Bijlage 1 20250710 Resultaten Westelijke Dordtse Oever.pdf

Bijlage 1: Rapportage Doelstellingen Westelijke Dordtse Oever Aanleiding De uitvoering van het gebiedsgerichte programma Westelijke Dordtse Oever is gestart in 2020. In de jaren erna is de her- en doorontwikkeling verbreed op basis van de doelstellingen en programma's vanuit het Politiek akkoord 2022-2026 en de Agenda 2030. In onderliggende rapportage worden de behaalde resultaten van het programma op hoofdlijnen beschreven.

Doelstelling De gemeente Dordrecht heeft vanuit het Politiek Akkoord 2022-2026 doelen en programma’s opgesteld die zich richten op versterking van onze kwaliteit van de Dordtse economie, een betere bereikbaarheid, een betere veiligheid en een duurzamere stad. Met deze gemeentelijke programmadoelstellingen als basis is voor het gebied Westelijke Dordtse Oever een uitvoeringsprogramma opgesteld, dat zorgt voor een integrale ontwikkeling van dit werkgebied waarbinnen uitvoering wordt gegeven aan de gemeentelijke ambities. De Westelijke Dordtse Oever betreft het deel van het eiland van Dordrecht ten westen van de A16, langs de Oude Maas en Dordtse Kil, en omvat de bedrijventerreinen Louterbloemen, Zeehaven, Kil I en II, Amstelwijck-West, Kil III en DistriPark (Kil IV) en de tussenliggende woongebieden. De ontwikkeling van het gebied moet leiden tot een meer samenhangende werklocatie met heldere clusters en een stevige ketensamenwerking. De terreinen moeten toekomstbestendig en duurzaam worden, kwaliteit uitstralen en (nieuwe) ruimte bieden voor groei van bestaande bedrijven, nieuwe bedrijvigheid aantrekken en daarmee de economische positie van de stad verbeteren, conform de doelstellingen in het Omgevingsprogramma Economie.

Het programma richt zich enerzijds op de uitvoering van gemeentelijke (fysieke) ontwikkelingen, anderzijds op doorontwikkeling van de samenwerking met en tussen de ondernemers in het gebied.

Overkoepelende Resultaten van de gebiedsontwikkeling Westelijke Dordtse Oever Ruimtelijke sturing De centrale doelstelling van het programma is het stimuleren van economische ontwikkeling binnen de gemeente, door de realisatie van een toekomstbestendig, duurzaam en kwalitatief hoogwaardig bedrijventerrein dat bijdraagt aan de versterking van de werkgelegenheid. Dat doen we ook door een actieve sturing op de versterking van de branchering. Per deelgebied binnen de Westelijke Dordtse Oever is een cluster benoemd, passend binnen de karakteristieken van de terreinen. Via de gemeentelijke gebiedsontwikkeling (actief grondbeleid), vestigingsvraagstukken van ondernemers en samenwerkingsafspraken met makelaars en ontwikkelende partijen wordt gestuurd op gerichte brancheringsturing en hiermee de versterking van deze clusters.

In de periode 2022 t/m 2025 is binnen het gebied 80 hectare grond her ontwikkeld en/of nog in ontwikkeling en is er sprake van een groei van arbeidsplaatsen van circa 600 arbeidsplaatsen. Samenwerking Ondernemers Gezamenlijk met de ondernemers werken we, in navolging op het per 2024 opgerichte Ondernemersfonds, aan een samenwerkingsagenda die breder is dan de voormalige inzet op “Schoon, heel en veilig”. Wij ondersteunen als gemeente de ondernemerscollectieven waar nodig en stimuleren toekomstbestendige ontwikkelingen die meerwaarde leveren voor de bedrijventerreinen en onze stad. Een van de onderdelen bij de overkoepelende aanpak is een actieve inzet op versterking van de samenwerking tussen bedrijven(terreinen) en de ketensamenwerking. De eerste resultaten hiervan zijn de inmiddels opgerichte energiecoöperatie Dordtse Kil III/Distripark en een samenwerkingsverband Circulaire Hub. Komende periode zetten we, met de komst van een nieuwe gemeentelijke gebiedsmanager, verder in op de verbreding van de samenwerkingsagenda. Algemeen We hebben factsheets opgesteld om de ontwikkeling van de terreinen en de verduurzamingsontwikkeling per terrein en overkoepelend in kaart te brengen (2024). De factsheet is bijgevoegd in bijlage 1A. Ten opzichte van voorgaand jaren zijn er circa 1800 banen gerealiseerd.

