Begroting 2022 Dordrecht.pdf
Tekst van het document
BEGROTING 2022 DORDRECHT
INHOUDESOPGAVE Inleiding.................................................................................................... 4 Koers houden ................................................................................................................... 4 Dashboard Agenda Dordrecht 2030..................................................................................... 5 Financiële hoofdlijnen........................................................................................................ 8 College ........................................................................................................................... 11 Kerngegevens van de stad ................................................................................................ 13 Disclaimer ...................................................................................................................... 14
Programma's ........................................................................................... 14 Leeswijzer programma's ................................................................................................... 14 Programma's .................................................................................................................. 15 Samenwerkend en Verbindend Dordrecht ........................................................................ 15 Leefbaar en Veilig Dordrecht .......................................................................................... 25 Groen en Ruimtelijk Dordrecht ....................................................................................... 34 Sociaal en Zorgzaam Dordrecht ...................................................................................... 45 Lerend en Ondernemend Dordrecht................................................................................. 55 Gezond en Levendig Dordrecht ....................................................................................... 67 Duurzaam en Innovatief Dordrecht ................................................................................. 74 Bouwend en Bereikbaar Dordrecht .................................................................................. 85
Financiën van Dordrecht............................................................................ 93 Algemene Dekkingsmiddelen .......................................................................................... 93 Overhead ................................................................................................................... 100 Vennootschapsbelasting .............................................................................................. 103 Onvoorzien ................................................................................................................ 103
Paragrafen ............................................................................................ 104 Lokale heffingen ............................................................................................................ 104 Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................................... 113 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................... 122 Financiering .................................................................................................................. 128 Bedrijfsvoering .............................................................................................................. 136 Verbonden partijen ........................................................................................................ 140 Grondbeleid .................................................................................................................. 159
Financiële begroting................................................................................ 163 Financiële begroting ....................................................................................................... 163 Kadernota .................................................................................................................. 163 Begroting................................................................................................................... 163 Toelichting financiële begroting ....................................................................................... 167 Overzicht lasten en baten programma's ......................................................................... 167 Incidentele baten en lasten .......................................................................................... 171 Ontwikkeling financiële positie ...................................................................................... 174 Ontwikkelingen activa en kapitaallasten ......................................................................... 179 Ontwikkeling reserves en voorzieningen ........................................................................ 181
Begroting 2022
2
Projecten ...................................................................................................................... 183 Overzicht projecten ..................................................................................................... 183 Relevante ontwikkelingen in projecten ........................................................................... 185 Grote projecten .......................................................................................................... 185
Bijlagen ................................................................................................ 241 Beleidsindicatoren ......................................................................................................... 241 Onderverdeling begroting in taakvelden ........................................................................... 245 Autorisatieoverzicht programmabegroting en meerjarenbegroting........................................ 252 Autorisatieoverzicht investeringen ................................................................................... 266 Staat van reserves......................................................................................................... 272 Begrotingssubsidies ....................................................................................................... 274
Begroting 2022
3
Inleiding Koers houden De Begroting 2022 is de laatste begroting die het huidige college voorlegt aan uw raad. We sluiten in 2022 een bestuursperiode af waarin we als college en raad de visie voor de stad voor de langere termijn hebben neergezet. Ook zijn we met de uitvoering daarvan begonnen. En dit ondanks de corona-epidemie die ook in Dordrecht een grote impact heeft. Op het moment van schrijven van deze begroting, merken we de gevolgen van de versoepelingen. Er is weer ruimte om van de stad, het culturele leven, de horeca en sport te genieten. Uiteraard blijft er onzekerheid over het verdere verloop van de coronacrisis en hoe de toekomst eruit zal zien. Maar we kunnen en moeten vooruit kijken en doorgaan met het werken aan onze mooie stad. Het college blijft zich dus ook in deze fase van de bestuursperiode met energie inzetten op een stad die groeit, zorgt, verdient, verbindt, ruimte geeft en verantwoordelijkheid neemt. We richten ons op herstel uit de coronacrisis Het herstel van de economie lijkt sneller te gaan dan begin dit jaar nog werd verwacht. Dit is een positieve ontwikkeling die perspectief biedt, ook voor werknemers en ondernemers die door de crisis in de problemen zijn geraakt. De krapte op de arbeidsmarkt biedt kansen op het vinden van een baan, maar mensen moeten wel over de juiste kennis en vaardigheden beschikken.
Voor werkgevers is het in bepaalde sectoren lastig mensen met de juiste opleiding te vinden. Ook tekorten aan materialen vormen een uitdaging. Deze factoren kunnen het voor bedrijven lastig maken om te investeren. We moeten ons realiseren dat met de verwachte afbouw van de rijksmaatregelen niet alle bedrijven het zullen redden. Voor de economie als geheel kan het beeld positief zijn, maar voor individuele ondernemers kan het zeer ingrijpend zijn. Met de inzet van het coronacrisis- en herstelfonds zetten we ons als college in om te zorgen voor een zo soepel mogelijke opstart van de stad. Daarmee ondersteunen we ondernemers. Economisch herstel alleen is niet voldoende om de sociale en maatschappelijke effecten van de coronacrisis op te vangen. De crisis heeft ongelijkheden en kwetsbaarheden in de samenleving duidelijk zichtbaar gemaakt. Kwetsbare mensen en jongeren hebben de grootste negatieve effecten ondervonden. We zetten daarom in om de kansenongelijkheid in de maatschappij tegen te gaan. We gaan door op de ingeslagen weg We blijven ons ook in 2022 inzetten voor een stad waarin inwoners graag wonen: een schone, groene stad met een goede bereikbaarheid en aandacht voor de mensen die dat nodig hebben. We werken ook verder aan de ambitieuze doelen die we ons hebben gesteld. Zoals de bouw van nieuwe woningen die zo van belang is voor de groei van de stad.
We hebben onze bouwproductie de afgelopen jaren op kunnen schroeven. Vanaf komend jaar willen we 1.000 woningen per jaar toevoegen aan de markt. Ook treffen we voorbereidingen om richting 2030 nieuwe woningen te realiseren. De groei van het aantal banen blijft een belangrijke pijler in onze groeiambitie. Ondanks corona blijven we streven naar 4.000 nieuwe banen. We faciliteren en ondersteunen daarom bedrijven bijvoorbeeld door goede dienstverlening, het aantrekken van bedrijven die zorgen voor banengroei en door de inzet op innovatie. Daarbij is goed onderwijs onmisbaar. De Dordrecht Academy zal in 2022 verder vorm krijgen, ook letterlijk door de oplevering van het nieuwe kopgebouw. We werken aan een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en werken daarbij samen met bedrijven, scholen, werkenden en werkzoekenden. Speerpunt bij het onderwijs is het zorgen voor meer gelijke kansen van onze jongeren. Door extra middelen van het Rijk en door inzet van de Agenda 2030 middelen gaan we achterstanden aanpakken.
Begroting 2022
4
De inzet op onderwijs is een element in de ambities die we samen met de raad hebben bepaald voor de langere termijn. Raad en college hebben brede overeenstemming over de strategie voor de stad in de vorm van de Agenda Dordrecht 2030. We gaan de fundamenten leggen voor een duurzame groei. We gaan nu een volgende fase in: de uitvoering van de plannen. Dit zal veel vragen van het bestuur van de stad en de uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie. Dit traject zal zich uitstrekken over vele jaren en meerdere bestuursperiodes. Het huidige college start de uitvoering van de ambities. Regionale en (inter)nationale positionering De Drechtsteden hebben met elkaar nieuwe uitgangspunten voor de samenwerking bepaald. Het is de ambitie van de regio om per 1 januari 2022 van start te gaan met een nieuwe organisatie van de samenwerking op sociaal terrein en voor de dienstverlening. Het jaar 2022 is dan ook een cruciaal invlechtingsjaar. Het is voor Dordrecht een grote opgave om in die transitiefase te zorgen voor een stabiele kwaliteit van dienstverlening en daarna de gewenste kwaliteitsslag te maken. Naast deze transitie hebben we als Drechtsteden een ambitieuze groeiagenda. We geven deze nieuw elan met een sterker gezamenlijk profiel van een regio waarin we slim, samen vooruit gaan.
