Begroting 2022 GR Dienst Gezondheid & Jeugd ZHZ.pdf

16 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Stel paal en perk via de inkoopstrategie en definieer wat jeugdhulp is Uit de begroting blijkt dat er op verschillende terreinen inspanningen worden gepleegd om invulling te geven aan de taakstelling, zo ook via de nieuwe inkoopstrategie per 2022. De nieuwe inkoopstrategie moet het zorglandschap strakker vorm gaan geven door onder andere het aantal aanbieders te verminderen, budgetplafonds in te stellen en een normenkader voor de nieuwe contractering. Dit moet leiden tot een verkorting van de duur en intensiteit van jeugdhulp. Het werken met coalities van aanbieders draagt er aan bij dat cliënten niet onnodig worden doorverwezen. Het terugbrengen van het aantal aanbieders vereenvoudigd sturing op de zorgmarkt. Dit draagt volgens ons bij aan het meer beheersbaar houden van de kosten. Dat kan echter niet zonder ook het begrip jeugdhulp opnieuw te definiëren. Hoe scherper raden daarin durven te kiezen, des te duidelijker dat is voor de indicatiestellers én inwoners. Wij gaan ervan uit dat dit onderdeel van het Aanjaagplan nog voor de zomer wordt opgeleverd en aan de raden wordt aangeboden.

De uitwerking van de inkoopstrategie is in volle gang. Daarbij zijn de bestuurlijke uitgangspunten uit het Inkoopkader dat u heeft vastgesteld, leidend. In verschillende bijeenkomsten heeft de SOJ u bijgepraat en uw adviezen en wensen opgehaald. Op 8 en 10 juni heeft de SOJ met u de ontwikkelopgaven, de kaders en de criteria waaraan aanbieders dienen te voldoen besproken. Voor de afbakening van het begrip jeugdhulp werkt een ambtelijke werkgroep onder aansturing van het regionale Netwerk MT Jeugd aan een advies voor de 10 gemeenten.

Voor de begroting SOJ van 2022 en verder willen wij vasthouden aan scenario 1 In uw brief vraagt u ons om in onze zienswijze aan te geven op welk scenario de begroting van DG&J gebaseerd zou moeten worden. Gegeven de vele onzekerheden rondom de ontwikkelingen in de jeugdhulp en financiële middelen van het Rijk begrijpen wij de noodzaak om met financiële scenario's te werken. In de begroting voor 2022 is rekening gehouden met een indexatie van 1,34%. Tevens moet een regionale taakstelling van € 12 mln worden gerealiseerd vóór 1 januari 2023 (scenario 1). In de primitieve begroting 2021 van de SOJ werd er gesproken over diverse scenario's. Wij zijn toen uitgegaan van scenario 2a, dat wil zeggen de kosten 2020 zijn gelijk aan 2019 en daarna besparingen (dit is gelijk aan scenario 1 in de begroting 2022).

Voor de begroting van 2022 en verder willen wij als gemeente vasthouden aan scenario 1. Dat betekent dat de totale taakstelling van € 12 mln uiterlijk in de begroting van 2022 wordt gerealiseerd. Onze voorkeur voor scenario 1 is gebaseerd op de reeds ingezette inspanningen door SOJ, Stichting Jeugdteams en de gemeenten en op de ambitie om in te zetten op preventie en de projecten uit het Aanjaagplan. Het risico bij scenario 1 is dat de voorgenomen besparingen niet (geheel) worden gerealiseerd. Wij verzoeken u daarom alles in het werk te stellen om de in scenario 1 opgenomen taakstelling te realiseren en ons tijdig en actief te informeren wanneer zichtbaar wordt dat de beoogde besparingen niet (helemaal) worden gehaald. We zijn ervan overtuigd dat de projecten uit het aanjaagplan daarbij een belangrijk deel van de oplossing voor het realiseren van de taakstelling zijn.

Wij danken u voor het onderbouwd kenbaar maken van uw voorkeur voor één van de drie scenario's. In het Algemeen Bestuur van 8 april, waar de concept-begroting 2022 is besproken, werd duidelijk dat gemeenten verdeeld zijn over het te volgen scenario. In de afgelopen jaren hebben we met elkaar geen goede oplossing weten te vinden voor de spagaat tussen het binnen budget blijven en tegelijkertijd geen kind tussen wal en schip laten belanden. Met als gevolg dat we telkens bij u terug moesten komen vanwege overschrijdingen. Mede op basis van de ontvangen zienswijzen bespreekt het Algemeen Bestuur op 24 juni samen met de wethouders financiën van de deelnemende gemeenten, het vraagstuk van realistisch begroten in relatie tot de gewenste forse besparing op de kosten van de jeugdhulp. De uitkomst hiervan wordt meegewogen bij de geplande besluitvorming over de begroting 2022 in het Algemeen Bestuur van 8 juli. Ook de extra middelen die het Rijk heeft toegezegd voor 2022 naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie, worden meegewogen bij de besluitvorming. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel van de arbitragecommissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. We wachten het besluit van het nieuwe kabinet af over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden.

