Advies lokale nota gezondheidsbeleid 2024 2027_16-12-2024.pdf

info@adviesraadwmojeugddordrecht.nl Wethouder van Publieke Gezondheid, de heer R. van der Linden Postbus 8, 3300 AA Dordrecht CC: Mia Maleton en Eline de Koning

Datum: Betreft:

16 december 2024 Advies lokale nota gezondheid 2024-2027

Geachte wethouder Van der Linden, beste Rik,

U legt de lokale nota gezondheid 2024-2027 aan de gemeenteraad van Dordrecht voor. U heeft de Adviesraad WMO & Jeugd gevraagd om over deze nota advies uit te brengen. Wij waarderen dit en komen graag aan uw verzoek tegemoet. Ons advies is gebaseerd op de startnotitie met inhoudelijke uitgangspunten inzake de lokale nota publieke gezondheid 2024-2027 (13 februari 2024) en de lokale nota gezondheid 2024-2027. Bij de totstandkoming van dit advies is gekeken naar ons advies op de visie sociaal domein 2030 daar de vastgestelde visie het kader is van deze nota. Vooraf: Op 22 oktober 2024 stapten de gemeenten (VNG) uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Dit omdat de gemeenten in een onmogelijke positie zijn gekomen om het akkoord te kunnen uitvoeren. Doelen IZA zijn niet te realiseren. Het rijk halveert middelen voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), waarin voor gemeenten een belangrijke preventieopdracht zit, en kort het de budgetten voor gezondheidsbeleid, gezondheidsbevordering en ziektepreventie. Op pag. 3 zegt de nota: De ambities in deze nota zijn uitvoerbaar dankzij middelen uit de twee genoemde akkoorden. Dat betekent dat ambities onder druk komen te staan als structurele financiering uitblijft. Twee vragen heeft de Adviesraad.

Ten eerste is de gemeente Dordrecht met de VNG ook uit het IZA gestapt? Wat zijn de gevolgen hiervan voor de nota? We zien in de begroting veel posten op PM staan en dan komt de vraag op wat doet de gemeente als structurele financiering uitblijft? Want gezond leven is vaak niet genoeg om gezond te zijn of te blijven. Er is van alles dat roet in het eten kan gooien: pech of bestaansonzekerheid. Een tochtig en beschimmeld huis. Vuile lucht. Achterstelling op school. Discriminatie. Zaken waar inwoners zelf vaak weinig aan kunnen doen, maar waar anderen aan zet zijn: de overheid, werkgevers, schoolbesturen, de Sociale Dienst, bedrijven of woningbouwverenigingen.

1

Visie sociaal domein toegespitst De ondertitel van de nota ‘veerkrachtige Dordtenaren in een gezonde stad’ is voor de adviesraad een mooie toespitsing van de visie sociaal domein 2030. Mooi, omdat het de mens centraal stelt. Gezondheidsbeleid is gericht op mensen. Het gaat immers om hun gezondheid en die van volgende generaties. De ondertitel van de nota komt van Machteld Huber van positieve gezondheid. Net boven het citaat van haar op pagina 1 wil de adviesraad het woord blijven toevoegen. De adviesraad ziet dat als kwetsbaarheden in levens toenemen regie voeren gedeeld moet worden met anderen of na een periode van kwetsbaar zijn mensen weer zelf de regie over het leven kunnen voeren. Veerkracht om zelf weer of samen met anderen regie te blijven voeren. De integrale visie sociaal domein 2030 gaat in op samenhang in de hulpvragen van inwoners en samenwerking van partijen in het geven van antwoorden en hulp op die vragen. De achterliggende oorzaken van gezondheidsproblemen, voorspellers van samenhang bij zorg en ziekte vragen om samenwerking met partijen. We zien in de nota dat partners visie, beleid en uitvoering hebben om de achterliggende problemen aan te pakken. Bestaanszekerheid als basis voor gezondheid laat zien hoe partijen aan de slag zijn. Gelijkgezond maakt het mogelijk gemedicaliseerde sociale problemen op te lossen buiten het medische domein.

Samenwerken in Dordrecht-West laat ook zien welke partijen oorzaken aanpakken. Advies 1: De adviesraad constateert dat partners samenwerken met de gemeente. De samenhang om integraal te werken komt onvoldoende uit in de nota. De adviesraad adviseert in de uitvoeringsplannen die samenhang meer uit te werken. Advies 2: De adviesraad ziet dat in Dordrecht-West samengewerkt wordt aan de pijler Gezond en Samen leven. Bekend is dat de leefbaarheid score en de lage SES (sociaal economische status) van de Noordflank en De Staart lager is dan in de overige andere delen in de stad. De adviesraad adviseert in deze wijken ook te werken aan Gezond en Samen leven. De adviesraad is voorstander van laagdrempelige inloop en laagdrempelige ontmoetingsplekken. Waar vragen kunnen worden gesteld, informatie en advies kan worden gegeven. Wij zien dat enkele wijken die laagdrempelige inloop en ontmoeting hebben waar velen komen met hun vragen. De adviesraad is content met de inzet in de nota om laagdrempelige ontmoeting (en inloop) te versterken en te behouden. Advies 3: Uitbreiding naar andere wijken is volgens de adviesraad nodig. Voor alle plekken geldt dat het inrichten en laten functioneren vraagt om professionele inzet en een lokale toerusting van de uitvoerenden.

De adviesraad constateert dat bij gezond opgroeien de jeugdgezondheidszorg goed is ingericht en ziet dat er bij kwetsbare situaties een goede themagerichte inzet is. De adviesraad ondersteunt de geformuleerde ambities. Bij gezonde leefstijl gaat de nota uit van meer landelijke inzet en een volgzame uitvoering in Dordrecht. De lange termijn ambities van Nationaal Preventieakkoord vragen toch om een lokale inzet, omdat het om de gezondheid van Dordtenaren gaat. Gezondheidsbevordering moet volgens de adviesraad. En zeker op gezond gewicht, roken en alcoholgebruik moet de lokale overheid stevig inzetten. Over het werken aan het mentale welbevinden van inwoners met name jongeren vertaald in inzet van verschillende partners zowel eerste lijn als ook de tweede lijn is de adviesraad positief. 2

In de startnotitie wordt de vergrijzing als kostenpost geduid, want er zijn onvoldoende middelen om aan de zorgvraag van ouderen te voldoen. Dat is volgens de adviesraad een scheef beeld. De adviesraad constateert dat de nota de vrijwillige inzet van ouderen, de vitaliteit en de fitheid van ouderen duidt. Dat maakt het beeld meer in balans. De adviesraad ziet uit naar het herijkte seniorenbeleid 2025. Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Wmo & Jeugd Dordrecht,

Bert van de Burgt Voorzitter Adviesraad Wmo & Jeugd Dordrecht.

3