecht'; dit aspect staat in 2022 voor het eerst in de vragenlijst en hierover zijn dus geen gegevens uit 2017.

3

Figuur 3 Waarover maakt u zich zorgen in uw straat/buurt, en waarover het meest? (op volgorde van het percentage 'meeste zorgen') 45%

te hard rijden/verkeersveiligheid

74%

verwerking van gevaarlijke stoffen bij bedrijven in/nabij Dordrecht

7%

vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg

6%

overlast van jeugdgroepen

26%

28% 6% 20% 5%

drugs- en alcoholoverlast

24% 5%

overlast/ruzie tussen bewoners

17% 3%

vernieling op straat

21% 3%

woninginbraken

13% 2%

cybercriminaliteit

18% 2%

babbeltrucs

15% 2%

wateroverlast/overstroming

14% 2%

straatintimidatie

12% 2%

huiselijk geweld

11% 1%

spanningen tussen groepen mensen

straatroof/overvallen

terrorisme en radicalisering geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit veiligheid op evenementen

anders

zorgen

2%

diefstal fiets/auto/scooter

illegale hennepteelt

meeste zorgen

15%

10% 1% 9% 1% 7% 0% 6% 0% 6% 0% 4% 6% 7% 0%

20%

40%

60%

80%

100%

Verschillen per stadsdeel/wijken In stadsdeel West maken inwoners zich over een aantal problemen vaker dan gemiddeld zorgen, namelijk over: drugs- en drankoverlast (32%), straatintimidatie (16%), illegale hennepteelt (14%), spanningen tussen groepen mensen (14%) en veiligheid op evenementen (7%).

4

In stadsdeel Centrum maken inwoners zich vaker dan gemiddeld zorgen over drugs- en drankoverlast (34%). In stadsdeel Oost maken inwoners zich over een aantal problemen juist minder dan gemiddeld zorgen. Dit beteft de onderwerpen vervoer van gevaarlijke stoffen (21%), overlast/ruzie tussen bewoners (13%), drugs- en drankoverlast (12%), illegale hennepteelt (4%). Over twee onderwerpen maken inwoners uit Oost zich juist iets meer dan gemiddeld zorgen, namelijk over babbeltrucs (18%) en woninginbraken (17%). De verschillen per wijk staan weergegeven in tabel 1

Tabel 1

Waarover maakt u zich in uw straat/buurt zorgen? Overzicht per wijk van de onderwerpen die hoger of lager scoren dan het gemiddelde van alle inwoners in Dordrecht. meer dan gemiddeld minder dan gemiddeld Centrum Binnenstad drugs- en drankoverlast (48%) straatroof (1%) vervoer gevaarlijke stoffen (42%) Noordflank drugs- en drankoverlast (36%) straatintimidatie (45%) spanning tussen groepen (18%) wateroverlast (25%) Reeland wateroverlast (23%) woninginbraken (5%) vervoer gevaarlijke stoffen (42%) West Oud- en Nieuw-Krispijn

diefstal fiets/auto/scooter (7%)

Wielwijk/Crabbehof/ Zuidhoven

illegale hennepteelt (14%) veiligheid evenementen (9%) spanning tussen groepen (16%) vervoer gevaarlijke stoffen (38%) diefstal fiets/auto/scooter (22%) drugs- en drankoverlast (36%)

Oost Sterrenburg Stadspolders

babbeltrucs (22%) woninginbraken (19%)

Dubbeldam

woninginbraken (20%)

drugs- en drankoverlast (12%) overlast/ruzie bewoners (10%) straatroof (2%) illegale hennepteelt (3%) wateroverlast (9%) drugs- en drankoverlast (13%) vernieling op straat (9%) hinder jeugdgroepen (10%) illegale hennepteelt (3%) spanning tussen groepen (2%) drugs- en drankoverlast (10%) straatintimidatie (4%)

Toelichting: Het aantal ingevulde vragenlijsten in de wijk De Staart was niet groot genoeg om betrouwbare uitspraken te kunnen doen, vandaar dat deze wijk ontbreekt in deze tabel. De ingevulde vragenlijsten uit de Staart zijn wel meegenomen in de analyse op stadsdeelniveau (in het stadsdeel Centrum).