Wij spannen ons maximaal in om de vier maatregelen uit het Aanjaagplan waar de SOJ trekker van is, gericht op inkoop en contractbeheer, te realiseren. Wij begrijpen daarnaast de behoefte van gemeenten aan actuele, betrouwbare informatie over de kostenontwikkeling. Wij informeren u periodiek over de kostenontwikkeling met de (regionale) bestuursrapportages. De SOJ maakt bovendien maandrapportages voor elke gemeente, zodat gemeenten goed zicht houden op de ontwikkeling van de kosten. Verder kunnen gemeenten op ieder gewenst moment het digitale gemeentedashboard raadplegen voor de actuele stand van zaken. Het regionale Netwerk MT Jeugd rapporteert over de voortgang van de projecten uit het Aanjaagplan.

17 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Gemeente

Zienswijzen

Zwijnd recht (definitief)

Serviceorganisatie Jeugd

Reactie

De begroting die u ons voor zienswijze voorlegt is gebaseerd op de geactualiseerde begroting 2021 inclusief prijsindexatie voor 2022. Uitgangspunt is dat de taakstelling van € 5 mln in 2021 wordt gehaald en voor 2022 is nog een taakstelling van € 5 mln opgenomen. U geeft ook tweetal scenario's aan waarin de kostenbesparing later of helemaal niet gehaald wordt en vraagt ons welk scenario onze voorkeur heeft.

Scenario 2 als meer realistisch scenario Wij kiezen voor scenario 2. In onze voorgaande zienswijzen hebben wij herhaaldelijk gevraagd om een realistische begroting, ondanks de beperkte middelen van de gemeente. We willen niet steeds achteraf met tekorten worden geconfronteerd.

Scenario 2 gaat uit van de gerealiseerde kosten in 2020. Deze zijn c.a. € 2 mln^fl hoger dan het uitgangspunt van de begroting 2021 door ontwikkelingen na de le bestuursrapportage 2020 waar de begroting 2021 op gebaseerd is. Daarnaast gaat scenario 2 ervanuit dat in 2021 de taakstelling niet gerealiseerd wordt. De realisatie in de eerste maanden van 2021 laat zien dat de kans zeer groot is dat de taakstelling inderdaad niet gehaald wordt. Wij houden vast aan de maatregelen uit de omdenknotitie en kiezen daarom niet voor scenario 3 waarin de taakstelling volledig wordt losgelaten. Ook bij scenario 2 geldt echter dat bijstelling van de begroting 2022 later in het jaar of in 2022 niet is uitgesloten op basis van de werkelijke groei in 2021. Wij verwachten dat u daarover zo spoedig mogelijk en zo nodig buiten de geëigende momenten, over informeert.

Wij danken u voor het onderbouwd kenbaar maken van uw voorkeur voor één van de drie scenario's. In het Algemeen Bestuur van 8 april, waar de concept-begroting 2022 is besproken, werd duidelijk dat gemeenten verdeeld zijn over het te volgen scenario. In de afgelopen jaren hebben we met elkaar geen goede oplossing weten te vinden voor de spagaat tussen het binnen budget blijven en tegelijkertijd geen kind tussen wal en schip laten belanden. Met als gevolg dat we telkens bij u terug moesten komen vanwege overschrijdingen. Mede op basis van de ontvangen zienswijzen bespreekt het Algemeen Bestuur binnenkort samen met de wethouders financiën van de deelnemende gemeenten, het vraagstuk van realistisch begroten in relatie tot de gewenste forse besparing op de kosten van de jeugdhulp. De uitkomst hiervan wordt meegewogen bij de geplande besluitvorming over de begroting 2022 in het Algemeen Bestuur van 8 juli. Ook de extra middelen die het Rijk heeft toegezegd voor 2022 naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie, worden meegewogen bij de besluitvorming. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel van de arbitragecommissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. We wachten het besluit van het nieuwe kabinet af over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden.

