Aanvullend verkeersonderzoek Oudendijk.pdf
Tekst van het document
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht
Definitief rapport
Opdrachtgever
Van den Heuvel Ontwikkeling & Beheer BV
Titel rapport
Verkeersonderzoek De Hoven Dordrecht
Kenmerk
01714820240419.R1.02
Datum publicatie
7 mei 2024
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 7-5-24
Inhoudsopgave 1. Inleiding
1
1.1
Vraagstelling en context
1
1.2
Plan
2
2. Verkeersgeneratie
5
2.1
Aanpak
5
2.2
Uitgangspunten
5
2.3
Resultaat verkeersgeneratie
7
3. Verkeersintensiteiten
9
3.1
Inleiding
9
3.2
Huidige verkeersintensiteiten
9
3.3
Kruispuntstromen
11
4. Verkeersafwikkeling
14
4.1
Wegvakniveau
14
4.2
Kruispuntniveau
16
4.3
Vormgeving kruispunt
17
4.4
Kwaliteit van de verkeersafwikkeling
17
5. Verkeerveiligheid
18
6. Conclusies
21
Bijlage 1 : Telresultaten
1
Bijlage 2 : Wegenscan
5
Bijlage 3 : Schematische vormgeving kruispunt
6
1. Inleiding 1.1
Vraagstelling en context
In december 2022 heeft Goudappel B.V. onderzoek gedaan naar de ontsluiting van het plan ‘De Nieuwe Hoven’ in Dordrecht. Hierin zijn verschillende mogelijke ontsluitingen beoordeeld, wat heeft geleid tot de keuze om de ontwikkeling hoofdzakelijk te ontsluiten via de Oudendijk.
Figuur 1.1: Locatie kruispunt t.o.v. het plangebied In januari 2024 zijn er zienswijzen ingediend tegen het besluit om de ontsluiting hier te realiseren. De ontwikkelaar, De Nieuwe Hoven B.V., heeft Goudappel gevraagd om de gekozen ontsluiting nader te onderbouwen. In dit onderzoek zijn de uitgangspunten en uitkomsten van de verkeersgeneratieberekeningen wederom in beschouwing genomen. Ook zijn, met behulp van nieuwe verkeerstellingen, de verkeersintensiteiten inzichtelijk gemaakt. Op basis van de uitkomsten van de verkeerstellingen en de verkeersgeneratie is, door een gecertificeerde verkeersveiligheidsauditor, het kruispunt van de Provincialeweg en de Oudendijk getoetst. In voorliggende rapportage zijn de aanpak, uitgangspunten en conclusies toegelicht.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
1
1.2
Plan
Het plan voor De Nieuwe Hoven ziet eruit als volgt:
Figuur 1.2: Het plan De Nieuwe Hoven Tijdens het uitvoeren van dit onderzoek is het functieprogramma zoals in de tabel hieronder gehanteerd. Deze is afkomstig uit het onderzoek uit december 2022. functie
omvang
eenheid
58
woning
vrije sector woningen woonwagenstandplaatsen
5
standplaats
sociale huurwoningen (appartementen)
14
wooneenheid
verpleeghuiseenheden
36
wooneenheid
Tabel 1.1: Gehanteerde functieprogramma Het voornemen is De Nieuwe Hoven aan de west, noord- en oostzijde aan de sluiten op respectievelijk de Sikkelstraat, Noordendijk en de Oudendijk voor fietsers en aan de zuidoostzijde op de Oudendijk, vlakbij de Provinciale weg voor fietsers en auto’s.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
2
Figuur 1.3: Beoogde locatie voor de aansluiting voor fietsen en auto’s van De Nieuwe Hoven op de Oudendijk Hiertoe wordt de bestaande aansluiting aangepast en het wegvak tot aan de Provinciale weg versterkt en verbreed van 3.60 m naar 4,80 m en het aanbrengen van verharde bermen.
Figuur 1.4: Aantakking van De Hoven op de Oudendijk vlakbij de Provinciale weg
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
3
Figuur 1.5: Dwarsprofiel van de voorgestelde verbreding van de Oudendijk Naar aanleiding van een eerder verkeerskundig advies van Goudappel uit 2022 is door Goudappel een schetsontwerp gemaakt voor de aansluiting van de Oudendijk op de Provincialeweg. Op basis hiervan is het voornemen dat het kruispunt Oudendijk – Provinciale weg niet wordt aangepast.
