Bijlage 1 - Participatieverslag fase 1 .pdf

3.5.2 Gemeentelijke website Op de website van de gemeente Dordrecht is onder het kopje 'Onze stad' een pagina aangemaakt over de bezuinigingen en het bijbehorende participatietraject. Op deze pagina wordt de achtergrond van de bezuinigingen toegelicht, evenals de opzet van het participatietraject en hoe de reacties van inwoners in het proces worden meegenomen. Daarnaast worden de zes begrotingsprogramma's ('Doelen voor Dordrecht') uitgelegd. Voor inwoners die meer willen weten over de financiële aspecten van deze programma's, biedt de pagina een link naar de begrotingswebsite 2024, waar uitgebreide informatie beschikbaar is. In de uitnodigingen voor de participatiebijeenkomsten is naar deze website verwezen. Ook de komende mijlpalen op weg naar keuzes over de ombuigingen krijgen een plek op deze pagina. Zoals bijvoorbeeld dit participatieverslag.

4 Betrokkenheid 4.1 Representativiteit inwonersbijeenkomsten Bij participatie is een representatieve afspiegeling van de bevolking essentieel. De gemeente Dordrecht telde op 1 januari 2024 in totaal 99.657 inwoners van 18 jaar en ouder (bron: OCD). Voor de uitnodigingen voor de inwonersbijeenkomsten heeft het Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD) een steekproef van inwoners van 18 jaar en ouder getrokken uit de Basisregistratie Personen (BRP). 25

Bij het trekken van deze steekproef is rekening gehouden met een goede afspiegeling van de genodigden naar geslacht, verschillende leeftijdscategorieën, wijk en woonduur. De genodigden voor deelname aan de inwonersbijeenkomsten vormen een diverse groep dankzij weging van de steekproef op eerdergenoemde demografische kenmerken. Omdat de ervaring leert dat bepaalde groepen, zoals jongeren en inwoners uit Dordt West, standaard minder geneigd zijn tot respons, heeft het OCD de steekproef tevens gewogen naar historische responsgeneigdheid (op basis van jarenlange onderzoekservaring). Dit heeft qua geslacht, leeftijd en woonduur uiteindelijk geleid tot een lijst van genodigden die een (door het OCD op significantie getoetste) representatieve afspiegeling vormen van de gehele Dordtse bevolking van 18 jaar en ouder. Op wijkniveau bleven alleen de wijken Staart en Stadspolders licht ondervertegenwoordigd onder de aanmeldingen. Er zijn uiteindelijk 146 geïnteresseerde inwoners die digitaal dan wel per post een aanmeldformulier hebben ingezonden. Omdat de onderzoekservaring leert dat niet alle aanmelders voor fysieke sessies uiteindelijk ook daadwerkelijk deelnemen, is ervoor gekozen om iets meer geïnteresseerde inwoners uit te nodigen voor de participatiesessies dan de gewenste 100 deelnemers. Er namen uiteindelijk tachtig inwoners deel aan de participatiebijeenkomsten op 25 september.

Naast deze groep door OCD geselecteerde inwoners, spraken we met twaalf scholieren van vijf middelbare scholen, via een uitnodiging aan schoolbesturen voor een ‘pizza-meedenk-sessie’. Ook werd een breed scala aan maatschappelijke partners en ondernemers persoonlijk uitgenodigd voor een sessie, waardoor verschillende stadsperspectieven aan bod kwamen.

4.2 Representativiteit Doe Mee Dordrecht Een online en offline campagne wees inwoners op de enquête ‘Wat vind jij belangrijk als er minder geld is’. Daarnaast stuurde het OCD een uitnodiging voor deelname aan de enquête naar het Dordtse bewonerspanel. De enquête heeft een hele diverse groep inwoners bereikt. In totaal 1.097 respondenten vulden hun achtergrondkenmerken in: geslacht, leeftijdscategorie, wijk en woonduur. Dit maakt het mogelijk om ook voor de enquête iets te zeggen over de demografische representativiteit van de respons, die door het OCD op significantie is getoetst. Op wijkniveau vormde de deelname uit de wijken Dubbeldam, Noordflank, Staart, Stadspolders een representatieve afspiegeling van de gehele Dordtse bevolking van 18 jaar en ouder. De Binnenstad en Reeland waren oververtegenwoordigd en de andere wijken ondervertegenwoordigd. Qua leeftijd vormde de categorie van 41 t/m 55 jaar een goede afspiegeling. De oudere groepen waren oververtegenwoordigd en de jongere leeftijdscategorieën ondervertegenwoordigd. Wat betreft geslacht zijn mannen licht oververtegenwoordigd en vrouwen licht ondervertegenwoordigd onder de respondenten van Doe Mee Dordrecht. Bewoners die 5 jaar of langer in Dordrecht wonen zijn oververtegenwoordigd en bewoners die korter dan 5 jaar in Dordrecht wonen zijn ondervertegenwoordigd in de enquête.