Wij begrijpen de behoefte van gemeenten aan actuele, betrouwbare informatie over de kostenontwikkeling. Wij informeren u periodiek over de kostenontwikkeling met de (regionale) bestuursrapportages. De SOJ maakt daarnaast maandrapportages voor elke gemeente, zodat gemeenten goed zicht houden op de ontwikkeling van de kosten. Daarnaast kunnen gemeenten op ieder gewenst moment het digitale gemeentedashboard raadplegen voor de actuele stand van zaken.

18 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Gemeente

Zienswijzen

Dordrecht (definitief)

Serviceorqanisatie Jeugd ZHZ

In de afgelopen jaren is er herhaaldelijk gepleit om de begroting op een realistische wijze op te stellen. Tot onze teleurstelling zien wij dat het voorliggende basisscenario uitgaat van een taakstelling van € 10 miljoen in 2022. Gelet op de voorlopige jaarcijfers van 2020 en de verwachte kostenstijging in 2021 maken wij ons grote zorgen over het realiteitsgehalte van het voorgestelde scenario. We vragen al een aantal jaar om een realistische begroting, onderbouwd met een ambitieuze en zo goed als mogelijk doorberekende inhoudelijke agenda.

Tegelijkertijd zien we dat het rijk op 22 april voor 2021 in verband met corona extra (incidentele) middelen beschikbaar heeft gesteld voor jeugdhulp. Ook loopt er discussie tussen het rijk en gemeenten over structureel meer middelen voor jeugdzorg. Gezien het bovenstaande volgen wij de lijn van scenario 3, maar niet zonder voorbehoud. We geven in dit kader de volgende zaken mee: Borg ook voor de komende jaren zo goed als mogelijk passende inkomsten van het rijk. Doe dit via een lobby richting het nieuwe kabinet, waarvan de inzet is dat de extra middelen voor 2021 minimaal structureel gemaakt worden. Hiervoor lijkt ruimte te ontstaan. Zorg ervoor dat er in Zuid-Holland Zuid meer werk gemaakt wordt van een realistische begroting. Uiteindelijk gaat het om tien lokale afwegingen, want de financiële solidariteit bedraagt in 2022 nog slechts 20% en is daarna verdwenen. Wij hebben met verbazing kennis genomen van de term regie-organisatie voor de SOJ. Wij zijn van mening dat de regie primair dient te liggen bij de professionals in de jeugdteams en zien de SOJ als dienstverlenende en uitvoerende organisatie.

In dit kader vragen wij aandacht voor het volgende. In 2023 is de onderlinge solidariteit definitief verdwenen. In de begroting doet het bestuur het voorkomen alsof dit slechts een verdeelvraagstuk is. Wij zijn van mening dat het verdwijnen van deze onderlinge solidariteit verder gaat dan een verdeelvraagstuk. Het zal inhoudelijke en bestuurlijke gevolgen hebben. Gemeenten worden volledig verantwoordelijk voor vorm en inhoud van de jeugdzorg. Hiertoe zal elke gemeenten zelf beleid dienen te ontwikkelen. Dit beleid heeft uiteraard financiële impact; de keuzes die lokaal gemaakt worden zijn bepalend voor de kosten die daarmee gemoeid zijn. Uiteraard zal de wet, nu en in de toekomst, het kader hiervoor vormen.

Reactie

Wij danken u voor het onderbouwd kenbaar maken van uw voorkeur voor één van de drie scenario's. In het Algemeen Bestuur van 8 april, waar de concept-begroting 2022 Is besproken, werd duidelijk dat gemeenten verdeeld zijn over het te volgen scenario. In de afgelopen jaren hebben we met elkaar geen goede oplossing weten te vinden voor de spagaat tussen het binnen budget blijven en tegelijkertijd geen kind tussen wal en schip laten belanden. Met als gevolg dat we telkens bij u terug moesten komen vanwege overschrijdingen. Mede op basis van de ontvangen zienswijzen bespreekt het Algemeen Bestuur op 24 juni samen met de wethouders financiën van de deelnemende gemeenten, het vraagstuk van realistisch begroten in relatie tot de gewenste forse besparing op de kosten van de jeugdhulp. De uitkomst hiervan wordt meegewogen bij de geplande besluitvorming over de begroting 2022 in het Algemeen Bestuur van 8 juli. Ook de extra middelen die het Rijk heeft toegezegd voor 2022 naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie, worden meegewogen bij de besluitvorming. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel van de arbitragecommissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. We wachten het besluit van het nieuwe kabinet af over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden.