Figuur 1.6: Huidige kruispunt Oudendijk – Provinciale weg
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
4
2. Verkeersgeneratie 2.1
Aanpak
Nieuwe woningen genereren extra verkeer. De hoeveelheid verkeer is bepaald met behulp van landelijk gehanteerde kencijfers, vastgelegd in CROW1-publicatie 381 (Toekomstbestendig parkeren – December 2018). In deze publicatie zijn voor verschillende woningtypen kencijfers voor de verkeersgeneratie en het benodigd aantal parkeerplaatsen opgenomen. In de kencijfers wordt onderscheid gemaakt in stedelijkheidsgraad en ligging ten opzichte van het centrum. De verkeersgeneratie van woonfuncties wordt bepaald door het CROW-kencijfer te vermenigvuldigen met het aantal te realiseren wooneenheden naar woningtype. Dit resulteert in een verkeersgeneratie per weekdagetmaal. Vervolgens is dit vertaald naar de verkeersgeneratie op een werkdagetmaal en het aantal verplaatsingen per ochtend-/avondpits. In de studie uit 2022 is reeds de verkeersgeneratie bepaald, de uitgangspunten en uitkomsten worden middels deze rapportage nogmaals beschouwd.
2.2
Uitgangspunten
Locatie plangebied Voor het vaststellen van verkeersgeneratiekencijfers gebruikt CROW een specifieke gebiedsindeling. In de gebiedsindeling wordt rekening gehouden met de mate van bereikbaarheid per openbaar vervoer en het autobezit en -gebruik. De gemeente Dordrecht, waar de ontwikkeling plaatsvindt, wordt gekwalificeerd als ‘sterk stedelijk’. Voor het hanteren van de juiste verkeersgeneratiekencijfers is binnen de kencijfers ook een onderscheid in stedelijke ligging. De ontwikkellocatie is ‘rest bebouwde kom’ volgens de CROW-categorisering. Gehanteerde kencijfers Het te hanteren verkeersgeneratiekencijfer wordt bepaald aan de hand van het autobezit voor de naastgelegen woonwijk De Hoven. Uit statistieken van CBS blijkt dat het gemiddelde autobezit per woning in De Hoven 2,1 parkeerplaats bedraagt voor de vrijstaande woningen en twee-onder-één-kappers. Rekening houdend met een bezoekersnorm van 0,3 bedraagt het maatwerk parkeerkencijfer in deze wijk 2,1 + 0,3 = 2,4 parkeerplaats per woning. De bandbreedte voor parkeerkencijfers van CROW voor dit type woningen loopt uiteen van 1,7 - 2,5. Het maatwerk parkeerkencijfer voor dit type woningen ligt op circa 87% van de bandbreedte. Voor de verkeersgeneratiecijfers wordt derhalve uitgegaan van eenzelfde positie binnen de bandbreedte.
In tabel 2.1 is de vertaling van het functieprogramma naar de functies van CROW met bijbehorende kencijfers voor verkeersgeneratie weergegeven in motorvoertuigbewegingen (mvt) per etmaal.
1
CROW is een landelijke kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte, verkeer & vervoer en werk & veiligheid.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
5
functie
functie CROW-381
kencijfer (mvt/etmaal)*
eenheid
vrije sector woningen
koop, huis, vrijstaand
8,5
per woning
woonwagenstandplaatsen
koop, huis, vrijstaand
8,5
per standplaats
sociale huurwoningen
koop, appartement, goedkoop
5,2
per woning
verpleeghuiseenheden
huur, appartement, midden/goedkoop (incl. sociale huur)
3,9
per wooneenheid
*gecorrigeerd naar 87% binnen bandbreedte CROW Tabel 2.1: Kencijfers verkeersgeneratie functies De Nieuwe Hoven
Normaliter wordt verkeersgeneratie berekend aan de hand van de verkeersgeneratiekencijfers conform het CROW. In de verkeerskundige vakwereld is het algemeen bekend dat het hanteren van de gemiddelde kencijfers leidt tot een overschatting van het toekomstige verkeer. In het voorgaande onderzoek, alsmede in dit onderzoek, wordt uitgegaan van kencijfers die hoger liggen dan deze gemiddelden. Om deze reden is te stellen dat er sprake is van een worst-case scenario wat betreft de toekomstige verkeersintensiteiten.