4.3 Bereik en aantal deelnemers Hoeveel mensen dachten mee over de vraag wat we belangrijk vinden als er minder geld is?   

Er namen 80 inwoners deel aan de inwonerssessies op 25 september 2024 in de Duurzaamheidsfabriek; Er deden 12 scholieren mee aan de 'Pizza-Meedenk-Sessie' op 30 september op het Insula College; Er waren 30 kenners aanwezig bij de sessie op 9 oktober in de Duurzaamheidsfabriek; 26

 

Uit de gemeenteraad waren 36 raadsleden aanwezig bij de raadsconsultatie op 1 oktober in het stadskantoor; In de reactieperiode bezochten 2.615 unieke gebruikers de internetpagina op Doe Mee Dordrecht. Van deze bezoekers: o Vulden 1.242 mensen de enquête in; o Gaven 1.097 deelnemers de gevraagde achtergrondkenmerken door; o Lieten 324 mensen hun e-mailadres achter om op de hoogte gehouden te worden.

27

Bijlagen 1. Vragenlijst Doe Mee Hieronder de tekst van de online vragenlijst op Doe Mee Dordrecht. De vragen zijn ook terug te zien op doemeedordrecht.nl/watvindjijbelangrijk. Gebruik de QR-code voor een rechtstreekse link naar de vragenlijst.

1. Hoe belangrijk vind jij de verschillende doelen voor de stad als er minder geld is? De gemeenteraad beslist elk jaar waar de gemeente geld aan uitgeeft. Het overzicht van de inkomsten en uitgaven en de plannen voor het volgende jaar heet de begroting. Hierin staan zes doelen voor de stad, wat we willen bereiken. Welke doelen vind jij het belangrijkst? Geef elk doel 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. Levendig, leefbaar en veilig Dordrecht: Mensen voelen zich veilig en prettig in onze stad. Dankzij goede verlichting, een schone omgeving en extra handhaving op straat. Ook is er veel te beleven in onze stad. Van evenementen tot cultuur, voor Dordtenaren en bezoekers. B. Groen, duurzaam en ruimtelijk Dordrecht: Een groene stad waar mensen fijn kunnen wonen en werken. We geven ruimte aan natuur in en om de stad. We helpen inwoners en bedrijven over te stappen naar schone energie. Zo vermindert de uitstoot van schadelijke stoffen. C. Gezond, sociaal en zorgzaam Dordrecht: Alle Dordtenaren hebben dezelfde kansen en kunnen meedoen in de samenleving. We helpen mensen aan werk. Wie niet zoveel geld heeft, krijgt ondersteuning. Als zorg of hulp nodig is, is dat dichtbij en betaalbaar. D.

Lerend en ondernemend Dordrecht: Bedrijven in Dordrecht moeten goed kunnen werken en groeien. Dat levert werk en inkomen op voor onze inwoners. Ondernemers en onderwijs werken nauw samen. Zo worden mensen opgeleid voor de banen van de toekomst. E. Bouwend en bereikbaar Dordrecht: We bouwen in Dordrecht woningen voor iedereen. We geven extra aandacht aan de bouw van betaalbare woningen. De stad moet goed bereikbaar blijven. Daarom geven we ruimte aan de fiets en het openbaar vervoer. F. Bestuurlijk en ondersteunend Dordrecht: We helpen mensen snel en goed, zoveel mogelijk op één plek én in één keer. Samen met onderwijs en bedrijven zetten we Dordrecht en de regio nog beter op de kaart in Den Haag en Brussel. Dat helpt ons bij de uitvoer van onze plannen. 2. Levendig, leefbaar en veilig Dordrecht: Mensen voelen zich veilig en prettig in onze stad. Dankzij goede verlichting, een schone omgeving en extra handhaving op straat. Ook is er veel te beleven in onze stad. Van evenementen tot cultuur, voor Dordtenaren en bezoekers. 28

