Bijlage 1 - doelbereik ZH-PLG Eiland van Dordrecht.pdf

Gebiedsplan Eiland van Dordrecht Bijlage 1 – Doelbereik en beleidsachtergrond van de (wettelijke) opgaves Versie 1.0, oktober 2025 Natuur

NNN Boerenlandvogels GBDA Bos & bomen

Toekomst landbouw

Landbouwemissies

X

Wateroverlast

X

Watertekort & verzilting

X

Biodiversiteit water

Recreatie in balans

Natuurherstel Biesbosch Honingbij bestrijden Invasieve exoten Meer getijden dynamiek Vergroten leefgebied Geen nieuwe opgave Akkervogels: 200 – 300 ha* 53 - 105 ha Geen concrete opgave

Natura 2000

Natura 2000 Drukfactoren rondom Natura 2000 Grote Wateren (zuidpuntje)

Biodiversiteit

Ruimtelijke claims

Tabel: Indicatieve doelen en ambities uit het voorontwerp ZH-PLG, aangevuld met nieuwe inzichten van de provincie en aanvullende doelstellingen vanuit het gebiedsproces Eiland van Dordrecht Opgave Indicatieve doelen en kansen

X

X

X

X X

X X

X

X

* De opgave voor akkervogels wordt door de boeren als wel heel ambitieus omschreven

Natura 2000 stikstof

De Biesbosch is een indrukwekkend Natura 2000 gebied. Staatsbosbeheer werkt met de provincie aan het beheerplan voor dit gebied. Doel is natuurherstel volgens de Vogel- en Habitatrichtlijn. De komende tijd wordt er leefgebied in het Natura 2000-gebied toegevoegd in de Otterpolder. Hier wordt gedempt getij toegelaten in een voorheen afgesloten landbouwpolder.

Legenda Kerngebieden Kust en duinen Veenweiden Zuid-Hollandse Delta Deelgebieden Masker buiten provinciegrens Zuid-Holland inc. Noordzee transparant Percentage stikstofgevoelige natuur onder KDW per natuurgebied Geen overbelasting Meer dan 74% onder KDW Minder dan 74% onder KDW Mate van overschrijding KDW Geen overbelasting (>70mol onder KDW) Naderende overbelasting KDW (<=70 mol onder KDW) Lichte overbelasting (<=70 mol onder KDW) Matige overbelasting (>70mol boven KDW maar <2x KDW) Sterke overbelasting (>=2xKDW)

Auteur:

Met slimme zonering werken gemeenten met SBB aan het tegengaan van de negatieve gevolgen van recreatie in het gebied. De Biesbosch, en met name de Sliedrechtse Biesbosch, met haar bloemrijke graslanden, is stikstofgevoelig maar voor het grootste deel worden de normen niet overschreden. In het plangebied hoeven geen aanvullende maatregelen genomen te worden, specifiek voor de Biesbosch. Datum: 13-11-2023

0

3.66 km

Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Alle rechten voorbehouden.

Ten westen van het eiland liggen diverse Natura2000 gebieden in de Delta (Haringvliet en andere Grote Wateren). Ook deze gebieden kennen drukfactoren waar aan gewerkt moet worden. Vooralsnog voorzien wij geen ruimtelijke claims vanuit deze drukfactoren op het eiland. Drukfactoren rondom Natura 2000 gebieden Er zijn vier drukfactoren vastgesteld die negatieve invloed hebben op de natuurkwaliteit van de Biesbosch. Op het eiland zoeken we naar manieren om de invloed van de commerciële honingbij en invasieve exoten zoals de waterteunisbloem, Japanse duizendknoop, Springbalsemien en Reuzenbereklauw op het

natuurgebied te vermijden. De getijden dynamiek wordt buitendijks versterkt. In de afgelopen 20 jaar is er al zo’n 25% van de landbouwgrond omgevormd tot natuur, onder andere door de aanleg van de Nieuwe Dordtse Biesbosch. Vanuit de agrarische sector is het verder omzetten van landbouwgrond naar natuur onbespreekbaar. nnn dordrecht

NNN

Legenda Kerngebieden Kust en duinen Veenweiden Zuid-Hollandse Delta Deelgebieden

Op het eiland is de laatste generatie de Nieuwe Dordtse Biesbosch gerealiseerd, een enorme toename van natuur onder het Natuur Netwerk Nederland regime.