Veiligheidsprioriteiten voor Dordrecht als geheel Ook bij de zorgen voor Dordrecht als geheel staat 'te hard rijden/verkeersveiligheid' bovenaan de lijst met prioriteiten. De afstand met de nummer twee is hier echter wat minder groot dan bij de zorgen over veiligheid in de eigen straat/buurt. De nummer twee betreft – net als bij straat/buurt' ook hier 'de verwerking van gevaarlijke stoffen in of nabij Dordrecht. Op een gedeelde derde plaats staan het vervoer van gevaarlijke stoffen (over spoor, water of weg), drugs- en drankoverlast en straatintimidatie. Dordtenaren maken zich in hun eigen straat/buurt niet heel veel zorgen over straatintimidatie, maar voor Dordrecht als geheel vinden zij dit dus wél een belangrijk punt van zorg. Vergelijking met 2017 De onderwerpen die momenteel in de top-3 staan, stonden dat ook in 2017 (behalve uiteraard de dit keer nieuw toegevoegde onderwerpen 'straatintimidatie' en de verwerking van gevaarlijke stoffen door bedrijven in of nabij Dordrecht'). Onderwerpen die ten opzichte van 2017 duidelijk gedaald zijn op de prioriteitenlijst voor Dordrecht als geheel zijn: 'woninginbraak (-20 procentpunt), 'terrorisme/radicalisering' (-19%) en 'diefstallen fiets/auto/scooter' (-14 procentpunt). Daarnaast zien we ook een lichte afname van zorgen over 'spanningen tussen groepen mensen' en 'veiligheid op evenementen' (-8 procentpunt). 5

Figuur 4 Waarover maakt u zich zorgen in Dordrecht, en waarover het meest? 26%

te hard rijden/verkeersveiligheid

60% 16%

verwerking van gevaarlijke stoffen bij bedrijven in of nabij Dordrecht

46% 9%

vervoer gevaarlijke stoffen via spoor, water en weg drugs- en alcoholoverlast

straatintimidatie

41% 7% 37% 6% 30% 4%

vernieling op straat

35% 4%

overlast van jeugdgroepen

29% 4%

wateroverlast/overstroming

25% 4%

spanningen tussen groepen mensen

24% 3%

straatroof/overvallen

22% 3%

woninginbraken

21% 2%

babbeltrucs

19% 2%

geweld gerelateerd aan geaardheid of (gender) identiteit

18% 2%

overlast/ruzie tussen bewoners

15% 2%

terrorisme en radicalisering

15% 1% 26% 1%

huiselijk geweld

19% 1%

illegale hennepteelt

17% 0%

veiligheid op evenementen

12% 2%

anders

4% 0%

6

zorgen

2%

cybercriminaliteit

diefstal fiets/auto/scooter

meeste zorgen

17%

20%

40%

60%

80%

100%

3

Rol gemeente en partners

De helft van de Dordtenaren (56%) heeft er (een redelijk) vertrouwen in dat de gemeente – in samenwerking met de veiligheidspartners – genoeg doet aan de veiligheid in Dordrecht en hun straat/buurt. Bij een iets kleinere groep (38%) ontbreekt dit vertrouwen. Vergeleken met 2017 is het vertrouwen iets gedaald. Destijds had twee derde (67%) hier (redelijk) vertrouwen in. De mate van vertrouwen verschilt niet noemenswaardig tussen de stadsdelen. Op wijkniveau is het vertrouwen in Oud- en Nieuw-Krispijn wat lager dan gemiddeld in Dordrecht. In Oud- en Nieuw-Krispijn heeft de helft van de inwoners (49%) er géén vertrouwen in dat de gemeente, samen met de veiligheidspartners, genoeg doet aan de veiligheid (tegenover 38% gemiddeld in heel Dordrecht).

Figuur 5 Heeft u er vertrouwen in dat de gemeente – samen met de veiligheidspartners – genoeg doet aan de veiligheid in en in uw straat/buurt?