De Drechtsteden stellen daarmee de maatschappelijke opgaven centraal waarbij van Dordrecht een leidende rol wordt verwacht. We gaan daarbij uit van de eigen kracht van de stad. Daarbij realiseren we ons dat we partners nodig hebben om doelen te bereiken. Daarom investeren we in onze zichtbaarheid bij partners in de provincie, Den Haag en Europa. Financiële ontwikkelingen Op basis van de ontwikkelingen in september rondom de bijdrage van het Rijk aan de gemeentelijke financiën is het begrotingssaldo voor 2022 en 2023 positief. Dit is een positieve ontwikkeling die ook ruimte laat voor het geval zich gedurende het jaar financiële tegenvallers zouden voordoen. Vanaf 2024 is het begrotingssaldo negatief. In 2020 is de koers bepaald om op dit moment niet te bezuinigingen. We willen de focus houden op de Agenda 2030. Ook is er nog geen meerjarig financieel kader vanuit het Rijk nu de kabinetsformatie meer tijd in beslag neemt. Daarmee is nog steeds onduidelijk welk deel van de tekorten Dordrecht zelf moet oplossen. In deze begroting blijkt het financiële beeld voor de gemeente sterk te veranderen door besluiten van het kabinet over (incidentele) compensatie voor de jeugdhulp, het (incidenteel) schrappen van de opschalingskorting en een hogere verwachte bijdrage vanuit het gemeentefonds. Dit bevestigt de ingezette financiële koers om niet te bezuinigen.
Wij gaan ervan uit dat het meerjarige perspectief bekend is bij de coalitiegesprekken voor een nieuw college. Tot slot Ook in de laatste fase van deze bestuursperiode houden we als college de koers vast zoals we die hebben ingezet. We ondersteunen het herstel uit de crisis en leggen een stevige basis voor de toekomst van de stad en de regio.
Dashboard Agenda Dordrecht 2030 Op deze pagina treft u voor de eerste maal in de begroting het Dashboard van de Agenda Dordrecht 2030. Het dashboard is een uitwerking van de toezegging die is gedaan in de raadsinformatiebrief "beantwoorden motie 200714/M10 – Regie op bezuinigingen" van oktober 2020 (zie RIS-dossier 2636385). Het uitgangspunt daarbij was om met hulp van een dashboard (overzicht in één A4) financiële kengetallen beter te verbinden en inzichtelijker te combineren met de inhoudelijke doelstellingen uit de Agenda Dordrecht 2030. Dit dashboard zal ook een element zijn van de monitoring van de voortgang van de Agenda 2030. Zoals eerder toegezegd zal de Raad hierover later in 2021 een voorstel ontvangen. Dit zal een voorstel op hoofdlijnen zijn dat we na bespreking in de raad verder uitwerken. Bij de uitwerking van onderstaand dashboard is het Prioriteringskader van de Agenda Dordrecht 2030 gebruikt, zoals in de afbeelding hierboven te zien. In dit prioriteringskader, vastgesteld in januari 2020 (zie RIS-dossier 2510937), zijn de doelen en uitgangspunten voor de Agenda Dordrecht 2030 beschreven samen met de factoren en variabelen waar we prioriteit aan willen
Begroting 2022
5
geven. Het maakt concreet dat we de inzet van Enecomiddelen gebruiken voor strategische investeringen in de stad, die de verdiencapaciteit van de stad bevorderen. De hoofddoelstelling van de Agenda Dordrecht 2030 luidt: Dordrecht is een sociaal en economisch sterke centrumstad in het metropoolgebied Rotterdam. Om deze hoofddoelstelling te concretiseren zijn in het prioriteringskader vier subdoelstellingen opgesteld. Te weten: Groei van de bevolking in Dordrecht: het aantal inwoners in Dordrecht neemt toe (1) in de tijd en wordt (relatief) jonger (2), hoger opgeleid (3) en welvarender (4). Groei van de werkgelegenheid in Dordrecht: de werkgelegenheid van Dordrecht neemt toe (1) in de tijd. Groei van de economie van Dordrecht: de inkomens uit arbeid en kapitaal nemen in Dordrecht toe (1) in de tijd. Behoud van voorzieningen in Dordrecht: het aanbod van publieke voorzieningen in Dordrecht, zoals zorg, sport en cultuur, blijft minimaal in stand. De variabelen die in deze subdoelstellingen worden benoemd, waaronder de toename van het aantal inwoners, het welvaartsniveau en bijvoorbeeld werkgelegenheid, zijn uitgewerkt in negen afzonderlijke grafieken die hieronder het beleidsdeel van het dashboard vormen. De titel van de grafiek geeft steeds het onderwerp aan zoals "inwoners" of "jongeren".
De subtitel geeft daarnaast steeds de subdoelstelling aan waar deze betrekking op heeft, zoals in bovengenoemd geval "groei van de bevolking". De subdoelstelling "behoud van voorzieningen" geeft geen specifieke richtwaarde aan en is daarom niet vertaald naar afzonderlijke grafieken. Naast de negen beleidsinhoudelijke grafieken zijn ook drie financiële grafieken opgenomen die respectievelijk de structurele exploitatieruimte laten zien, de netto schuldquote en de omvang van de reserves van de Agenda Dordrecht 2030. De 12 grafieken samen geven zo een complementair overzicht op de doelen van de agenda en de financiële randvoorwaarden. De data uit de grafieken is voornamelijk afkomstig van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Waar mogelijk wordt altijd de meest recente data gebruikt, soms is dit 2021, in bepaalde gevallen ook 2019. Het dashboard zal steeds worden gepresenteerd in toekomstige begrotingen en jaarstukken en worden aangevuld met de meest recente data. Zo ontstaat een toekomstig meerjarig overzicht (met data van 2017/2018 tot aan 2030) waarbij de bestedingen van de reserves Agenda Dordrecht 2030 moeten uitmonden in resultaten op de beleidsmatige grafieken.
Inwoners: Bevolkingsgroei in aantallen Bevolking Dordrecht in aantallen
2018
2019
2020
2021
118.426
118.654
119.284
119.115
De grafiek toont het totale aantal inwoners in Dordrecht gemeten op 1 januari van het betreffende jaar. Bron: CBS, Bevolkingstotaal op 1 januari; aantallen en relatieve groei ten opzichte van het vorige jaar.
Inwoners: Relatieve bevolkingsgroei in procenten
2018
2019
2020
2021
Bevolkingsgroei Dordrecht in % t.o.v. vorig jaar Bevolkingsgroei Nederland in % t.o.v. vorig jaar
0,26 0,58
0,19 0,59
0,53 0,73
-0,14 0,39
De grafiek toont de groei of afname van de bevolking in Dordrecht en Nederland ten opzichte van het vorige jaar in procenten. Zo wordt de relatieve groei (of afname) zichtbaar tussen de jaren en ook in vergelijking van Dordrecht tot Nederland in totaal. Bron: CBS, Bevolkingstotaal op 1 januari; aantallen en relatieve groei ten opzichte van het vorige jaar.
Jongeren: Relatieve aandeel jongeren t/m 35 jaar in procenten
2018
2019 2020 2021
Inwoners Dordrecht t/m 35 jaar in % t.o.v. totale Dordtse bevolking 41,92 41,73 41,7 41,5 Inwoners Nederland t/m 35 jaar in % t.o.v. totale Nederlandse bevolking 42,15 42,09 42,07 41,93
Begroting 2022
6
De grafiek toont het aandeel jongeren in de bevolking, waarbij jongeren is gedefinieerd in de leeftijdsgroep tot en met 35 jaar. Het aandeel van deze groep wordt getoond in Dordrecht en in vergelijking met Nederland in totaal. Bron: CBS, Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio.
