BIJLAGE 1 - Totaaloverzicht (toelichting) inventarisatie mogelijke maatregelen PPN26.pdf

4.2.10 Verminderen communicatie sociaal domein Inhoudelijke toelichting Binnen het sociaal domein wordt geld uitgegeven aan verschillende communicatie-uitingen. Variërend van bewustwordingscampagnes, bijvoorbeeld tijdens speciale weken in het jaar (Week

23

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

van de Opvoeding, Stoptober, Week van Respect), tot het opmaken van (publieksversies) van beleidsstukken. We willen op deze kosten besparen om twee redenen. •

•

De lokale communicatie-uitingen hebben weinig effect (lees: worden weinig gelezen/gezien en brengen dus nauwelijks gedragsveranderingen teweeg bij inwoners), in het bijzonder bij inwoners in de meest kwetsbare situaties; We zien het als taak van de landelijke overheid om bewustwordingscampagnes te ontwikkelen (à la Postbus 51).

Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.11 Ombuigingskansen dienstverlening Dienst Gezondheid & Jeugd Inhoudelijke toelichting We bezien hoe we de basisdienstverlening van de Dienst Gezondheid & Jeugd kunnen beperken. Het gaat om de onderdelen GGD, Leerplicht & Voortijdig Schoolverlaten, Veilig Thuis en de Serviceorganisatie Jeugd. Gezondheidsbevordering is een wettelijke taak vanuit de wet publieke gezondheid. De wet schrijft echter geen ambitieniveau voor en spreekt van ‘preventieprogramma’s’ in brede zin. Het bereiken van doelen rondom gezondheid is mede afhankelijk van rijksbeleid. Wij werken o.a. aan rookvrije omgevingen, het tegengaan van overgewicht en gezonde scholen/kinderopvang. Op veel onderdelen ontbreekt stevig rijksbeleid (suikertaks, btw-verlaging op groente en fruit, et cetera) waardoor lokale activiteiten minder effect sorteren. Een deel van deze activiteiten kan beleidsmatig verankerd worden in plannen van scholen en opvang, waardoor coördinatie van de activiteiten door de GGD minder noodzakelijk is. Bijvoorbeeld door afspraken te maken over deelname aan Nijntje-beweegt en het stimuleren van gezond eten en drinken. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Deze ombuigingsmogelijkheid betekent een verschraling van het preventief zorgaanbod.

4.2.12 Beperkt participeren in de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) Inhoudelijke toelichting Het geheel of gedeeltelijk niet meer participeren in de Brede Regeling Combinatiefuncties resulteert (op termijn) in een bezuiniging van het gemeentelijke cofinancieringsdeel voor deze regeling. Het rijk bekostigt 40% vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties (onderdeel van de Brede SPUK). De overige 60% wordt deels vanuit de algemene middelen van de gemeente, deels door andere rijksmiddelen (GALA, Preventie met gezag) en deels door partijen uit het maatschappelijk middenveld (o.a. onderwijs, sportbonden, verenigingen) bekostigd. Als het gemeentelijke deel wordt wegbezuinigd dan vervalt ook de bijbehorende rijksbijdrage. Effect op de politieke doelstellingen Door te bezuinigen op de BRC, kunnen de ambities in programmalijn 2 van de Sportvisie (Een leven lang Sportplezier) zeer beperkt of niet worden uitgevoerd. Effect in de samenleving Verschraling van het stimuleren van een gezonde leefstijl onder meer door het vervallen van sportcoaches.

24

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

4.2.13 Subsidies Zwembadhuur Inhoudelijke toelichting We verlenen geen subsidie meer aan sportverenigingen voor het huren van badwater in de Sportboulevard. Daarnaast hebben we gekeken naar schoolzwemmen. Het contract met Optisport eindigt op 1 april 2030. In dit contract is het huren van het badwater voor schoolzwemmen opgenomen op alle werkdagen van 8:15-15:00. Effect op de politieke doelstellingen Deze maatregel heeft geen direct effect. Effect in de samenleving Het beëindigen van de subsidie aan sportverenigingen leidt tot minder vitale verenigingen. Wij verwachten dat het bestaansrecht van de verenigingen in het geding komt. Wanneer dit leidt tot afname van badwater door verenigingen in de Sportboulevard heeft dit tevens effect op de exploitatie van de Sportboulevard bij exploitant Optisport.

4.2.14 (Top)sportevenementen Inhoudelijke toelichting Geen (top)sportevenementen meer organiseren en faciliteren. Effect op de politieke doelstellingen Doelen in de sportvisie onder ambitie 7 "Topsport maakt schapetrots” kunnen niet meer worden gerealiseerd. Effect in de samenleving Inwoners van Dordrecht worden niet langer geïnspireerd door het bijwonen van topsportevenementen.