Wij beseffen dat de term regie een containerbegrip is en hebben geenszins de bedoeling gehad te impliceren dat de SOJ een regierol vervult zoals de professionals in de jeugdteams. Net als u zien wij de SOJ als een dienstverlenende en uitvoerende organisatie. Vanuit deze hoedanigheid voert de SOJ 'regie' over de inkoop en het contractbeheer van de jeugdhulp. U vraagt aandacht voor de inhoudelijke en bestuurlijke gevolgen van het verdwijnen van de solidariteit en dat dit niet slechts een verdeelvraagstuk is. Wij beseffen ons dit terdege. Het regionale Netwerk MT Jeugd heeft als één van haar prioriteiten het implementeren van de AEF-adviezen over Governance benoemd. Daarbij is een duidelijk onderscheid tussen de verantwoordelijkheden van de 10 individuele gemeenten, de gezamenlijke gemeenten in het regionale Netwerk MT Jeugd en het Algemeen Bestuur (inzake de SOJ, in opdracht van de 10 gemeenten) van belang. Wij delen uw opmerking dat de afbouw van solidariteit bestuurlijke en inhoudelijke gevolgen heeft voor de begrotingssystematiek en de sturing op uitgaven. Dit maakt onderdeel uit van de opdracht Anders Begroten van het regionale Netwerk MT.

19 Zienswijzen overzicht begroting 2022

In vervolg op bovenstaande redenering stellen wij vast dat de voorgestelde sturingsmaatregelen een bijzonder hoog abstractieniveau hebben. De daaraan gekoppelde besparingen kunnen wij op deze wijze niet beoordelen. Wij vragen het bestuur te komen met concrete maatregelen die zijn voorzien van concrete bedragen, die invulling geven aan het normenkader en de reductie van inzet per jongeren. Alleen op deze wijze kunnen wij beoordelen of de te nemen maatregelen politiek aanvaardbaar zijn en daarmee bijdragen aan de beoogde kostenbesparing.

Wij vragen u om voor het zomerreces een herziene meerjarenbegroting voor 20222025 op te stellen, waarbij meer recht wordt gedaan aan de ervaringscijfers en de voortgang van de jeugdzorg. Daarnaast vragen wij van u concrete maatregelen aan de raden voor te leggen waaruit blijkt op welke wijze u de ombuigingen wil gaan invullen. Het is aan elke gemeenteraad afzonderlijk om een oordeel te geven over de voorgestelde maatregelen. Hierdoor kunnen wij de herziene cijfers alsnog verwerken in onze lokale begroting 2022. Samenvattend de gemeenteraad van Dordrecht:

6.Vraagt het bestuur invulling te geven aan de veranderende positie van gemeenteraden na het verdwijnen van de solidariteit

Het regionale Netwerk MT Jeugd geeft opvolging aan het AEF-advies om focus aan te brengen in de maatregelen die worden getroffen en te zorgen voor goed opdrachtgever- en opdrachtnemerschap. Het regionale Netwerk MT Jeugd heeft hiervoor een prioritering gemaakt van 10 ontwikkelopgaven, waarop wordt gestuurd vanuit gemeenten, in samenwerking met de SOJ. Het regionale Netwerk MT Jeugd heeft een coördinerende, monitorende en aanjagende taak en gemeenten zijn individueel eindverantwoordelijk voor de uitvoering van deze ontwikkelagenda. De opgaven worden lokaal en regionaal doorgerekend, zodat de bijdrage aan de beoogde kostenbesparing duidelijk wordt. Daarnaast werken SOJ en gemeenten bij de voorbereidingen op de inkoop voor 2022 en verder een zogenoemd Normenkader uit en worden prestatieindicatoren afgesproken om sturen op reductie van de inzet van jeugdhulp mogelijk te maken. In de regionale bijeenkomsten voor raadsleden is dit nader toegelicht. Het Algemeen Bestuur bespreekt op 24 juni samen met de wethouders financiën van de deelnemende gemeenten, het vraagstuk van realistisch begroten in relatie tot de gewenste forse besparing op de kosten van de jeugdhulp. De uitkomst hiervan wordt meegewogen bij de geplande besluitvorming over de begroting 2022 in het Algemeen Bestuur van 8 juli.

Zoals wij hiervoor al aangaven, zijn gemeenten eindverantwoordelijk en heeft het regionale Netwerk MT Jeugd van de 10 gemeenten een ontwikkelagenda opgesteld, welke is vastgesteld door het regionale portefeuillehouders overleg Jeugd. In het proces om te komen tot een herziene meerjarenbegroting is het van belang dat wij gezamenlijk optrekken met het regionale Netwerk MT Jeugd om de ontwikkelagenda en de doorrekening daarvan, goed te kunnen verwerken.

