Bijlage 1 Decemberbrief majeure afwijkingen.pdf

RAADSINFORMATIE DECEMBERBRIEF 2025 MAJEURE AFWIJKINGEN Doel Decemberbrief majeure afwijkingen College en raad informeren over majeure financiële afwijkingen in de exploitatie (> € 250.000 of politiek gevoelig) na de Bestuursrapportage 2025 en daarmee ook invulling te geven aan de moties ''Raad aan zet'' (motie 17a Perspectiefnota 2025) en ''Beter weten en laten weten hoe college budget besteedt.'' (motie 1 Jaarstukken 2023). Deze moties betreffen onder andere het voorspellend vermogen van het voorlopig jaarrekeningresultaat te verhogen en transparanter te maken en hierdoor de raad een betere en tijdiger positie te verschaffen bij de bestemming van het resultaat. Majeure afwijkingen na bestuursrapportage Na de Bestuursrapportage 2025 heeft zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan die leiden tot afwijkingen op het actuele begrote resultaat in 2025 van € -1,6 miljoen. Wij informeren de raad hierover via deze Decemberbrief majeure afwijkingen. We stellen de begroting niet bij via een begrotingswijziging maar informeren enkel. De toelichting op de afwijking krijgt haar uiteindelijke plek in de Jaarstukken 2025. Op basis van de huidige majeure afwijkingen verwachten wij dat het verwachte tekort van € 1,6 miljoen eerder verder zal toenemen dan zal afnemen.

Deze inschatting dient met enige voorzichtigheid beschouwd te worden omdat er enkel gekeken is naar afwijkingen groter dan € 250.000 (of politiek gevoelig) tot en met 1 december en er daarnaast pas later in het traject definitieve besluitvorming volgt over meerdere afwijkingen bij onder andere verbonden partijen. Afwijking Programma Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht 1. Wethouderspensioenen 2. Transitie Dordthuis

Voordeel

Nadeel € 4.000.000

€ 220.000

Programma Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht 3. Modulaire woningen Oekraïense vluchtelingen

€ 3.100.000

Programma Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht 4. Taakstelling gebied Biesbosch

€ 565.000

Programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht 5. Jeugdhulp - minimale voordeel 6. Najaarsbrief GR Sociaal en Gebundelde Uitkering 7. GR Sociaal – compensatie Alleenverdienersproblematiek 8. Regionale uitvoering Beschermd Wonen en Opvang

€ 500.000 € 3.300.000 € 200.000 € 1.500.000

Programma Lerend en Ondernemend Dordrecht Bouwend en Bereikbaar Dordrecht 9. Grondexploitaties (geen effect op jaarresultaat) 10. Regiodeal - Leerpark, Maakfabriek 11. Renovatie Achterom

€ 1.545.000

Financiën van Dordrecht 12. Septembercirculaire 2025 13. Verkopen Vastgoed 14. Restauratie toren Grote Kerk

€ 3.258.000 € 903.000 € 400.000

€ 550.000

€ 1.460.000

Toelichting afwijkingen exploitatie per beleidsprogramma Programma Bestuurlijk en Ondersteunend Dordrecht 1. Wethouderspensioenen De Commissie BBV heeft op 3 december een stellige uitspraak gedaan over de verwerking van pensioenaanspraken voor politieke ambtsdragers in het kader van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Per 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers, die nu nog onder de pensioenwet APPA vallen, overgedragen aan het ABP. Dit is van invloed op de in de jaarrekening 2025 te verantwoorden voorziening. De belangrijkste punten uit de stellige uitspraak: • Ongeacht of is deelgenomen aan het onderzoek naar de omvang van de overdrachtswaarde van APPA naar ABP, dienen de voorziening en eventuele kapitaalverzekeringen per 31 december aangepast te worden op basis van de uitgangspunten van dit onderzoek. • Deze bedragen moeten jaarlijks worden herzien tot het moment van overdracht aan ABP. • In de jaarrekening moet een toelichting worden opgenomen over mogelijke vrijval van de voorziening (bijvoorbeeld a.g.v. rentestijging) en de einddatum van overdracht naar het ABP. • Rechtmatigheid: Dit is een gevolg van hogere regelgeving. Een eventuele begrotingsoverschrijding die hierdoor ontstaat is acceptabel en vereist geen besluit van de raad.