4.2.15 Minder inzetten op promotie sport Inhoudelijke toelichting Er wordt minder of niet langer ingezet op marketing en promotie van sport in Dordrecht. De Dordt sport portal is een belangrijk digitaal communicatiemiddel voor alle activiteiten en inhoudelijke campagnes binnen het product sport. Een hierop aanvullend marketingbudget zet de diverse campagnes op de kaart binnen de stad. Denk aan onderwerpen als sociaal veilige sport en onderzoeken, waaronder bijvoorbeeld het monitoren van deelname aan activiteiten. Ook gaat het om een sponsorcontract op grond van de ambassadeursfunctie van FC Dordrecht. In dit contract is o.a. opgenomen dat de gemeente 500 kaarten voor maatschappelijke doeleinden ontvangt. Deze kaarten worden gebruikt om Dordtenaren in kwetsbare posities uit te nodigen voor een wedstrijd van het eerste elftal, u kunt hierbij denken aan minima, maar ook jongeren die deelnemen aan de diverse sociale programma's die worden uitgevoerd door de MVO van Energiek Dordt. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving De budgetten vormen een belangrijke ondersteuning van de sportactiviteiten. Door minder te communiceren is de kans reëel dat de activiteiten een minder groot bereik en dus deelname krijgen.

25

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

4.2.16 Bijstellen opgave Samen voor Gezond en Lokale Impuls Jeugd Inhoudelijke toelichting De opgave Samen voor Gezond is één van de opgaven binnen de Dienst Gezondheid & Jeugd (DGJ). We zien al een aantal jaar dat er budget overblijft op deze opgave. In de opgave worden velerlei gezondheid bevorderende activiteiten uitgevoerd door de GGD ZHZ. Ook zien we jaarlijks dat er budget overblijft op de lokale Impuls jeugd(hulp). Dit budget is bedoeld om flexibel in te zetten voor (preventieve) investeringen. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.17 No-shows jeugdhulp en Wmo Inhoudelijke toelichting Er zijn met enige regelmaat no shows in de jeugdhulp en zorgverlening vanuit de Wmo. We willen aanbieders efficiënter laten werken, omdat deze no shows leiden tot productiviteitsverlies. Door cliënten/ouders/verzorgers hier zelf verantwoordelijk voor te maken en hier zelf voor laten betalen verwachten we een gedragsverandering en minder no shows. In de tarieven die we betalen aan aanbieders zit een opslag voor no show, die we eruit halen. Door een lager aantal no shows kan de caseload bij aanbieders omhoog. Het eventueel in rekening brengen van de no show kosten bij cliënten is aan de aanbieders (zoals bij tandarts, ziekenhuis en dergelijke). Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Het kan leiden tot een gedragsverandering (op basis van de dreiging van een rekening) en tot extra geldproblemen leiden bij kwetsbare inwoners.

4.2.18 Jeugdhulpvervoer (extra kosten voorkomen) Inhoudelijke toelichting Door weinig combinatiemogelijkheden in het jeugdhulpvervoer zijn er op dit moment veel soloritten (75% regionaal). Dit drukt zowel op de middelen als op het personeel (chauffeurs). Met verschillende maatregelen zetten we in op normaliseren en de verantwoordelijkheid van ouders. De verordening Jeugdhulp zal hiervoor moeten worden aangepast. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving De toegankelijkheid en vanzelfsprekendheid van jeugdhulpvervoer zal merkbaar afnemen voor ouders. Meer ouders zullen zelf moeten rijden of bijvoorbeeld een beroep moeten doen op hun sociaal netwerk. De druk bij taxibedrijven zal juist afnemen, waardoor de kwaliteit verbetert.

4.2.19 Minder aanbod jeugdhulp Inhoudelijke toelichting We stoppen met het niet-wettelijke aanbod aan jeugdhulp en beperken ons dus tot het wettelijk minimum volgens de Jeugdwet. Hiervoor is eerst meer inzicht nodig in de mogelijkheden die de huidige wet- en regelgeving biedt, en in de uitwerking in de praktijk. Effect op de politieke doelstellingen – beleidsdoelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen.

26

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

Effect in de samenleving De toegankelijkheid en vanzelfsprekendheid van jeugdhulp zal merkbaar afnemen voor Dordtse ouders. Er kunnen mogelijk regionale verschillen ontstaan tussen gemeenten (hulp in de ene gemeente wel beschikbaar, in de andere niet).