Opleiding: Aantal leerlingen en studenten dat hoger onderwijs volgt Aantal studenten dat hoger beroepsonderwijs of wetenschappelijk onderwijs volgt en in Dordrecht woont
2017
2018
2019
2020
3.515 3.564
3.628
3.853
De grafiek toont het aantal leerlingen en studenten dat in Dordrecht woont en hoger onderwijs volgt. Hoger onderwijs is hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs. Bron: CBS, Regionale Kerncijfers Nederland/Onderwijs.
Welvaart: Gemiddeld besteedbaar inkomen Gemiddeld besteedbaar inkomen in Dordrecht van particuliere huishoudens (excl. Studenten) *€ 1.000
2017 2018 2019 39,6 40,7 42,7
Gemiddeld besteedbaar inkomen in Nederland van particuliere huishoudens (excl. Studenten) *€ 1.000
42,6 43,5 45,4
De grafiek toont het gemiddeld besteedbaar inkomen van particuliere huishoudens (exclusief studentenhuishoudens) in Dordrecht en Nederland in totaal. Het besteedbaar inkomen bestaat uit het bruto-inkomen verminderd met betaalde inkomensoverdrachten, premies inkomensverzekeringen, premies ziektekostenverzekeringen en belastingen op inkomen en vermogen. Bron: CBS, Regionale Kerncijfers Nederland/Inkomen & Vermogen.
Werkgelegenheid: Aantal werkzame personen Aantal werkzame personen bij bedrijven Dordrecht in totaal
2018 2019 2020 2021 54.919 56.813 58.063 58.714
De grafiek toont het totaal aantal werkzame personen bij bedrijven in Dordrecht, exclusief uitzendkrachten. Bron: LISA, via Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD).
Werkloosheid: Relatieve werkloosheid in procenten Werkloosheid in Dordrecht in procenten Werkloosheid in Nederland in procenten
2017
2018
2019
2020
5,3 4,9
4,3 3,8
4,1 3,4
4,5 3,8
De grafiek toont het werkloosheidspercentage in Dordrecht in vergelijking met Nederland in totaal. Het werkloosheidspercentage is de werkloze beroepsbevolking (15-75 jaar) afgezet tegen de totale beroepsbevolking. Bron: CBS/arbeidsdeelname, www.waarstaatjegemeente.nl.
Economie: Bedrijfsvestigingen in aantallen Bedrijfsvestigingen met één werkzame persoon Bedrijfsvestigingen met 2 t/m 19 werkzame personen
2017 2018 2019 2020 5.378 5.938 6.393 6.917 2.689 2.592 2.746 2.790
Bedrijfsvestigingen met 20 werkzame personen en meer
472
449
498
505
De grafiek toont enerzijds het totaal aantal bedrijven dat in Dordrecht is gevestigd, en tevens respectievelijk het aantal bedrijven hiervan met één werkzame persoon, twee tot en met negentien werkzame personen en het aantal vestigingen met twintig werkzame personen of meer. Bron: LISA, via Onderzoekcentrum Drechtsteden (OCD).
Begroting 2022
7
Economie: Bbp per inwoner Bruto binnenlands product (Bbp) per inwoner in de Drechtsteden Bruto binnenlands product (Bbp) per inwoner in Nederland
2017
2018
2019
41.546 43.088
43.211 44.917
44.781 46.714
De grafiek toont het Bruto binnenlands product (Bbp) van de Drechtsteden en van Nederland in totaal. Het Bbp is de totale toegevoegde waarde van alle in een land geproduceerde finale goederen en diensten. Het CBS publiceert cijfers over Nederland, provincies en COROP-gebieden, zoals de Drechtsteden. Een COROP-gebied is een cluster van één of meer aangrenzende gemeenten in dezelfde provincie, ontworpen voor regionaal onderzoek. Er zijn geen gegevens van het Bbp afzonderlijk voor Dordrecht beschikbaar. Bron: CBS, Regionale Kerncijfers Nederland/nationale rekeningen.
Structurele exploitatieruimte Structurele exploitatieruimte Dordrecht * €1.000
2018
2019
2020
2021 2022 2023
2024
16.928 8.869 16.370 3.052 3.188 1.224 -2.679
De grafiek toont de structurele exploitatieruimte van de Gemeente Dordrecht, een belangrijke financiële randvoorwaarden. De cijfers van 2018 t/m 2020 zijn afkomstig uit de jaarrekeningen, de cijfers 2021 t/m 2024 uit de begrotingen.
Netto Schuldquote Netto schuldquote gemeente Dordrecht in %
2018 2019 58
58
2020 2021 2022 -6
-8
11
2023
2024
12
7
De grafiek toont de netto schuldquote van de Gemeente Dordrecht, een belangrijke financiële randvoorwaarden. De cijfers van 2018 t/m 2020 zijn afkomstig uit de jaarrekeningen, de cijfers 2021 t/m 2024 uit de begrotingen.
Omvang Reserves Agenda Dordrecht 2030 Omvang reserves Agenda Dordrecht 2030 in € miljoenen in totaal
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 345,7 334,6 328,7 325,0 325,0
De grafiek toont de totale omvang van de reserves Agenda Dordrecht 2030, een belangrijke financiële randvoorwaarden. De cijfers van 2018 t/m 2020 zijn afkomstig uit de jaarrekeningen, de cijfers 2021 t/m 2024 uit de begrotingen.
Financiële hoofdlijnen Onderstaande tabel laat het saldo van de Begroting 2022 en meerjarenraming zien. Bedragen x € 1.000 2022
2023
2024
2025
-4.016
-2.808
-6.039
-5.492
679
352
326
166
Dekkingsmaatregelen
6.542
3.461
2.361
2.631
Eindsaldo Begroting 2022
3.205
1.005
-3.352
-2.695
Eindsaldo Kadernota 2022 Mutaties
In de Begroting 2022 zijn mutaties verwerkt en zijn dekkingsmaatregelen ingevuld/aangepast. Het begrotingssaldo is voor 2022 en 2023 positief. Na correctie van de incidentele baten en lasten ontstaat het structurele begrotingssaldo. Ook het structurele begrotingssaldo is voor 2022 en 2023 positief. Dat wil zeggen dat structurele lasten volledig door structurele baten worden gedekt. Vanaf 2024 is het structurele saldo negatief. Dit wijkt niet af van het landelijke beeld van de financiële positie van gemeenten, waarbij gemeenten al enkele jaren moeite hebben om een
Begroting 2022
8
sluitende begroting te presenteren. In 2020 is ten aanzien van het meerjarenperspectief de financiële koers bepaald om op dit moment niet te bezuinigen. Enerzijds omdat bezuinigingen ten koste gaan van de focus op en doelstellingen uit de Agenda Dordrecht 2030. Anderzijds is door het ontbreken van een financieel kader vanuit het Rijk onduidelijk wat de benodigde opbrengst van eventuele bezuinigingen is (zie ook de raadsinformatiebrief motie M10 - Regie op bezuinigingen). We blijven hiervoor inzetten op de lobby richting Rijk. Samen met andere gemeenten en provincies blijven we het budgettaire knelpunt bij de uitvoering van gedecentraliseerde taken en toepassing van de opschalingskorting adresseren. Duidelijkheid hierover blijft langer uit nu de kabinetsformatie meer tijd in beslag neemt. Hierdoor is nog steeds onduidelijk welk deel van de tekorten in het meerjarenperspectief in 2022 door Dordrecht zelf opgelost moet worden. Wij gaan ervan uit dat dit beeld bekend is bij de coalitiegesprekken voor een nieuwe raad en college. Ondanks de begrotingstekorten is de Dordtse financiële positie goed, ook in relatie tot andere gemeenten. Als we kijken naar de inkomsten van de gemeente, dan geldt dat Dordrecht een Belastingcapaciteit van 93% heeft. Dat wil zeggen dat de lokale lastendruk in Dordrecht 7% lager is ten opzichte van het landelijk gemiddelde.
