Antwoordbrief artikel 40-vragen GewoonDordt Kiltunnel.pdf

Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT

Gemeente Dordrecht Spuiboulevard 300

Aan

3311 GR DORDRECHT

de heer G.J. Kleinpaste

T 14078

van de fractie GewoonDordt

www.dordrecht.nl

p/a raadsgriffie@dordrecht.nl Contactpersoon M. Muusz T (078) 770 4611 Datum

16 november 2021

Ons kenmerk

2021-0158093

Betreft

Beantwoorden artikel 40-vragen inzake Kiltunnel

E m.muusz@dordrecht.nl

DOSSIER Afschrift: - VBO/OB, EG Imthorn

Geachte heer Kleinpaste, Bij ongedateerde brief, bij ons ingekomen op 12 oktober 2021, heeft u op grond van artikel 40 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad namens de fractie GewoonDordt vragen gesteld inzake Kiltunnel. Wij beantwoorden uw vragen als volgt. Vraag 1.

De tunnel en het wegvak hebben sinds de aanleg een bijzondere vorm van beheer en eigenaarschap. Is ooit onderzocht of het niet verstandiger is de tunnel overste dragen aan Rijkswaterstaat en zo ja, wat waren de conclusies uit dit onderzoek en waarop zijn deze gebaseerd?

Antwoord

De gemeente Dordrecht wilde in de jaren zeventig in plaats van de toenmalige veerverbinding een vaste oeververbinding. Hiertoe heeft zij samen met de toenmalige gemeenten Puttershoek, Maasdam, 's-Gravendeel en Strijen en de provincie Zuid-Holland het initiatief genomen om de Kiltunnel aan te leggen in plaats van de veerpont. Al voor de aanleg van de Kiltunnel hebben de betrokken bestuurders van de provincie Zuid-Holland en de gemeenten gelobbyd bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat om de tunnel in beheer te brengen bij Rijkwaterstaat (RWS). Het ministerie heeft toen aangegeven dat de tunnel geen onderdeel is van het rijkswegennet en dat er geen rijksbelangen gediend zijn bij deze tunnel. De aanleg en beheer van de tunnel via een verlengd lokaal bestuur in een gemeenschappelijke regeling (GR) vond men toen de beste constructie. De provincie en de gemeenten hebben destijds autonoom besloten om de tunnel aan te leggen. Daarom meent het Rijk dat de betrokken (lokale) overheden in beginsel zelf financieel verantwoordelijk zijn. Dit standpunt is in 1982 nogmaals formeel bevestigd in een brief over de toenmalige financiële problematiek van de Kiltunnel.

Sindsdien is het standpunt nooit veranderd: Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (voorheen: V&W) ziet de Kiltunnel als onderdeel van een provinciale weg met een lokale functie, waarvoor de betrokken overheden zelf financieel verantwoordelijk zijn.

Pagina 1/4

SK Dordrecht 704 - raadsgriffier t.b.v. raads- en burgerraadsleden

Datum

16 november 2021

Ons kenmerk

2021-0158093

Vraag 2.

Dordrecht participeert voor iets meer dan 40% in tunnel en aan- en afvoerwegen. Welk rendement levert die deelname op?

Antwoord In een GR zijn deelnemers zgn. garanten: zij staan garant dat de GR aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Bij de Kiltunnel staat iedere deelnemer garant voor het percentage waarmee ze deelnemen. Voor Dordrecht is dit 42%. De Kiltunnel heeft meer dan 40 jaar niet kostendekkend geopereerd waardoor de garanten in deze periode de exploitatie voor een bedrag van circa € 80 miljoen moesten aanvullen. Dordrecht heeft hiervan dus € 33,6 miljoen (= 42%) bijgedragen. Momenteel betaalt Dordrecht jaarlijks € 21.000,aan het Wegschap Tunnel Dordtse Kil. Vraag 3.

Er komen nieuwe tolpleinen. Hoeveel geld van de gemeente Dordrecht is hiermee gemoeid en is de gemeenteraad geconsulteerd bij de ontwikkeling van dit plan voor vernieuwing van de tolpleinen? Zo niet, waarom is dit niet gebeurd?

Antwoord Hier is geen geld van de gemeente mee gemoeid. Het groot onderhoud wordt betaald met geleend geld van de BNG en de Waterschapsbank. De aflossing en rente worden betaald uit de exploitatie inkomsten van de tunnel. De vernieuwing van het tolplein is onderdeel van noodzakelijk groot onderhoud dat nu aan het hele tunnelcomplex wordt uitgevoerd. De 44 jaar oude luifelconstructie en tolhokjes voldeden niet meer aan de bouwkundige-, arbo- en milieumaatstaven van deze tijd. Met name om veiligheidsredenen wordt de capaciteit van het tolplein vergroot van 2x4 straten naar 2x5 straten. De gemeenteraad wordt door het algemeen bestuur van de Kiltunnel altijd geïnformeerd en kan via een zienswijze vooraf invloed uitoefenen op de begroting en achteraf de jaarrekening controleren. In de begroting van 2019 van de GR Kiltunnel is melding gemaakt van de aanstaande noodzakelijke renovatie inclusief vernieuwing van het tolplein en dat het bestuur hiervoor nog om instemming zou worden gevraagd. De gemeenteraad heeft op dat punt in haar zienswijze op de begroting geen kanttekeningen geplaatst. Wel heeft de gemeenteraad in haar zienswijze op deze begroting verzocht een deel van de tolopbrengsten van de Kiltunnel te gebruiken om de jaarlijkse eigenarenbijdrage van Dordrecht te verlagen.

