Bijlage 1C UItvoeringsagenda Zeehavengebied.pdf

2024 - 2040

UITVOERINGSAGENDA ZEEHAVEN DORDRECHT

Aanleiding In 2024 hebben de gemeente Dordrecht en het Havenbedrijf Rotterdam een geactualiseerd Toekomstperspectief Zeehaven Dordrecht 2040 opgesteld. Dit toekomstperspectief is in december 2024 – januari 2025 vastgesteld door het college van B&W van Dordrecht en de directieraad van Havenbedrijf Rotterdam. Het Toekomstperspectief is een visie op hoofdlijnen, maar benadrukt het belang van concretisering in een uitvoeringsagenda, waarvoor het Toekomstperspectief in hoofdstuk 6 een eerste aanzet geeft. In deze uitvoeringsagenda werken we alle acties verder uit naar inhoud, de betrokken partijen en het tijdspad. De uitvoeringsagenda is gestructureerd op drie thema’s: versterking van de samenwerking, ruimtelijk-economische sturing en de verduurzamingsagenda.

Toekomstperspectief: hoofdpunten Het Toekomstperspectief beschrijft de context van de zeehaven in diens samenhang met de stad, regio en het Rotterdamse havenindustrieel complex. Vanuit de situatie anno 2024 en gezien de actuele trends en ontwikkelingen, koerst het Toekomstperspectief op drie strategische clusters voor de Dordtse zeehaven in 2040: de maritieme maakindustrie, overslag van natte en droge bulk, en containeroverslag. O De maritieme maakindustrie is reeds prominent aanwezig in de Dordtse zeehaven, de Westelijke Dordtse Oever en de regio Drechtsteden. Zowel de oeverlocaties als de droge terreinen in de zeehaven zijn van strategisch belang (voor de versterking van dit cluster) op lokaal, regionaal en nationaal belang. Hierbij streven we naar een wisselwerking tussen de zeehaven en de regionale maritieme maakindustrie langs de Merwede en op de bedrijventerreinen. O De overslag van natte en droge bulk is relevant in de wisselwerking tussen de Dordtse zeehaven en het Rotterdamse havenindustrieel complex. Het Rotterdamse HIC zal de komende tijd een grote transitie doormaken ten aanzien van grondstoffen, duurzaamheid en circulariteit. Daarbij blijft de landinwaartse zeehaven van Dordrecht met diens specifieke schaalgrootte een belangrijke complementaire factor voor grondstoffenstromen.

O Voor de wisselwerking tussen de zeehaven en droge terreinen op de Westelijke Dordtse Oever is de ontwikkeling van een containerterminal van belang. Zo kan de zeehaven zorgen voor de afwikkeling van logistieke stromen vanuit de WDO via het water, zodat de verdere economische ontwikkeling van de WDO niet botst op verkeerscongestie op de A16. Bij de ontwikkeling van de zeehaven is ook nadrukkelijk aandacht voor de verstedelijkingsopgave in Dordrecht aan de noordkant van het zeehavengebied. Dit komt met name tot uiting in het deelgebied Louterbloemen. Dit bedrijventerrein is en blijft een waardevol en volwaardig onderdeel van de Dordtse zeehaven. Dit gebied moet naast maritieme bedrijvigheid ook stedelijke bedrijvigheid huisvesten, zodat het een overgangsgebied vormt tussen de zwaardere havenindustrie ten zuiden en de stedelijke economie aan de noordkant. De ontwikkelingen in het zeehavengebied zelf vragen om versterkte samenwerking tussen de gemeente en het havenbedrijf, en met de ondernemers in het zeehavengebied. Als beheerder van het gehele zeehavengebied is het Havenbedrijf het eerste aanspreekpunt voor alle in het zeehavengebied gevestigde ondernemers. Gemeente Dordrecht speelt hierin een actieve, faciliterende en verbindende rol. Vanuit het besef dat een sterke haven meer is dan de som der

delen stimuleren en faciliteren het Havenbedrijf en de gemeente de ontmoeting tussen ondernemers. Het Havenbedrijf doet dat vanuit diens verantwoordelijkheid als gebiedsbeheerder. De gemeente doet dit vanuit de inhoudelijke gemeentelijke opgaven die samen met het Havenbedrijf in de Zeehaven worden opgepakt. Zo draagt de gemeente bij aan het versterken van het ondernemerscollectief en fungeert het Havenbedrijf als dienstverlener en strategische partner voor alle ondernemers in het gebied, groot of klein, wel of geen erfpachter.

