2a GR DG&J ZHZ Jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
45
bezwaarschrift bleek kennelijk niet-ontvankelijk. Dit betekent dat er nog vier bezwaarschriften in behandeling zijn.
Van de achttienbezwaarschriften ging het in drie gevallen om een RGB sociaal netwerk, in zeven gevallen om een PGB-zorgaanbieder (totaal 10 RGB) en in één geval was het bezwaarschrift gericht tegen een besluit Zorg in Natura (ZiN). Er stonden nog twee zaken open uit voorgaande jaren. Na een uitspraak in hoger beroep door de Centrale Raad van Beroep is er een schikking getroffen met betrokkene. Betrokkene heeft als gevolg hiervan in 2021 twee bezwaarschriften (die aangehouden waren) uit eerdere jaren, ingetrokken.
Beroepschriften De ingekomen (hoger) beroepschriften en voorlopige voorzieningen zijn behandeld door het Juridisch Kenniscentrum van het Servicecentrum Drechtsteden ondersteund door de Stichting Jeugdteams ZHZ en de SOJ ZHZ.
In 2021 zijn zevenzaken bij de Rechtbank Rotterdam ingediend. Daarvan zijn er twee voorlopige voorzieningen hangende een bezwaarschrift ingediend die door de rechtbank ongegrond zijn verklaard. Er zijn drie beroepschriften ongegrond verklaard en er is één schikking getroffen. Naar verwachting zal het nog openstaande beroep in 2022 worden behandeld. Er zijn er drie hoger beroepschriften bij de Centrale Raad van Beroep ingekomen. Daarvan zijn er twee gegrond verklaard en in één zaak is er tot een schikking gekomen.
Eén uitspraak bij de Centrale Raad voor Beroep is belangrijk in het kader van rechtsontwikkeling: In ECLI:NL:CRVB:2021:1327 is uiteengezet dat artikel 2.3, eerste lid, van de Jeugdwet geen ruimte biedt voor een beoordeling van de financiële draagkracht van een gezin om het zelf verlenen van de jeugdhulp mogelijk te maken: r.o. 4.5 "De Raad is van oordeel dat de in artikel 2.3, eerste lid, van de Jw bedoelde maatstaven eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen van de ouder(s) geen ruimte bieden voor een beoordeling van de financiële draagkracht van een gezin om zelf jeugdhulp te kunnen verlenen. Een dergelijke vergaande interpretatie vindt in de tekst noch in de geschiedenis van totstandkoming van de Jw steun. Het oordeel dat een dergelijke interpretatie wel mogelijk is, gaat de rechtsvormende taak van de rechter te buiten. Het standpunt van het college dat met zijn beredenering een nadere invulling is gegeven aan hetgeen is overwogen in de uitspraak van de Raad van 17 juli 2019, ECLI:NL:CRVB:2019:2362 verwerpt de Raad. De overweging zoals opgenomen in rechtsoverweging 4.5. van de betreffende uitspraak is niet bedoeld om een financiële draagkrachtmeting mogelijk te maken."
Dit betekent dat onderzoek naar het gezinsinkomen zoals eerder vormgegeven was in deze regio (op grond van de Nibud-norm) en zoals vastgelegd was in de lokale regelgeving, niet is toegestaan. De CRvB oordeelt dat er geen ruimte is binnen de Jeugdwet om de financiële draagkracht te beoordelen. De gemeenten in Zuid-Holland Zuid zijn naar aanleiding van deze uitspraak per direct gestopt met het uitvoeren van het onderzoek naar het gezinsinkomen (vanaf juni 2021). De lokale regelgeving wordt naar verwachting in 2022 aangepast.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
46
In beide hoger beroepen die ongegrond zijn verklaard door de CRvB, speelde het onderzoek naar het gezinsinkomen een rol. In de ene situatie is een extern onderzoeksbureau ingehuurd om de jeugdhulp in kaart te brengen. In de andere situatie is er tot een schikking gekomen tussen het college en de cliënt en diens gemachtigde en is een schikkingsbesluit genomen door het college van burgemeester en wethouders.