De inzet binnen de Westelijke Dordtse Oever bestaat uit veel verschillende projecten en activiteiten. Deze meeste van deze projecten, de fasering en inzet zijn weergegeven in een programma-en projectenkaart, die via de link WDO Overzicht Projecten en Gebieden.htm te raadplegen is en waarvan een overzicht is bijgevoegd in bijlage 1B. Totaaloverzicht Arbeidsplaatsen Bedrijfsvestiginge n Gasverbruik Energieverbruik Opwek zon Opwek wind Leegstand Wijklijnmeldingen

2020 14543 999 14 58 3,5 9,2 9 846

2024 Resultaat 16352 1809 1148 12 62 22,8 9,2 2 528

149 -2 milj m3 4 milj kWh 19,3 WWp 0 Mw -7 % -318

Zeehavengebied Vanuit de regionale agenda wordt ingezet op een versterking van ons maritieme cluster. Daarbij is de doorontwikkeling van het zeehavengebied van groot belang

en is ingezet op een ontwikkelstrategie die ook rekening houdt met de naastgelegen verstedelijkingsopgave. Gebiedsontwikkeling Ten behoeve van de doorontwikkeling van het zeehavengebied hebben we in 2024, in samenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam een Toekomstperspectief vastgesteld dat inzet op een duurzame, concurrerende haven met ruimte voor economische groei en innovatie. U bent hierover geïnformeerd in de RIB van 4 februari 2025. Vanuit dit Toekomstperspectief hebben we samen met het Havenbedrijf een uitvoeringsagenda (bijlage 1C) opgesteld. Deze richt zich op:     

het versterken van publiek-private samenwerking, het verbeteren van de fysieke en logistieke infrastructuur, het versterken van het economisch profiel het borgen van ruimtelijke kwaliteit, veiligheid en leefbaarheid verduurzaming van het terrein en individuele bedrijven

De komende jaren sturen we actief op optimalisatie van de ruimtelijke invulling. Daarbij ligt de nadruk op een betere benutting van watergebonden locaties en versterking van het maritieme cluster en herinrichting van de openbare ruimte. Dit gebeurt onder andere door:    

actieve sturing op eindgebruikers:, inzet op strategische bedrijfsverplaatsingen handhaving op strijdig gebruik grootschalige herinrichting wegen

Daarnaast is een aantal grootschalige fysieke herontwikkelingen in uitvoering die een bijdrage leveren aan de werkgelegenheid, de clusterversterking en de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Circa 30 hectare (bestaand en nog niet uitgegeven) terrein is ontwikkeld of in ontwikkeling. Hierbij moet u denken aan Fase 1 DistriPark, Arcus Louterbloemen, de PWA Kade in het Zeehavengebied, verschillende kavels op Dordtse Kil III en verschillende nieuwbouwprojecten Dordtse Kil I, II. In de periode 2021 t/m 2024 is de werkgelegenheid gegroeid met circa 400 arbeidsplaatsen. Op het gebied van verduurzaming zijn grootschalige ontwikkelingen in uitvoering of voorbereiding. Het betreft vervanging van alle openbare verlichting in het zeehavengebied, aanleg van walstroom op openbare en private terreinen en plannen voor een grootschalige duurzame herinrichting van een aantal wegen. Samenwerking ondernemers In samenwerking met de ondernemers werken we aan de opstart van een energiecoöperatie. Daarnaast onderzoeken we of de bereikbaarheid met het OV of deelvervoer kan worden verbeterd. Bestaande bedrijven zijn een samenwerking aangegaan in het delen van laadenergie. Komende periode werken we gezamenlijk met de ondernemers en Havenbedrijf Rotterdam, ook in aansluiting op de uitvoeringsagenda, verder uit.

