3a Rapportage RTV Dordrecht Media Adviseurs Nederland.pdf

De hoofdredactie ziet erop toe dat in de berichtgeving de vereiste journalistieke zorgvuldigheid wordt betracht en dat openbaarmaking van programma’s of onderdelen daarvan niet in strijd zijn met de wet. Samen vormen de zakelijk directeur en hoofdredacteur het management, worden prioriteiten gesteld en worden de grote lijnen uitgezet voor het strategische beleid voor de komende jaren. Natuurlijk kunnen er ook andere keuzes gemaakt worden waar het om splitsing gaat. Belangrijkste doel is dat er een werkbare situatie ontstaat. Volgens de audit is het organiseren van een achtervang ook belangrijk. Financiën Door de extra al dan niet gelabelde subsidies van de gemeente heeft deze lokale media instelling van Dordrecht de ruimte gekregen om de in de jaren daarvoor opgebouwde professionaliteit en kwaliteit als lokale omroep ook in 2023 vast te houden. Het einde 2022 nauwelijks hebben van een financiële reserve (€8.000) in combinatie met de steeds weer onder druk staande eigen inkomsten maakt dat de omroep financieel bijzonder kwetsbaar is. Dit blijkt wel uit de consequenties van het niet krijgen van de gelden van het SvdJ voor 2024. Bij de analyse van de financiën is gebruik gemaakt van de door een accountant goedgekeurde jaarverslagen van 2016 tot en met 2022.

25

Baten

begroting 2023 254.774

Subsidie Transitiesubsidie Incidentele subsidie 150.000 subsidie ontwikkeling en innovatie coronasteun coordinator culturele content eigen inkomsten 65.000 Fondsen Totaal 469.774 Lasten lonen en salarissen sociale lasten afschrijvingen huisvesting facilitair algemeen Totaal

2.023 329.000 6.000 40.000 45.000 29.500 449.500

2022 238.778

20.274

2020 230.000

jaarrekeningen 2019 2018 226.000 218.738 25.000

2017 266.156 25.000

2016 309.653

100.000 38.690

36.285

15.000 24.000 60.005 20.986 443.769

102.684 145.720 497.889

109.602 167.563 545.855

70.438

127.787

49.705

21.328

332.723

371.525

340.861

330.981

2.022 319.657 50.975 4.660 36.312 48.288 34.756 494.648

2.021 329.739 49.608 4.105 38.461 38.575 28.685 489.173

2.020 336.096 52.509 4.794 38.185 39.326 26.733 497.643

2.019 225.549 40.624 4.713 36.780 43.419 30.074 381.159

2.018 227.006 37.087 4.401 36.318 54.438 31.013 390.263

2.017 187.756 32.422 8.860 36.290 44.217 29.308 338.853

2.016 185.337 31.414 8.860 36.345 44.753 35.055 341.764

341

582

524

688

563

291

168

(51.220)

8.134

47.688

(49.124)

(19.301)

1.717

(10.951)

2019 266.173

2018 264.093

2017 220.178

2016 216.751

2019 114.986

2018 126.170

2017 118.675

2016 125.013

Financiele Baten en Lasten Bedrijfsresultaat

2021 234.485

Totale personeelskosten bedroegen in die jaren Jaar Bedrag

2022 370.632

2021 379.347

2020 388.605

En de niet personele kosten / andere kosten: Jaar Bedrag

2022 124.016

2021 109.826

2020 109.038

Wat opvalt is de grilligheid van de behaalde exploitatieresultaten. De jaren dat er een negatief resultaat werd behaald (2018 en 2019 en 2022) kunnen voor een groot deel toegeschreven worden aan het niet halen van de begrootte eigen inkomsten terwijl de onkosten redelijk in lijn bleven. De jaren met een positief resultaat (2020 en 2021) worden gekenmerkt door incidentele financiële injecties door deelname aan projecten zijnde respectievelijk €167.563 en €145.720. De personeelskosten gaven in 2018 en 2019 een stijgend beeld te zien terwijl de verdere onkosten redelijk in lijn bleven. Vanaf 2020 kon door de deelname aan het professionaliseringsproject van het SvdJ het budget opgerekt worden van €332.723 naar €545.855. Het verschil van €213.132 werd verplicht voor het grootste deel besteed aan journalistieke fte’s ten behoeve van de productie van content. In deze jaren daalden de niet-personeelskosten zelfs. In 2022 werd ondanks minder inkomsten uit fondsen en eigen inkomsten maar met een injectie van €100.000 van de gemeente de post personeelskosten maar met €7.000 verlaagd. Het lijkt dat het leveren van content op alle kanalen/platforms10 (al dan niet afgesproken in de subsidiebeschikking) een hogere prioriteit heeft dan de financiële positie. Wanneer je kosten moet verlagen, zou je kunnen veronderstellen dat dat zeker ook op personeelskosten zou kunnen. Toch was dat niet 10