4.2.20 Alternatieve dekking "Nu Niet Zwanger" Inhoudelijke toelichting De Dienst Gezondheid en Jeugd voert regionaal het programma "Nu Niet Zwanger" uit. De lokale dienstverleningsovereenkomst voor Dordrecht voor 2025 wordt voor één jaar afgesloten en kost € 66.000. Onze regio krijgt waarschijnlijk budget van VWS/GGD GHOR om in te zetten rondom dit thema. Er wordt gesproken over € 300.000 (totaalbedrag) voor in 2025/2026. Hiermee kunnen we mogelijk een deel van de werkzaamheden bekostigen. Dit willen we onderzoeken. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.21 Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Inhoudelijke toelichting De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage voor maatwerkvoorzieningen staat gepland voor 1 januari 2027. Om hier een voorschot op te nemen, richten we een algemene voorziening ‘huishoudelijke ondersteuning’ op waarbij we een eigen bijdrage vragen. Voor minima kan een tegemoetkoming worden geregeld. Via de algemene voorziening bieden we vooral een alternatief voor de groep met lichte huishoudelijke ondersteuning, waarbij 2 uur per 2 weken ondersteuning afdoende is. Voor de algemene voorziening is een lichte toets afdoende. Bij een hogere behoefte kan alsnog een maatwerkvoorziening worden geboden via de GR Sociaal. Daar er in de maatwerkvoorziening een palet aan aanbieders is waaruit een inwoner kan kiezen, zal de algemene voorziening minder keuzevrijheid aanbieden. Het aanpassen van de diverse onderdelen van de Wmo naar een algemene voorziening kan tot een forse kostenstijging leiden voor inwoners. Op dit moment betalen mensen een eenmalig abonnementstarief van € 21 per maand ongeacht het aantal uren dat wordt geleverd. Een goede uitvoeringstoets of maatwerk bij onze kwetsbare inwoners is nodig. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen.

Effect in de samenleving Deze ombuigingsmogelijkheid kan leiden tot onvrede onder inwoners, omdat zij meer eigen kosten gaan maken voor zorg. Mogelijk zal een deel de schoonmaak op een andere manier regelen of achterwege laten.

4.2.22 Algemene voorziening scootmobielen & deelscootmobiel Inhoudelijke toelichting We maken een algemene voorziening van de scootmobielen in bruikleen met een maandelijkse bijdrage. Indien inwoners in een complex van een woningcorporatie wonen zijn er deelscootmobielen beschikbaar, waarbij de maandelijkse bijdrage lager is. Inwoners met een scootmobiel kunnen niet langer gebruik maken van de Drechthopper/Wijkhopper. Invoering van deelscootmobielen kan een mogelijke oplossing zijn voor de huidige stallingsproblematiek.

27

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Een hogere eigen bijdrage kan leiden tot onvrede onder inwoners. Inwoners met een deelscootmobiel komen voor de mogelijkheid dat er niet direct een scootmobiel beschikbaar is (vraagt om afstemming met andere bewoners).

4.2.23 Beschikkingsvrije dagbesteding Inhoudelijke toelichting Bij indicatievrije dagbesteding geef je meer ruimte aan de inwoner om elkaar te ontmoeten. Dit verkleint de eenzaamheid en stimuleert onderlinge contacten. Een beschikkingsvrije dagbesteding brengt inwoners van verschillende niveaus en doelgroepen samen. Inwoners kunnen makkelijker op hun eigen kracht aan worden gesproken en kunnen elkaar ondersteunen. Je kunt de geïndiceerde doelgroep meer dan nu combineren met vrije inloop, participatie, welzijn en ontwikkelen naar werk. Uiteraard is niet iedere doelgroep makkelijk te mixen. En als we gaan mixen moeten we aandacht hebben voor het doorbreken van stigma’s/labels van mensen met een beperking. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Meer inwoners kunnen naar een vorm van dagbesteding.

4.2.24 Lichte algemene begeleiding naar algemene voorziening Inhoudelijke toelichting Lichte vormen van individuele begeleiding (IB0 en IB1) worden als algemene voorziening aangeboden. Het maakt de zorg laagdrempeliger, er kan een betere koppeling gelegd worden met het voorliggend veld en een efficiëntere inzet van onze middelen. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving. Het vergt wel voorbereidingstijd van onze lokale partners om alternatief (collectief) aanbod te kunnen bieden.

4.2.25 Drechthopper: aantal kilometers terugbrengen en tarief gelijkstellen aan OV-tarief Inhoudelijke toelichting We stellen voor om het aantal toegestane kilometers te beperken en het tarief te verhogen (gelijk te tellen aan het OV-tarief). Op dit moment kunnen inwoners 25 kilometer per rit reizen met de Drechthopper. Vanaf 25 kilometer is er een landelijke voorziening (Valys). We onderzoeken of we de lange ritten kunnen inperken en/of kostendekkend te maken. Het verhogen van de tarieven zal het lastiger maken om het vervoer te betalen. Er zijn echter ook andere regelingen waarvan gebruik gemaakt kan worden. Zo zijn vervoerskosten voor onder andere medische bezoeken fiscaal aftrekbaar, het initiatief Automaatje van de ANWB gaat in 2025 van start en de E-wheels karretjes. Effect op de politieke doelstellingen De maatregel kan indirect effect hebben op een doel in de integrale visie Sociaal Domein, waarbij we inwoners stimuleren om mee te doen aan de samenleving.

28

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

Effect in de samenleving De beperking van het aantal kilometers kan een negatief effect hebben op het welzijn van de doelgroep.