Dordtse Kil I, II en Amstelwijck-West

Vanuit het Programma Ruimte voor Banen (onderdeel van de Agenda 2030) wordt uitvoering gegeven aan een revitaliseringsproject gericht op het toekomstbestendig herontwikkelen van verouderde bedrijventerreinen, waaronder Dordtse Kil I, II en Amstelwijck-West. Deze terreinen kenmerken zich door structurele overlast, een lage ruimtelijke kwaliteit en een suboptimale benutting. Het terrein kent een profiel van (maritieme) maakbedrijven, techniek en installatie met perceelgroottes van ca. 500 – 2.500m 2. De gemeente investeert via een actieve grond- en vastgoedstrategie in kwaliteitsverbetering, verduurzaming, het beter benutten van de mogelijkheden binnen het bestemmingsplan en het creëren van ruimte voor nieuwe werkgelegenheid. Voor de aanpak is budget beschikbaar gesteld voor vastgoedontwikkeling en is in 2023 ingestemd met uitvoering via een separaat ontwikkelfonds onder aansturing van ROM-D Verouderd vastgoed verwerven we en laten we slopen. De daarbij vrijgekomen percelen geven we, eventueel na samenvoeging, uit als bouwrijpe kavels. Via uitgiftecriteria sturen we op geschikte eindgebruikers en een hoogwaardige ruimtelijke en economische kwaliteit. Ook sturen we actief op de heruitgifte van erfpachtpercelen. Om ook in de toekomst invloed te blijven hebben op de kwaliteit van de bebouwing worden de percelen langdurig in erfpacht uitgegeven.

Daarnaast richten we onze aanpak op het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit op locaties waar sprake is van verloedering en overlast n de openbare ruimte. In samenwerking met het team Ondermijning en OZHZ wordt naast reguliere handhaving, overlast gevende of niet-passende bedrijven bij de bron aangepakt.

Gebiedsontwikkeling

Afgelopen jaren heeft de revitaliseringsopgave vorm gekregen. In totaal is door gemeente en door ontwikkelende partijen en ondernemers in totaal 6 hectare ontwikkelgrond gerealiseerd. Een deel daarvan (2,5 hectare) via het investeringsfonds vanuit het Programma Ruimte voor Banen (Revitalisering Dordtse Kil I/II Fase 1), andere ontwikkelingen in samenwerking met bedrijven en ontwikkelende partijen. Komend jaar wordt een deel van de door de gemeente aangekochte gronden uitgegeven en andere gronden bouwrijp gemaakt. Een aantal erfpachtpercelen komen later vrij dan gepland, waardoor uitgifte verwacht wordt in 2029. Er is in de periode 2021 t/m 2024 een verlaging van 350 arbeidsplaatsen te zien. Deze daling hangt samen met de verworven – en nog niet uitgegeven - percelen en bedrijfsverplaatsingen naar andere terreinen. Met de uitgiftes een groei verwacht van circa 400 in 2025/2026. Er wordt actief gehandhaafd binnen het plangebied Fase 1. De ruimtelijke kwaliteit is verbeterd en een verbeterede samenwerking is aangegaan met Parkmanagement om het terrein op orde te houden in samenwerking met de ondernemers. Een structurele verbetering van het openbaar gebied kent wel een uitdaging. De aanwezigheid van detailhandel in auto's maakt dat voor een structurele oplossing een inzet nodig is op strijdig gebruik bestemmingsplan en een actieve inzet op ondermijning.