De woonwagens die gefaciliteerd worden met de woonwagenstandplaatsen betreffen een woonruimte, met een eigen toegang, die door één huishouden kan worden bewoond zonder dat het huishouden daarbij afhankelijk is van gedeelde voorzieningen (zoals toiletruimte, badruimte en keuken) buiten die woonruimte. Derhalve wordt voor het bepalen van de verkeersgeneratie van de woonwagenstandplaatsen uitgegaan van reguliere woningen. Voor de robuustheid wordt in deze studie uitgegaan van vrijstaande woningen (worst case). Voor de verpleeghuiseenheden bestaat op dit moment nog de mogelijkheid dat deze een dubbelbestemming (kunnen) krijgen van zorg en wonen. De oppervlakte van deze eenheden bedraagt circa 40 m². Vanuit oogpunt van robuustheid wordt derhalve voor deze woningen aangesloten bij goedkope tot middeldure reguliere huurappartementen (worst case). Voor de 14 sociale huurappartementen is de ambitie om deze als sociale huurappartementen te verhuren. In deze fase is vooralsnog niet helemaal duidelijk of de geplande 14 appartementen uiteindelijk ook echt sociale huur woningen worden en blijven. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat commercieel verhuurde sociale huurwoningen na 15 jaar verkocht kunnen worden. Gegeven de omvang van de woningen (40 – 60 m²) is voor deze appartementen gerekend met kencijfers voor goedkope koopappartementen (worst case).
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
6
Verdeling verkeersgeneratie Functies genereren niet op ieder moment van de week eenzelfde hoeveelheid verkeer. Met behulp van CROW-publicatie 2562 is een vertaling gemaakt naar de verkeersgeneratie per moment. Allereerst is de verkeersgeneratie per weekdag- en werkdagetmaal3 bepaald. Daarna is de verkeersgeneratie per spitsuur bepaald. De te hanteren percentages zijn weergegeven in tabel 2.3. ochtendspits
functie wonen
avondspits
drukste uur
vertrek
aankomst
drukste uur
vertrek
aankomst
8%
89%
11%
9%
20%
80%
Tabel 2.2: Verdeling verkeersgeneratie naar spitsuur (op basis van CROW-publicatie 256)
2.3
Resultaat verkeersgeneratie
Aan de hand van de gehanteerde uitgangspunten is de verkeersgeneratie voor de toekomstige situatie berekend. Hiermee is worst-case gerekend; in de huidige situatie genereert de locatie mogelijk ook verkeer en hiermee is niet gesaldeerd. In tabel 2.4 zijn de resultaten van de verkeersgeneratie berekeningen voor de week- en werkdag weergegeven. Hierbij is gerekend met robuuste aannames (worst-case). Vanwege deze robuuste uitgangspunten wordt in de praktijk uiteindelijk een lagere verkeersgeneratie van de ontwikkeling verwacht. Verder is algemeen bekend in de verkeerskundige vakwereld dat het berekenen van de verkeersgeneratie conform de CROW-kencijfers leidt tot een forse overschatting van het toekomstige verkeer. Zeker nu gerekend is met kencijfers die hoger liggen dan de gemiddelde CROW-kencijfers is het te stellen dat hier sprake is van een worstcase scenario.
Functie
weekdag
werkdag
vrije sector woningen
493
woonwagenstandplaatsen
ochtendspits
avondspits
drukste uur
vertrek
aankomst
drukste uur
vertrek
aankomst
547
44
39
5
49
10
39
42
47
4
3
0
4
1
3
sociale huurwoningen
73
81
6
6
1
7
1
6
verpleeghuiseenheden
140
156
12
11
1
14
3
11
totaal
749
831
67
60
7
75
15
60
Tabel 2.3: Verkeersgeneratie planontwikkeling motorvoertuigen (afgerond naar boven op tientallen) Op een gemiddelde werkdag bedraagt de verkeersgeneratie circa 831 motorvoertuigbewegingen per etmaal. In het drukste (avond)spitsuur bedraagt de verkeersgeneratie circa 75 motorvoertuigen (aankomst + vertrek). Dit is iets meer dan 1 auto per minuut. Deze autoritten gaan allen via de route Oudendijk – Provinciale weg.
2
CROW-publicatie 256: Verkeersgeneratie woon- en werkgebieden.
3
Omrekenfactor van 1,11 voor woonfuncties
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
7
Fiets Volgens de bron van het CBS (Onderweg in Nederland is verhouding tussen het aantal autoverplaatsingen en fietsverplaatsingen in Dordrecht 41 : 23. Dat betekent dat als De Nieuwe Hoven op een werkdag gemiddeld 831 autoverplaatsingen genereert dit 466 fietsritten zullen zijn. Deze fietsritten zullen zich verdelen over de vier aansluitingen. Gezien de ligging van de bestemmingen, zie figuur 3.1, zal de nadruk vooral op de west en noordzijde liggen.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
8
3. Verkeersintensiteiten 3.1
Inleiding
Verplaatsingen zijn nodig om functies te bereiken. Dagelijkse functies in de directe omgeving kunnen goed te voet en per fiets bereikt worden. In figuur 3.1 zijn de dagelijkse functies: winkels, scholen, sportvoorzieningen en het stations Stadspolders weergegeven. Al deze functies liggen op loop- of fietsafstand.
Figuur 3.1: Ligging van De Nieuwe Hoven en de belangrijkste dagelijkse voorzieningen in de directe omgeving. Voor verder weggelegen voorzieningen zal vaak de auto worden gebruikt.