4.2.26 Drechthopper: bundelen van ritten en verkorten reserveringstijd Inhoudelijke toelichting Ritten naar bijvoorbeeld de markt, de woningboulevard worden gebundeld op vaste momenten. Dit bespaart op vele losse ritten en er is een duidelijk overzicht van vaste tijden en routes. Daarnaast zetten we de reserveringtijd op 24 uur in plaats van de huidige 6 uur. Dit maakt de inzet beter planbaar, waardoor wij efficiencywinst weten te behalen. Effect op de politieke doelstellingen De maatregel kan indirect effect hebben op een doel in de integrale visie Sociaal Domein, waarbij we inwoners stimuleren om mee te doen aan de samenleving. Effect in de samenleving Inwoners zullen moeten wennen aan deze versobering en zelf beter moeten plannen/schikken naar het aanbod. Het zal in beperkte mate hun bewegingsvrijheid beïnvloeden.

4.2.27 Beschermd wonen – Realistischer begroten maatwerkvoorzieningen Inhoudelijke toelichting Door realistischer te begroten bij maatwerkvoorzieningen kunnen we "lucht" uit de begroting halen en naar verwachting € 700.000 te bezuinigen. 35% hiervan komt ten goede aan de gemeente Dordrecht. Deze besparing is haalbaar tot 2029 daar de verwachting is dat het financiële voordeel als "voordeelgemeente" bij de herverdeling van middelen vervalt. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.28 Beschermd wonen – Realistischer begroten regionale budgetten Inhoudelijke toelichting Op de regionale budgetten voor BW&O wordt op een aantal plekken ruim begroot. Door een meer realistische begroting verwachten we vrijval van middelen. 35% van deze middelen komen ten goede aan de gemeente Dordrecht. Het gaat hier om het niet uitgeven van deze middelen. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.29 Beschermd wonen – Overhead doorbelasten aan regiogemeenten Inhoudelijke toelichting Sinds de start van de centrumgemeente rol van Dordrecht in 2015 maakt de gemeente personele kosten voor het uitvoeren van deze rol. Tot voor kort belastte de gemeente Dordrecht de overhead op de personele kosten niet door aan de individuele gemeenten in de regio (Zwijndrecht, Alblasserdam, Papendrecht, Hardinxveld, HIA, Sliedrecht, Gorinchem, Molenlanden en Dordrecht). We gaan per 2024 met terugwerkende kracht starten met het structureel doorbelasten van deze kosten op een percentage van 79%. 29

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

4.2.30 Bouwverordening aanpassen aan de doelgroep Inhoudelijke toelichting In de (concept) woonzorgvisie komt naar voren dat er de aankomende jaren een grote vraag is naar wooncomplexen voor de oudere inwoners en inwoners met een beperking. We zien in de praktijk al een toename van deze woningen. Oud worden komt met gebreken, wij zien dan ook een grotere vraag aan woningaanpassingen bij de doelgroep 65+. Op dit moment staan er in de bouwverordening geen eisen waar de woningen, voor deze doelgroep, aan moeten voldoen. Dit geeft de aannemer/verhuurder de mogelijkheid om te bouwen zonder aanpassingen op de doelgroep. Hierdoor wordt er nu vanuit de Wmo aan de achterkant geïnvesteerd in aanpassingen. Een aanpassing in het bouwbesluit zou dit moeten voorkomen. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Woningen voor ouderen kunnen mogelijk duurder aangeboden worden door de aanpassingen die worden doorgevoerd. Mogelijk motiveert het ouderen om te verhuizen naar deze aangepaste woningen waardoor er andere woningen vrijkomen voor andere doelgroepen.

4.2.31 Urgentieregeling aangepaste woningen beter coördineren Inhoudelijke toelichting In het huidige urgentie systeem worden nu nog te vaak aangepaste woningen toegewezen, aan de mensen die deze nodig niet nodig hebben. De valide inwoner gaat wonen in een woning geschikt voor de mindervalide inwoner. Door het beperkte aanbod mindervalide woningen grijpt de doelgroep mindervalide op deze momenten mis. De mindervalide inwoner woont daardoor nu te vaak in een ongeschikte woning. Deze moet dan op kosten van de Wmo worden aangepast. Bij een betere monitoring en een aanpassing in het urgentiesysteem, zouden mindervalide woningen, alleen aan mindervalide inwoners kunnen worden toegekend. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Woningen kunnen mogelijk duurder aangeboden worden door de aanpassingen die worden doorgevoerd.

30

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

5 Programma 5 – Lerend en Ondernemend Dordrecht 5.1

Overzicht van de ombuigingsmogelijkheden (bedragen x € 1.000)

Par.

Ombuiging

2026

2027

2028

2029

5.2.1

Inwonerbijdrage Dienst Gezondheid & Jeugd afschaffen

90

90

90

90

5.2.2

Ondernemersfonds - Ondernemers aan het stuur

100

200

200

200

5.2.3

Veilen schaarse vergunningen

100

100

100

100

5.2.4

Economie - bijdrage Stichting DEAL

120

120

120

120

5.2.5

Bibliotheek: sluiting van 1 of meerdere locaties

140

140

140

140

Totalen

550

650

650

650

5.2

Toelichting op de ombuigingsmogelijkheden

5.2.1 Inwonerbijdrage Dienst Gezondheid & Jeugd afschaffen Inhoudelijke toelichting Voor de wettelijke taken van de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) stellen we, naast rijksmiddelen, geen extra middelen via een inwonerbijdrage beschikbaar. De DG&J ontvangt namelijk deze middelen omdat ze niet voldoende geld krijgen van het Rijk voor de uitvoering van de wettelijke taken. Deze maatregel is in lijn met de bestuursopdracht die inmiddels is verstrekt. Het gaat hier overigens om onderwijs-gerelateerde taken, zoals het Doorstroompunt (RMC) en het Regionaal Programma Voortijdig Schoolverlaten. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect voor de samenleving.