NNN te verwerven of in te richten Natura2000 gebieden Natuurnetwerk Nederland NatuurNetwerk Nederland: bestaande en nieuwe natuur NatuurNetwerk Nederland: blijvend agrarisch gebied binnen Natura2000-gebied NatuurNetwerk Nederland: ecologische verbinding NatuurNetwerk Nederland: waternatuurgebied NatuurNetwerk Nederland: zoekgebied natuur

Op de kaart zijn nog 2 paarse vlakjes te zien. De provincie staat aan de lat voor de voltooiing van het NNN netwerk. Het maakt daarmee geen actief deel uit van ons gebiedsproces.

Auteur:

-Auteur-

Datum:

16-01-2024

0 Aan deze tekening kunnen geen rechten worden ontleend. Alle rechten voorbehouden.

Boerenlandvogels Zuid-Holland kent een grote natuur-herstel-opgave voor boerenlandvogels. De provincie probeert via de agrarische collectieven grotere aaneengesloten gebieden geschikt te krijgen voor vogels via inrichting of aanpassing van beheer. Omdat er weinig veeteelt op het eiland is, ligt er praktisch geen doelstelling voor weidevogels (0-5 extra broedparen op <10ha). De uitdaging voor akkervogels is wel groot: 25 tot 50 extra broedparen in 2040 ten opzichte van 2019. Door de agrarische sector wordt het aantal hectare als erg ambitieus ervaren. In de tweede helft van 2025 inventariseren we hoeveel hectare de sector bereid is in te richten, als er geld voor is. Voor de uitvoering zijn verschillende middelen beschikbaar, zoals het nationale ANLb-budget en provinciale projectsubsidies. In de loop van 2026 zullen we een beter beeld moeten krijgen van de mogelijke maatregelen, subsidies en effectiviteit ervan. GBDA Groenblauwe dooradering is de optelsom van natuurvriendelijke oevers, ecologische beheerde akkerranden en taluds, losse natuurlijke elementen en ruimte voor boerenlandvogels. De uitdaging is (afhankelijk van de precieze berekening) tussen de 53 en de 105 hectare extra gerealiseerd te hebben in 2030 (ten opzichte van 2023). De getallen zelf worden nog herijkt aan de hand van een bredere inventarisatie die in 2025 uitgevoerd wordt.

Dat areaal is te overzien, belangrijker is dat er wordt samengewerkt aan een functionerende en samenhangende dooradering. Daarin spelen akkerranden en natuurvriendelijke overs een belangrijke rol, mits ingezaaid met de juiste planten en kruiden en beheerd op zodanige manier dat de ecologie zich goed kan ontwikkelen. Bos & bomen Er liggen nog kansen om tot aanvullende aanleg van bos en bomen te komen ten behoeve van de biodiversiteit (zoals ca. 6 ha die op het dagrecreatieterrein aan de provinciale weg wordt uitgewerkt). Belangrijk is dat deze bomen niet de openheid van het landschap aantasten en niet bijdragen aan predatie mogelijkheden waar akkervogels onder kunnen lijden. Er is geen concrete opgave bekend. De provincie brede opgave is 400 hectare in 2030.

2.44 km

Water

KRW - oppervlaktewater KRW - grondwater Waterkwantiteit

Goede chemische kwaliteit Goede ecologische kwaliteit Voor zover bekend geen opgave Goede toestand conform KRW

X

X

Toekomst landbouw

Landbouwemissies

Wateroverlast

Watertekort & verzilting

Biodiversiteit water

Recreatie in balans

Natura 2000

Biodiversiteit

Ruimtelijke claims

Tabel: Indicatieve doelen en ambities uit het voorontwerp ZH-PLG, aangevuld met nieuwe inzichten van de provincie en aanvullende doelstellingen vanuit het gebiedsproces Eiland van Dordrecht Opgave Indicatieve doelen en kansen

X

X

X

KRW – oppervlaktewater De opgave is in 2027 te voldoen aan een goede ecologische toestand, gemeten aan de parameters algen, waterplanten, macrofauna en vis. Om deze goede toestand te bereiken moet er gewerkt worden aan het vermijden van emissies van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten naar het watersysteem, een robuuste waterstructuur waarin planten en vis genoeg ruimte hebben. Nutriënten: Over het algemeen lijkt het redelijk goed te gaan met de uitspoeling van nutriënten naar het watersysteem. Dat is in ieder geval deels te verklaren uit het feit dat het eiland continu wordt doorgespoeld. Eventuele uitspoeling wordt daarmee vooral benedenstrooms afgewenteld. Tegelijkertijd ligt er een grote kans om met slimme mestkringlopen de uitspoeling verder te vermijden. Daar werken we op het eiland aan. Ten slotte wordt onder het project ‘bodem als basis’ gewerkt aan het slimmer bemesten. Gewasbeschermingsmiddelen: Ongeacht de huidige uitspoeling en concentraties in het watersysteem moet verder worden gewerkt aan het vermijden van emissies. Daarom onderzoeken we hoeveel gemeenschappelijke wasplaatsen voor landbouwmachines er nodig zijn op het eiland, omdat uitspoeling veel plaats vindt bij het wassen van de machines.