3.2
Huidige verkeersintensiteiten
Een belangrijk vraagstuk bij de voorgestelde ontsluiting van De Nieuwe Hoven is de vraag of de Oudendijk en het kruispunt Oudendijk – Provinciale weg het extra verkeersaanbod goed kan verwerken en of dit een veilige verkeerssituatie oplevert. Om te komen tot een beoordeling van deze vragen is het nodig inzicht te krijgen in de huidige en toekomstige verkeerssituatie. Om de verkeerssituatie op een wegvak te beoordelen is zicht nodig op de verkeersintensiteiten per werkdagetmaal en voor een kruispuntanalyse zijn deze nodig voor het drukste spitsuur. In dit hoofdstuk worden door middel van recente verkeerstellingen deze intensiteiten bepaald, Aangevuld met verkeersdata uit het regionale verkeersmodel ‘RVMK Drechtsteden & Alblasserwaard 2.0’.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
9
In verkeerstellingen zijn uitgevoerd op de wegvakken zoals weergegeven in figuur 3.2.
Figuur 3.2: Slangtellocaties De tellingen geven de volgende resultaten: wegvak D02 Oudendijk noord D01 Provinciale weg oost
etmaal
drukste uur
auto
fiets
auto
fiets
528
1.026
54
119
4.349
727
475
68
Tabel 3.1: Resultaten tellingen 18 – 24 maart 2024 weergegeven voor werkdagen Op alle wegvakken is de avondspits het drukst, maar niet voor de fietsers op de Oudendijk: daar is de ochtend spits het drukst. De Oudendijk heeft twee keer zoveel fietsers als auto’s.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
10
De telslangen leveren ook informatie op over de gereden snelheden en de verdeling van het autoverkeer in licht, middelzwaar en zwaar. Oudendijk noord (30)
Provinciale weg oost (50)
verkeersverdeling: •
licht
91%
97%
•
middelzwaar
4%
2%
•
zwaar
5%
1%
snelheden: •
gemiddeld
32 km/u
56 km/u
•
V85
40 km/u
64 km/u
4
Tabel 3.2: Resultaten van de slangtellingen voor wat betreft verdeling van het verkeer en gereden snelheden Opvallend is dat in de huidige situatie het aandeel vrachtverkeer op de Oudendijk hoger ligt dan op de Provinciale weg, terwijl op de Oudendijk een gewichtsbeperking van toepassing is (max. 7,0 ton). Op de Provinciale weg wordt hard gereden: gemiddeld 6 km/u harder dan de limiet van 50 km/u, maar 15% van de automobilisten rijdt harder dan 64 km/uur. Voor de Oudendijk ligt de V85 ruim hoger dan de limiet van 30 km/u. Detailresultaten van deze verkeerstellingen zijn opgenomen in bijlage 1.
3.3
Kruispuntstromen
Figuur 3.3: Borden aan het begin van de Oudendijk
Voor een kruispuntanalyse zijn de intensiteiten uit het drukste spitsuur maatgevend. In dit hoofdstuk worden de drukste momenten van beide spitsuren bepaald om een worst-case scenario weer te geven. In tabel 3.3 is een overzicht van de tel- en modelgegevens van de drukste spitsuren opgenomen. De tel- en modelgegevens hebben de spitsintensiteiten over 2 uur weergegeven, door deze intensiteit met 55% te vermenigvuldigen wordt het drukste uur bepaald. In figuur 10 zijn de locaties gegevens aangegeven.