7.Vraagt het bestuur te komen met concrete ombuigingsmaatregelen en deze voor te leggen aan de raad voor een beoordeling

S.Vraagt het bestuur met een nieuwe begroting te komen waarin genoemde opmerking zijn verwerkt

20 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Gemeente

Zienswijzen

Molenlanden (definitief)

Begroting 2022 DG&J - onderdeel SOJ Aan ons wordt gevraagd om expliciet aan te geven of het wenselijk is om de begroting te baseren op een ander scenario dan scenario 1. In het advies van de auditcommissie van 1 april 2021 adviseert de auditcommissie om in het Algemeen Bestuur het gesprek te voeren over welk scenario het meest realistisch is en te kiezen voor het meest realistische scenario. Vervolgens kan bij de uitvraag aan de gemeenteraden voor de zienswijzen dan onderbouwd kenbaar gemaakt worden welke keuze is gemaakt. Helaas wordt dit gesprek over realiteit van de verschillende scenario's pas eind mei gevoerd.

Wij kunnen op basis van de gekregen informatie geen keuze maken voor een scenario

In het advies van de auditcommissie van 1 april 2021 adviseert de auditcommissie om in het Algemeen Bestuur het gesprek te voeren over welk scenario het meest realistisch is en te kiezen voor het meest realistische scenario. Helaas wordt dit gesprek over realiteit van de verschillende scenario's pas eind mei gevoerd. De provincie was in het verleden ook al kritisch over het behalen van de bezuinigingsdoelstellingen. We verwachten dat het oordeel van de provincie ook kan leiden tot een aanpassing van de keuze voor het scenario. We missen een update van de inschatting voor de (financiële) effectuering van de 28 maatregelen uit het aanjaagplan. Er is meer tijd nodig om de effecten hiervan te meten. Dit maakt het voor ons nu feitelijk onmogelijk om verantwoord een keuze te maken. Wij vragen u om te kiezen voor een realistische begroting

We hebben in meerdere zienswijzen al aangegeven dat we willen dat er realistisch begroot wordt. Gelet op de voorlopige jaarcijfers van 2020 en de verwachte kostenstijging in 2021 zijn er zorgen over het realiteitsgehalte van de begrotingstotalen van scenario 1. Ook de provincie zal als toezichthouder naar verwachting hierop kritisch zijn, dit waren ze eerder ook al op de vorige begroting. Met de set van ombuigingsmaatregelen moeten we de taakstelling realiseren maar uit landelijk onderzoek blijkt dat het wel bijdraagt maar het verschil t.o.v. de rijksbijdrage niet zal overbruggen. De begroting gaat er des al niet te min vanuit dat de voorziene kostenbesparing gerealiseerd wordt met de 28 maatregelen uit het aanjaagplan. Er zijn scenario's denkbaar waarbij dat niet het geval is. Bijvoorbeeld omdat de maatregelen niet of later worden geeffectueerd, niet de beoogde besparingen opleveren of de besparingen (meer dan) teniet worden gedaan door verdergaande groei van de vraag naar jeugdhulp. De geschetste ontwikkeling in het landelijk AEF-rapport, inclusief de door AEF verwachte verdere stijging van de kosten van jeugdhulp en de recente signalen van zorgaanbieders over toegenomen problematiek en vraag geven ons voldoende reden om te twijfelen aan de keuze voor scenario 1. We zien dit graag verder onderbouwd en geven u dan vast mee dat

Reactie

Wij danken u voor uw reactie op de drie geschetste scenario's voor de begroting. In het Algemeen Bestuur van 8 april, waar de concept-begroting 2022 is besproken, werd duidelijk dat gemeenten verdeeld zijn over het te volgen scenario. In de afgelopen jaren hebben we met elkaar geen goede oplossing weten te vinden voor de spagaat tussen het binnen budget blijven en tegelijkertijd geen kind tussen wal en schip laten belanden. Met als gevolg dat we telkens bij u terug moesten komen vanwege overschrijdingen. Mede op basis van de ontvangen zienswijzen bespreekt het Algemeen Bestuur op 24 juni samen met de wethouders financiën van de deelnemende gemeenten, het vraagstuk van realistisch begroten in relatie tot de gewenste forse besparing op de kosten van de jeugdhulp. De uitkomst hiervan wordt meegewogen bij de geplande besluitvorming over de begroting 2022 in het Algemeen Bestuur van 8 juli. Ook de extra middelen die het Rijk heeft toegezegd voor 2022 naar aanleiding van de uitspraak van de arbitragecommissie, worden meegewogen bij de besluitvorming. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel van de arbitragecommissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. We wachten het besluit van het nieuwe kabinet af over de structurele financiën en noodzakelijke aanpassingen aan het jeugdhulpstelsel om de jeugdzorg in de toekomst effectief en beheersbaar te houden.