Deze onbenutte belastingcapaciteit kan, wanneer noodzakelijk, worden ingezet voor verbetering van de exploitatie. Ook de vermogenspositie is erg gezond. Door dit vermogen in te zetten voor investeringen in de Agenda Dordt 2030 investeren we eenmalig in een verbetering van de structurele, sociaal economische positie en het verdienvermogen van onze stad. Dat is gewenst omdat het hoge voorzieningenniveau gegeven de sociaal-economische positie van Dordrecht, nog niet kan leunen op voldoende draagvlak om deze voorzieningen waar de inwoners van de stad trots op zijn ook duurzaam in stand te houden. Focus op de realisatie van deze ambitie blijft daarbij van cruciaal belang. Vanuit het eigen vermogen is daarnaast ook nog vrije ruimte beschikbaar voor de nieuwe raad voor nieuw beleid. Regionale samenwerking Gemeenten hebben het principebesluit genomen tot omvorming van de GR Drechtsteden (GRD). De GRD wordt dit jaar gewijzigd in een GR Sociaal. De overige taken en het personeel dat deze taken vervult, gaan over naar de gemeente Dordrecht. Dordrecht is vanaf 2022 servicegemeente voor de andere Drechtsteden gemeenten. Dit betreft bedrijfsvoering, gemeentebelastingen, ingenieursbureau (IBD) en onderzoek en data (OCD). Alle gemeenteraden moeten de gewijzigde GR tekst in 2021 goedkeuren.
Daarnaast sluit het college van Dordrecht in 2021 samenwerkingsovereenkomsten met de andere gemeenten over de dienstverlening en sluiten de zeven GRD gemeenten een afrondingsovereenkomst in verband met de over te hevelen taken en middelen. Omdat definitieve besluitvorming nog moet plaatsvinden, zijn de budgetten van de GRDdochters nog niet in de begroting 2022 opgenomen. Dit gebeurt nadat de besluitvorming is afgerond. Naar verwachting is dat begin 2022.
Financiële positie De financiële huishouding van een gemeente is in basis zoals iedere andere financiële huishouding. De jaarlijkse inkomsten en uitgaven staan in de exploitatie (bij de programma's). Daarnaast heeft de gemeente vermogen waar incidenteel een beroep op gedaan kan worden. Er wordt dan uit de (bestemmings)reserves geput. Op de balans komt de verhouding van de bezittingen (activa) en daarvoor beschikbare eigen middelen (reserves) en financieringsmiddelen van derden (schulden) in beeld. Ook voor het bepalen van het eigen vermogen kijken we naar de balans. Waarbij het eigen vermogen de uitkomst is van de waarde van alle bezittingen (activa) minus de waarde van alle schulden (vreemd vermogen). Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken.
Begroting 2022
9
In de beschouwing van de financiële positie passeren de volgende onderwerpen: structurele begrotingsruimte. weerstandsratio en weerstandsvermogen. ontwikkeling eigen vermogen en de schuldpositie. Hierbij maken we onder meer gebruik van de financiële kengetallen zoals deze in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn voorgeschreven: Financiële kengetallen
Jaarrekening 2020
Begroting Begroting 2021 2022
Begroting Begroting 2023 2024
Begroting 2025
Netto schuldquote
-6%
2%
12%
14%
9%
8%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-8%
-4%
7%
9%
3%
3%
Solvabiliteitsratio
68%
70%
70%
71%
75%
77%
Grondexploitatie
5%
6%
9%
7%
0%
0%
Structurele exploitatieruimte
3,5%
0,6%
0,6%
0,2%
-0,6%
-0,3%
Belastingcapaciteit
92%
94%
93%
93%
93%
93%
Een analyse van de financiële kengetallen vindt u terug in de financiële begroting.
Structurele begrotingsruimte De volgende kengetallen geven een beeld van de structurele begrotingsruimte: het begrotingssaldo, structurele exploitatieruimte, belastingcapaciteit en grondexploitatie. Op deze kengetallen gaan we kort in. De Begroting laat in de jaarschijf 2022 en 2023 een positief saldo zien. Vanaf 2024 is sprake van een negatief saldo. In deze jaren is naar huidig inzicht een beroep op de algemene reserve nodig om deze tekorten af te dekken. Daarbij geldt dat het begrotingsbeeld nog volop in beweging is. Als het begrotingssaldo wordt geschoond van incidentele baten en lasten ontstaat een beeld van de structurele exploitatieruimte. Dit kengetal geeft aan of de structurele baten (waaronder gemeentefonds en OZB-opbrengsten) toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een positief percentage betekent dat sprake is van reëel structureel begrotingsevenwicht. In de jaarschijf 2022 en 2023 is dit kengetal positief. Meerjarig is op dit moment geen sprake van evenwicht. Het kengetal belastingcapaciteit laat zien welke belastingverhogingen (theoretisch) nog mogelijk zijn. De referentie voor deze verhoging is het landelijk gemiddelde. Dordrecht zit met een belastingcapaciteit van 93% onder dit landelijk gemiddelde. Deze onbenutte belastingcapaciteit kan, wanneer noodzakelijk, worden ingezet voor verbetering van de exploitatie.
Dit past echter niet bij het terughoudende tarievenbeleid ten aanzien van lokale lasten. De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitaties een forse impact kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie is ten opzichte van de totale geraamde baten. Dit kengetal is laag (9% in 2022) en zal de komende jaren ook laag blijven. Dit betekent dat de impact van de grondexploitaties relatief klein is ten opzichte van de totale financiële huishouding. Desondanks vraagt de financiële positie van het grondbedrijf mede in relatie tot de groeiambitie van Dordrecht nog altijd aandacht. In de jaren na 2022 zal de druk op het exploitatiesaldo eerder toe-, dan afnemen. Dit komt vooral door kosten voor vervangingsinvesteringen. Om deze tendens te keren is de lijn van de groeiambitie al eerder ingezet. Op de kortere termijn zijn in 2022 oplossingen nodig om de tekorten in de huidige meerjarenraming om te buigen.
Begroting 2022
10
Weerstandsratio/weerstandsvermogen De gemeente beschikt over een compleet en gekwantificeerd risicoprofiel. Tot het weerstandsvermogen rekenen we slechts een beperkt aantal componenten (algemene reserve stad, algemene reserve grondbedrijf en de post onvoorzien). De overige reserves nemen we hierbij niet mee. Het risicoprofiel kent een omvang van € 18,3 miljoen. Daartegenover staat een weerstandsvermogen van € 36,0 miljoen. Dit resulteert in een weerstandsratio van 2,0. Hiermee voldoet de ratio aan de gestelde kaders in de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen. Bij een weerstandsratio van 1,0 zijn we in staat om de gekwantificeerde risico's op te vangen op het moment dat beheersmaatregelen niet het gewenste effect hebben en risico's zich daadwerkelijk voordoen. In de Nota is 1,0 dan ook de ondergrens van de weerstandsratio. Bij een ratio hoger dan 1,4 wordt conform de Nota overwogen of de weerstandscapaciteit kan worden verlaagd. De ruimte tussen de normratio van 1,0 en de verwachte ratio van 2,0 bedraagt € 17,7 miljoen. Deze ruimte is in principe heroverweegbaar en inzetbaar als incidentele investeringsruimte. Daarbij doen zich ook in 2022 ontwikkelingen voor, onder andere vanuit de groeiambitie, die de ruimte kunnen verbeteren en verslechteren. Zie ook Ontwikkeling weerstandsvermogen.