4
V85 is het 85%-percentiel: 15% van de automobilisten rijdt harder dan deze snelheid.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
11
Referentienumme r
locatie
1
Provincialeweg oost
1
verkeersintensiteiten verkeersmodel
verkeerstellingen
verschil
aangehouden intensiteiten
eenheid
oost naar west
182
211
16%
211
mvt/etm
Provincialeweg oost
west naar oost
237
263
11%
263
mvt/etm
2
Provincialeweg west
oost naar west
198
-
16%
230
mvt/etm
2
Provincialeweg west
west naar oost
264
-
11%
294
mvt/etm
3
Oudendijk noord
noord naar zuid
17
27
63%
27
mvt/etm
3
Oudendijk noord
zuid naar noord
22
27
23%
27
mvt/etm
4
Oudendijk zuid
noord naar zuid
6
-
63%
9
mvt/etm
4
Oudendijk zuid
zuid naar noord
6
-
23%
7
mvt/etm
rijrichting
Tabel 3.3: Huidige verkeersintensiteiten in het drukste avondspitsuur De data uit het verkeersmodel zijn lager dan de data uit de verkeerstellingen. Om deze reden worden de intensiteiten uit het verkeersmodel opgehoogd. De getelde motorvoertuigintensiteiten op de Provincialeweg ten oosten van het kruispunt zijn afhankelijk van de rijrichting 11% - 16% hoger dan de intensiteiten uit het verkeersmodel. De intensiteiten per rijrichting op een wegvak is dan ook respectievelijk met bovenstaande percentages opgehoogd. Eenzelfde berekening is gemaakt voor alle wegvakken en rijrichtingen waar geen teldata beschikbaar is. Voor het kruispuntonderzoek zijn ook de fietsintensiteiten nodig. In dit geval zijn er fietsintensiteiten op de Oudendijk geteld waarin eveneens de rijrichtingen opgenomen zijn. Op dit kruispunt is vooral het oversteken van de Provincialeweg een aandachtspunt. Door de intensiteiten uit het drukste spitsuur van beide rijrichtingen te hanteren, weten we hoeveel fietsers de Provincialeweg oversteken. In het drukste spitsuur zijn er 119 fietsen geteld, deze intensiteit wordt meegenomen in de kruispuntenanalyse. Ook is worst-case bekeken wat het betekent als 1.000 fietsers in het uur de oversteek maken.
Figuur 3.4: Locaties wegvakken
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
12
Rij- en afslagrichting De data uit tabel 3.3 is ingevoerd in een programma genaamd Kalibrero om de intensiteiten op de afslagrichtingen te bepalen, in figuur 3.5 zijn de resultaten weergegeven.
Links en rechts = de Provincialeweg, boven en beneden = de Oudendijk Figuur 3.5: Resultaten Kalibrero drukste avondspitsuur Tot slot worden de resultaten uit hoofdstuk 2, waarin de verkeersgeneratie is berekend, toegevoegd aan de bovenstaande afslagrichtingen. Verkeerskundig gezien is linksafslaand verkeer maatgevend, de reden hiervoor is dat dit verkeer het grootste aantal wegvakken ‘hindert’. Om deze reden worden de uitkomsten van hoofdstuk 2 van het drukste spitsuur, afhankelijk van aankomend (60) en vertrekkend (15) autoverkeer, verdeeld over de afslagrichtingen. Zodoende komen we tot de volgende intensiteiten (zie figuur 3.6) welke gelden als input voor de kruispuntanalyse. In de figuur staan de verschillen gemarkeerd.
Links en rechts = de Provincialeweg, boven en beneden = de Oudendijk Figuur 3.6: Toekomstige intensiteiten en afslagrichtingen drukste spitsuur
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
13
4. Verkeersafwikkeling 4.1
Wegvakniveau
Voor de Oudendijk (tussen de aansluiting De Nieuwe Hoven en Provinciale weg is het planeffect als volgt: huidige situatie
planeffect
plansituatie
528
831
1.359
mvt/etmaal mvt/drukste uur
54
75
129
fietsers/etmaal*
1.026
100
1.126
119
10
129
fietsers/drukste uur
* De berekende toename van het aantal fietser van 466 per etmaal verdeelt zich over vier in/uitgangen. Aangenomen wordt dat de Oudendijk ca. 20% krijgt.
Tabel 4.1: Planeffect op de Oudendijk Het autoverkeer op het betreffende stukje van de Oudendijk neem relatief fors toe tot een totaal van afgerond 1.360 autoritten/etmaal. In vergelijking daarmee is de toename van het aantal fietsers beperkt omdat deze zich verdelen over meerdere aansluitingen. Is de toekomstige intensiteit van 1.360 mvt en 1.126 fietser per etmaal acceptabel voor de Oudendijk, rekening houdend met de aanpassingen die hier worden voorgesteld? Wegenscan Om dit te toetsen wordt nagegaan of voor de toekomstige situatie de functie van een weg past bij het gebruik en de vormgeving. Dit zijn de elementen die de SWOV aangeeft als onderdelen van Duurzaam Veilig. Om dit te toetsen heeft Goudappel een zogenaamde Wegenscan opgesteld. Hiermee kan worden nagegaan of deze elementen van Duurzaam Veilig paarsgewijs bij elkaar passen. De in- en uitvoer van deze Wegenscan is opgenomen in bijlage 2. De samengevatte resultaten staan in de figuur. Op basis van de resultaten, kan het volgende worden geconcludeerd: •
De relatie functie – gebruik wordt als goed beoordeeld. Dat betekent dat het toekomstige gebruik (inclusief De Nieuwe Hoven) past bij de functie van de Oudendijk.
•
Ten aanzien van de vormgeving van de Oudendijk zijn er opmerkingen: -
Zoals geconstateerd is de snelheid hoog en daardoor wordt het ontbreken van snelheidsremmers als 'slecht’ beoordeeld.