U geeft aan een update van de inschatting voor de (financiële) effectuering van de 28 maatregelen uit het aanjaagplan te missen. Wij begrijpen de behoefte van gemeenten aan informatie over de voortgang en resultaten van de maatregelen uit het Aanjaagplan. Wij rapporteren over de vier maatregelen, gericht op inkoop en contractbeheer, waarvan de SOJ trekker is, zodat u op de hoogte blijft van de voortgang en het (financieel) rendement van deze projecten. Het regionale Netwerk MT Jeugd rapporteert over de voortgang van de projecten uit het Aanjaagplan.

21 Zienswijzen overzicht begroting 2022

het onze voorkeur heeft om realistisch te begroten. Dit kan dus leiden tot een keuze voor een ander scenario dan scenario 1.

Wij spannen ons lokaal maximaal in om de resultaten te behalen en vragen dit ook van u

Wij hebben in ons lokale transformatieplan duidelijk aangegeven welke kosten en baten we per onderdeel verwachten. We hebben nog steeds vertrouwen in de effecten van ons plan, maar we staan hierin niet alleen. De kostenbesparing moet door gemeenten afzonderlijk, en in gezamenlijkheid met Serviceorganisatie en Stichting Jeugdteams worden gerealiseerd. Wij vinden dat elke gemeente zich individueel en als regio zich maximaal moet inspannen om passende jeugdhulp en financiële resultaten te boeken en de lobby richting VNG en politiek optimaal in te zetten.

Wij spannen ons maximaal in om de maatregelen uit het aanjaagplan waar de SOJ trekker van is, gericht op inkoop en contractbeheer, te realiseren. U roept alle gemeenten op om zich ook maximaal hiervoor in te spannen en tevens de lobby zowel politiek als richting VNG optimaal in te zetten. Wij nodigen u graag uit om deze oproepen met de andere gemeenten te delen in het Algemeen Bestuur en het regionale Netwerk MT Jeugd.

IVe verwachten een goede monitoring en tijdige bijstelling

Bij de berekening van de voorlopige bijdrage per gemeente 2022-2025 op basis van scenario 1, is rekening gehouden met de berekende effecten van de afbouw solidariteit. Dit op basis van de prognose 2020 zoals opgenomen in de begrotingswijziging die behandeld is in het AB van 12 november 2020. Voor onze gemeente zien wij nog steeds een negatieve ontwikkeling, maar we verwachten effecten te gaan zien van onze lokale inzet. Wij verzoeken u om deze beweging goed te monitoren en de (meerjarige) effecten hiervan te verwerken in uw eerste bestuursrapportage 2021.

Wij begrijpen de behoefte van gemeenten aan actuele, betrouwbare informatie over de kostenontwikkeling. Wij informeren u periodiek over de kostenontwikkeling met de (regionale) bestuursrapportages. De SOJ maakt daarnaast maandrapportages voor elke gemeente, zodat gemeenten goed zicht houden op de ontwikkeling van de kosten. Verder kunnen gemeenten op ieder gewenst moment het digitale gemeentedashboard raadplegen voor de actuele stand van zaken.

Wij hebben op dit moment in afstemming met de provincie onze begroting gebaseerd op scenario 1. Wij zijn verplicht om de deelnemersbijdrage op basis van de begroting van de SOJ te verwerken. De begroting van de DG8J/SOJ is nog niet beoordeeld door de provincie en de zienswijzen van de gemeenten zijn nog niet verwerkt. Wij roepen u op het gesprek met de provincie zo snel mogelijk te voeren en de zienswijzen te verwerken, zodat we de juiste deelnemersbijdrage kunnen verwerken in de begroting 2022-2024.

Het gesprek met de provincie vindt plaats kort na het Algemeen Bestuur van 8 juli. Over eventuele consequenties voor de deelnemersbijdrage, informeren wij gemeenten zo spoedig mogelijk.