5.2.2 Ondernemersfonds – Ondernemers aan het stuur Inhoudelijke toelichting Vanaf 1 januari 2024 is er een zelfstandig stadsbreed ondernemersfonds dat via de gemeente wordt gevoed op basis van een OZB-opslag. In totaal gaat het om een bedrag van 2,3 miljoen euro per jaar waarover ondernemers, verenigd in de Stichting Ondernemersfonds en verdeeld naar trekkingsgebieden, zelf kunnen beslissen over de besteding ervan. Het eigen budget in het ondernemersfonds stelt de collectieve ondernemersgroepen in staat om verantwoordelijkheid te nemen voor en te investeren in hun gezamenlijk belang: het gezamenlijk ondernemersklimaat. De gemeente beslist niet mee over de bestedingen en mag ook het bestaan van het ondernemersfonds niet misbruiken om te bezuinigen op kerntaken. Desalniettemin leert de ervaring uit andere gemeenten dat een ondernemersfonds leidt tot een professionalisering bij de ondernemersverenigingen en daarmee ook een efficiëntere samenwerking tussen ondernemerscollectieven en gemeente. Denk bijvoorbeeld aan besparingen in de apparaatskosten van de gemeente doordat er veel gerichter gecommuniceerd kan worden en planontwikkeling kan plaatsvinden door de samenwerking met een goed georganiseerd gebiedscollectief. Die efficiëntie zal zich aan de zijde van de gemeente vertalen in besparingen in de budgetten en programma's waarin de gemeente samenwerkt met ondernemers.

Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect voor de samenleving.

31

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

5.2.3 Veilen schaarse vergunningen Inhoudelijke toelichting We kunnen meer inkomsten generen door het veilen van (schaarse) vergunningen. Veilen zorgt voor meer concurrentie tussen verschillende spelers in de markt. Effect op politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect voor de samenleving.

5.2.4 Economie – bijdrage Stichting DEAL Inhoudelijke toelichting Sinds 2014 wordt de economische acquisitie en promotie voor de Drechtsteden-gemeenten georganiseerd via de acquisitie- en promotieorganisatie Stichting DEAL. De oprichting is destijds ingegeven om met elkaar meer slagkracht te organiseren en daarmee investeringen (en banen) en banen naar de regio te halen. Deal ontvangt daarvoor – buiten de regionale inwonerbijdrage om vanuit de gemeente Dordrecht een exploitatiebijdrage van € 120.000 (met jaarlijkse indexering). Inmiddels zien we dat de door een inhaalslag die we als regio hebben gemaakt als het gaat om banenontwikkeling (in aantallen), maar bovenal een wijziging van opgaven (meer sturing op kwaliteit van banen en clusterversterking op de maritieme terreinen) ook de behoefte aan acquisitie en economische promotie op inhoud is gewijzigd. Hierdoor kunnen geldstromen anders worden gericht: meer op specifieke projecten met bijbehorende financiering en minder op het generieke budget. Effect op politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect voor de samenleving.

5.2.5 Bibliotheek: sluiting van 1 of meerdere locaties Inhoudelijke toelichting Met de bibliotheek AanZet is in gezamenlijkheid gekeken naar bezuinigingsmogelijkheden. Vanuit daar kwam de maatregel tot het sluiten van 1 of meerdere vestigingen. Het sluiten van een vestiging heeft de voorkeur boven het korten op diverse onderdelen van de dienstverlening van de bibliotheek. Zowel inhoudelijk als organisatorisch heeft dit nadelige gevolgen en financieel levert het onvoldoende op. Sluiting van de locaties Stadspolders en Crabbehof het meeste op te leveren. Effect op politieke doelstellingen De bibliotheek is afgelopen jaren in opdracht van de gemeenteraad getransformeerd van "boekenbibliotheek" naar zogenaamde public library. Een plek waar de inwoners voor diverse vragen altijd terecht kunnen. Sluiting van een locatie gaat tegen deze beweging in. Effect in de samenleving Het sluiten van vestigingen heeft uiteraard gevolgen voor de bewoners van deze wijken.

32

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

6 Programma 6 – Bouwend en Bereikbaar Dordrecht 6.1

Overzicht van de ombuigingsmogelijkheden (bedragen x € 1.000)

Par.