2.3.3 Ontwikkelen van de uitvoering De SOJ heeft projecten uitgevoerd die bijdragen aan beter passende hulp voor jeugdigen en gezinnen. Een aantal van deze projecten is in de loop van 2021 onder de aansturing van het Netwerk MT Jeugd gebracht. Voor enkele projecten heeft de SOJ hiervoor het ambtelijk opdrachtnemerschap uitgevoerd en in andere projecten heeft de SOJ meegedacht en/of meegewerkt.
Jeugdhulp op School Het is van belang om jeugdhulp efficiënt in te zetten, om aan te sluiten bij de leefomgeving van de jeugdigen en om daarbij niet langs elkaar heen te werken. De SOJ heeft in 2021 dan ook de verdere implementatie van Jeugdhulp op School uitgevoerd, samen met de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Binnen het perceel Jeugdhulp op School werken scholen samen met specifieke aanbieders die jeugdhulp leveren op school. Per school zijn poortwachtersduo's ingesteld van school en Stichting Jeugdteams, die bepalen welke hulp noodzakelijk is en daarmee het volume van Jeugdhulp op School. Nu Jeugdhulp op School steeds meer ingebed raakt op de scholen, krijgen de poortwachtersduo's steeds meer ook een adviserende rol voor scholen en samenwerkingsverbanden over o.a. een passende ondersteuningsstructuur.
De voorbereidingen van een taakgerichte financiering vanaf 2022 zijn aangehouden, omdat ondanks een flinke toename van de inzet van Jeugdhulp op School in 2021, de (facturatie)data nog te beperkt waren om een budget per school te kunnen bepalen.
Doorbraakaanpak gecertificeerde instellingen Naar aanleiding van het inspectierapport 'Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd' hebben de vier bovenregionaal samenwerkende jeugdhulpregio's in Zuid-Holland samen met de gecertificeerde instellingen (GI's) een verbeterplan opgesteld. Het verbeterplan kent 2 doelen: 1. borgen dat er binnen vijf werkdagen een vaste jeugdbeschermer en binnen zes weken een gedragen koers is voor jeugdigen met een beschermingsmaatregel; 2. zorgen dat jeugdigen met een beschermingsmaatregel binnen 3 maanden passende jeugdhulp ontvangen. In 2021 heeft de SOJ de regio vertegenwoordigd in dit bovenregionale proces. Het verbeterplan bestaat uit bovenregionale én regionale activiteiten. Voor het eerste doel heeft onze regio in 2021 niet deelgenomen aan de caseloadverlaging van de GI's dat onderdeel uitmaakt van het bovenregionale verbeterplan, vanwege onduidelijkheid over wat er nodig was. Eind 2021 is besloten, mede naar aanleiding van de bevindingen in de doorbraakaanpak, om ook in onze regio een caseloadverlaging voor jeugdbeschermers mogelijk te maken, zodat zij meer tijd aan jeugdigen en gezinnen kunnen besteden. Er wordt vanaf 2022 toegewerkt naar de landelijke caseloadnormen die in 2014 zijn vastgesteld.
Voor het tweede doel heeft de SOJ in 2021 samen met de GI's en het regionaal expertiseteam Passende hulp van de Stichting jeugdteams, een regionale
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
47
doorbraakaanpak ontwikkeld. Deze aanpak houdt in dat GI's tijdig signaleren wanneer passende hulp voor een jeugdige niet binnen drie maanden beschikbaar is en deze casussen agendeert voor bespreking met het regionaal expertteam Passende hulp. Het regionaal expertteam adviseert en helpt zo nodig bij het toeleiden naar passende hulp. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar jeugdhulp voor de jeugdige, maar ook voor hulp en ondersteuning voor de andere gezinsleden op alle leefdomeinen. Het regionaal expertiseteam is hiervoor versterkt en uitgebreid. Het landelijk ondersteuningsteam Zorg voor Jeugd heeft de GI's en het regionaal expertteam ondersteund bij het analyseren van de casussen uit de doorbraakaanpak en aanbevelingen gedaan voor het tijdig kunnen toeleiden naar passende zorg. Het aantal jeugdigen met jeugdbescherming dat drie maanden of langer wacht op passende hulp, is dankzij de inspanningen van GI's, expertiseteam, aanbieders, gemeenten en SOJ gedaald van 96 in oktober 2019 naar 19 eind 2021.