Eigen vermogen en schuldpositie Het eigen vermogen is opgebouwd uit de algemene reserves en de bestemmingsreserves. Het eigen vermogen is op 1 januari 2022 naar verwachting € 690 miljoen. De solvabiliteitsratio (het eigen vermogen als percentage van het totale vermogen) blijft met 70% gelijk. Meerjarig zal de solvabiliteit afnemen vooral door de inzet van eigen vermogen voor investeringen in de Agenda Dordrecht 2030 (€ 335 miljoen). De afgelopen jaren had Dordrecht al een erg gezonde schuldquote van minder dan 60%. Landelijk is een schuldquote van maximaal 130% toelaatbaar. Door de verkoop van Eneco is de liquiditeitspositie sterk toegenomen. Dit zorgt ervoor dat de schuldquote in 2020 nog verder is verbeterd tot rond de 0%. De komende jaren is de quote naar verwachting rond de 10%.
College Van links naar rechts: Maarten Burggraaf (VVD), Rik van der Linden (CU/SGP), Wouter Kolff (burgemeester), Peter Heijkoop (CDA), Marco Stam (BVD) en Carlo Post (gemeentesecretaris).
A.W. Kolff, burgemeester Portefeuilles:
Algemene en Kabinetszaken, Brandweer, Politie, Integrale Veiligheid, Handhaving (gerelateerd aan Openbare Orde, zoals Boa’s), Bestuurlijke Betrekkingen en Public Affairs, Internationale samenwerking, Publiekszaken (wettelijke taken en verkiezingen), Regionale samenwerking, Mediabeleid en Communicatie, Personeel en Organisatie.
Programma's:
Samenwerkend en Verbindend Dordrecht; Leefbaar en Veilig Dordrecht.
Verbonden partijen:
GR Drechtsteden, GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid.
M.D. Burggraaf (VVD), wethouder Portefeuilles:
Ruimtelijke Ordening, Economische Zaken en Toerisme, Markten en Wijkeconomie, Levendige Binnenstad, Evenementen, Financiën (inclusief deelnemingen en HBR), Dienstverlening (inclusief ICT) en Huisvesting, Omgevingswet en Bestuurlijke Vernieuwing, Grondbedrijf en Vastgoed.
Programma's:
Samenwerkend en Verbindend Dordrecht; Groen en Ruimtelijk Dordrecht; Lerend en Ondernemend Dordrecht; Gezond en Levendig Dordrecht; Duurzaam en Innovatief Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht; Financiën van Dordrecht.
Grote projecten: Verbonden partijen:
Begroting 2022
Amstelwijck/Wilgenwende, Westelijke Dordtse Oever, Stadswerven, Herontwikkeling Spuiboulevard/Maasterras/Stationsomgeving. GR Drechtsteden, GR Gevudo (HVC), Stedin, BNG, Evides, ROM-D, Wegschap Tunnel Dordtse Kil, Merwede Lingelijn Beheer B.V., St. Adm. Kantoor Breedband.
11
P.J. Heijkoop (CDA), wethouder Portefeuilles:
Werk & Inkomen, Armoedebestrijding, Zorg en Welzijn, WMO en Beschermd Wonen, Arbeidsmarkt en Werkgelegenheid, Onderwijs en Educatie, Essenhof, Bibliotheekwerk, eerste plaatsvervanger Ruimtelijke Ordening.
Programma's:
Sociaal en Zorgzaam Dordrecht; Lerend en Ondernemend Dordrecht.
Grote projecten:
Gezondheidspark/Leerpark, Wielwijk/Crabbehof, Amstelwijck/Wilgenwende.
Verbonden partijen:
GR Drechtsteden, GR Dienst Gezondheid en Jeugd, GR Drechtwerk, Coöperatie Ontwikkeling Leerpark, Coöperatie We Helpen U.A.
H. van der Linden (ChristenUnie/SGP), wethouder Portefeuilles:
Programma's: Grote projecten: Verbonden partijen:
Jeugd en Jeugdhulpverlening, Milieu, Duurzaamheid en Energietransitie, Publieke Gezondheid, Verkeer en Vervoer, Parkeren, Externe (spoor)veiligheid, Cultuur, Monumentenzorg en Archeologie, NMC Weizigt. Sociaal en Zorgzaam Dordrecht; Duurzaam en Innovatief Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht. Herontwikkeling Spuiboulevard/Maasterras/Stationsomgeving (inclusief Verstedelijkingsalliantie), Gezondheidspark/Leerpark. GR Dienst Gezondheid en Jeugd, GR Omgevingsdienst ZHZ, Energie Coöperatie Dordrecht, Veiligheidshuis ZHZ.
B.C.M. Stam (BVD), wethouder Portefeuilles:
Programma's:
Wijken en Leefbaarheid, Ruimtelijke Kwaliteit, Wonen, Klimaatadaptatie, Sport en Recreatie, Water(veiligheid), Vergunningverlening & Handhaving, Dierenwelzijn, Levendige Binnenstad, Straatnamencommissie, eerste plaatsvervanger Verstedelijkingsalliantie. Leefbaar en Veilig Dordrecht; Groen en Ruimtelijk Dordrecht; Gezond en Levendig Dordrecht; Bouwend en Bereikbaar Dordrecht.
Grote projecten:
Nieuwe Dordtse Biesbosch, Dordt-West, Stadswerven, Wielwijk/Crabbehof.
Verbonden partijen:
GR Dienst Gezondheid en Jeugd.
C.H.W.M. Post, gemeentesecretaris Algemeen directeur en eerste adviseur van het college.
Begroting 2022
12
Kerngegevens van de stad Dit informatieve onderdeel van de begroting geeft de ontwikkeling weer van een aantal kengetallen van de gemeente onderverdeeld in demografie, sociale zekerheidsuitkeringen en fysieke structuur. Daarnaast geven we een korte samenvatting van de lokale lasten.
Kengetallen stad In onderstaande tabel zijn enkele kengetallen voor de gemeente Dordrecht weergegeven op het gebied van inwoneraantallen, sociale zekerheidsuitkeringen en het aantal huur- en koopwoningen. Demografie
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
Inwoners < 20 jaar
26.013
25.747
25.607
25.184
Inwoners van 20-64 jaar
70.377
70.480
70.704
70.747
Inwoners > 64 jaar
22.026
22.482
22.973
23.188
Aantal inwoners
118.416
118.709
119.284
119.119
Sociale zekerheid
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen¹
5.720
5.690
5.740
5.800
Werkloosheidsuitkeringen
2.399
1.872
1.706
1.902
Bijstandsuitkeringen
3.885
3.753
3.619
3.661
Aantal uitkeringen
12.004
11.315
11.065
11.363
Fysieke structuur
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
Koopwoningen
30.295
30.983
31.280
31.745
Huurwoningen
24.633
23.833
23.811
23.880
Aantal woningen
54.928
54.816
55.091
55.625
¹ Met ingang van 2020 wordt een ander bronbestand aangehouden, het CBS in plaats van ook het UWV. Ten bate van de vergelijkbaarheid zijn de cijfers per 2018 en 2019 overeenkomstig aangepast. Een vergelijking met de getallen uit eerdere P&C-documenten komt hiermee te vervallen.
Lokale lasten Dordrecht voert een terughoudend tarievenbeleid voor de lokale lasten. De lokale lastendruk wordt grotendeels gevormd door de woonlasten. Tot de woonlasten worden gerekend de OZB-, riool- en afvalstoffenheffing, die zich als volgt hebben ontwikkeld. Bedragen x € 1
2019
2020
2021
Indexering
2022
Gemiddelde WOZ-waarde
187.000
206.000
222.000
9,0%
242.000
OZB-eigenaar
217,85
224,33
226,44
1,3%+2,6%
235,70
Afvalstoffenheffing*
282,72
286,32
301,20
1,3%**
312,60
Rioolheffing eigenaar
98,86
102,81
106,92
1,3%
108,31
Rioolheffing gebruiker*
88,08
91,56
95,16
1,3%
96,36
Ontwikkeling lastendruk
688
705
730
753
Stijging
3,3%
2,5%
3,5%
3,2%
* Voor een uitvoerbare inning dienen de tarieven deelbaar te zijn door 12.