1

Versterkte samenwerking

Een belangrijke component voor de doorontwikkeling van de zeehaven is een versterkte samenwerking tussen Havenbedrijf Rotterdam en de gemeente Dordrecht, een samenwerking met en tussen de ondernemers van het zeehavengebied en de Westelijke Dordtse Oever. 1.1

Versterken Samenwerking en communicatie met en tussen ondernemers – De gemeente organiseert 2x per jaar een platform WDO met de voorzitters van alle trekkingsgebieden en Havenbedrijf Rotterdam om samenwerkingspunten te bespreken: •

Samenwerkingsagenda WDO breed vanuit de behoefte van ondernemers, gemeente en Havenbedrijf Rotterdam

– De gemeente organiseert 4 per jaar een bijeenkomst met de separate trekkingsgebieden en Havenbedrijf Rotterdam om gebiedsgerichte vraagstukken te bespreken •

Behoeften en knelpunten ondernemers

• Uitwisseling van ontwikkelingen per gebied – De gemeente organiseert 2x per jaar een themabijeenkomst om de ketensamenwerking met ondernemers te verbeteren • 1.2

Onderwerpen zoals circulariteit, energiecoöperatie etc.

Versterken samenwerking tussen gemeente, Havenbedrijf Rotterdam en regio op de ontwikkelagenda – Initiatieven van bedrijven voor (her)ontwikkeling pakken we gezamenlijk op via het initiatievenoverleg: •

We maken een stroomschema voor de samenwerking en rolverdeling

•

We zetten in op een efficiëntere en kortere proceduretijd door het tijdig inrichten van projectteams bij initiatieven

•

We maken afspraken (escalatiemodel) hoe we in samenhang tot oplossingen komen bij knelpunten

– We plannen 2 x per jaar een bestuurlijk overleg met de bestuurlijk opdrachtgever Gemeente Dordrecht en Directeur Port Development. We versterken zo de bestuurlijke samenwerking door periodieke overleggen. – We plannen 4x per jaar een directieoverleg met de ambtelijk opdrachtgever, Manager Port Planning Havenbedrijf Rotterdam en gebiedsmanagers Havenbedrijf Rotterdam en Dordrecht Vanuit het programma WDO wordt bekeken hoe we ontwikkeling en de uitvoeringsagenda van het Zeehavengebied aan kunnen laten sluiten op de programmering Smart Delta Drechtsteden en Partners. 1.3

Herijken onderdelen Samenwerkingsovereenkomst – We maken de samenwerkingsafspraken beter inzichtelijk door de bestaande samenwerkingsovereenkomst uit te werken tot een beknopt overzicht met basisafspraken. – Havenbedrijf en gemeente bekijken gezamenlijk of aanpassingen aan de samenwerkingsovereenkomst nodig zijn op basis van de uitvoeringsagenda. – Havenbedrijf doet een voorstel om de overeenkomst Nautisch Beheer op onderdelen aan te passen op basis van aangepaste doelstellingen en beleidswensen – We maken nieuwe werkafspraken voor de samenwerkingsonderdelen Droogbeheer, Nautisch Beheer en Gebiedsontwikkeling als we hierin knelpunten ervaren.

2

Strategische clustering

We zetten in op het doorgroeien van de Dordtse Zeehaven tot een bloeiend en modern havenknooppunt. De doorslaggevende factor in deze krachtige Zeehaven in 2040 is hoofdzakelijk de in 2024 sterk aangebrachte focus op drie strategische clusters: maritieme maakindustrie, overslag van droge en natte bulk, en containeroverslag. Om deze strategische clustering te realiseren wordt actief ingezet op de ruimtelijke sturing. 2.1

De gemeente Dordrecht maakt een nieuw omgevingsplan – De gemeente actualiseert het omgevingsplan op basis van het Toekomstperspectief waarbij Havenbedrijf Rotterdam betrokken wordt bij de herijking/opstelling van de kaders.