Als gevolg van het nieuwe stelsel worden maandelijkse uitkeringen omgezet in een eenmalige storting, wat extra kosten geeft. We verwachten dat de voorziening voor wethouderspensioenen met € 4 miljoen moet worden verhoogd: • € 2 miljoen door invoering van het nieuwe pensioenstelsel in 2027, • € 2 miljoen omdat wethouders die eerder niet mochten worden meegenomen in de berekening (volgens BBV-regels) nu alsnog moeten worden opgenomen. 2. Transitie Dordthuis Vanwege het vertragen van de bouwwerkzaamheden in 2023 en 2024 zijn de werkzaamheden in verband met de transitie van het Dordthuis in belangrijke mate naar 2025 en 2026 doorgeschoven. Het restantbudget per ultimo 2025 bedraagt € 220.000 en is ter financiering van het transitieprogramma 2026 nodig. Bij de Jaarstukken 2025 wordt voorgesteld om het eerder beschikbaar gestelde budget via budgetoverheveling mee te nemen naar 2026. Programma Levendig, Leefbaar en Veilig Dordrecht 3. Modulaire woningen Oekraïense vluchtelingen Op 5 november 2024 heeft de raad een krediet verstrekt voor de aankoop van modulaire woningen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen op 5 locaties in de stad. Het bedrijf dat op drie locaties deze woningen zou leveren, Startblock Nederland BV, is op 18 september 2025 failliet gegaan. Door dit faillissement ontstaat in 2025 een financieel verlies van € 3,1 miljoen.

Dit verlies mag niet worden verrekend met het eerder beschikbaar gestelde krediet, maar wordt gedekt uit de bestemmingsreserve Ontheemden. Er wordt gewerkt aan een doorstart, waarbij reeds geproduceerde woningen en materialen voordelig worden overgenomen uit het faillissement. Hierdoor wordt ongeveer € 1 miljoen van het verlies goedgemaakt door lagere investeringskosten in 2026, het moment waarop de woningen alsnog

worden opgeleverd. Per saldo is het extra beslag op de reserve € 2,1 miljoen. De reserve, die is gevormd uit overtollige rijksmiddelen voor opvang Oekraïners, biedt hiervoor nog voldoende ruimte. Het voorstel om deze onttrekking definitief via de reserve Ontheemden te verwerken wordt aan de raad als apart beslispunt voorgelegd bij het vaststellen van de Jaarstukken 2025. Programma Groen, Duurzaam en Ruimtelijk Dordrecht 4. Taakstelling gebied Biesbosch In de Perspectiefnota 2026 is aangegeven dat de taakstelling betrekking heeft op het gehele gebied Biesbosch en dat de haalbaarheid van deze verbrede opgave nader onderzocht wordt. Aangezien dit onderzoek nog loopt, kan de realisatie van de taakstelling in het huidige jaar niet worden vastgesteld. Voor 2025 leidt dit tot een lastenpost van € 565.000. Programma Gezond, Sociaal en Zorgzaam Dordrecht 5. Jeugdhulp In de afgelopen vier maanden zien we, dat de groei van jeugdhulp-uitgaven afvlakt. Er doen zich verschillende ontwikkelingen voor: • een afname van het aantal individuele voorzieningen (beschikkingen), voornamelijk door minder jeugdigen in verblijf. • een gunstig kostenverhaal op andere gemeenten door het gewijzigde woonplaatsbeginsel. • minder inzet van het flexibele interventieteam (FLITS). FLITS was een specialistisch team, dat preventieve ondersteuning -aanvullend op de taken van de sociale wijkteams- bood.

FLITS is per 1 mei 2025 beëindigd en wordt voortgezet onder de naam Basishulp/Jeugdhulp naar Voren door Dordrecht Sociaal. Wij wijzen u erop, dat onzekerheden over in- en uitstroom van jeugdige cliënten zorgen voor (forse) schommelingen in de verwachte kosten. De kostendaling op jeugdhulp ramen we hierdoor -mede uitgaande van de 2e tussentijdse rapportage 2025 van de GR dienst Gezondheid & Jeugdvoorzichtigheidshalve tussen minimaal € 500.000 en maximaal € 750.000. 6. Najaarsbrief GR Sociaal en Gebundelde Uitkering Op 18 december heeft het Algemeen Bestuur de Najaarsbrief 2025 vastgesteld. Deze geeft een beeld van behaalde resultaten, verwachtingen voor de rest van het jaar en ontwikkelingen in 2025. Er worden geen nieuwe beleidsvoorstellen gedaan. De financiële gevolgen van het rekeningresultaat 2025 worden verwerkt in de gemeentelijke jaarstukken. Structurele effecten uit deze Najaarsbrief komen via de Voorjaarsbrief 2026 in de begroting 2026. Het verwachte effect voor Dordrecht is circa € 3,3 miljoen negatief, door: • Bijstand: € - 1,4 miljoen door hogere gemiddelde uitkering en afwijkend klantverloop ten opzichte van Voorjaarsbrief 2025. • Gebundelde uitkering (BUIG) 2025: € - 1,7 miljoen lagere baten doordat het definitieve BUIGbudget 2025 in het najaar door het Rijk lager is vastgesteld dan waar in onze Begroting 2025 rekening mee is gehouden.