Ombuiging

6.2.1

Laadpalen geven energie

2026

2027

2028

2029

-

-

20

50

6.2.2 6.2.3

Leges tijdelijke verkeersmaatregelen

300

300

300

300

Advisering erfgoed

50

50

50

50

6.2.4

Subdsidie monumenten minimaliseren

75

75

75

75

6.2.5

Bijdragen ontwikkelaars

150

300

300

300

6.2.6

Bestaande woningen splitsen

65

125

190

250

6.2.7

Ombuiging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid

500

500

500

500

1.140

1.350

1.435

1.525

Totalen

6.2

Toelichting op de ombuigingsmogelijkheden

6.2.1 Laadpalen geven energie Inhoudelijke toelichting Het zelf plaatsen en exploiteren van laadpalen voor elektrische voertuigen. Primair in gemeentelijke parkeergarages en straatparkeren. Het plaatsen in parkeergarages is daarbij het meest realistisch. Lijnen van aanvrager naar verlener worden korter. Het wordt aantrekkelijker om in parkeergarages te parkeren omdat daar het laden op orde is. Effect op de politieke doelstellingen Dit voorstel past in het streven naar verduurzaming vanuit het Politiek Akkoord 2022-2026 ("Focus op duurzame en groene stad") Effect in de samenleving – omkeerbaarheid Geen direct effect.

6.2.2 Leges tijdelijke verkeersmaatregelen Inhoudelijke toelichting We kunnen ervoor kiezen om weer leges te gaan heffen voor Tijdelijke VerkeersMaatregelen (TVM). Het gaat om ongeveer 1200 aanvragen per jaar. In coronatijd is deze vorm van leges afgeschaft. Effect op de politieke doelstellingen Dit voorstel heeft effect op het evenementenbeleid Dordrecht 2024 - 2030, omdat veel van deze tijdelijke verkeersmaatregelen ten behoeve van evenementen plaatsvinden. Het zal dus een kostenverhogend effect hebben, wat kan leiden tot wegvallen van evenementen of een groter beroep op de evenementensubsidieregeling. Effect in de samenleving Geen direct effect voor de samenleving.

6.2.3 Advisering erfgoed Inhoudelijke toelichting Er kan gekozen worden om geen (gratis) advies meer te geven voor monumenten, beschermd stadsgezicht en archeologie, ook voor interne projecten. De provincie is verantwoordelijk voor restauratiesubsidies (erfgoedlijnen) en het toezicht op de gemeentelijke monumententaken. De Rijksoverheid ondersteunt eigenaren bijvoorbeeld met subsidies en leningen voor rijksmonumenten. Gemeenten zijn onder andere verantwoordelijk voor vergunningverlening, toezicht en handhaving bij rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, beschermd stadsgezicht en ondergrondse 33

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

werkzaamheden. Toezicht en handhaving wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid. Naast de wettelijke taken geeft erfgoed advies aan monumenteigenaren om het proces te versnellen en verbeteren, dit is vaak nodig omdat het maatwerk is. Er kan gekozen worden om leges in rekening te brengen voor (monument)vergunningen. Daarnaast kunnen voor adviezen tarieven worden berekend. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen advisering aan monumenteigenaren (ook over verduurzaming) voorafgaand aan vergunningaanvragen levert langere behandeltijd van de aanvragen op. Leges heffen op wijzigingen aan een monument en panden in beschermd stadsgezicht levert lastenverzwaring op en minder draagvlak voor het aanvragen van een vergunning. Minder geld voor onderhoud van monumenten en ondersteuning van de eigenaren zorgt voor achteruitgang van het monumentenbestand. Erfgoedorganisaties gaan zich meer organiseren voor behoud van cultuurhistorische waarden.

6.2.4 Subsidie monumenten minimaliseren Inhoudelijke toelichting Er kan gekozen worden om geen subsidie meer te geven voor instandhouding en verduurzaming van gemeentelijke monumenten. Er zijn 2 subsidies (GRD). De lage-rentelening (revolving fund), dit levert begeleidingskosten van het Nationaal restauratiefonds die uit de reservering worden betaald. Ook de onderhoudsmetingen worden hieruit betaald. Daarnaast is er voor Stichtingen een bijdrage ineens voor instandhouding en verduurzaming. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen subsidie en wel leges betekent een lastenverzwaring voor monumenteigenaren. Minder geld voor onderhoud van monumenten en ondersteuning van eigenaren daarbij kan zich aftekenen in de stad door achterstallig onderhoud.

