Bijlage 1 Rapportage culturele doelgroepen Dordrecht 08052026
Tekst van het document
Het cultuurpubliek in Dordrecht Publieksonderzoek Culturele Doelgroepen gemeente Dordrecht 2025
April 2026 Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Inhoudsopgave Conclusie
Bezoekers culturele instellingen in Dordrecht
Onderzoeksopzet en methode
Bezoekers culturele instellingen in Dordrecht
Onderzoeks opzet en methode Conclusie
Culturele doelgroepen in Dordrecht
Afbeelding met tekening Automatisch gegenereerde beschrijving
Culturele doelgroepen in Dordrecht
Inleiding
Inleiding Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Inleiding Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Inleiding In de Cultuurnota 2030 heeft de gemeente Dordrecht opgenomen dat zij cultuur voor en door iedereen willen stimuleren. Om dit doel te bereiken wil zij erop inzetten om ook doelgroepen te bereiken die niet vanzelfsprekend in contact komen met cultuur. Dordrecht streeft naar een gevarieerd cultureel aanbod dat voor iedere Dordtenaar toegankelijk is. Niet elke culturele organisatie hoeft alle doelgroepen te bedienen. Wel is het belangrijk dat het totale cultuuraanbod in de stad iets biedt dat aansluit bij de wensen van iedere Dordtenaar. Om beter inzicht te krijgen in welke groepen wel en niet worden aangesproken door het huidige cultuuraanbod heeft Dordrecht in het Uitvoeringsprogramma Cultuurnota Dordrecht 2030 opgenomen om tweejaarlijks onderzoek te doen naar het publieksbereik van de Dordtse culturele instellingen. Het OCD doet op verzoek van de gemeente Dordrecht onderzoek naar het publiek van de culturele instellingen in Dordrecht. Dit wordt gedaan met behulp van het Culturele Doelgroepenmodel ontwikkeld door Rotterdam Festivals. Met dit segmentatiemodel kunnen bezoekers worden ingedeeld in verschillende culturele doelgroepen. Zo wordt duidelijk welke typen bezoekers een instelling aantrekt. In samenwerking met Kunstgebouw heeft OCD onderzoek uitgevoerd bij acht culturele instellingen in Dordrecht.
In deze overkoepelende rapportage gaan we in op 3 onderzoeksvragen: 1. Hoe ziet het cultuurpubliek in Dordrecht er uit? 2. Welke Culturele Doelgroepen in Dordrecht worden bereikt door de culturele instellingen in Dordrecht? 3. Welke Culturele Doelgroepen worden in mindere mate bereikt?
4
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Conclusie Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Conclusie Acht culturele instellingen uit Dordrecht hebben deelgenomen aan dit publieksonderzoek waarbij met behulp van de Culturele Doelgroepenanalyse bepaald is hoe het publiek van deze instellingen er uit ziet. Op basis van deze analyses kunnen wij de drie onderzoeksvragen beantwoorden te weten: 1. Hoe is de aanwezigheid van de Culturele Doelgroepen in Dordrecht en Zuid-Holland? De Culturele Doelgroepen woonachtig in Dordrecht zijn vergelijkbaar met de Culturele Doelgroepen van Zuid-Holland. In Dordrecht zijn er iets minder Intensieve Cultuurgebruikers dan in Zuid-Holland en juist iets meer Medium Cultuurgebruikers. In Dordrecht is de groep Klassieke Cultuurliefhebbers het grootst (16%), gevolgd door de Lokale Vrijetijdsgenieters (13%) en de Bruisende Buitenwijkers (13%). In de Gemeente Dordrecht zijn relatief veel Bruisende Buitenwijkers ten opzichte van het gemiddelde van Zuid-Holland. 2. Welke Culturele Doelgroepen worden bereikt door de culturele instellingen in Dordrecht? Bij de acht deelnemende instellingen zijn vooral de intensieve cultuurgebruikers (zoals de Culturele Alleseters en de Klassieke Cultuurliefhebbers) gemiddeld tot bovengemiddeld aanwezig. Daarnaast worden de ‘medium cultuurgebruikers’– de Actieve Vermaakvangers en de Proevende Buitenwijkers – relatief goed bereikt, te weten conform hun aandeel in de bevolking.