De gemeente werkt op verschillende manieren aan een levendige, leefbare en veilige stad. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. Een gezellige binnenstad met winkels, horeca, plekken om elkaar te ontmoeten en culturele activiteiten zoals muziek, theater en musea. B. Dordrecht trekt bezoekers door evenementen, winkels, horeca, overnachtingen, wandelingen en fietstochten. C. De Biesbosch wordt mooier en makkelijker bereikbaar voor meer mensen. D. Iedereen kan meedoen aan activiteiten op het gebied van muziek, theater en andere vormen van cultuur. E. De gemeentelijke musea tonen geschiedenis, kunst en andere onderwerpen en organiseren activiteiten of lessen om hierover te leren. F. Kinderen en volwassenen leren over kunst, muziek en theater. G. Overlast in de buurt, zoals lawaai, drugsproblemen, vervuiling en slecht onderhouden huizen, wordt aangepakt. H. Wijken worden veiliger gemaakt en er worden meer handhavers aangenomen om de veiligheid te verbeteren. I. De brandweer krijgt extra middelen voor meer training, betere uitrusting en voorlichting om ongelukken te voorkomen. 3. Groen, duurzaam en ruimtelijk Dordrecht: Een groene stad waar mensen fijn kunnen wonen en werken.

We geven ruimte aan natuur in en om de stad. We helpen inwoners en bedrijven over te stappen naar schone energie. Zo vermindert de uitstoot van schadelijke stoffen. De gemeente werkt op verschillende manieren aan een groen, duurzaam en ruimtelijk Dordrecht. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. Meer groen en water in de stad maken de omgeving fijner, helpen tegen klimaatverandering, en beschermen de stad beter tegen hitte, droogte en overstromingen. B. Perkjes, grasvelden, vijvers en bomen moeten goed worden onderhouden. C. Er moeten voldoende speelplekken zijn. D. Wegen en fietspaden moeten goed worden onderhouden. E. We gebruiken schone energie in plaats van gas en kolen, bijvoorbeeld door huizen en bedrijven energiezuiniger te maken. F. Het milieu moet schoon worden gehouden, bijvoorbeeld door schadelijke stoffen uit de lucht, het water en de grond te verwijderen.

29

4. Gezond, sociaal en zorgzaam Dordrecht: Alle Dordtenaren hebben dezelfde kansen en kunnen meedoen in de samenleving. We helpen mensen aan werk. Wie niet zoveel geld heeft, krijgt ondersteuning. Als zorg of hulp nodig is, is dat dichtbij en betaalbaar. De gemeente werkt op verschillende manieren aan een gezond, sociaal en zorgzaam Dordrecht. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. Mensen krijgen hulp om gezond te blijven en ziektes te voorkomen. Bijvoorbeeld door trainingen voor ouderen om minder snel te vallen, hulp bij stress of angst, en acties voor jongeren om gezonder te eten en meer te bewegen. B. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om te bewegen en te sporten. C. Kinderen, jongeren en hun ouders moeten hulp krijgen bij problemen met opgroeien, opvoeden of psychische problemen. D. Mensen die hulp nodig hebben om zelfstandig te wonen en mee te doen in de samenleving moeten deze hulp krijgen, zoals huishoudelijke hulp, aanpassingen in huis of vervoer voor mensen die moeilijk kunnen lopen. E. Mensen die extra hulp nodig hebben, zoals daklozen, mensen die in de war zijn of slachtoffers van huiselijk geweld, moeten een veilige woonplek en steun krijgen. F.

Mensen die moeilijk werk kunnen vinden moeten hulp krijgen om een baan te vinden. G. Inwoners met een laag inkomen moeten ondersteuning krijgen en worden geholpen om schulden te voorkomen. H. Buurtcentra, sportclubs en speeltuinen moeten beschikbaar zijn waar mensen kunnen samenkomen en informatie, hulp en advies kunnen krijgen. 5. Lerend en ondernemend Dordrecht: Bedrijven in Dordrecht moeten goed kunnen werken en groeien. Dat levert werk en inkomen op voor onze inwoners. Ondernemers en onderwijs werken nauw samen. Zo worden mensen opgeleid voor de banen van de toekomst. De gemeente werkt op verschillende manieren aan een lerend en ondernemend Dordrecht. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen op school. B. Er moet voor goede schoolgebouwen worden gezorgd. C. De bibliotheek moet goed worden onderhouden en moet functies bieden zoals informatie, leren en ontwikkelen, cultuur, ontspanning, en toegang tot computers en internet. D. Bedrijven moeten worden aangetrokken en behouden om de stad aantrekkelijker te maken voor inwoners en bezoekers en om meer banen te creëren. E.