Deze bijdrage is in lijn met deze zienswijze verlaagd van € 325.000,- (2019) naar € 168.000,(2020) tot € 21.000,- (vanaf 2021). In november 2019 is de commissie van de gemeenteraad bijgepraat over het groot onderhoud en de details van de renovatie.

Pagina 2/4

Datum

16 november 2021

Ons kenmerk

2021-0158093

Vraag 4.

Hoeveel tol wordt er jaarlijks geheven en welk percentage daarvan wordt concreet gebruikt voor onderhoud en verbetering van de tunnel?

Antwoord1 Er wordt zo'n € 8 miljoen aan tol ontvangen, waarvan 73% wordt gebruikt voor onderhoud en verbetering van de tunnel. Vraag 5.

Welk percentage van de geheven tol wordt direct besteed aan de heffing zelf (personeelskosten, systemen, infrastructuur)?

Antwoord Gemiddeld wordt 3,5% van de geheven tol direct besteed aan de heffing zelf. Overigens vervullen veel tolbeambten naast hun functie van tol heffen ook de functie van tunneloperator. Zij bewaken vanaf hun werkplek de tunnel door middel van een camerasysteem en bedienen de technische installaties zoals de rode kruizen, slagbomen, roltrappen etc. Daarnaast helpen ze bij ongevallen, schouwen ze regelmatig het tunnelcomplex en ruimt men gevaarlijk afval op de weg direct na melden op (andere wegbeheerders kennen aanrijdtijden tot enkele uren, de Kiltunnel niet). Zonder tunneloperators mag de tunnel niet open. Vraag 6.

Is er in de afweging te investeren in nieuwe tolpleinen ook overwogen de tolheffing volledig te schrappen? Wat waren de voor- en tegenargumenten in die afweging?

Antwoord Nee. Een tunnelcomplex heeft onvermijdbare jaarlijkse kosten. Kosten voor het wettelijk vereiste continue toezicht op de tunnel, doorlopend klein onderhoud, kosten voor de energierekening van de tunnelverlichting en de kapitaallasten (aflossing en rente) voor het grofweg eens in de 20 jaar noodzakelijke groot onderhoud. Zonder tol inkomsten zouden dergelijke kosten moeten worden betaald door de eigenaren van de kiltunnel. Het afschaffen van de tolheffing zou derhalve haaks hebben gestaan op de zienswijze van de gemeenteraad van Dordrecht bij de Begroting 2019 van GR Kiltunnel, waarin de raad juist verzocht om een deel van de tolinkomsten in te zetten ter verlaging van de eigenaren bijdrage. Vraag 7.

Wat betekent de vernieuwing van de tolpleinen voor de continuering van de tolheffing? Hoeveel jaren blijft de tolheffing nog noodzakelijk?

Antwoord De tolopbrengsten dienen grotendeels als dekking voor de aflossingen van leningen voor groot onderhoud en voor technisch onderhoud. Deze jaarlijkse kosten zullen altijd bestaan, nog los van de personele

1

Voor deze vraag en vraag 5 heeft de Kiltunnel de cijfers gebruikt van 2019 (2020 geeft geen representatief beeld door Corona en het tussenjaar van einde afschrijvingsperiode naar start noodzakelijk onderhoud). Voor de tol heeft de Kiltunnel gekeken naar tolopbrengsten en overige tolvergoedingen. Om de kosten van onderhoud en verbetering te bepalen is het salaris van de eigen monteur opgeteld bij de kosten voor vast onderhoud en de kapitaallasten (afschrijvingen voor het groot onderhoud van 2001/2002 en de aanleg in 1977).

Pagina 3/4

Datum

16 november 2021

Ons kenmerk

2021-0158093

kosten voor bewaking van de tunnel. Het wegschap heeft geen andere middelen dan het heffen van tol om deze kosten te dekken. Alleen als het wegschap opgeheven wordt en de garanten de jaarlijkse kosten voor onderhoud en beheer van enkele miljoenen overnemen in hun begroting, zal de noodzaak voor het heffen van tol verdwijnen. Wij vertrouwen er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Het college van Burgemeester en Wethouders

C.H.W.M. Post secretaris

Pagina 4/4

A.W. Kolff burgemeester