Bijlage 2 Veiligheidsbeeld 2025.pdf

Veiligheidsbeeld 2025

Ondermijnende criminaliteit in Dordrecht wordt inzichtelijker maar de aanpak hiervan is moeilijk

Ondermijnende criminaliteit

Risico’s op fysieke rampen en crises vergroten door groei en verdichting van de stad • De maatschappelijke impact van de aanwezigheid van BRZO-bedrijven in Dordrecht is groot. Dit is onder andere merkbaar bij het dossier PFAS en Chemours. • Door langdurige stroomuitval neemt de kans op uitval van drinkwater, elektriciteit, internet en betalingsverkeer toe. Het electriciteitsnetwerk in Nederland, en daarmee in Dordrecht, wordt steeds instabieler. • Risico’s van transport van goederen en gevaarlijke stoffen stijgen door meer transport en verdichting van de stad. • In Dordrecht zijn BRZO-bedrijven gevestigd die met gevaarlijke stoffen werken; als daar iets mis gaat is de impact groot.

Klimaatverandering brengt (nieuwe) fysieke veiligheidsrisico’s met zich mee

De drempel om in (zware) criminaliteit te stappen ligt laag, vooral voor kwetsbare jongeren in Dordrecht • Jongeren zijn niet op steeds jongere leeftijd betrokken. Wel is te zien dat jongeren eerder betrokken zijn bij ingrijpendere incidenten. • Jongeren kunnen met criminaliteit snel veel geld verdienen, dit trekt vooral jongeren uit kwetsbare wijken. • jongeren komen steeds vaker online in aanraking met criminelen en criminele activiteiten. Het aanbod van jongeren dat bereid is om criminele activiteiten uit te voeren is groter dan de vraag.

Fysieke dreigingen Overlast

• De kans op extreme weersomstandigheden neemt toe, zoals zware stormen of hevige regenval. • Dijken worden kwetsbaarder door toenemende droogte en hittegolven. • Voorzieningen voor de energietransitie, zoals waterstofstations, brengen nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee.

Het aantal protesten en conflicten tussen groepen inwoners en met de overheid neemt toe • Polarisatie neemt steeds verder toe, gevoed door populisme in de politiek en door sociale media. • Demonstraties als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen en maatschappelijke vraagstukken nemen toe in de grote steden, waarbij het denkbaar is dat deze zich (al dan niet onaangekondigd) verplaatsen naar Dordrecht. De ongeregeldheden in Amsterdam eind 2024 laten zien dat de samenloop van gebeurtenissen kunnen leiden tot grootschalige incidenten met een grote maatschappelijke impact. • Er vinden meer protesten plaats tegen Chemours en PFAS, waar ook landelijk opererende groeperingen zoals Extinction Rebellion aan deelnemen.

Wat zijn voor de gemeente Dordrecht relevante externe trends en factoren bij het uitvoeren van het integraal veiligheidsplan voor de jaren 2025 en 2026?

Sociale spanningen

Dordrecht is beperkt weerbaar tegen digitale incidenten, wat het risico op ontwrichting van de stad vergroot

= trend is onveranderd

= trend is gewijzigd

= trend is niet meer actueel

• Per 1 januari 2024 is artikel 174a (Wet Victoria) uitgebreid, waarmee de burgemeester meer mogelijkheden heeft om een woning te sluiten als bij openbare ordeverstoringen.

• Het aantal meldingen van vernieling is stabiel (485 in 2023, 428 in 2024). • Het aantal meldingen van huiselijk geweld is gedaald (541 in 2023, 437 in 2024). • Het aantal aangetroffen wapens tijdens het preventief fouilleren is stabiel (36 in 2023, 39 in 2024). • Het aantal meldingen van geweld tegen personen is stabiel (34 in 2023, 35 in 2024). • Zeer zwaar vuurwerk is, soms in combinatie met brandbare stoffen, exponentieel toegenomen als middel om aanslagen op woningen en bedrijven te plegen.

• Sociale media verlagen de drempel voor crimineel gedrag, vooral bij jongeren, zoals drugsgebruik of vechtpartijen. • Online grensoverschrijdend gedrag neemt toe, zoals pesten, intimidatie en bedreigingen via sociale media. • Het aantal meldingen van digitale criminaliteit groeit, evenals fraude tussen burgers en/of bedrijven (391 in 2023, 506 in 2024).

Uitleg symbolen:

Gemeenten hebben steeds meer (wettelijke) mogelijkheden om de openbare orde te handhaven

Het aantal geweldsincidenten in Dordrecht is stabiel, excessief geweld neemt toe

Digitale criminaliteit en online grensoverschrijdend gedrag neemt toe

• Burgers, ondernemers en overheid worden afhankelijker van digitale systemen maar kennen risico’s ervan onvoldoende. • Jeugd, ondernemers en laaggeletterden lopen het grootste risico om slachtoffer te worden van digitale criminaliteit. • Ouders, jongerenwerkers, de gemeente en politie hebben beperkt zicht op digitale criminaliteit door jongeren. • Cybercriminelen voeren steeds makkelijker geavanceerde aanvallen uit, wat opsporing en aanpak ervan bemoeilijkt.