Begroting 2022
13
** Teneinde recht te doen aan de in de Kadernota 2022 opgenomen indexatie van 1,3% en tariefdifferentiatie tussen één- en meerpersoonshuishoudens van 5% is het geïndexeerde tarief met 2,5% verminderd om het tarief eenpersoonshuishouden te bepalen en is het geïndexeerde tarief met 2,5% vermeerderd om het tarief meerpersoonshuishouden te bepalen. Uit bovenstaande tabel volgt dat de totale woonlasten in Dordrecht in 2022 met 3,2% stijgen ten opzichte van 2021. De tabel geeft de ontwikkeling van de gemiddelde WOZ-waarde en de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens weer. Voor meer informatie en relevante uitgangspunten ten aanzien van de diverse lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf Lokale heffingen.
Disclaimer DISCLAIMER Deze website is met zorg samengesteld. Desondanks is het mogelijk dat deze informatie onvolledig of verouderd is en/of onjuistheden bevat. De gemeente aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade van welke aard dan ook die het gevolg is van eventuele onjuiste informatie op deze website. De gemeente is niet verantwoordelijk voor informatie op internetpagina's van derden waarnaar op deze website wordt verwezen. Ook neemt de gemeente geen verantwoordelijkheid voor de gevolgen van het gebruik van de op de website aangeboden informatie. PRIVACY Er worden uitsluitend statistische gegevens verzameld gericht op klikgedrag en geen privacygevoelige informatie.
Programma's Leeswijzer programma's Programmakaart structuur De acht beleidsinhoudelijke programma's die u onder dit overzicht kunt raadplegen zijn opgebouwd langs de lijn van de volgende zes 'W-vragen': Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen? Wat willen we bereiken? Wat zijn de doelstellingen (met activiteiten voor 2022)? Welke verbonden partijen dragen bij? Wat zijn de indicatoren? Wat mag het kosten? Via de opbouw van deze 'W-vragen' filteren we informatie van een relatief abstract niveau, zoals de vraag welke belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen van invloed zijn op het programma, tot een concreet gemeentelijk niveau (wat gaan we doen in 2022 en wat kost het?). In dit concrete onderdeel - de activiteiten voor 2022 - zijn ook de geaccordeerde beleidswensen uit de Kadernota 2022 zichtbaar geïntegreerd als activiteit. Dit is in lijn met de tijdens de Kadernota 2020behandeling aangenomen motie 'Meten is weten'. Indicatoren Elk programma kent een set basis indicatoren en een set aanvullende indicatoren met een lokale component. De "basis" komt voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), dit is een vaste set verplichte beleidsindicatoren gehanteerd door het Rijk om de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te bevorderen.
Deze basis BBV-indicatoren zijn standaard onderverdeeld naar "taakvelden", er is in deze begroting een koppeling gemaakt tussen de taakvelden en de
Begroting 2022
14
beleidsprogramma's, waardoor deze nu een logische link vormen. Een totaal overzicht van de BBVindicatoren treft u tevens ook aan onder de bijlage van deze Begroting. Voor BBV-indicatoren geldt daarnaast dat hier geen streefwaarden aan verbonden zijn, de indicatoren kennen immers geen specifieke relatie met de Dordtse doelstellingen. Wel is een vergelijking opgenomen met het gemiddelde van de G40 gemeenten, daarnaast kunt u via de website www.waarstaatjegemeente.nl de BBV-indicatoren van Dordrecht per thema vergelijken met een selectie naar keuze (onder andere Nederland, provinciaal niveau of regionaal niveau). Naast de basis indicatoren kent bijna elk programma ook een aantal aanvullende indicatoren. Deze aanvullende indicatoren hebben een duidelijke link met de doelstellingen van het programma en geven informatie die niet gemeten wordt met hulp van de basis BBV-indicatoren. Aan deze aanvullende indicatoren zijn, anders dan bij de basis BBV-indicatoren, ook streefwaarden gekoppeld. Afhankelijk van de indicator en de doelstellingen zijn deze streefwaarden uitgedrukt in een kwantitatief cijfer (zoals in het coalitieakkoord aangegeven) of in een trendbeweging die we samen willen gaan maken; hoger of lager dan de huidige waarde.
Programma's Samenwerkend en Verbindend Dordrecht Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen?
Door de coronapandemie en maatregelen hebben veel contacten digitaal moeten plaatsvinden. De digitale dienstverlening van de gemeente heeft daarmee een vlucht genomen. Met het meer loslaten van de maatregelen wordt enerzijds het contact met de stad hersteld, en zal anderzijds ook moeten blijken of de sterke toename in digitale dienstverlening structureel is.
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 is door de ambtelijke organisatie een Drieluik "Perspectief op de stad, de financiën en sturing en organisatie" opgesteld en aangeboden aan de raadsfracties met bouwstenen voor een nieuwe bestuursperiode.
De samenwerking in de Drechtsteden wijzigt. Per 1 januari 2022 is er een Gemeenschappelijke Regeling Sociaal in de Drechtsteden en fungeert Dordrecht als servicegemeente voor de dienstverlening van diverse financiële- en bedrijfsvoering zaken.
Wat willen we bereiken? Dordrecht ontwikkelt zich. We werken aan de kwalitatieve groei van de stad. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere overheden (partners) spelen elk een rol. Een rol die per onderwerp kan verschillen. Samenspraak en samenwerking zijn essentieel om als stad te groeien en de grote en kleine opgaven waar we in onze stad voor staan te laten slagen. Ook willen we als stad een dienstbaar leidende positie in de regio innemen.
Wat zijn de doelstellingen? Doelstelling 1: Het geven van ruimte aan initiatieven uit de samenleving. Daar waar mensen elkaar ontmoeten, ontstaan als vanzelf nieuwe netwerken en initiatieven. Dit zien we terug bij inwoners die met elkaar samenwerken, ondernemers die gezamenlijk optrekken en andere netwerken die de stad mooier maken. Sinds het begin van de coronacrisis zijn er veel initiatieven ontstaan of versneld. Daar waar we als gemeente aan zo'n samenwerking of gezamenlijk plan kunnen bijdragen, doen we dat ook. Wij zien in netwerken en initiatieven in de stad een grote kans. We trekken dan ook consequent samen op met inwoners, bedrijven en andere organisaties. Het programma 'Samen maken wij onze stad' werkt daarom de komende jaren aan 3 sporen (zie RIS-dossier 2595772): Initiatief vanuit de stad bevorderen en vergemakkelijken; Initiatiefnemers onderling verbinden zodat een sterker maatschappelijk middenveld ontstaat; En initiatief vanuit de gemeente richting de stad bevorderen.
Begroting 2022
15
We faciliteren initiatieven beter door één online portaal en een initiatieventeam. In 2021 is het proces voor initiatieven gestroomlijnd en geborgd, is er een nieuwe webpagina rondom initiatieven gelanceerd (www.dordrecht.nl/initiatieven) en is een fonds ingericht voor maatschappelijke initiatieven. Het initiatieventeam fungeert in 2022 als aanspreekpunt voor complexe initiatieven en zal het proces rondom initiatieven monitoren. In 2022 wordt het online portaal breed gepromoot. ENDPMEND We werken aan online participatie mogelijkheden. Vanuit het in 2021 opgestelde participatiebeleid wordt in 2022 de online participatie verder ontwikkeld. We zetten in op een participatieplatform waardoor inwoners gemakkelijk in allerlei projecten en activiteiten kunnen meedenken en meedoen. ENDPMEND We werken aan het toepassen van Virtual Reality (VR) binnen participatie. In samenhang met en als aanvulling op de online participatie, onderzoeken we in 2022 wat er voor nodig is om Virtual Reality (VR) toe te passen voor participatie. ENDPMEND We werken aan een toolbox voor bewonersparticipatie. De toolbox is een dynamische website die samen met de handreiking participatiebeleid in het kader van de Omgevingswet als doel heeft om initiatiefnemers en aanvragers van een omgevingsvergunning te stimuleren om participatie te organiseren.