11% 0%

45% 20%

ja, zeker

29% 40%

ja, redelijk

nee, niet echt

60%

9% 80%

nee, helemaal niet

6% 100%

weet niet

Verbeterpunten volgens inwoners Wat zou de gemeente – in samenwerking met de veiligheidspartners – volgens inwoners nog moeten doen om de veiligheid te verbeteren? Zes op de tien de respondenten dragen een (of meer) verbeterpunt(en) aan. In tabel 2 staan de verbeterpunten die meer dan 10 keer zijn genoemd. De meest genoemde punten lichten we er hier uit. Verreweg het meest genoemd worden 'meer/strenger handhaven' en 'meer toezicht op straat'. Inwoners zeggen vooral dat er meer moet worden gecontroleerd op snelheid, maar ook op gevaarlijk gedrag van scooters en fietsers én op overlast door jongeren of verwarde personen. Behalve controle op snelheidsovertredingen, noemen inwoners ook het anders inrichten van bepaalde straten, bijvoorbeeld meer straten inrichten als 30-km zones. Daarnaast willen inwoners betere communicatie met de politie en gemeente en bestaat er het gevoel dat er nu nog te weinig met hun zorgen wordt gedaan. Als inwoners melding doen van een acuut of langdurig bestaand probleem, dan willen inwoners dat de politie en gemeente hier (sneller) actie op nemen. Er is behoefte aan een transparante houding van de gemeente en haar veiligheidspartners waarin duidelijk wordt verteld wat er met hun inbreng en meldingen wordt gedaan. Een preventieve aanpak gericht op versterken van de normen en waarden wordt ook genoemd als verbeterpunt.

Inwoners denken hierbij bijvoorbeeld aan voorlichtingscampagnes op scholen. Ook lijkt het hen goed om te investeren in de sociale samenhang in de wijk, onder andere door het gesprek aan te gaan met en te investeren in jongeren.

7

Tabel 2

Wat zou de gemeente – samen met de veiligheidspartners – nog moeten doen om de veiligheid te verbeteren? aantal keer genoemd meer controles/boetes/harder optreden 261 meer (camera)toezicht/zichbaarder zijn 257 serieuzer luisteren naar burger/transparanter/actie ondernemen op 109 dingen die burgers doorgeven/bij meldingen eerder en vaker reageren/toegankelijk zijn (makkelijker te bereiken/aanspreekbaar) wegen verkeersveiliger inrichten 50 preventief investeren in sociale samenhang/jongeren/normen en 45 waarden tegengaan uitstoot gevaarlijke stoffen/betere afspraken met bedrijven 41 maken en daarop controleren verbod op goederentreinen met gevaarlijke stoffen/ vervoer gevaarlijke 41 stoffen buiten Dordrecht om leiden aantrekkelijke woonomgeving maken/schoonhouden (een mooie 13 woonomgeving stimuleert goed gedrag)

Toelichting: dit zijn antwoorden op een open vraag. In de tabel zijn alleen antwoorden opgenomen die meer dan 10 keer zijn genoemd.

Opzet onderzoek & representativiteit De vragenlijst hebben we op twee verschillende manieren uitgezet, namelijk onder ons digitale Bewonerspanel Dordrecht en onder een a-selecte steekproef uit de BRP (Basisregistratie Personen). In totaal is de vragenlijst ingevuld door 1.090 inwoners. Onder het Bewonerspanel was het responspercentage 32%, onder de a-selecte steekproef (22%). Door de resultaten te wegen naar wijk en leeftijd is gecorrigeerd voor eventuele oververtegenwoordiging van bepaalde wijken en leeftijdsgroepen in de respons, wat de representativiteit van het onderzoek versterkt. Het onderzoek is grotendeels een herhaling van het in 2017 uitgevoerde onderzoek. De nadruk in dit onderzoek ligt echter op de actuele stand van zaken. Op sommige punten, waar mogelijk en relevant, vergelijken we de resultaten met 2017. Hierbij dient gerealiseerd te worden dat in het huidige onderzoek (2022) voor het eerst gebruik is gemaakt van een a-selecte steekproef. Het aantal ingevulde vragenlijsten is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen op het niveau van Dordrecht als geheel en per stadsdeel. De respons was niet in alle wijken groot genoeg om betrouwbare uitspraken op wijkniveau te doen. Dit hebben we ondervangen door bepaalde wijken samen te voegen (OudKrispijn en Nieuw-Krispijn samen en Wielwijk en Crabbehof/Zuidhoven samen.

De Staart hebben we niet samengevoegd met een andere wijk, maar hebben we achterwege gelaten in de uitsplitsing op wijkniveau. In de uitsplitsing naar stadsdeel zijn de vragenlijsten uit de De Staart uiteraard wel meegenomen (in het stadsdeel Centrum).

Het OCD streeft naar hoge kwaliteit van de informatie in deze factsheet. Heeft u nog suggesties of aanvullingen, laat het ons dan weten.

drs. I.A.C. Soffers drs. S.A.M van Dijke augustus 2022 Postbus 619 3300 AP Dordrecht (078) 770 39 05 ocd@drechtsteden.nl www.onderzoekcentrumdrechtsteden.nl

8