2.2 Havenbedrijf Rotterdam past de stedenbouwkundig plan aan – Hierbij wordt ook een koppeling gemaakt met de gemeentelijke opgaven zoals vergroening. 2.3 We zetten in op de Ruimtelijk Strategische versterking van de zeehaven – We maken een kansenkaart of bedrijfsverplaatsingen om tot een betere clusterversterkingen te komen: •

Kansen voor verplaatsing van bedrijven die passend zijn binnen een ander bedrijfsprofiel van de Westelijke Dordtse Oever/Gemeente Dordrecht/regio

•

Kansenkaart voor de herontwikkeling van sterk verouderd vastgoed en heruitgifte nieuwe percelen

– We maken gezamenlijk op basis van een kansenkaart een voorstel om tot een Herontwikkelfonds Ruimtelijke Sturing te komen op basis van de kansenkaart en zoeken hierbij aansluiting op de Regionale Maritieme Agenda. – De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor het vestigen van WVG Particuliere Gronden. – Havenbedrijf Rotterdam stuurt actief op eindgebruiker erfpacht bij aflopende erfpacht, daar waar geen passend gebruik (bedrijfsactiviteit) wordt gemaakt van de locatie. – Gemeente (particuliere eigendommen) en Havenbedrijf (erfpacht) zetten gezamenlijk in op Handhaving strijdig gebruik. 2.4 We zetten actief in op de herontwikkeling van de beschikbare kavels O Duivelseiland als Bruggewerf O Kilkade 7 O PWA Kade

3

Multimodale haven

Er liggen binnen het zeehavengebied kansen om de multimodaliteit van de hele WDO te versterken, onder andere door de realisatie van een containerterminal en het versterken van de ketensamenwerking, zoals bij bovenstaande pijlers benoemd. Dat vraagt om een aanpak op de bestaande infrastructuur: 3.1

We zetten in op WDO brede aanpak voor het beperken van de verkeersdruk bij de groei van het bedrijvengebied – De gemeente stelt in samenwerking met Havenbedrijf Rotterdam een algemeen Plan van Aanpak op voor Modal Shift binnen het WDO-gebied. – Vanuit Opgave Mobiliteit wordt per deelgebied van de WDO een plan opgesteld met maatregelen die benodigd zijn voor een betere bereikbaarheid.

3.2 We zetten in op de optimalisatie, versterking en uitbreiding van de bestaande modaliteiten: – Spoorgebruik: we onderzoeken de mogelijkheden voor toekomstig spoorgebruik in relatie tot spoorcapaciteit (Havenbedrijf Rotterdam). •

In relatie tot de ontwikkeling van het Maasterras

•

In relatie tot de groeimogelijkheden van bedrijven

•

In samenwerking met bedrijven maken we waar nodig privaatrechtelijke afspraken over de te vervoeren stoffen (EV)

– Spoorgebruik: de gemeente zet in op de actualisatie van de overeenkomst stamspoorlijn • We betrekken Havenbedrijf Rotterdam als belanghebbende hierbij – Optimalisatie van de Nautische infrastructuur: •

Havenbedrijf Rotterdam stelt een Plan van Aanpak op voor optimalisatie van het gebruik en de kwaliteit van de bestaande nautische infrastructuur.

•

We zetten in op de realisatie van een openbare voorziening voor op- en overslag via het water ten behoeve van de bedrijven op de Westelijke Dordtse Oever

– Wegen: Havenbedrijf Rotterdam maakt een uitvoeringsplan voor de herprofilering van de wegen •

Hierin worden ook klimaat adaptieve maatregelen meegenomen

3.3 We zetten in op een verminderde parkeerdruk van vrachtwagens – De gemeente onderzoekt WDO breed of er een truckparking met laadplein gerealiseerd kan worden binnen de WDO/ DistriPark.