6.2.5 Bijdragen ontwikkelaars Inhoudelijke toelichting Bij ontwikkelingen door derden zetten wij ons als gemeente ook in. Volgens de wet moet de gemeente deze kosten middels een anterieure overeenkomst verhalen op de initiatiefnemer. In de uitwerking van het kostenverhaal is de gemeente tot op heden "gastvrij" geweest, met als gevolg dat de gemeente een deel van de kosten niet verhalen. Momenteel wordt vaak één bedrag afgesproken, terwijl processen meestal lang doorlopen met verschillende aanpassingen gedurende het proces. Om tot een volledige dekking van onze inzet te komen, is het nodig om zo snel mogelijk na de eerste screening van een derdenontwikkeling tot een intentieovereenkomst met bijbehorende betaling te komen. Daarna volgt de anterieure overeenkomst. Op het moment dat plannen gedurende dit proces gewijzigd worden, worden kosten van de gemeente doorberekend aan initiatiefnemer. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

34

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

6.2.6 Bestaande woningen splitsen Inhoudelijke toelichting In de huisvestingsverordening zijn beperkingen opgenomen op het splitsen van woningen ten behoeve van de borging van de kwaliteit van woonruimten en beschikbaarheid van grotere woningen. En om een evenwicht te bewaken tussen de groei van woningaanbod binnen bestaande woonvoorraad en het behouden van de leefbaarheid en kwaliteit van de leefomgeving. Bij een verruiming van deze regels zouden er naar schatting per jaar ongeveer 100 woningen gecreëerd kunnen worden. De verwachting is dat er in ca. 50% van deze gevallen nieuwe inwoners intrekken. Effect op de politieke doelstellingen Bij deze ombuigingsmogelijkheid is er een spanningsveld tussen de doelstelling om de woningvoorraad te laten groeien en de doelstelling om de leefbaarheid van de wijken en kwaliteit van de woningen en de omliggende woonomgeving te waarborgen. Effect in de samenleving Hiermee wordt het gemakkelijker om een woning te splitsen, maar wordt het ook moeilijker om te kunnen (bij)sturen op leefbaarheid.

6.2.7 Ombuiging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid Inhoudelijke toelichting Bij de GR Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (hierna: OZHZ) is de uitvoering van een aantal wettelijke taken van de gemeente belegd. Tegenover een deel van de werkzaamheden van OZHZ staan legesinkomsten. Niet alle werkzaamheden van OZHZ zijn kostendekkend vanuit de legesinkomsten. Momenteel zetten we in op een zestal zoekrichtingen. 1. Legestarieven APV-taken verhogen De werkzaamheden van de APV-taken (evenementen/horeca) zijn op dit moment niet kostendekkend. Verhoging van de legestarieven levert meer inkomsten op. Bij de uitwerking moet de samenhang met evenementen goed worden meegewogen. 2. Onderzoek naar deregulering Als gemeente stellen wij de regels vast in het omgevingsplan en bepalen we welke bouwactiviteiten vergunningplichtig zijn. Wanneer meer activiteiten vergunningsvrij kunnen plaatsvinden of een versimpeling van regels wordt doorgevoerd, nemen de kosten van toetsing af. 3. Stimuleren van vergunningvrij verbouwen In de kleine bouwaanvragen in met name woongebieden zitten regelmatig zaken die net niet vergunningvrij zijn. En het zijn juist nu juist deze kleine aanvragen waar we verlies op maken. We verkennen hoe we hierin zodanig kunnen sturen dat meer activiteiten vergunningvrij zijn. 4.

Beperken juridische toets en inzet Samen met OZHZ bezien we hoe we de risicobeheersing rondom buitenplanse activiteiten kunnen optimaliseren. 5. Zakelijker omgaan met initiatieven Toetsing van initiatieven doen we nu gratis. We verkennen of we dit wat zakelijker kunnen aanpakken en of er mogelijkheden zijn om hier kosten voor in rekening te brengen. 6. Uitvoeringskosten bij nieuw en aangepast beleid Bij keuzes rondom nieuw beleid brengen we scherper in beeld welke consequenties er in de uitvoering aan verbonden zijn. Hierdoor werken we aan kostenbeperking. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

35

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

7 Programma 7 – Financiën van Dordrecht 7.1

Overzicht van de ombuigingsmogelijkheden (bedragen x € 1.000)

Par.

Ombuiging

7.2.1

Beheer en gebruik vastgoed

2026

2027

2028

2029

150

250

300

300

7.2.2

Anders exploiteren toren Grote Kerk

-

80

80

80

7.2.3

Woonwagenlocaties

-

185

185

185

7.2.4

Kostendekkendheid vastgoed

-

100

100

100

7.2.5

Sluiten gemeentelijk zwembad

-

200

400

400

7.2.6. Stadsherstelfonds

50

250

250

150

Totalen

200

1.065

1.315

1.215

7.2

Toelichting op de ombuigingsmogelijkheden

7.2.1 Beheer en gebruik vastgoed Inhoudelijke doelstelling/omschrijving We kunnen de mogelijkheid onderzoeken om ons vastgoed zoals publieksaccommodaties efficiënter te gebruiken en te beheren. Bijvoorbeeld door multifunctioneel gebruik of het opzetten van één serviceorganisatie (beheer, schoonmaak) voor al het vastgoed. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

7.2.2 Anders exploiteren toren Grote Kerk Inhoudelijke doelstelling/omschrijving Dordrecht heeft vastgoed zonder huurinkomsten. Het gaat veelal om cultureel erfgoed zoals een bunker, Huis te Merwe, enkele ruïnes en de kerktoren. Deze worden nu door de gemeente beheerd, maar er staan geen inkomsten tegenover. Totaal kost dit de gemeente ongeveer € 100.000 per jaar. De toren van de Grote Kerk is hierin met ongeveer € 80.000 de grootste post. Dit bedrag zal de komende jaren waarschijnlijk toenemen omdat een renovatie noodzakelijk is. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