-
De verharding, asfalt, past niet bij een erftoegangsweg.
-
Het ontbreken van voetgangersvoorzieningen past niet bij de functie van deze weg.
-
Het is wenselijk lengtemarkering aan te brengen om hiermee fietsstroken te markeren.
•
Gezien de relatief hoge snelheid wordt ook het ontbreken van fietsvoorzieningen als matig beoordeeld.
•
In principe zou er bermschade kunnen optreden, maar hier is in het ontwerp reeds rekening mee gehouden door een versterkte berm op te nemen, zie figuur 4.2.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
14
Figuur 4.1: Resultaten van de Wegenscan (versie 2.02) Advies Op basis van de wegenscan kunnen we concluderen dat de snelheid van het autoverkeer te hoog is. Het kruispuntsvlak Oudendijk – De Nieuwe Hoven wordt uitgevoerd als een plateau in rode klinkers, dit is positief en zal helpen met her verlagen van de snelheid. Het is wenselijk ook het deel De Nieuwe Hoven – Provinciale weg in klinkers uit te voeren, wellicht met asfaltstroken voor de fietsers aan beide kanten of anders met een afwijkende kleur. Op deze wijze wordt de weg optisch versmald en dat zal de snelheid remmen. Klinkers hebben een vertragend effect: mensen rijden langzamer dan op asfaltverharding. Hierdoor wordt de toename van geluid door het gebruik van klinkers meestal gecompenseerd door de afname van geluid als gevolg van de lagere snelheden. Een andere optie zou het gebruik van streetprint zijn. De geluidstoename door deze vorm van verharding zou dan kleiner zijn, terwijl het effect op het verlagen van de snelheid vergelijkbaar is. In het nieuwe ontwerp blijft het ontbreken van voetgangersvoorzieningen. Dat is niet zo gemakkelijk op te lossen, Voor De Nieuwe Hoven zijn er meerdere in- en uitgangen voor wandelaars, die aansluiten op paden die daarvoor geschikt zijn.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
15
Klinkers met rijstrookmarkering voor fietsers
Plateau in klinkers
Figuur 4.2 Voorgestelde maatregelen
4.2
Kruispuntniveau
Uitgangspunten De verkeersafwikkeling op het kruispunt is beoordeeld aan de, door Goudappel ontwikkelde, Kruispuntwijzer. Deze rekentool maakt het mogelijk om op basis van een dataset met gegevens over een kruispunt berekeningen uit te voeren omtrent doorstroming, veiligheid en milieuconsequenties. Het beoordelingscriterium die gehanteerd is om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling te beoordelen is de verliestijd. De grenswaarden hiervan zijn gebaseerd op ervaringscijfers van Goudappel. Hierna is het beoordelingscriterium nader toegelicht. Het uitgangspunt van de kruispuntanalyse zijn de verkeersintensiteiten en afslagrichtingen zoals bepaald in hoofdstuk drie. Gemiddelde maximale verliestijd Een indicator voor het beoordelen van de kwaliteit van de verkeersafwikkeling is de gemiddelde verliestijd. Verliestijd betreft het verschil in tijd tussen een free-flow situatie (zonder te hoeven wachten door ander verkeer) en de benodigde tijd in een spitsuur met verkeer. Anders gezegd, de tijd die een voertuig ‘verliest’ ten opzichte van een situatie zonder verkeer. Een te hoge verliestijd kan leiden tot verkeersonveilig gedrag door de weggebruikers. In tabel 4.2 zijn de grenswaarden (in seconden) opgenomen die binnen de beoordeling van de verliestijden zijn gehanteerd.
Hierbij is onderscheid gemaakt in de verliestijd voor een hoofdrichting en een zijrichting en naar auto’s en fietsers/voetgangers. hoofdrichting
zijrichting
motorvoertuigen
fiets/voetganger
motorvoertuigen
fiets/voetganger
goed
0-25 seconden
0-10 seconden
0-40 seconden
0-20 seconden
redelijk/matig
25-45 seconden
10-20 seconden
40-60 seconden
20-40 seconden
slecht
> 45 seconden
> 20 seconden
> 60 seconden
> 40 seconden
Tabel 4.2: Grenswaarden gemiddelde verliestijd voorrangskruispunten
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
16
Gemiddelde wachtrijlengte Binnen dit criterium is getoetst of de wachtrij die ontstaat gefaciliteerd kan worden, zonder dat een andere rijrichting hierdoor wordt geblokkeerd. Met andere woorden; is er voldoende opstelruimte? Voor de wachtrijlengte is de grenswaarde gelijk aan de lengte van de opstelstrook of opstelruimte. Bij de inrichting van een kruispuntvormgeving dient rekening gehouden te worden met de maximale gemiddelde wachtrijlengte (95-percentielwaarde; de wachtrij die in 95% van de gevallen niet wordt overschreden). De wachtrijlengtes zijn afgerond naar boven op 5-tallen en gepresenteerd in meters
4.3
Vormgeving kruispunt
Voor de vormgeving van het kruispunt is ervan uitgegaan dat verkeer op de Provincialeweg voorrang heeft. Een ander belangrijk gegeven zijn de fietsers die vanaf de Oudendijk komen en de Provincialeweg dienen te kruizen om op het fietspad te komen die parallel ligt aan de Provincialeweg. Verder is aangenomen dat de maximumsnelheid op de Provincialeweg 50 kilometer per uur blijft, terwijl de Oudendijk een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur heeft. In bijlage 3 is de toekomstige vormgeving van het kruispunt schematisch weergegeven.