Voor geheel Nederland verschilt de verdeling tussen de instellingen meer dan voor de Dordtse bezoekers. Dit hangt vooral samen met het specifieke karakter en aanbod van elke organisatie. Over het algemeen trekken de instellingen – de musea en Kunstmin - landelijk vooral intensieve en medium cultuurgebruikers aan. 3. Welke Culturele Doelgroepen worden nog niet goed bereikt? De doelgroepen binnen ‘Lichte Cultuurgebruikers’ - De Nieuwsgierige toekomstgrijpers, De Flanerende Plezierzoekers, De Sociale Cultuurhoppers en De Vrijetijdsgenieters- en de Startende Cultuurspeurders worden daarentegen bij alle instellingen onder gemiddeld bereikt. Ook de Startende Cultuurspeurders worden door deze instellingen in mindere mate bereikt dan hun aandeel in de Nederlandse bevolking.
6
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Onderzoeksopzet en methode Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Onderzoeksmethode Het OCD heeft op verzoek van de gemeente Dordrecht 14 culturele instellingen gevraagd hun bezoekersdata over geheel 2025 (postcode met of zonder huisnummer van hun bezoekers) aan te leveren aan OCD ten behoeve van het publieksonderzoek. Dit zijn met name instellingen die structureel subsidie ontvangen vanuit de gemeente. Acht culturele instellingen hebben uiteindelijk deelgenomen aan dit onderzoek. Andere instellingen deden niet mee omdat het voor hen lastig was om gegevens te verzamelen, bijvoorbeeld doordat zij veel met vrijwilligers werken en de klantgegevens niet digitaal opslaan. Het OCD heeft, in samenwerking met Kunstgebouw Zuid-Holland, analyses uitgevoerd voor deze acht instellingen om de Culturele Doelgroepen van de bezoekers in kaart te brengen. Om een betrouwbare analyse te kunnen uitvoeren moesten instellingen minimaal 400 individuele postcodes aanleveren. De bezoekersdata aangeleverd door de instelling is (indien beschikbaar) aangevuld met data afkomstig van de Museumkaart, de Rotterdampas en de Dordtpas. Data van buitenlandse bezoekers en school- en andere groepsbezoeken zijn niet meegenomen in deze analyse. Privacy Het OCD heeft met alle deelnemende culturele instellingen afspraken gemaakt om te voldoen aan de AVGwetgeving.
De culturele instellingen verzamelen bezoekersdata op verschillende manieren; bijvoorbeeld via online ticketsystemen of bij de fysieke kassa. De culturele instellingen hebben hun privacy-verklaringen aangepast waarin staat beschreven dat deze gegevens kunnen worden gebruikt voor onderzoek. Culturele instellingen Dordrecht De volgende instellingen hebben deelgenomen aan het onderzoek: • Bibelot
• Huis van Gijn
• Muziekpodium DJS
• Kunstmin
• Dordrechts Museum
• Pictura
• Hof van Nederland
• ToBe Cultuurcentrum
8
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Culturele doelgroepenmodel Om inzicht te krijgen in het type bezoekers die de culturele instellingen ontvangen zijn analyses uitgevoerd op basis van het Culturele Doelgroepenmodel. Dit model is ontwikkeld door Rotterdam Festivals en is gebaseerd op Whize-informatie aangevuld met informatie over cultuurgedrag. Met behulp van dit model kunnen verschillende doelgroepen worden onderscheiden. Drie hoofdgroepen en elf Culturele Doelgroepen Op basis van kunst en cultuurgebruik (frequentie en diversiteit) wordt het publiek eerst verdeeld in drie hoofdgroepen: intensieve, medium en lichte cultuurgebruikers. Deze drie groepen worden daarna verder opgesplitst in elf Culturele Doelgroepen. Deze indeling geeft inzicht in kenmerken zoals levensfase, demografie, socio-economische kenmerken, (culturele) interesses en gedrag en het gebruik van media en internet. Een uitgebreide toelichting op alle Culturele Doelgroepen is terug te vinden op cultureledoelgroepenmodel.nl. Op de volgende pagina staat een overzicht van de Culturele Doelgroepen die in het model worden onderscheiden.
9
Partner voor bestuur en beleid
Overzicht Culturele Doelgroepen
Bron: Rotterdam Festivals via https://www.cultureledoelgroepenmodel.nl/media/0nwjfcic/brochure-culturele-doelgroepenmodel-nederland-december-2025.pdf Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Culturele Doelgroepen in Dordrecht Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Aanwezigheid van Culturele Doelgroepen Aanwezigheid naar hoofdgroep in Dordrecht, Zuid-Holland en Nederland Intensief cultuurgebruik Hoe zijn de hoofdgroepen van het Culturele Doelgroepenmodel verdeeld? De verdeling over de hoofdsegmenten van de Culturele Doelgroepen (Intensief, Medium en Licht cultuurgebruik) liggen in Dordrecht ongeveer gelijk aan die in geheel ZuidHolland. De grootste groep inwoners zijn lichte cultuurgebruikers. In Dordrecht zijn er iets minder intensieve cultuurgebruikers dan in Zuid-Holland en Nederland gemiddeld.