Het BUIG-budget wordt beïnvloed door landelijke ontwikkelingen in het bijstandsvolume, de gemiddelde prijs van uitkeringen en beleidswijzigingen. Hierdoor ontstaan zowel gemeenten die tekorten als gemeenten die overschotten hebben. Gemeente Dordrecht heeft een meerjarig tekort op het BUIG-budget. Het definitieve BUIG-budget 2025 is te laag is om de kosten van bijstand te dekken. • Drechtwerk: €- 600.000 door loon- en prijsindexering en bijstelling Sociaal werker salarissen. • Minimabeleid: € 100.000 lagere lasten; groei Persoonlijk minima budget/Bijzondere Bijstand uit 2024 zet niet door. Bij bijstandsgerechtigden lichte daling, bij anderen kleine stijging. • Wmo: € - 200.000 door meer cliënten en duurdere woonvoorzieningen; gebruik Drechthopper/Wijkhopper stijgt. Gedeeltelijke compensatie door vervallen herstelgerichte ondersteuning en lagere tariefindex collectief vervoer.

•

Bedrijfsvoering: € 500.000 door onderbesteding loonkosten (openstaande vacatures niet volledig ingevuld).

7. Najaarsbrief GR Sociaal – compensatie Alleenverdienersproblematiek GR Sociaal is halverwege 2025 gestart met de compensatie van de Alleenverdienersproblematiek. De inspanningen lopen door in 2026. Hierdoor resteert naar verwachting in 2025 € 200.000 aan nietbestede middelen. Bij de Jaarstukken 2025 wordt voorgesteld dit niet-bestede budget via budgetoverheveling mee te nemen naar 2026. 8. Regionale uitvoering Beschermd Wonen en Opvang Dordrecht is centrumgemeente voor de uitvoering van Beschermd Wonen en Opvang en ontvangt daarvoor de rijksbijdragen. Al een aantal jaren is er sprake van een onderbesteding bij de uitvoering. Voor Dordrecht komt deze onderbesteding over 2025 naar verwachting uit op circa € 5 miljoen, waarvan al € 3,5 miljoen is geraamd in de Dordtse begroting. Per saldo dus een voordeel van € 1,5 miljoen. Programma Lerend en Ondernemend Dordrecht Geen afwijkingen Programma Bouwend en Bereikbaar Dordrecht 9. Grondexploitaties Onderstaande ontwikkelingen volgen uit de actualisatie van de grondexploitaties, ten opzichte van de mutaties die reeds bij de Bestuursrapportage 2025 zijn vastgesteld. Bij de actualisatie worden de uitgangspunten en ramingen van alle grexen geactualiseerd en de gemaakte kosten tot en met 1 oktober 2025 verwerkt. Voor het restant van het jaar wordt een prognose opgenomen.

Behoudens goedkeuring van de accountant worden geen grote afwijkingen en mutaties meer verwacht. De gewijzigde fasering van kosten en opbrengsten heeft geen effect op het jaarresultaat. De budgettaire effecten blijven namelijk niet in de exploitatie. Het saldo wordt als boekwaarde naar de balans geboekt, waardoor er geen effect in de exploitatie optreedt. Kosten De geprognosticeerde uitgaven van alle grondexploitaties tezamen zijn € 17 miljoen lager dan begroot. De grootste afwijkingen doen zich voor bij de projecten Stadswerven, Amstelwijck Wonen en Dordtse Kil IV en hebben voornamelijk te maken met fasering. Civiele werkzaamheden (bouw- en woonrijp maken) zijn in deze projecten doorgeschoven naar 2026 en verder. Bij Maasterras gaat het om verwervingen die naar verwachting zullen plaatsvinden in 2026, of die lager uitvallen dan begroot. Opbrengsten Deze afwijkingen in zowel kosten als opbrengsten worden voornamelijk veroorzaakt door vertragingen in uitgifte en uitvoering. Voor elke grondexploitatie is een financiële vertaling gemaakt van deze nieuwe fasering, wat maakt dat de resultaten per grondexploitatie veranderen. Aangezien het voornamelijk om verschuivingen in de tijd gaat, is de impact op het resultaat van de gehele portefeuille beperkt.

Reserve Grondbedrijf De eerste uitkomsten van de actualisatie zorgen voor een netto onttrekking aan de Reserve Grondbedrijf van € 0,3 miljoen. Dit bedrag bestaat uit: - een toevoeging van € 3,2 miljoen door verwachte winstnemingen.