22 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Gemeente Alblasserdam (definitief)

Reactie Service Organisatie Jeugd (SOJ) In uw begroting neemt u een aantal observaties uit het landelijk AEF-rapport over ten aanzien van de kostenstijging in de jeugdhulp. Hierin stelt u dat de investeringen in het voorveld en preventie niet tot lagere kosten zal leiden. Echter, verschillende onderzoeken laten zien dat preventie wel degelijk rendeert, ook als het gaat om besparingen in de jeugdhulp. Zo stelt een onderzoek dat activiteiten gericht op het versterken van de pedagogische basisvoorzieningen - zoals kinderopvang, onderwijs, jeugdwerk - en vormen van collectieve preventie niet zijn meegenomen in het AEF-rapport. Uit studies blijkt dat daarmee juist het nodige effect te sorteren is, óók als het gaat om het voorkomen van jeugdzorg. Verder zegt het AEF-rapport in de toelichtingen en een voetnoot dat preventie wel degelijk effectief kan zijn: (a) het kan in veel gevallen leiden tot een verhoging van de kwaliteit van leven, zonder bij te dragen aan een lager kostenniveau binnen de Jeugdwet; (b) preventie en vroegsignalering kunnen leiden tot vermindering van kosten in andere wettelijke kaders; (c) als gekozen wordt tussen een effectieve interventie en een niet-effectieve interventie, zal de eerste betere resultaten opleveren en een besparing geven als ze fungeren als substitutie voor een minder effectief jeugdhulptraject.

In Alblasserdam is preventie een van de belangrijkste speerpunten om grip op de uitgaven te krijgen. Wij vragen u dan ook uw standpunt ten aanzien van het AEF-rapport op dit punt te wijzigen.

U vraagt ons om ons standpunt ten aanzien van het AEF-rapport, dat stelt dat investeringen in het voorveld en preventie niet tot langere kosten zullen leiden, te wijzigen. U voert hiervoor een onderzoek aan en toelichtingen en een voetnoot in het AEF-rapport. Inmiddels is ook uit andere onderzoeken, onder meer van het Nederlands Jeugdinstituut, gebleken dat investeringen in voorliggende voorzieningen en preventie lonend zijn. Niet alleen in financiële zin, maar ook wat betreft de kwaliteit van ondersteuning (laagdrempelig, nabij, integraal). Wij sluiten ons daarom aan bij uw zienswijze.

Graag wijzen wij u het bij u bekende document: "Benchmark tekorten jeugdzorg”. Hieruit blijkt dat als we alleen naar de financiën kijken de regio Zuid-Holland Zuid t.o.v. de andere regio's het goed doet. Uiteraard mag hier de nuance niet ontbreken dat dit een financieel beeld geeft dat we aan de goede kant van de tekorten zitten. Of we op de goede weg zitten hangt van veel factoren af waarin zeker ook gekeken moet worden naar inhoudelijke factoren en niet alleen op basis van het saldo van het tekort bepaald moet worden.

Wij zijn het met u eens dat of we op de goede weg zitten zeker niet alleen afhangt van het saldo van het tekort, maar ook van inhoudelijke factoren. Uitgangspunt blijft passende jeugdhulp voor jeugdigen en gezinnen.

Ten aanzien van de nieuwe inkoopstrategie jeugdhulp maken wij ons zorgen over de snelheid van dit proces. Ondanks meerdere verzoeken vanuit de gemeenten, is er nog steeds geen duidelijkheid verschaft over de middelen uit segment 4a die naar de gemeente komen in 2022. Hierdoor kan het inkoopproces van de gemeente nog steeds niet worden opgestart.

Op 24 september 2020 heeft het Algemeen Bestuur besloten dat elke gemeente voor het project 'Jeugdhulp naar Voren' in 2021 13% van haar jeugdhulpbudget mag inzetten voor voorliggende voorzieningen, waarbij dat per gemeente moet leiden tot een evenredige verlaging van de uitgaven aan specialistische jeugdhulp. Er is geen besluit genomen over extra middelen uit segment 4A die vanaf 2022 naar gemeenten gaan. Op 25 mei heeft de SOJ een webinar georganiseerd voor gemeenten over de inkoop van jeugdhulp naar voren in segment 4A. Het begrotingsdilemma is in dit webinar besproken. Het Is aan de gemeenten om hier een besluit over te nemen. De SOJ heeft hierbij een adviserende rol en gaat vanuit deze rol met de gemeente Alblasserdam in gesprek.