Bovenregionaal Expertisenetwerk Jeugd In 2021 hebben de SOJ en de voorzitter van het regionaal expertteam Passende hulp, de regio vertegenwoordigd in het bovenregionale ontwikkelproces voor de inrichting van een gezamenlijk expertisenetwerk Jeugd, dat de jeugdhulpregio's ondersteunt bij complexe weinig voorkomende casuïstiek. De SOJ en voorzitter van het regionaal expertteam hebben namens de regio geparticipeerd in meerdere werkgroepen.
Met door het ministerie van VWS beschikbaar gestelde middelen, zijn kansrijke initiatieven in Zuidwest ondersteund en gefaciliteerd. Deze middelen worden ingezet via de coördinerend gemeente Rotterdam. Er zijn vier hoofdthema's benoemd, die voor de gehele regio Zuidwest gelden: « jeugdigen met een forensisch profiel; ■ jeugdigen met een weinig voorkomende, zeer specialistische hulpvraag (waar de samenleving meestal geen kant en klaar antwoord op heeft); • wachttijden en het effect van wachten bij (zeer) complexe casuïstiek; ■ wonen in een gezinsachtige omgeving (kleinschalig). Er is gestart met een analyse op deze thema's. Dit moet in het tweede kwartaal van 2022 leiden tot een bovenregionaal plan.
Afbouw gesloten jeugdhulp In 2021 heeft de SOJ de regio vertegenwoordigd in het bovenregionale ontwikkelproces en namens de regio geparticipeerd in meerdere werkgroepen met als doel het vervangen van het aantal gesloten 'bedden' in de regio door kleinschalige alternatieven en/of intensieve ambulante interventies.
In 2021 zijn de volgende resultaten geboekt: * Het opgestelde plan voor de vastgoedtransitie is door alle vijf jeugdhulpregio's in Zuidwest goedgekeurd. Daarmee kon de coördinerend gemeente Rotterdam aanspraak maken op hiervoor ingerichte doeluitkering van VWS. • Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en er is een eerste knelpuntenanalyse over de samenhang gemaakt. ■ Er zijn twee pilots gestart: een kleinschalige woonvoorziening in Den Haag en een intensief ambulant team 'Marathon’.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
48
■
*
•
Vanuit de begeleidingscommissie van team Marathon, zijn knelpunten in de keten (kinderrechter, plaatsingscoördinatie en verwijzers) verkend, geadresseerd en indien mogelijk opgelost. De samenwerkings- en bekostigingsafspraken met de twee betrokken jeugdhulpaanbieders zijn vastgesteld in de 5 jeugdhulpregio's in Zuidwest. De bedbezetting in de gesloten jeugdhulp was eind 2020 al gedaald tot het niveau wat voorzien was in 2024. Dit leidt in 2022 vermoedelijk tot noodzakelijke aanpassingen, vanwege grote financiële risico's voor de betrokken jeugdhulpaanbieders en daarmee de continuïteit van de geboden hulp aan jeugdigen.