Zie pagina 10

26

mogelijk omdat de verkregen subsidies van zowel het SvdJ als de gemeente gelabeld waren. Het doel van het grootste gedeelte van de verkregen subsidies was inhuur van personeel t.b.v. journalistieke output. Als we kijken naar de niet personele kosten van 2017 tot nu valt op dat deze redelijk constant zijn gebleven, nl. tussen de €110.000 en €125.000. Hieruit zou je mogen concluderen dat men ondanks hogere budgetten strak de hand heeft gehouden op de uitgaven. De transitiesubsidies en subsidie voor ontwikkeling en innovatie in 2017, 2018, 2020 en 2021 waren geoormerkte subsidies. Daar moest een prestatie voor worden geleverd die niet direct verbonden was met het leveren van output. De subsidies in 2022 en 2023 waren nodig om de prestatieafspraken na te kunnen komen, of wel de wens van de gemeente met betrekking tot output waar te kunnen maken en ook om het niveau van de actuele berichtgeving en programmering op niveau te houden, ter overbrugging naar de landelijke financiering. Al deze subsidies zijn noodzakelijk geweest om RTV Dordrecht te brengen waar ze nu staat. Een organisatie die kwalitatieve en kwantitatieve professionele content beschikbaar maakt voor alle platforms met hele goede bereik- en waarderingscijfers online en op sociale media. Cijfers die horen bij de top van alle lokale omroepen in Nederland 11.

We kunnen uit de analyse van de cijfers opmaken dat de extra door de gemeente geïnvesteerde financiële middelen in hoge mate besteed is aan professionalisering en optimalisering van de output op alle platforms. Dit omdat de niet-personeelskosten vanaf 2016 ongeveer gelijk zijn gebleven en de vaste kern van medewerkers niet is gegroeid. Daarmee kun je de conclusie trekken dat de extra incidentele inkomsten van onder andere de gemeente Dordrecht besteed zijn aan extra journalistieke personeelsleden en daarmee hebben bijgedragen aan de optimalisering van de primaire taak van RTV Dordrecht, nl. “De burger te voorzien van een media-aanbod dat gericht is op de leefwereld van de luisteraar, kijker en internetgebruiker”.

11

Zie bijlage: Cijfers RTVD eerste helft 2022

27

10 TOEKOMST RTV DORDRECHT In de afgelopen jaren heeft RTV Dordrecht laten zien dat het op het gebied van content erg veel kan presteren. Zowel bereikcijfers als aantallen producties zijn van dien aard dat menig lokale omroep organisatie daar jaloers op mag zijn. Dit heeft men mede kunnen doen door subsidies van het SvdJ, extra financiering van de gemeente en samenwerking met Rijnmond en de NOS en niet te vergeten de inzet van alle (vrijwillige) medewerkers van RTV Dordrecht. Een en ander komt echter voor 2024 enorm onder spanning te staan doordat de aanvraag voor subsidie bij het SvdJ niet gehonoreerd is. Hierdoor blijft het budget beperkt tot de vaste subsidie van de gemeente Dordrecht zijnde ca. €270.000 aangevuld met ca. €50.000 aan eigen inkomsten. Indien er geen aanvullend budget komt zal RTV Dordrecht terugvallen naar een organisatie met ca. 3 beroepskrachten die beduidend minder journalistieke content kunnen produceren en (live) verslag kunnen doen van hetgeen er in Dordrecht gebeurd. Men wordt sterk afhankelijk van de inzet van vrijwilligers en stagiairs. Door dit alles wordt men minder interessant voor allerhande samenwerkingsprojecten zoals met Rijnmond en de NOS en komt men zeker niet in aanmerking voor een komende subsidieronde van het SvdJ.

Door minder (kwalitatieve) output zullen op dit moment goede bereik- en waarderingscijfers dalen waardoor men ook minder interessant wordt voor lokale samenwerkingspartners en adverteerders. De neerwaartse spiraal zal zijn intrede doen. Ook zal het een negatieve impact hebben op de positie van RTV Dordrecht in de landelijke ontwikkelingen richting een te vormen streekomroep in 2026. De gemeente is nu aan zet en zal zich af moeten vragen wat voor lokale omroep zij wenst. Terug naar een hoofdzakelijk vrijwilligersorganisatie of juist de weg richting een streekomroep voor Drechtsteden zoeken. Om deze keuze te maken zullen uitgangspunten voor zowel korte als lange termijn gedefinieerd moeten worden. Korte termijn is tot 31-12-2025, lange termijn voor na 01-012026. Eind oktober 2023 wordt duidelijk of de door demissionair Staatssecretaris Uslu voorgestelde wetswijziging in de Tweede Kamer aangenomen gaat worden12. Deze wetswijziging heeft tot gevolg dat er vanaf 01-01-2026 geen lokale omroepen meer zijn. In plaats van de huidige 230 lokale omroepen in Nederland is er alleen plaats voor 80 streekomroepen waarvan Drechtsteden er eentje is. Het voorstel is dat alle licenties door het Commissariaat voor de Media eenzijdig worden beëindigd per 31-12-2025. De streekomroep komt dan vanaf 01-01-2016 minimaal 5 jaar in aanmerking voor ca.