-

een toevoeging van € 900.000 door het vrijvallen van verliesvoorzieningen, als gevolg van verbeterde resultaten op eindwaarde. een onttrekking van € 4,4 miljoen ter aanvulling van de verliesvoorziening wegens verslechterde resultaten op eindwaarde.

Deze mutaties tezamen zorgen voor een verwachte stand van de Reserve Grondbedrijf bij de Jaarrekening 2025 van € 55,1 miljoen. 10. Regiodeal – Leerpark , Maakfabriek Op de ontvangen ''Rijkssubsidie regiodeal 3'' zijn door Dordrecht in de jaren 2022 en 2023 kosten verantwoord die niet voldoen aan de subsidievoorwaarde die het Rijk als subsidieverstrekker heeft opgesteld. De gemaakte kosten zijn hierdoor niet te verantwoorden en dienen te worden gecorrigeerd. Dit zorgt voor een nadeel van € 550.000. 11. Renovatie Achterom De renovatie van het Achterom ter huisvesting van de GR Sociaal start begin 2026, waarna ook het paviljoen wordt gesloopt voor de ontwikkeling van een commerciële plint. De renovatie leidt tot het slopen van een aantal componenten. Dit leidt tot afwaardering van de nog niet afgeschreven onderdelen van in totaal € 1.545.000 (zie PPN2026, 2025-0054500). Aangezien dit feitelijk zal plaatsvinden in 2026 dient dit in 2026 te worden afgeboekt. Bij de Jaarstukken 2025 wordt voorgesteld om het bij de perspectiefnota voor 2025 beschikbaar gestelde budget via budgetoverheveling mee te nemen naar 2026. Financiën van Dordrecht 12. Septembercirculaire 2025 In de laatste raadsvergadering van 2025 hebben wij u via het raadsvoorstel Septembercirculaire 2025 laten weten dat er een positief effect op het begrotingssaldo 2025 is van ruim € 3,2 miljoen.

Dit voordeel komt met name door een eenmalige uitkering uit het btw-compensatiefonds en door groeieffecten zoals het aantal ouderen 75+. 13. Verkopen Vastgoed Met de bestuursrapportage en de begroting zijn de verkopen van het gemeentelijk vastgoed geactualiseerd. De verwachting was dat dit jaar twee panden van de dispositielijst zouden zijn gepasseerd bij de notaris. Echter door een langer traject voor de omgevingsvergunning zal de verkoop van een pand vertragen naar 2026. Van het andere pand is sprake van een lopende Bibopprocedure; afhankelijk van de voortgang hiervan zal dit pand al dan niet in 2025 passeren. De lasten zijn hierdoor maximaal € 903.000 lager dan begroot en de verkoopopbrengsten maximaal € 1.460.000 lager dan begroot. 14. Restauratie Grote Kerk In de perspectiefnota is € 490.000 toegekend voor onderzoek naar en een plan van aanpak voor de restauratie van de kerktoren en het plaatsen van een steiger in het kader van veiligheid. Allereerst is een hekwerk geplaatst en hebben diverse inspecties plaatsgevonden. Inmiddels heeft bureau Polderman een restauratieplan opgesteld en zijn scenario's uitgewerkt voor tijdelijke beveiliging van de toren middels een steiger. Er is nog geen steiger geplaatst en ook nog niet alle middelen zijn besteed. Inmiddels is meer bekend over mogelijke scenario's en de duur van de restauratie.

In de komende maanden wordt het technisch onderzoek afgerond. Daarnaast worden de plaatsingskosten van de steiger en kosten van de restauratie meer reëel ingeschat en de financiële consequenties uitgewerkt. De raad wordt hier begin 2026 in meegenomen.

Bij de Jaarstukken 2025 wordt voorgesteld om het bij de perspectiefnota voor 2025 beschikbaar gestelde budget via budgetoverheveling mee te nemen naar 2026. Overig Decemberbrief 2025 Personeelslasten Onderdeel van het programma Fundament op orde (In Control) is het op orde brengen van de personeelsbegroting, omdat daar al jaren verschillen zichtbaar zijn. De personeelsbegroting bestaat uit meerdere onderdelen. We hebben elk onderdeel grondig bekeken en geanalyseerd. Uit die analyse blijkt dat in 2025 sommige personeelskosten op verkeerde budgetten zijn begroot, terwijl de werkelijke kosten wel op de juiste plek zijn geboekt. Daardoor ontstaan verschillen: sommige budgetten kennen een voordeel, andere een nadeel. Dit betekent dat er bij de jaarrekening verschillen zijn tussen begroting en realisatie bij sommige programma's. Conform de financiële verordening zijn deze over- en onderschrijdingen niet onrechtmatig.