• De overlast door personen met onbegrepen gedrag blijft toenemen (1368 in 2023, 1485 in 2024). • Het aantal kwetsbare burgers neemt toe, zoals door beperkte begeleiding voor burgers die uit een instelling komen. • Het ontbreken van (GGZ-)hulp leidt tot meer mensen met psychische problemen in de openbare ruimte, dus meer incidenten.

• Het aantal meldingen van verkeersoverlast is afgenomen (252 in 2023, 182 in 2024). • Sommige weggebruikers vertonen asociaal en onveilig gedrag, van niet-handsfree bellen tot straatraces. • Een toename van elektrische fietsen en fatbikes brengt nieuwe risico’s mee; infrastructuur is hierop niet altijd afgestemd. • Technologische ontwikkelingen vergroten de verkeersveiligheid, zoals automatische snelheidsaanpassing in auto’s.

• Inflatie en minder hulp voor kwetsbare mensen vergroot de sociaal-economische ongelijkheid in Dordrecht. • Een groep mensen in Dordrecht voelt zich uitgesloten omdat zij veel digitaal moeten doen maar dit niet kunnen. • Jongeren bouwen steeds moeilijker een stabiel bestaan op, hierdoor zijn ze vaker negatief over de maatschappij.

• Dordrecht vangt nu (februari 2025) 1050 Oekraïnse vluchtelingen op, de steun hiervoor bij inwoners is vooralsnog groot. • Dordrecht gaat vluchtelingen die nu tijdelijk verblijven semi-permanent in de stad huisvesten. • De (langdurige) huisvesting van Oekrainse vluchtelingen heeft impact op zowel de samenleving als op de organisatie van de gemeente Dordrecht.

Overlast door personen met onbegrepen gedrag in Dordrecht neemt toe

Verkeersoverlast in Dordrecht is stabiel maar nieuwe technologie en regels veranderen verkeersrisico’s

Groeiende sociaal-economische ongelijkheid in Dordrecht vergroot de kans op sociale spanningen

Bewoners van Dordrecht zijn tolerant naar vluchtelingen maar de druk hierop neemt toe

Overlast door drank of drugsgebruik neemt toe en overlast door buren en jeugd neemt af • Het aantal meldingen van overlast door jeugd is afgenomen (707 in 2023, 643 in 2024). • De overlast door drank of drugs is toegenomen (695 in 2023, 762 in 2024). • Het aantal burenruzies neemt af (367 in 2023, 313 in 2024). • Waar grote aantallen arbeidsmigranten bij elkaar wonen ontstaan soms overlast of onveilige situaties.

De dreiging van een terroristische aanslag is toegenomen • In december 2023 werd het dreigingsniveau in Nederland verhoogd van 3 naar 4. Sindsdien is de kans op een aanslag ‘substantieel’. Dit is mede het gevolg van de geopolitieke ontwikkelingen van de laatste twee jaar en door gebeurtenissen zoals de aanslag op de Kerstmarkt in Duitsland in december 2024 en door de opkomst van soevereinen.

• Door betere analyses wordt ondermijning inzichtelijker voor de gemeente, maar de exacte omvang is onbekend. • Criminelen bedreigen of beïnvloeden steeds vaker burgers, ambtenaren, politici, journalisten en rechtsdienaren. • Georganiseerde criminaliteit in Dordrecht kenmerkt zich anno 2025 vooral door drugscriminaliteit en financieeleconomische criminaliteit, zoals fraude en witwassen. In Dordrecht worden jaarlijks tientallen hennepkwekerijen ontmanteld en drugspanden gesloten door de burgemeester. Ook mensenhandel, zowel seksuele-, criminele als arbeidsuitbuiting komt voor en wordt steeds beter zichtbaar. • Gegevensuitwisseling tussen organisaties blijft complex. De inwerkingtreding van de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) op 1 januari 2025 moet meer duidelijkheid bieden over de kaders waarbinnen gegevens tussen organisaties kunnen worden gedeeld.

Digitale criminaliteit

Geweld en vermogenscriminaliteit

Het aantal gevallen van vermogenscriminaliteit in Dordrecht daalt • Alle vormen van diefstal nemen af, zoals uit voertuigen, opslagruimtes en winkels. • Het aantal gevallen van straatroof neemt toe (15 in 2023 en 22 in 2024) en zakkenrollerij is stabiel (42 in 2023 en 45 in 2024). • Na een periode met weinig woninginbraken stijgt na COVID-19 het aantal inbraken sterk. Het aantal is niet zo hoog als voor COVID-19 en in 2024 is een lichte daling waarneembaar.