€200.000 landelijke bekostiging naast de huidige bekostiging uit het gemeentefonds. Zoals RTV Dordrecht op dit moment is georganiseerd en met de huidige output aan (journalistieke) content komt deze organisatie volgens MANl zeker in aanmerking voor de licentie van deze streek. In tegenstelling tot de huidige subsidies van het SvdJ is streekvorming dan geen criteria meer. De aanvraag voor de streeklicentie in Drechtsteden zal in 2025 (volgens de NLPO het liefst in samenwerkingsverband) moeten plaatsvinden op basis van het concessieplan wat de NLPO zal gaan opstellen. Wat MANl betreft is de gemeente nu aan zet. Wil en kan de gemeente Dordrecht als centrumgemeente de andere gemeenten in Drechtsteden meenemen in de ontwikkeling van een streekomroep in Drechtsteden per 01-01-2026 zoals voorgesteld aan de Tweede Kamer? Kan men de andere gemeenten in Drechtsteden een gezamenlijke toekomstvisie ontwikkelen, de lead nemen in 12

Zie bijlage 1: Visiebrief lokale omroepen

28

dit proces? Dit is noodzakelijk om voor 2025 in aanmerking te komen voor een subsidie van €250.000 van het SvdJ. Kleine benchmark: De omroepen die er toe doen in Nederland starten vanaf een jaarlijkse bijdrage van hun gemeente van gemiddeld €420.000. Hierbij dient aangetekend te worden dat naarmate het aantal inwoners groter wordt de gemiddelde bijdrage per inwoner lager wordt. DTV Oss met 57.500 inwoners krijgt een ondersteuning van €5,22 per inwoner, Omroep Venlo met 103.000 inwoners bijvoorbeeld €3,89. Studio040 (Eindhoven) met 225.000 inwoners krijgt €461.000. Betekent per inwoner €2,05. Indien de basissubsidiering opgehoogd wordt kan RTV Dordrecht haar organisatie en professionele output gestand blijven doen zodat het bij de betere lokale omroepen in Nederland kan blijven. Hierdoor is het in staat om bij invoering van de nieuwe mediawet (in samenwerking met omringende lokale omroepen) de concessie te verkrijgen voor de regio Drechtsteden. Wat Media Adviseurs Nederland betreft zijn er drie opties: 1.

Stoppen met extra subsidie met als gevolg dat RTV Dordrecht terug zal vallen naar een hoofdzakelijk vrijwilligersorganisatie met alle negatieve gevolgen zoals hierboven beschreven.

2.

RTV Dordrecht voor 2024 financieel ondersteunen zoals in 2023 waardoor men de huidige professionele status kan voortzetten en de totale output door de extra journalistieke inzet in combinatie met (lokale) samenwerkingspartners op pijl kan blijven. Dit alles rekening houdend met de bevindingen van dit onderzoek. Vanuit de gemeente zal in samenwerking met de NLPO en RTV Dordrecht aandacht besteed moeten worden aan de streekvorming zodat bij een volgende aanvraag bij het SvdJ wel positief wordt besloten.

3.

RTV Dordrecht de financiële zekerheid bieden tot en met 2025 zodat er financieel en organisatorisch rust ontstaat. Rust die nodig is om door te ontwikkelen richting de streekomroep voor Drechtsteden. Ook in dit scenario zal vanuit de gemeente in samenwerking met de NLPO en RTV Dordrecht aandacht besteed moeten worden aan de streekvorming zodat bij een volgende aanvraag bij het SvdJ wel positief wordt besloten. Indien deze aanvraag gehonoreerd wordt kan deze deels in mindering gebracht op de extra subsidie in 2025. Dit alles ook rekening houdend met de bevindingen van dit onderzoek.

Conclusie m.b.t. de toekomst van RTV Dordrecht is dat de gemeente een keuze moet maken wat voor lokale omroep men in Dordrecht wil hebben om vandaaruit te beslissen of men al dan niet extra financiële middelen ter beschikking wenst te stellen en voor welke periode en onder welke voorwaarden. Al met al een bijzonder uitdagende maar ook gevoelige situatie waarin vanuit een heldere visie op de toekomst besluiten moeten worden genomen voor en met RTV Dordrecht.

September 2023 Bert van Valburg Media Adviseurs Nederland

29