Daarnaast is de toolbox beschikbaar voor gemeentelijke projecten om inspiratie op te doen en te komen tot betere participatie. In de toolbox worden voorbeelden van participatie instrumenten en best practices opgenomen. In 2021 heeft de ontwikkeling van de toolbox plaatsgevonden en in 2022 zal hiermee geoefend worden en daar waar nodig worden verbeterd of uitgebreid. ENDPMEND We monitoren en evalueren het Beleidskader Participatie 1.0 in het kader van de Omgevingswet. In de geest van de Omgevingswet en de bijbehorende beleidscyclus zijn monitoring en evaluatie van het Participatiebeleid, en naar aanleiding daarvan regelmatige actualisaties van het beleid, belangrijke onderdelen. Dit geldt zowel voor het participatiebeleid als de lijst buitenplanse activiteiten. Het beleidskader heet daarom Beleidskader 1.0 en wordt een jaar na de inwerkingtreding geëvalueerd. In 2022 gaat de Omgevingswet en het daar bijbehorende beleidskader in. ENDPMEND Doelstelling 2: Het ontwikkelen van samenspel met onze partners. "Een stad waar je bij wilt horen" is een stad die open staat voor vernieuwing en waaraan mensen en organisaties méé kunnen bouwen. Dat begint bij ontmoetingen tussen mensen, bij het durven combineren van kennis en kunde uit verschillende rollen (van ondernemer tot wetenschapper) en verschillende sectoren (van IT tot zorg).
Vervolgens vraagt dit ook om nieuwe manieren van werken, nieuwe rollen en verantwoordelijkheden voor raad, bestuur, ambtelijke organisatie en onze partners waaronder de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid, Dienst Gezondheid & Jeugd en Sociale Dienst Drechtsteden. Voorbeelden van dit samenspel zijn ook te vinden in de andere beleidsprogramma's, zoals de Omgevingsvisie, gebiedsontwikkeling Spoorzone en de bereikbaarheidsopgave (Bouwend en Bereikbaar Dordrecht). We stellen een koersdocument op voor Smart Society. Met Smart Society willen we, in een ecosysteem van partners, slim gebruik maken van de mogelijkheden die technologie en data bieden voor maatschappelijke vraagstukken. Voor 2022 maken we een voorstel in de vorm van een koersdocument met daarin verschillende opties ten aanzien van het gewenste ambitieniveau, de thema’s en het tijdpad, inclusief de benodigde randvoorwaarden, zoals budget en bemensing. We zijn reeds concreet aan de slag door op beperkte schaal ervaring op bouwen. Deze leerervaringen gebruiken we voor een eerste aanzet voor de actieagenda die wordt meegeleverd met het koersdocument dat we aan de raad zullen voorleggen ter besluitvorming. ENDPMEND
Begroting 2022
16
We zetten de dialoog met de stad voort door onder meer het houden van stadsgesprekken. In 2020 hebben we als uitwerking van de nota Kiezen, Sturen en Verantwoorden 2018-2022 een Perspectiefnota opgesteld en halverwege 2021 heeft de ambtelijke organisatie het "Drieluik Gemeente Dordrecht 2021" gepresenteerd. Hierin is een perspectief gegeven op de stad, de financiën en sturing en organisatie in opmaat naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2022. Door het coronavirus hebben de gesprekken met de stad rond het Drieluik kleinschaliger plaatsgevonden. We verwachten in 2022 weer normalere omstandigheden en adviseren het nieuwe college in te zetten op een verdere dialoog met de stad na de verkiezingen. Doel van de gesprekken is om in samenwerking met de stad de verbinding aan te gaan, samen te werken en om gericht op onderwerpen te komen tot beleid voor de komende vier jaar. ENDPMEND Doelstelling 3: De dienstverlening is goed en maakt het inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties zo makkelijk mogelijk. De samenleving vraagt om een eerlijke en begripvolle overheid met menselijke maat. Iedere inwoner heeft daarin zijn eigen behoefte. Daarop inspelen is de rode draad van onze dienstverlening de komende jaren. Wij maken het verschil voor de inwoners door, waar nodig, extra tijd en aandacht te geven. De digitale revolutie gaat hard.
We leven niet meer in een veranderd tijdperk, maar in een tijdperk van continue verandering. De overheid gaat hier in mee. Naast werken aan innovaties werken we hard aan het verbeteren van de huidige digitale dienstverlening. Niet de omvang, maar de kwaliteit en het gebruiksgemak is hierin het uitgangspunt. We faciliteren maatwerk gericht werken. Een grote groep inwoners vraagt extra persoonlijke aandacht en (uitzoek) tijd. Om echt te kunnen helpen, moeten we een goed beeld krijgen van de situatie of soms de vraag achter de vraag ontdekken. Het is steeds vaker noodzakelijk dat wij tijd en ruimte nemen om het goede gesprek te voeren. Wij zijn ervan overtuigd dat het bieden van maatwerk de nieuwe standaard is. Dit willen we bereiken door: Extra tijd en aandacht te besteden aan producten en diensten die complex zijn. Onze medewerkers verder te trainen en te begeleiden in vraaggericht werken. Samen met medewerkers een helder afwegingskader op te stellen. We verbeteren de volwassenheid van de virtuele assistent GEM door producten en diensten toe te voegen. Hierdoor kunnen inwoners 24/7 antwoord krijgen op veel van hun vragen. Onze virtuele assistent Gem beantwoordt op onze website 24/7 de vragen van inwoners. Door het verder ontwikkelen kan deze assistent onze inwoners beter te woord staan.
We zetten ons in om het komende jaar de producten rijbewijs en wijklijnmeldingen toe te voegen aan Gem. Gem kan dan vragen over deze onderwerpen herkennen en inwoners informeren en adviseren. Zo kunnen inwoners op iedere dag van de week, dag en nacht informatie krijgen en geholpen worden. ENDPMEND Voor de verdere verbetering van onze dienstverlening willen we nog meer gebruik maken van online omgevingsanalyses. Door gerichte inzet van online omgevingsanalyses krijgen we meer kennis over en inzicht in de Dordtse samenleving. Hiervoor zetten we in op de pilot 'Omgevingsanalyse 2.0'. We breiden de omgevingsanalyse van de Newsroom uit naar meer strategische informatievoorziening. Onder meer door te focussen op specifiek gekozen issues, thema's en opgaven. De analyseresultaten zijn straks nauwkeuriger en praktischer te vertalen naar beleid, strategie en handelingsperspectief. We weten wat er online speelt en leeft in Dordrecht en zijn daardoor nog beter in staat om daar passend op te reageren. ENDPMEND Doelstelling 4: Dordrecht functioneert als centrumstad van de regio en toegangspoort van de Randstad. Onze ambities op het gebied van woningbouw en werkgelegenheid kunnen we niet alleen realiseren. We hebben hiervoor ook andere overheden, maatschappelijke partners, onderwijs en het bedrijfsleven nodig. De afgelopen jaren hebben we een aantal projecten al samen opgepakt.
Dit gaan we de komende jaren verder uitbreiden en intensiveren.