Daarnaast ondersteunt de provincie de aanschaf van spotbestrijders die zorgen voor een veel beter gedoseerde toepassing en daarmee reducties in gebruik van soms meer dan 90%. Erfcoaches hebben ten slotte een belangrijke rol bij voorlichting. Ecologie: De ecologische kwaliteit van het watersysteem is lang niet overal op orde. Dat komt met name omdat watergangen te smal zijn en dus te weinig ruimte hebben voor planten en doordat het maaibeheer zo rigoureus is dat alle planten verwijderd worden. Op het gebied van vis ligt er geen prioriteit op het eiland. Daarom wordt gewerkt aan de aanleg van natuurvirendelijke oevers en ecologisch maaibeheer.

KRW – grondwater Voor zover bekend geen opgaven op het eiland. Waterkwantiteit Het watersysteem moet – onder de KRW – robuust genoeg zijn om de kwaliteit van het watersysteem te kunnen borgen. Los daarvan ligt er natuurlijk een ambitie om een functionerend en veilig watersysteem te realiseren. Over het algemeen is het watersysteem behoorlijk goed op orde. Er ligt vooral een kans bij het verbreden van smallere watergangen in de haarvaten van het systeem. Voor het gebied langs de A16 geldt dat met name een aantal kunstwerken aangepast moeten worden om het systeem robuuster te maken. Wel is opgemerkt dat de belangen van de landbouw en de natuur soms tegengesteld zijn voor wat betreft peilbeheer. Hoewel hier geen enorme opgave ligt is het de moeite waard te onderzoeken hoe meer natuurvolgend peilbeheer in de natuurgebieden toegepast kan worden zonder dat dit negatief effect heeft op het landbouwgebied.

Klimaat

Wateroverlast

Watertekort & verzilting

Biodiversiteit water

Recreatie in balans

Natura 2000

X

Toekomst landbouw

Methaan

Geen opgave Emissieplafond 35 – 45 kg/ha via doelsturing Geen opgave bekend

Landbouwemissies

CO2 vastlegging Stikstof

Biodiversiteit

Ruimtelijke claims

Tabel: Indicatieve doelen en ambities uit het voorontwerp ZH-PLG, aangevuld met nieuwe inzichten van de provincie en aanvullende doelstellingen vanuit het gebiedsproces Eiland van Dordrecht Opgave Indicatieve doelen en kansen

X

X

X

X

CO2 vastlegging CO2 vastlegging is geen directe taak in ons plangebied. Dit speelt met name in de veenweiden. Tegelijkertijd is het wel een kans. Koolstof vastlegging in de bodem leidt tot een robuustere bodem met een beter bodemleven. Bodems met een hoger koolstofgehalte houden ook makkelijker en langer water vast. Daarnaast liggen er kansen om met slimme energienetwerken de landbouw onafhankelijker te maken van fossiele energie en het nationale energienetwerk. Door lokaal energie op te wekken en op te slaan, deels in batterijen, deels in moleculen, ontstaat de kans om het energiegebruik in de landbouw verder te decarboniseren. Stikstof Het eiland kent twee melkveehouders die onder het provincie brede beleid vallen. Dit beleid is er op gericht de emissies uit de veeteelt terug te brengen naar 35 tot 45 kg/ha. Dat gebeurt middels doelsturing, de ondernemer krijgt dus zelf ruimte om te beslissen hoe hij tot deze emissie komt. De provincie bereidt een catalogus van steunmaatregelen voor waarmee zij de ondernemers kunnen helpen bij bedrijfsaanpassingen. Daarnaast werkt de provincie aan meet- en monitoringsprotocollen. De doelstelling voor emissiereductie in de akkerbouw ligt rond de 25%. Maar op welke manier, met welke maatregelen en ondersteuning, op welke manier gemeten gaat worden et cetera is nog in ontwikkeling.

Methaan Hoewel bekend is dat methaan een agressief broeikasgas is, zijn er nog geen concrete doelstellingen bekend om reductie van de uitstoot van methaan te realiseren.