De samenwerking tussen werkgevers en onderwijs moet goed zijn, zodat werkgevers personeel kunnen vinden en inwoners van Dordrecht een baan kunnen vinden en behouden. 30

6. Bouwend en bereikbaar Dordrecht: We bouwen in Dordrecht woningen voor iedereen. We geven extra aandacht aan de bouw van betaalbare woningen. De stad moet goed bereikbaar blijven. Daarom geven we ruimte aan de fiets en het openbaar vervoer. De gemeente werkt op verschillende manieren aan een bouwend en bereikbaar Dordrecht. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. De verkeersveiligheid moet worden verbeterd, bijvoorbeeld door het plaatsen van drempels, extra en/of slimme stoplichten en straatverlichting. B. Er moet een goed netwerk van wegen, fiets- en wandelpaden zijn, zodat alles goed bereikbaar is. C. Dordrecht moet bereikbaar blijven door het openbaar vervoer, fietsen en lopen belangrijker te maken dan de auto. D. In de hele stad moeten voldoende parkeerplaatsen zijn voor bewoners en bezoekers. E. Elk jaar moeten er nieuwe huizen worden gebouwd om te voldoen aan de groei van de stad. F. Er moeten huur- en koopwoningen zijn voor mensen met een laag inkomen. G. Oude en belangrijke gebouwen en plekken moeten goed worden onderhouden. 7. Bestuurlijk en ondersteunend Dordrecht: We helpen mensen snel en goed, zoveel mogelijk op één plek én in één keer.

Samen met onderwijs en bedrijven zetten we Dordrecht en de regio nog beter op de kaart in Den Haag en Brussel. Dat helpt ons bij de uitvoer van onze plannen. De gemeente werkt op verschillende manieren aan een bestuurlijk en ondersteunend Dordrecht. We willen graag weten wat jij het belangrijkst vindt. Geef elke uitspraak 1 tot 5 sterren. 1 ster – Niet belangrijk. 2 sterren – Niet zo belangrijk. 3 sterren – Best belangrijk. 4 sterren – Belangrijk. 5 sterren – Heel belangrijk. A. De gemeente moet samenwerken met inwoners, organisaties en bedrijven om problemen in de stad op te lossen en ruimte geven aan hun ideeën en plannen. B. Er moet snelle en persoonlijke service worden geleverd, bijvoorbeeld voor rijbewijzen en paspoorten. Ook moet de gemeente snel reageren als inwoners melden dat er iets niet in orde is op straat. C. De gemeente moet samenwerken met de juiste partners in de regio, zoals andere gemeenten, onderwijsinstellingen en bedrijven, om Dordrecht sterker te maken en goed te vertegenwoordigen in Den Haag en Brussel. D. Onbenutte of overbodige gemeentegebouwen moeten worden verkocht of verhuurd om geld te verdienen, en bestaande gebouwen moeten slimmer worden gebruikt, bijvoorbeeld leegstaande schoolgebouwen in de avonduren.

31

8. Minder doen of meer betalen De kosten van de gemeente worden hoger, maar er komt minder geld binnen. De gemeente kan kiezen om minder geld uit te geven. Dit kan door minder dingen te regelen of verzorgen voor inwoners, of sommige dingen te stoppen. De gemeente kan ook kiezen om meer geld binnen te krijgen. Dit kan door inwoners, ondernemers en bezoekers meer belasting te laten betalen. Bijvoorbeeld de onroerend zaakbelasting (OZB) of toeristenbelasting. Dan hoeven we minder te bezuinigen en kunnen we meer dingen blijven doen. We willen graag weten of je het eens of oneens bent met deze uitspraken: A. Ik kan de belasting die ik nu betaal goed betalen. B. Ik vind de belasting die ik nu betaal redelijk voor wat de gemeente doet. C. Ik wil best een beetje meer belasting betalen als dat nodig is om dingen die ik belangrijk vind te behouden. D. De gemeente moet eerst minder geld uitgeven aan dingen die ik minder belangrijk vind, voordat de belasting omhoog gaat. E. De gemeente moet eerst proberen samen te werken met bedrijven en inwoners om voorzieningen te behouden, voordat ze de belasting verhoogt. F. Ik ben bereid om zelf te helpen met, bijvoorbeeld, het onderhoud van parken, als de belasting dan niet omhoog hoeft.

2. Analyse Onderzoekcentrum Drechsteden (pdf)

32