2a Toelichting - Bijlage 3 Inventarisatie cultuurhistorie Maasterras.pdf
Tekst van het document
MAASTERRAS Ontstaan, ontwikkeling en cultuurhistorische inventarisatie (erfgoed) april 2022
2022 Plangebied Maasterras
Plangebied febr. 2022
2022 Plan Maasterras
Plan Maasterras febr. 2022
<1421: Grote Waard, Dubbel en Dubbeldam
Grote Waard <1421, (re)constructie laatmiddeleeuwse landschap en ligging kerkdorpen en ambachten
Grote Waard <1421, archeologische verwachtingskaart en onderzoeken
<1421: Dam in Dubbel en ambacht Dubbeldam
1421 vóór: reconstructie op basis van archeologische onderzoeken. Monding rivier Dubbel in rivier Oude Maas, verwachte locatie dam in Dubbel met daar dichtbij bewoning/dorp Dubbeldam
1540 Reuzenkaart met schutting Dubbeldam
1540, ‘Reuzenkaart’, Schilder
<1550? Ambacht/polder de Mijl
Kaart inpoldering Dordrecht, exacte jaar ambacht/polder De Mijl niet bekend, mogelijk pre 1421. Kaart 1660 met exacte grens ambacht/polder De Mijl
1550 Omkading deel ‘De Mijll’
Plattegrond door Jacob van Deventer (links) en vogelvlucht door van Van Wijngaerde (rechts)
1590 ca Omkading ‘Weeskinderen Weyde’
Weeskinderen weyde (grasland), weide verbonden aan of eigendom van weeshuis in stad. Na 1603 dijk omschreven in “Dijck vant Oudelandt van Dubbeldam tegens het Papengat ende de Steenplaets”
1592 Realisatie kleine omkadingen
1592, de eerste kleine omkaadde waarden ten zuiden van de stad Dordrecht ontstaan (na aanslibbing)
1603 Realisatie Oud Dubbeldamse polder
Kaart inpoldering Dordrecht met 17e en 18e eeuwse buitenplaatsen en 19e eeuwse stadvilla’s.
1611 Kerckenlant – De Mijl
1611: Uitbreiding omkaadde terrein naar zuiden “Kerckelant’, oudste deel sluit aan op dijk van Oud Dubbeldamse polder uit 1603 (rood, rechts).
1617 Realisatie Zuidpolder
Kaart inpoldering Dordrecht met 17e en 18e eeuwse buitenplaatsen en 19e eeuwse stadvilla’s
1617-1619 Boezem, kleiwinning of balkengat?
1617-1619, F. en J. Symonsz. van Jansz & Schellincx: polders en dijken
1617 Mijlse haven of Mijlhaven
Uitmonding van de sluis van de Zuidpolder (en sinds 1875 van het gemaal de Mijl) op de Oude Maas. Nooit echt gebruikt als haven.
1659 Realisatie Polder Wieldrecht
Kaart inpoldering Dordrecht met 17e en 18e eeuwse buitenplaatsen en 19e eeuwse stadvilla’s.
1673 Balkengat, molens, sluizen
Een sterk gegroeid aantal molens in het verder argrarische gebied.
1690 ca Houtplaets, steenplaets en molens
Ca 1690, ‘Houtplaets’ (later Papegat) en Steenplaets van de heer Norenbergh. NB de duidelijke grens van ‘Den Gront van de Mijl.’
1742 Het Paepe Gatt: steenplaats en balkgaten
Rond 1690 was de steenplaats met zelling in bezit van Johan van Neurenberg, hier Jan van der Linden. De steenbakkerij bleef tot 1869 in gebruik en produceerde o.a. de Dordtse Vorm (18/19x9x4 cm).