In 2026 eindigt de aanpak van Fase 1 zoals vastgesteld door de raad. Voor de Vervolgaanpak Fase 2 Revitalisering Dordtse Kil I, II en Amstelwijck-West, wordt dit najaar een voorstel gemaakt, inclusief de aanpak op de verbetering van de Ruimtelijke kwaliteit. Samenwerking ondernemers Een aantal initiatieven in samenwerking met ondernemers zijn uitgevoerd of in opstartfase, zoals een circulaire bouwhub, vergroening private terreinen, gescheiden afvalinzameling en het initiatief voor het starten van een energiecoöperatie. Ook voor dit terrein geldt dat er met de komst van een nieuwe gebiedsmanager komende periode wordt gewerkt aan een samenwerkingsagenda, aansluitend op de gemeentelijke doelstellingen.

Dordtse Kil III Dordtse Kil III is een recent ontwikkeld bedrijventerrein. Het terrein wordt uitgegeven door ROM-D en de uitgifte is nagenoeg gereed. De komende jaren zal de doorontwikkeling zich primair richten op verdere verduurzaming en een meer gerichte clustering van bedrijvigheid naar groot MKB, Groothandel en Klein Logistiek.

Gebiedsontwikkeling In 2023-2025 is circa 9,5 hectare grond verkocht en ontwikkeld en is nog 3,5 hectare in ontwikkeling. De helft van deze uitgiftes betroffen uitbreidings- en verplaatsingstrajecten vanuit andere delen van de WDO/Stad. Na deze uitgiftes resteren nog 2 percelen van beide ca. 6500m2 . Voor deze kavels is met de gemeente overeengekomen deze nog niet direct uit te geven, maar beschikbaar te houden als strategische schuifruimte, omdat dit de laatste kavels binnen de gemeente zijn tussen 0.5 en 1 hectare. Deze gronden kunnen worden benut als strategische schuifruimte ten behoeve van de ruimtelijke clustering WDO. De grondexploitatie zal naar verwachting in 2026 worden afgesloten en de uitkering van de middelen worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen in de regio, waarover besluitvorming plaatsvindt binnen de aandeelhoudersstructuur ROM-D. Een totaal van 650 aantal arbeidsplaatsen is gerealiseerd sinds 2020. Met de uitgifte van 3,5 hectare wordt nog een toename verwacht van ca. 200 arbeidsplaatsen in 2025/2026. Op dit terrein zien we bij de kleinschaligere ontwikkelingen een toenemende overlast, in het bijzonder bij bedrijfsverzamelgebouwen, die binnen het bestemmingsplan via grotendeels particuliere eigendommen zijn ontwikkeld.

Deze ontwikkelingen zijn in opzet vaak van hoogwaardige kwaliteit, maar laten op termijn een beeld zien waarin de noodzaak aan handhaving toeneemt. Vanwege een overaanbod van dit soort ontwikkelingen met slechts een beperkte bijdrage aan de economische doelstellingen, heeft de raad in november 2023 een voorbereidingsbesluit genomen met een verbod op opslagboxen en

verzamelgebouwen met kleine units tot 200m 2. Dit is vervolgens verwerkt in het omgevingsplan, waarvoor de wijziging op 1 juli 2025 door de raad is vastgesteld. Samenwerking ondernemers De focus van dit terrein ligt komende jaren op behoud van de kwaliteit van het gebied, door inzet op samenwerking Ondernemersfonds, Parkmanagement en Handhaving. In samenwerking met ondernemers hebben we een aantal mooie resultaten behaald. Er wordt als eerste terrein binnen de WDO gescheiden afval opgehaald, bestemd voor circulaire inzet. Er wordt uitvoering gegeven aan een initiatief van een biodivers wandelpad voor ondernemers en omwonenden én in samenwerking met DistriPark is een energie coöperatie opgericht en wordt gewerkt aan de realisatie van een Energyhub, waarbij beide terreinen een gezamenlijk gesloten energiesysteem beogen.