Begroting 2022
17
We introduceren een Pilot voor innovatief personenvervoer over water - BELEIDSWENS 2 UIT KADERNOTA 2022. De pilot innovatief personenvervoer over water is een project met spin-off voor de gehele regio en heeft brede steun vanuit het bedrijfsleven aan de oevers. Deze innovatie geeft namelijk invulling aan de first- en last mile problematiek en verbindt de oevers van de regio. We verbinden de oevers van de Drechtsteden en Gorinchem met schone, snelle, kleine boten gedurende renovaties van wegen (denk aan N3 en PaGo), bruggen (brug-incidenten) en tunnels, passend in de keten van openbaar vervoer en vervolg vervoer. We werken met nieuwe boten voor de regio, (draagvleugel)technologie en duurzame voortstuwing. Daarnaast is dit een vernieuwing van de infrastructuur in dit gebied. In 2022 realiseren we opstapplaatsen en gaan we de eerste routes varen uit het vervoersplan 2021. Deze activiteit is de uitwerking van beleidswens 2. Pilot innovatief personenvervoer uit de Kadernota 2022. Hiervoor is in 2022 € 103.000 vrijgemaakt. ENDPMEND We werken slagvaardiger samen in de Drechtsteden en Zuidelijk Zuid-Holland. We nemen het voortouw bij het uitdragen van de regionale visie en ambities van de Groeiagenda, hiervoor werken we samen met alle Drechtsteden gemeenten.
Afhankelijk van het onderwerp kiezen we het meest effectieve schaalniveau van samenwerking: dat betekent dat we soms de kracht van de regio als geheel inzetten (bijvoorbeeld Regiodeal) en op andere dossiers juist met één gemeente of enkele gemeenten samenwerken (bijvoorbeeld Spoorzone). Als centrumstad coördineert Dordrecht de inhoudelijke afstemming en beheert de planning en control rondom de Groeiagenda. Tijdens diverse bestuurlijke conferenties met de Drechtstedencolleges is in 2020 en 2021 gesproken over verdere herijking van het samenwerkingsmodel. Dit richt zich nu op het Sociaal Domein en op het gebied van Bedrijfsvoering, met beoogde ingang per 1-1-2022. Dit is een Gemeenschappelijke Regeling Sociaal in de Drechtsteden en Dordrecht als servicegemeente voor de ondersteunende bedrijfsvoeringstaken. Voor de vervallen ontmoetingen op de "Drechtstedendinsdagen" zal Dordrecht (kwartaal)bijeenkomsten organiseren. Daarnaast verkennen we ook samenwerkingskansen met publieke en private partners in Zuidelijk ZuidHolland. Zo werken we in wisselende coalities samen op specifieke onderwerpen. Daar gaan we mee door in 2022. ENDPMEND We investeren in onze strategische lobbykracht. We behartigen onze belangen via actieve participatie in bestuurlijke netwerken zoals de VNG, G40 en de Verstedelijkingsalliantie.
En dit doen we ook voor specifieke dossiers op verschillende schaalniveaus (provinciaal, nationaal of Europees). Voorbeelden van deze dossiers zijn externe veiligheid, infrastructuur en spoorzone. We geven prioriteit aan de invulling van sleutelrollen die onze informatiepositie versterken en onze strategische lobbykracht vergroten. Dit doen we door middel van actief de Tweede Kamer te informeren over actuele zaken vanuit Dordrecht (zoals woningbouw, OV bereikbaarheid, energietransitie), we organiseren werkbezoeken voor sleutelfiguren en oploopjes in Den Haag. We zien Dordrecht als geïntegreerd onderdeel van het Europese (stedelijke) netwerk. We denken in termen van internationalisering, en zetten in op de grotere invloed van de Europese Unie en de kansen die dit biedt. In de ontwikkeling van de netwerkorganisatie gemeente Dordrecht, gaan wij scherper en duidelijker aan de slag met Europese netwerken. We worden in 2022 lid van Eurocities, een Europees platform voor steden, en gaan actief in Brussel ons verhaal uitdragen. ENDPMEND
Welke verbonden partijen dragen bij?
Om onze doelen te realiseren werken we samen met anderen, zo nemen we deel in verbonden partijen. Een totaal overzicht en de financiële informatie van onze verbonden partijen is opgenomen in de paragraaf verbonden partijen. Informatie over verbonden partijen die bijdragen aan de realisatie van de doelstellingen in dit programma is weergegeven in onderstaand overzicht. We geven daarbij een actuele stand van zaken.
Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden
Gemeenschappelijke regeling Drechtsteden
Begroting 2022
18
Onderdelen
Website
Vertegenwoordiging Dordrecht Deelnemers Vestigingsplaats Openbaar of gemeentelijk belang
Relevante beleidsinformatie
Risico's
Bureau Drechtsteden, beleid en staf en regiogriffie (BD) Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) Servicecentrum Drechtsteden (SCD) Ingenieursbureau Drechtsteden (IBD) Onderzoekscentrum Drechtsteden (OCD) Gemeentebelastingen en Basisinformatie Drechtsteden (GBD) www.drechtsteden.nl www.socialedienstdrechtsteden.nl www.servicecentrumdrechtsteden.nl www.ingenieursbureaudrechtsteden.nl www.onderzoekcentrumdrechtsteden.nl www.gbdrechtsteden.nl Raadsleden in Drechtraad Dhr. A.W. Kolff, voorzitter Drechtraad en Drechtstedenbestuur
Dhr. P.J. Heijkoop, lid Drechtstedenbestuur De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht en Hardinxveld-Giessendam. Dordrecht De GRD behartigt gemeenschappelijke regionale belangen en verzorgt de coördinatie van externe betrekkingen op het ruimtelijk-economische vlak. Daarnaast voert zij taken uit op sociaal vlak en bedrijfsvoering en de heffing en invordering van belastingen en de uitvoering van de WOZ. Actuele ontwikkelingen d.d. augustus 2021
De colleges van de Drechtsteden gemeenten hebben in oktober 2020 besloten de Drechtstedelijke samenwerking aan te passen. Daarop hebben de raden een principebesluit genomen: de Sociale Dienst Drechtsteden blijft regionaal, maar wordt een collegeregeling (de Drechtraad houdt op te bestaan). De GRD wordt daarop aangepast naar een GR Sociaal. Dordrecht wordt voor de overige diensten en (bedrijfsvoerings)taken een servicegemeente. De besluitvorming en verdere uitwerking vindt momenteel plaats, definitieve besluitvorming wordt in september 2021 verwacht. Actuele risico's d.d. augustus 2021
De coronacrisis geeft op korte termijn risico's dat gemeenten onvoldoende worden gecompenseerd voor stijgende lasten voor inkomensondersteuning. Ook voor de langere termijn geeft de crisis druk op de aantallen bijstandontvangers, maar ook op de aantallen schuldhulpverlening en minimabeleid. De vraag naar alle Wmo-voorzieningen blijft toenemen door dubbele vergrijzing, verdere extramuralisering, ambulantisering (afbouwbeleid van intramurale zorg) en de daarmee samenhangende verzwaring van de ondersteuningsvraag. Ondanks besparingen blijven, mede door de fixatie van het abonnementstarief, de kosten stijgen. De huishoudelijke WMO-ondersteuning wordt opnieuw aanbesteed c.q. verlengd in 2022. De verwachting is dat dan de tarieven oplopen. De kosten bewindvoering blijven stijgen. De gemeente (qua financiën) en GBD (qua uitvoering) hebben veel extra werk door 'no cure no pay' (NCNP) bureaus, die bezwaar indienen tegen WOZ-beschikkingen. Bij een groot volume van NCNP-bezwaren is inhuur voor de bezwaarafhandeling onvermijdelijk. Op Drechtstedenniveau kan het nadeel tot boven het miljoen oplopen.
Gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd
Gemeenschappelijke regeling Dienst Gezondheid en Jeugd ZuidHolland Zuid (GR DG&J ZHZ) Onderdelen