7.2.3 Woonwagenlocaties Inhoudelijke doelstelling/omschrijving Dordrecht heeft ongeveer 150 woonwagenstandplaatsen en circa 45 woonwagens in beheer. Deze worden verhuurd. Het beheer is grotendeels uitbesteed. De plekken en woonwagens worden momenteel niet kostendekkend verhuurd (mede door huurprijsbeleid rijk en vervangingsnoodzaak aantal woonwagens). Het saldo kosten – huuropbrengsten voor alle plaatsen en woonwagens is op dit moment ongeveer € 185.000. Doel van deze ombuigingsmogelijkheid is de woonwagenlocaties onder te brengen bij een externe partij. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Geen direct effect op de samenleving.

36

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

7.2.4 Kostendekkendheid vastgoed Inhoudelijke doelstelling/omschrijving Op diverse gemeentelijke locaties is de exploitaties niet kostendekkend. Bezien kan worden of en in hoeverre kosten en opbrengsten meer met elkaar in balans kunnen worden gebracht. Effect op de politieke doelstellingen Geen direct effect op politieke doelstellingen. Effect in de samenleving Kostendekkend maken van huur kan als effect hebben dat locaties onbetaalbaar worden voor gebruikers waardoor de aantrekkelijkheid van de stad afneemt.

7.2.5 Sluiten gemeentelijk zwembad Inhoudelijke doelstelling/omschrijving De gemeente heeft verschillende zwembaden in eigendom. Zwembad De Dubbel bestaat uit een binnen- en buitenzwembad en wordt met name gebruikt voor zwemlessen en recreatief zwemmen in de zomerperiode (buitenbad). Het zwembad is in 2020 gerenoveerd met een handhavingstermijn van 20 jaar (raadsbesluit). De exploitatie is in handen van een stichting (subsidie circa € 35.000). De totale jaarlijkse kosten voor de gemeente zijn ongeveer € 400.000. Sluiting zou deze kosten voorkomen. Wel dient rekening gehouden te worden met het afboeken van de huidige boekwaarde van het pand. Een andere optie is het sluiten van het Wantijbad. De financiële bijdrage van het sluiten van het Wantijbad is kleiner dan zwembad de Dubbel, en is om deze reden niet verder uitgewerkt. Effect op de politieke doelstellingen Sluiting van het zwembad heeft effect op de levendigheid en leefbaarheid van de stad. Effect in de samenleving Sluiting van het zwembad heeft impact op de lokale gemeenschap. Er zal voor zwemlessen en recreatief zwemmen moeten worden uitgeweken naar andere baden.

7.2.6 Stadsherstelfonds Inhoudelijke doelstelling/omschrijving Een aantal bij Dordrecht betrokken beleggers heeft het initiatief genomen om te komen tot een Stadsherstelfonds voor de Dordtse binnenstad. Een fonds dat zich richt op de restauratie en duurzame instandhouding van monumentaal vastgoed, waarbij gebruik wordt gemaakt van ingebracht privaat kapitaal, legaten en subsidiemiddelen vanuit de daarvoor landelijk beschikbare restauratie/erfgoedfondsen. Door monumenten in gemeentelijk eigendom over te dragen aan een stadherstelfonds kunnen ze de maatschappelijk functie voor de stad behouden, zonder dat de gemeente alleen verantwoordelijk is voor de exploitatie/ instandhoudingskosten. Door als gemeente tevens direct te participeren in het stadsherstelfonds kan grip worden gehouden op de strategie van het fonds. Met deze beweging kunnen we een substantiële besparing realiseren op toekomstige stijging van onderhoudskosten, omdat in deze structuur ook externe financieringsstromen bereikbaar worden. Ook verwachten we dat vastgoedobjecten efficiënter benut kunnen worden, waardoor besparingen op huisvestingslasten kunnen worden gerealiseerd. Effect op de politieke doelstellingen Met het fonds wordt de investeringskracht van de stad benut, met vergroting betrokkenheid Dordtse beleggers en ondernemers maar ook particulieren bij instandhouding van de Dordts monumentaal vastgoed.

De gemeente staat niet meer alleen aan de lat voor de hoge instandhoudingskosten, maar benut ook het geld en de kennis van de markt, zonder dat het de regie op het toekomstig gebruik volledig wordt losgelaten (anders dan bij verkoop aan een marktpartij). Effect in de samenleving Maatschappelijke/publieke waarde van erfgoed voor de stad wordt behouden voor de stad. De panden moeten ten alle tijden publiekelijk toegankelijk blijven. Verbreding van de commerciële 37

Inventarisatie mogelijke maatregelen Perspectiefnota 2026

basis kan betekenen dat er functies worden toegevoegd die vaak aantrekkelijk zijn voor bezoekers/inwoners.

38