4.4
Kwaliteit van de verkeersafwikkeling
In tabel 4.3 zijn de te verwachten verliestijden afgerond op hele seconden weergegeven voor het autoverkeer per kruispunttak op het kruispunt. kruispunttak
drukste spitsuur
eenheid
Provincialeweg oost
3
seconden
Provincialeweg west
4
seconden
Oudendijk noord
5
seconden
Oudendijk zuid
5
seconden
Tabel 4.3: Verliestijden per kruispunttak Uit de tabel blijkt dat de verwachte verliestijden ruim onder de grenswaarden uit tabel 4.2 blijven. De verliestijden zijn zowel op de hoofd- als zijrichting zeer beperkt. Daarmee is aangetoond dat in de toekomstige situatie sprake is van een goede verkeersafwikkeling. Verder is ook gekeken naar de verwachte wachtrijlengtes. Uit de analyse blijkt dat de 99percentielwaarde van wachtrijlengtes tussen de 5 en 10 meter ligt. Dat wil zeggen dat in 99% van de gevallen de wachtrijlengte niet langer wordt dan 10 meter (dit staat ongeveer gelijk aan twee auto’s). Hiermee worden andere wegvakken niet gehinderd omdat er voldoende opstelruimte is zonder daarbij andere weggebruikers te hinderen. Zodoende is sprake van een verkeersveilige situatie. Ook in een worst-case situatie waarin 1.000 fietsers (veel meer
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
17
dan redelijkerwijs te verwachten is) de Provincialeweg oversteken tijdens het drukste spitsuur stijgen de verliestijden en wachtrijlengtes niet boven 5 seconden en 10 meter.
5. Verkeerveiligheid Het type kruispunt is geschikt gezien de functie en verkeersintensiteit van zowel de Provincialeweg als de Oudendijk: een voorrangskruispunt met middenbermen voor fietsers is gewenst. Ondanks dat de verkeersafwikkeling geen probleem blijkt, vertoont het ontwerp van het kruispunt wel knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid. Hieronder volgt een analyse van deze knelpunten en mogelijke oplossingen. Erfaansluitingen Er zijn veel verschillende erf- en wegaansluitingen ter hoogte van het kruispunt van de Oudendijk en de Provincialeweg. Aan de zuidwestelijke zijde zijn er zelfs drie aansluitingen binnen een afstand van 70 meter. Dit kan gevaarlijke situaties veroorzaken voor zowel automobilisten als fietsers, omdat zij rekening moeten houden met verkeer dat uit verschillende richtingen komt. Het advies is om deze aansluitingen zoveel mogelijk te combineren. Voorstel: ▪
De twee aansluitingen (aangeduid in paars) samenvoegen tot één nieuwe aansluiting tegenover het noordoostelijke deel van de Oudendijk.
Figuur 5.1: Aansluitingen Oudendijk - Provincialeweg Middenbermen Bij dit kruispunt zijn er veel overstekende fietsers van en naar het stadscentrum. Momenteel zijn de middenbermen 2.00 meter breed en open aan één zijde. Dit biedt onvoldoende ruimte voor fietsers om veilig te kunnen wachten. Bovendien maken fietsers vaak geen gebruik van de oversteeklocaties die gemarkeerd zijn met kanalisatiestrepen.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
18
Figuur 5.2: Foutief gebruik fiets-oversteeklocaties Voorstel: ▪
Verbreding van de middenbermen tot minimaal 3.00 meter i.p.v. 2.00m.
▪
Aanleg van middenbermen aan beide zijden van de fietsoversteek om een veilige opstelruimte te creëren, zodat fietsers beschermd zijn wanneer ze tussen de rijstroken van de Provincialeweg moeten wachten.
▪
Aan beide zijden van de Oudendijk: aparte opstelruimte voor fietsers creëren in het verlengde van de fietsoversteek.