Beweging van 0 In de voorbereidingen van de vernieuwde contractering 2022 is de opgave geformuleerd om het aantal uithuisplaatsingen te verminderen. In 2021 heeft de SOJ met ondersteuning van het landelijke ondersteuningsteam Zorg voor Jeugd het project Naar 0 uithuisplaatsingen opgestart. In dit project zijn cliëntvertegenwoordigers, Stichting Jeugdteams, jeugdhulpaanbieders, aanbieders van volwassenzorg, gecertificeerde instellingen en gemeenten (sociaal domein breed) betrokken. Zij verkennen de mogelijkheden, knelpunten en randvoorwaarden voor het inzetten van de Beweging van 0 in twee concrete proeftuinen in Dordrecht en Sliedrecht in 2022.
Wel thuis, Humanitas Humanitas Wel Thuis biedt aanvullende ondersteuning aan gezinnen die in het kader van een (dreigende) jeugdbeschermingsmaatregel begeleid worden door één of meer hulpverleners. Wel Thuis richt zich op de alledaagse vragen en behoeften van het gezin. Vrijwilligers helpen de gezinsleden om meer greep te krijgen op hun situatie en uiteindelijk zelf verder kunnen.
De SOJ heeft in 2021 Humanitas gesubsidieerd voor het uitvoeren van het project Wel thuis. Humanitas heeft hiervoor vrijwilligers geworven, getraind en begeleid. Deze vrijwilligers zijn gekoppeld aan gezinnen. In 2021 heeft twintig koppelingen gerealiseerd. Humanitas heeft in 2021 geïnvesteerd in een betere samenwerking met lokale teams en gecertificeerde instellingen (GI's), wat heeft geleid tot een toename van het aantal aanmeldingen van gezinnen vanuit de GI's. Gezinnen ervaren de inzet van Wel thuis als ondersteunend.
Veilig opgroeien is teamwerk (VOiT) Veilig opgroeien is teamwerk is een werkwijze die in 2018 is ontwikkeld door de Stichting Jeugdteams, Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen (GI's) en Raad voor de Kinderbescherming, onder leiding van de SOJ. VOIT maakt het mogelijk dat zorgen over een veilige ontwikkeling van jeugdigen eerder worden vastgesteld en samen met het gezin in een vroegtijdig stadium aan een blijvend veilige ontwikkeling wordt gewerkt. In VOiT stellen Veilig Thuis en GI's expertise en ondersteuning in een eerder stadium beschikbaar aan de professionals van de Stichting Jeugdteams; namelijk op het moment dat een jeugdprofessional zorgen heeft over de veilige ontwikkeling van een kind en er niet in slaagt om samen met het gezin deze zorgen duurzaam weg te nemen. Zo kan de jeugdprofessional naast het gezin blijven staan. De werkwijze is in 2020 uitgerold naar alle gemeenten in de regio. Medio 2021 heeft de projectleider van de SOJ een analyse uitgevoerd naar de stand van zaken van VOiT in elke gemeente. Er bestaan grote verschillen in de samenwerking binnen VOiT met elk
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
49
lokaal team, maar de basis is overal gelegd. De SOJ heeft in afstemming met het Netwerk MT Jeugd de aansturing van VOiT overgedragen aan een ambtelijk opdrachtgever namens de gemeenten. Ook heeft de SOJ een voorstel gedaan om de projecten Geweld Hoort Nergens Thuis (o.a. MDA++) en Naar 0 uithuisplaatsingen, onder te brengen in een samenhangend programma, toewerkend naar het landelijk toekomstscenario voor Kind- en gezinsbescherming. Daarnaast heeft de SOJ samen met het regionaal actieteam van de samenwerkende organisaties de voortgang en verbinding tussen het lokale maatwerk en de regionaal opererende samenwerkende organisaties gevolgd en waar nodig bijgestuurd. Eind 2021 heeft het regionaal actieteam de verdere ontwikkeling en borging van VOiT overgedragen aan 14 lokale actieteams die bestaan uit de manager van het lokale team, een manager vanuit de samenwerkende organisaties en een beleidsadviseur van de gemeente. Zo kan beter worden aangesloten op de lokale situatie en krijgen gemeenten een regisserende rol.