In de Gemeente Dordrecht zijn relatief veel Bruisende Buitenwijkers ten opzichte van het gemiddelde van ZuidHolland. Een overzicht van de verdeling van de groepen onder de Nederlandse bevolking is terug te vinden op pagina 10.
Licht cultuurgebruik
Dordrecht*
28%
34%
38%
Zuid-Holland*
34%
28%
38%
Nederland**
35%
34%
32%
*Bron: Cultureel Zuid-Holland in kaart,2026 ** Bron: Rotterdam Festivals via https://www.cultureledoelgroepenmodel.nl/media/0nwjfcic/brochure-culturele-doelgroepenmodelnederland-december-2025.pdf
Aanwezigheid Culturele Doelgroepen*
Dordrecht
In Dordrecht is de groep Klassieke Cultuurliefhebbers het grootst (16%), gevolgd door de Lokale Vrijetijdsgenieters (13%) en de Bruisende Buitenwijkers (13%). In Zuid-Holland zijn Klassieke Cultuurliefhebbers ook de grootste groep (16%), gevolgd door de Lokale Vrijetijdsgenieters (14%) en de Sociale Cultuurhoppers (12%).
Medium cultuurgebruik
Zuid-Holland Culturele Alleseters
6% 3% 4%
13%
14%
11%
16%
8%
Kindrijke Cultuurvreters
5% 5%
12%
6%
2% 8%
7% 13%
Actieve Vermaakvangers Bruisende Buitenwijkers
11% 2% 4%
Klassieke Cultuurliefhebbers Startende Cultuurspeurders
16% 12%
Weelderige Cultuurminnaars
Ontspannende Buitenwijkers
9% 9%
6%
Nieuwsgierige Toekomstgrijpers Flanerende Plezierzoekers Sociale Cultuurhoppers
Bron: Cultureel Zuid-Holland in kaart
Lokale Vrijetijdsgenieters
* Vanwege de grote omvang is de doelgroep Proevende Buitenwijkers verder gesegmenteerd in de groepen Bruisende Buitenwijkers (leeftijd 35-64 jaar) en Ontspannen Buitenwijkers (leeftijd 50-80+ jaar). Deze deelsegmentatie wordt op dit moment nog niet gebruikt bij de analyse. Voor meer informatie over deze doelgroepen zie: https://www.rotterdamfestivals.nl/media/l2thxras/brochure_subgroepen-binnen-de-culturele-doelgroep-de-proevendebuitenwijkers_v2.pdf
12
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Bezoekers van culturele instellingen in Dordrecht Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
De tabel hiernaast toont de index score voor elke Culturele Doelgroep voor alle bezoekers uit Dordrecht van de acht culturele instellingen in dit onderzoek bij elkaar genomen. Een index boven 120 geeft aan dat deze groep bovengemiddeld vertegenwoordigd is bij het publiek van de instellingen. Een index tussen de 80 en 120 geeft aan dat deze Culturele Doelgroep conform haar aandeel in de bevolking is vertegenwoordigd in het publiek. Een score lager dan 80 geeft aan dat deze Culturele Doelgroep beneden gemiddeld gebruik maakt van de 8 instellingen in dit onderzoek. De vier Culturele Doelgroepen die intensief gebruik maken van kunst en cultuur (dat zijn De Culturele Alleseters, De Kindrijke Cultuurvreters, De Weelderige Cultuurminnaars en De Klassieke Cultuurliefhebbers) worden goed bediend. Van de Culturele Doelgroepen die medium gebruikers zijn van kunst en cultuur zijn met name de Actieve Vermaakvangers en de Proevende Buitenwijkers maken conform hun bevolkingsaandeel gebruik van de Dordtse voorzieningen. De doelgroepen die vallen onder licht cultuurgebruik (De Nieuwsgierige toekomstgrijpers, De Flanerende Plezierzoekers, De Sociale Cultuurhoppers en De Lokale Vrijetijdsgenieters) worden door alle acht culturele instellingen samen beneden gemiddeld bereikt.