Provinciale weg Op de Provincialeweg wordt regelmatig te hard gereden, met een gemiddelde V85-snelheid van ongeveer 65 km/uur. Dit is begrijpelijk gezien de uitstraling van de weg: lange stukken met asfalt en doorlopende as- en kantmarkeringen - het is echter belangrijk op te merken dat de kantmarkering onderbroken moet zijn in een patroon van 3-3 en niet ononderbroken. Dit zijn factoren die kunnen leiden tot hogere snelheden. Bij verschillende kruispunten is er aan één van de rijstroken een lichte uitbuiging en lage drempels. Toch lijkt dit niet voldoende om de snelheid laag te houden Voorstel: ▪
Vaker drempels of andere snelheid remmende maatregelen (zoals rijbaansplitsingen of midden geleiders met verspringingen) toepassen, niet alleen bij kruispunten.
▪
Overwegen om bij kruispunten afwijkende verhardingskleuren te gebruiken.
▪
Grotere uitbuigingen van de rijbaan voor motorvoertuigen, te combineren met uitbreiding van de middenberm voor fietsers.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
19
Fietspad langs Provincialeweg Langs de Provincialeweg heeft de fietsroute verschillende profielen, elk met hun eigen kenmerken: gemengd profiel, waar auto's en fietsers hetzelfde gedeelte delen, en vrij liggend fietspad. ▪
In het gemengde profiel is de breedte momenteel ongeveer 3.00 meter, wat onvoldoende is voor een veilige passage van auto's en fietsers in tegengestelde richtingen. Het wordt geadviseerd om de breedte te vergroten tot minimaal 3.40 meter en/of te overwegen om van het fietspad een fietsstraat te maken.
Figuur 5.3: Afmeting gemengd profiel ▪
Het tweerichtingsfiestpad fietspad is voldoende breed, maar het ontbreekt aan asmarkering en andere essentiële markeringen. Het wordt geadviseerd om de benodigde markering toe te voegen.
Figuur 5.4: Fietspad zonder markering.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
20
6. Conclusies Van de Heuvel Ontwikkeling & Beheer B.V. heeft Goudappel gevraagd om een aanvullend onderzoek uit te voeren over de effecten een ontwikkeling nabij het kruispunt tussen de Provincialeweg en de Oudendijk. Uit dit onderzoek worden de volgende conclusies getrokken: • •
• • • • •
• • • • •
Op basis van het functieprogramma, kencijfers van het CROW en het autobezit in Dordrecht is een worst-case verkeersgeneratieberekening uitgevoerd; De verkeersgeneratieberekening toont aan dat de ontwikkeling leidt tot een toename van 831 motorvoertuigbewegingen per werkdag, tijdens het drukste spitsuur (avondspits) komen er circa 75 motorvoertuigbewegingen bij; Op basis van het CROW komen er circa 446 fietsbewegingen per etmaal bij; Op basis van verkeerstellingen en modeldata zijn de huidige verkeersintensiteiten en afslagrichtingen bepaald; Het toekomstige verkeer is worst-case, met slechts links-afslaand verkeer (hierdoor worden de meeste wegvakken ‘gehinderd’), over het kruispunt verdeeld; Op wegvakniveau is het verkeer, op basis van de tekeningen, goed te ontsluiten; Op wegvakniveau is verkeersveiligheid een belangrijk punt, er zijn weinig snelheidsremmers aanwezig in de bestaande situatie, hierdoor wordt er te hard gereden; Op kruispuntniveau is het toekomstige verkeer goed af te wikkelen; Zelfs in een situatie waarbij 1.000 fietsers in het uur tijdens het maatgevende moment de weg oversteken is er geen sprake van een slechte of matige verkeersafwikkeling; Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt op kruispuntniveau; Door middel van verschillende aanpassingen kan de verkeersveiligheid verbeterd worden; Het belangrijkste aandachtspunt omtrent verkeersveiligheid is
de gereden snelheid op de Provincialeweg ten oosten van het kruispunt, het profiel sluit niet aan bij de functie.
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
21
Bijlage 1 : Telresultaten
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
1
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
2
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
3
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
4
Bijlage 2 : Wegenscan
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
5
Bijlage 3 : Schematische vormgeving kruispunt
Verkeersonderzoek De Nieuwe Hoven Dordrecht - 7 mei 2024
6
Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland
Snipperlingsdijk 4
Postbus 161
+31(0) 570 666 222
BTW NL 0072 11 879 B01
7417 BJ Deventer
7400 AD Deventer
info@goudappel.nl
KVK
Nederland
Nederland
Verkeersonderzoek De Nieuwe Dordrecht www.goudappel.nl IBAN NL09Hoven INGB 0001 2746 32- 7 mei 2024
3801 7479
1