23 Zienswijzen overzicht begroting 2022

Wat betreft het ontwerpen van een nieuwe huisartsenroute, schets u in uw begroting dat het voorbeeld van Eindhoven in de praktijk niet haalbaar bleek te zijn. Dit klopt, Eindhoven heeft dit naar een goed werkend protocol aangepast. Wij hebben u deze aangepaste versie gestuurd omdat wij van mening zijn dat dit een volwaardig alternatief is. Graag zien wij dat de SOJ dit protocol van Eindhoven overneemt in overleg met de betrokken zorgaanbieders

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de toegang tot jeugdhulp. Het is aan de gemeenten om een besluit te nemen over het overnemen van het protocol van Eindhoven. De SOJ kan de gemeenten daarbij desgewenst adviseren over de administratieve en systeemtechnische mogelijkheden en consequenties. Een ambtelijke werkgroep onder aansturing van het regionale Netwerk MT Jeugd neemt het vraagstuk van een protocol zoals dit wordt gebruikt in Eindhoven, mee in een bredere verbeteraanpak van de huisartsenroute.

Het valt ons op dat we helaas niets over fraudebestrijding lezen in de begroting. Het AEF-rapport stelt: Als fraude speelt, is het uiteraard van belang om dit tegen te gaan. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat fraudeonderzoeken dusdanig intensief en langdurig zijn, dat ze op korte termijn over het algemeen weinig besparing opleveren. Op langere termijn is het uiteraard wel mogelijk dat een 'afschrikwekkend' effect speelt. Het belangrijkste argument voor fraudebestrijding lijkt echter het morele argument te zijn. Ook Alblasserdam vindt dat we een morele plicht hebben om alles te doen om te zorgen dat het geld niet op de verkeerde plek terechtkomt. Daarom vragen wij u een risico gestuurd instrument ter voorkoming en bestrijding van zorgfraude te implementeren en hierin het AEF-advies op te volgen. Daarom vragen wij u om de adviezen uit het AEF-rapport wel over te nemen en gaan wij dus niet akkoord met de volgende punten. Deze punten zijn besproken in de adviesnota fraudepreventie in het algemeen bestuur van 8 april 2021: • Het AEF-advies een toets uit te voeren op de inhoud van de beschikking/zorgtoewijzing (controlemechanisme beschikkingen) niet over te nemen, maar in te zetten op de ontwikkeling van het normenkader zoals reeds voorzien in de inkoopstrategie 2022.

• Het AEF-advies op verkorting van de duur van de beschikking/zorgtoewijzing en tussentijdse herindicatie (controlemechanisme beschikkingen) niet over te nemen vanwege de administratieve lastendruk, maar in te zetten op de ontwikkeling van de perspectiefbenadering, casusregie en normenkader zoals reeds voorzien in de inkoopstrategie en de lokale afspraken met de jeugdteams.

Het Algemeen Bestuur heeft ingestemd met de huidige maatregelen ter uitvoering van de AEF-adviezen over fraudebestrijding. Wij zullen nog dit jaar nadere voorstellen doen aan het Algemeen Bestuur voor aanvullende maatregelen en de kosten daarvan.

Ten aanzien van de geschetste financiële scenario’s zijn wij van mening dat het tijd is om realistisch te gaan begroten op voorwaarde dat er wel stevig getuurd word op kostenvermindering via de ingezette projecten. Hierin trekken we dus een andere lijn ten opzichte van onze vorige zienswijzen. De extra investeringen in het verleden om de kosten te beteugelen hebben zich nog niet vertaald in resultaten. Wij roepen u nogmaals op om extra in te zetten op het rendement van deze investeringen om de financiële doelen te behalen.

Wij zijn net als u een voorstander van realistisch begroten met stevige sturingsmaatregelen. Wij hebben daar in het Algemeen Bestuur van 24 juni jl. een goed gesprek over gevoerd. De extra rijksmiddelen bieden ruimte om ook te komen tot een realistische begroting. Later dit jaar zal het AB daarover nadere besluiten nemen; dan is er volledig zicht op het effect van de sturingsmaatregelen en is er duidelijkheid over de meerjarige extra bijdragen van het Rijk.

De SOJ spant zich maximaal in om de vier maatregelen uit het Aanjaagplan waar de SOJ trekker van is, gericht op inkoop en contractbeheer, te realiseren. Zoals we eerder met elkaar hebben geconstateerd, kunnen we alleen grip krijgen op de stijgende kosten wanneer we met elkaar maatregelen treffen. De deelnemende gemeenten zijn trekker van het grootste deel van de projecten uit het Aanjaagplan en hebben het regionale Netwerk MT Jeugd ingesteld om het realiseren van de doelen te coördineren, monitoren en aan te jagen.

24 Zienswijzen overzicht begroting 2022