1790 Loop Mijldijk’sGravendeelsedijk
1790 Mijldijk en grote balkengaten (Spuiweg = Krispijnseweg).
1821-2021 Kaartenreeks plangebied
1821 Aanleg Rijksstraatweg met buurtschap 1e Tol op kruising
Kaart: 1847 Foto: circa 1935
1832 Minuutplan Papegat en omgeving
1832 Papegat en steenplaats op kadastraal minuutplan
1832 Minuutplan Papegat in detail
1832 Papegat kadastraal minuutplan
1832 Minuutplan Papegat e.o. met molenlocaties (18x)
1832 Minuutplan met molens (18x), steenbakkerij etc.
1832 Minuutplan Papegat met molenterreinen en detailinfo
1860 ca Omgeving Papegatsbrug
1860 circa
1866 Bouw Spoorbrug
1866 aanleg spoorbrug, zicht op 14! molens, steenplaats en ovens
1868 Aanleg spoorweg en -haven
Rond 1970 is de haven gedempt (o.a. met bouwpuin sanering binnenstad)
1875 Bouw stoomgemaal De Mijl
Het stoomgemaal uit 1875, rechts vlak voor de sloop in 1973.
1889-1936 Hof Willem I
1936: 23 huizen op gebied van oliemolen Willem I, Weeskinderendijk
1895 Balkengat-Papegat
<1895?, Creosoteerwerf spoorbielzen
1900: spoorbielzen klaar voor creosotering, nabij oliemolen De Zeelt en Spoorhaven
1910 ca-nu Handelskade
1948: aquarel L. ten Bosch
1910?-1975 Christelijke bewaarschool – School met de bijbel
1930-1939: Bijzondere school lager onderwijs en Christelijke bijzondere bewaarschool, Rijksstraatweg 1. Na de oorlog werd dit Mijlweg 1 en school “De Mijl” (school met de bijbel).
1915-na 1995 Ozon Wasserij Weeskinderendijk
Boven: circa 1915 Onder: 1939 nieuwbouw
1920-? Houthandel Berger Weeskinderendijk boven
Bedrijfscomplex met cultuurhistorische waarde in bestemmmingsplan.
1920 ca-1962 Nieuwe Dokbrug
Boven: oude Dokbrug ca 1905 Rechts: nieuwe Dokbrug 1929
1924-1937 Woningbouw Weeskinderendijk
Links: 1923 Rechts: 1939
1930-nu Spoorlijn Zeehaven
1935: spoorlijn vanaf Zeehaven naar Spoorhaven, rechts de Weeskinderendijk
1930-1940 wrsch: groenteveiling Papegat
1935 Papegat met groenteveiling, zicht naar zuiden (boven) en 1934 naar noorden (onder).
1935 ca Doorvaart naar Papegat
1937 Luchtfoto gebied 1937 luchtfoto (detail uit)
1936 Aanleg bergvijver riool
Bergvijver voor rioolwaterzuivering. Nog restant aanwezig in zuidelijk deel De Put.
1937-1939 Bouw VerkeersbrugStadsbrug / Aanleg A16
Rechts: mogelijke ontdekking sluis/dam van Dubbeldam bij aanleg oprit
1939: Christelijke bewaarschool en Sportfondsenbad
1939: school en Sportfondsenbad
1940-1945 Explosievenkaart
1940-1945
1951 Bedrijventerrein ‘De Put’ “De Put” ontleent zijn naam aan de lage ligging van het gebied: maaiveld = circa 15 cm +NAP Onder: 1960 uitbreiding bedrijventerrein aan Ampèrestraat
1953 Watersnoodramp stationsomgeving
Rechts de bebouwing aan de Vlietweg.
1955 circa: Papegat met houthandel C Berger & Zn
Op de achtergrond de gashouder aan de Mijlweg
1955 circa: Papegat, balkengat
1955-1975 Gashouder Mijlweg
Gashouder ten zuiden van de bergvijver. Ten noordwesten de sportterreinen (Flux) bij het Sportfondsenbad.
1962 ca–1970 Schwartzkopf fabriek aan Dokweg/Handelskade
Tekst
1965-2018 Tankstation Dokweg
1970-79: Chevron
1975 Aanleg Drechttunnel
Gezien vanaf Zwijndrecht richting Dordrecht
1989 aanleg Laan der Verenigde Naties
2000? Skatepark Dokweg
2016 gerenoveerd.
2009 Aanleg Woonwagencentrum
In 1986 werd het Sportfondsenbad verwoest door brand. In 2009 werd op die locatie het woonwagenkamp Brands Buysstraat gerealiseerd.