Ook de Startende Cultuurspeurders uit de groep medium gebruikers van kunst en cultuur worden door deze instellingen in mindere mate bereikt dan hun aandeel in de Dordtse bevolking.
Bezoekers uit Dordrecht in Dordrecht Culturele Doelgroepen
Index
De Culturele Alleseters
172
De Kindrijke Cultuurvreters
166
De Weelderige Cultuurminnaars
235
De Klassieke Cultuurliefhebbers
192
De Startende Cultuurspeurders
58
De Actieve Vermaakvangers
116
De Proevende Buitenwijkers
89
De Nieuwsgierige Toekomstgrijpers
36
De Flanerende Plezierzoekers
49
De Sociale Cultuurhoppers
57
De Lokale Vrijetijdsgenieters
49
Toelichting: >120 bovengemiddeld vertegenwoordigd; <80 beneden gemiddeld vertegenwoordigd, >80 -120 gemiddeld vertegenwoordigd Voor Huis van Gijn en Pictura waren er onvoldoende postcodes beschikbaar om uitspraken te kunnen doen over de bezoekers uit Dordrecht.
14
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Ook deze tabel toont de Index score voor elke Culturele Doelgroep voor alle bezoekers van de acht culturele instellingen in dit onderzoek bij elkaar genomen voor bezoekers uit Nederland (een kleine 160. 000, inclusief degenen uit Dordrecht)
Een index boven 120 geeft aan dat deze groep bovengemiddeld vertegenwoordigd is bij het publiek van de instellingen. Een index tussen de 80 en 120 geeft aan dat deze Culturele Doelgroep conform haar aandeel in de bevolking is vertegenwoordigd in het publiek. Een score lager dan 80 geeft aan dat deze Culturele Doelgroep beneden gemiddeld gebruik maakt van de 8 instellingen in dit onderzoek. Hel beeld is hetzelfde als op de vorige pagina: de vier Culturele Doelgroepen die intensief gebruik maken van kunst en cultuur worden goed bediend in Dordrecht. De Culturele Doelgroepen die medium gebruikers zijn van kunst en cultuur maken ook hier conform hun bevolkingsaandeel gebruik van de Dordtse voorzieningen.
De doelgroepen die vallen onder licht cultuurgebruik worden door alle acht culturele instellingen samen beneden gemiddeld bereikt. Ook de Startende Cultuurspeurders worden door deze instellingen in mindere mate bereikt dan hun aandeel in de Nederlandse bevolking.
Bezoekers uit Nederland in Dordrecht Culturele Doelgroepen
Index
De Culturele Alleseters
117
De Kindrijke Cultuurvreters
130
De Weelderige Cultuurminnaars
160
De Klassieke Cultuurliefhebbers
159
De Startende Cultuurspeurders
56
De Actieve Vermaakvangers
108
De Proevende Buitenwijkers
101
De Nieuwsgierige Toekomstgrijpers
64
De Flanerende Plezierzoekers
59
De Sociale Cultuurhoppers
61
De Lokale Vrijetijdsgenieters
58
Toelichting: >120 bovengemiddeld vertegenwoordigd; <80 beneden gemiddeld vertegenwoordigd, >80 -120 gemiddeld vertegenwoordigd
15
Partner voor bestuur en beleid
Introductiepagina met effen opvulling
Over ons Over het OCD Partner voor bestuur en beleid! Dat wil het OCD zijn voor haar opdrachtgevers in de Drechtsteden en daarbuiten. Wij bieden ondersteuning op maat met onderzoek, advies en informatie. Zodat beleid optimaal ontwikkeld, uitgevoerd en waar nodig bijgesteld kan worden. Meer weten? Bezoek onze website!
Onderzoeksteam Dit onderzoek is voor u uitgevoerd door Christa de Geus, Liesbeth Heering, Jan Schalk en Wanda van den Boogaard.
Contact Wilt u tips of informatie doorgeven of heeft u misschien een vraag over dit product? Neem dan gerust contact op ons door te bellen naar 078 770 3905 of te mailen naar ocd@drechtsteden.nl.
16
Partner voor bestuur en beleid
Het cultuurpubliek in Dordrecht. Publieksonderzoek Culturele Doelgroepen gemeente Dordrecht 2025 Onderzoekcentrum Drechtsteden mei 2026
Noordendijk 248 3311 RR Dordrecht
Postbus 619 3300 AP Dordrecht Telefoon 078 770 3905 Website onderzoekcentrumdrechtsteden.nl
Partner voor bestuur en beleid