4

Verduurzaming

Op het terrein van verduurzaming is er nog veel onbenut potentieel in de zeehaven. Richting 2040 vraagt dit, onder meer, om een versterkte inzet op de verduurzaming van de energievoorziening, de inzet van energiecoöperaties, vergroening van het gebied, de realisatie van walstroom en de benutting van circulaire kansen in het gebied, ook in wisselwerking met de gehele WDO. Daarmee vervult de zeehaven een belangrijke rol in de verduurzaming van de Dordtse economie conform de Routekaart Klimaatneutraal Dordrecht 2040. De afgeroepen netcongestie is daarin een sterk bepalende factor voor de snelheid van uitvoering. 4.1

Optimalisatie energiegebruik / elektrificatie bedrijven – In samenwerking met de ondernemers wordt WDO-breed ingezet op de oprichting van energiecoöperaties en het toewerken naar een duurzaam energiesysteem. Gemeente Dordrecht, Smart Delta Drechtsteden hebben hierin een faciliterende rol. Het proces wordt vanuit de gemeente begeleid vanuit de gebiedsbede aanpak.

4.2 Havenbedrijf Rotterdam legt voorzieningen walstroom aan en we stimuleren gezamenlijk het gebruik – We sturen op de aanleg vanuit de erfpachtcontracten (Havenbedrijf Rotterdam) en bij de openbare ligplaatsen – We sturen op de aanleg op particuliere terreinen in overleg met zittende bedrijven via het samenwerkingsverband ondernemers. – We hangen gezamenlijk de aanleg van de walstroom voorziening op aan de Nautische Onderdelen van de SOK: •

Door in te zetten op handhaving.

•

Door gefaseerd toepassen van een generatorverbod (Havenbedrijf Rotterdam).

•

Door aansluitend op aanpassingen nautisch beheer een goed werkend systeem te krijgen t.a.v. walstroom in stadshavens, ook in relatie tot mogelijkheid van handhaving door DHMR

4.3 We zetten in op extra opwek van energie – Windmolenonderzoek •

Gemeente Dordrecht en Havenbedrijf Rotterdam maken gezamenlijk een afweging in de mogelijkheden tot de realisatie van windmolens in het gebied, in aansluiting op het door de gemeente brede vastgestelde onderzoeksplan naar de mogelijkheden voor locaties voor windmolens.

– Opwek bij bedrijven •

In samenwerking met bedrijven wordt gekeken naar de mogelijkheden om opwek te stimuleren door bijvoorbeeld zonnepanelen

4.4 We zetten in op besparing in het openbaar gebied en bij bedrijven – Havenbedrijf Rotterdam vervangt de openbare verlichting door LED verlichting – Verduurzaming en besparing Vastgoed •

Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid zet in op het begeleiden van ondernemers bij verduurzaming van hun vastgoed

– Havenbedrijf Rotterdam biedt een regeling aan op korting op de erfpachtcanon als er sprake is van verduurzamingsmaatregelen

4.5 We stimuleren Circulariteit – We stellen vanuit de gemeente een stimulatieprogramma (WDO Breed) Circulariteit op in samenwerking met ondernemers, grondstoffenbedrijven, Havenbedrijf Rotterdam en gemeente – We breiden de huidige pilot Gescheiden afvalinzameling uit in samenwerking ondernemersfonds / geen rol Havenbedrijf Rotterdam, GDD 4.6 We zetten in op de vergroening van het terrein – Havenbedrijf Rotterdam stelt een uitvoeringsplan biodiversiteit op waarbij wordt ingezet op gezamenlijke uitvoering Gemeente Dordrecht (ondernemers), Havenbedrijf Rotterdam (Openbaar gebied)

Opgesteld in samenwerking tussen Gemeente Dordrecht en Havenbedrijf Rotterdam April 2025 • Ontwerp en opmaak: Havenbedrijf Rotterdam

Contact:

Madelon Soeteman

Bram Voncken

MM.Soeteman@dordrecht.nl

BJW.Voncken@portofrotterdam.com