DistriPark In 2024 is de eerste Fase DistriPark volledig uitgegeven en zijn de voorbereidingen in gang gezet voor de ontwikkeling van Fase 2, waarvoor een verwervingstraject doorlopen moest worden. Gebiedsontwikkeling In Fase 1 is 31 hectare grond uitgegeven. Het beoogd arbeidspotentieel van 1000 banen in Fase 1 is met een werkelijke realisatie van 1100 ruim behaald. De ontwikkeling van Fase 2 betreft in totaal 21 hectare t/m 2030. Bij de ontwikkeling van fase 2 wordt in eerste instantie voorzien in twee bedrijfsverplaatsingen vanuit de Merwedehavens en Dordtse Kil II, waardoor op deze terreinen weer ruimte ontstaat voor herontwikkeling. Een derde kavel wordt na de zomer 2025 uitgegeven. Vanwege de nog lopende netcongestie problematiek wordt een pilot gestart om deze kavel uit te geven met een beperkte stroomaansluiting. Voor de twee andere kavels wordt in samenwerking met Stedin naar een maatwerk oplossing gekeken. In 2025/2026 wordt naar verwachting 10 hectare grond uitgegeven. Het uitgifteprofiel voor Fase 3 wordt herijkt. We onderzoeken momenteel of de het inhoudelijke profiel en de bijbehorende kavelgrootte nog aansluiten op de marktbehoefte, binnen onze inhoudelijke doelstellingen. Op basis hiervan wordt mogelijk een bijstelling gedaan van het uitgifteprofiel en de stedenbouwkundige kaders. Eventuele besluitvorming hierover volgt.

Samenwerking ondernemers Recent is er parkmanagement opgericht in samenwerking met de ondernemers, een samenwerkings- en investeringsagenda wordt komende periode opgesteld. De verdere uitwerking van de gezamenlijke energiecoöperatie met Dordtse Kil III en de bijbehorende voorzieningen (Energyhub) zal komende periode de focus hebben. De te realiseren energyhub op dit terrein zal met verschillende betrokken partijen in het gebied (ECD Zonnepanelenveld, Station DCB, Werkgevers Drechtsteden, Stedin, Energieke Regio) worden uitgewerkt.

Gebied Rijksstraatweg Het gebied Rijksstraatweg bestaat uit drie deelgebieden, zijnde Noord (woonwerkgebied), Midden (DistriPark) en Zuid (het buitengebied tot aan Willemsdorp). Om samenhang in het gebied te houden en overlappende doelstellingen te kunnen waarborgen hebben we een stedenbouwkundige verkenning opgesteld met richtinggevende ontwikkelkaders. Gebiedsontwikkeling Op de Rijksstraatweg Noord wordt gewerkt aan de ontwikkeling van de uitbreiding bedrijventerrein de Keerweer (derden initiatief). Hier wordt 3,5 hectare terrein ontwikkeld. Er lopen verschillende kleine initiatieven voor bedrijfsontwikkelingen, ook vanuit de verkoop van de aankoop panden uit de Tennet-regeling. Voor de bewoners komt een grote wens tot ontwikkeling door de realisatie van een speelvoorziening in het gebied. Het onderzoek naar een aparte ontsluiting van de landbouwweg (gescheiden van auto- en fietsverkeer) is nagenoeg afgerond. We verwachten in het 3e kwartaal van 2025 een afwegingsvoorstel voor college en raad te kunnen aanbieden. De focus op dit gebied is gericht op behoud van de leefbaarheid van de woonomgeving, in samenwerking met bewoners, omdat de druk in het gebied afgelopen jaren door omliggende gebiedsontwikkelingen toe is genomen en nog toeneemt.

Rijksstraatweg Zuid is als ontwikkelgebied aangemerkt, waarbij een verbinding wordt gezocht tussen de ontwikkeling van DistriPark, de RES en kaders vanuit het buitengebied, wat zich moet vertalen in een groene en duurzame entree van de stad. Hier wordt, in samenhang met de ontwikkeling van DistriPark, de mogelijkheden voor ontwikkeling uitgewerkt.