Verder heeft het bureau Whise in opdracht van de SOJ samen met een projectteam van betrokken organisaties, gemeenten en cliëntvertegenwoordigers een meetplan ontwikkeld van de sociale waarde van VOiT en is een eerste aanzet gedaan tot een nulmeting. Tot slot heeft de SOJ in 2021 de lokale teams, Veilig Thuis en andere melders ondersteund bij het organiseren en voorzitten van lokale beschermingsgesprekken en financieel bijgedragen aan de procesregie voor de jeugd(straf)tafel in het Zorg- en Veiligheidshuis.
CHëntparticipa tie De SOJ faciliteerde in 2021 het Jeugd Ervaringen Team (JET) voor het meedenken door ervaringsdeskundigen over jeugdhulp in Zuid-Holland Zuid. Daarnaast leverde de SOJ een financiële bijdrage aan het Ouderplatform ZHZ. Zij behartigen de belangen van ouders uit de regio die te maken hebben (gehad) met jeugdhulp of jeugdbescherming. Het JET en het Ouderplatform zijn betrokken bij projecten in de regio zoals Veilig Opgroeien is Teamwerk. Daarnaast namen ze actief deel aan de ontwikkeltafels ter voorbereiding op de vernieuwde contractering 2022. Binnen de nieuwe contracten worden jeugdhulpaanbieders geacht om ervaringsdeskundigheid in het primaire jeugdhulptraject te benutten. Die inzet is ook declarabel gemaakt. Hiermee wordt verwacht dat de hulp beter zal aansluiten bij de behoeften van de jeugdigen.
Daarnaast heeft het regionale netwerk (bestaande uit vertegenwoordigers van jongeren& cliëntenraden en Wmo-adviesraden uit de regio), het JET, Ouderplatform en de Adviesraad Wmo/Jeugd Dordrecht brieven geschreven aan de gemeenten in de regio over de prioriteiten die zij gesteld willen zien voor de jeugdhulp in onze regio en over de impact van COVID-19 op de jeugdhulp. Dit heeft geleid tot nadere gesprekken en acties van verschillende gemeenten en de SOJ.
BSO+ Vanuit het project Definitie Jeugdhulp en de voorbereidingen op de vernieuwde contractering 2022 werd duidelijk dat er nog onvoldoende aanbod is voor de opvang van jeugdigen met een extra zorgvraag. Deze jeugdigen lijken individuele begeleiding te krijgen in plaats van opvang in een groep. De SOJ heeft samen met een werkgroep van de gemeenten Dordrecht, Molenlanden, Zwijndrecht, het Jeugd Ervaringen Team (JET) en
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
50
de Stichting Jeugdteams een start gemaakt met een uitvoeringsplan hoe gemeenten dit lokaal kunnen organiseren. Wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) ’2 2021
Lasten Producten
Baten
dng 2021
Realisatie 2021 Saldo
Lasten
Lasten 134.804 ~
Baten 134.804^
___ 0
-4.361
4,361
0
134.804
134.804
0
-4.361
________ 0
________ 0
0
0
0
4.361 0~
134.804
134.804
o
-4.361
_______0
130.443
130.443
Saldo baten en lasten
130.443
130.443
Mutaties reserves______
___0
___ 0
Gerealiseerd resultaat 130.443 ___________________________________________________________________________ 130.443 o
Saldo
Baten
Saldo
________ 0 O
___ 0
4.361
o
♦Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 8 juli 2021 (lste burap 2021).
Met ingang van 2018 mogen de overhead en de algemene dekkingsmiddelen niet meer aan de programma's worden toegerekend. Deze dienen in een afzonderlijk begrotingsprogramma te worden gepresenteerd. Indien rekening wordt gehouden met de overhead en de algemene dekkingsmiddelen bedragen de begrote baten en lasten € 135,6 mln. en de werkelijke baten en lasten € 139,6 mln. Waarbij bij de baten rekening is gehouden dat het tekort nog wordt opgehaald bij de gemeenten. Hieronder wordt inzicht gegeven in de financiële resultaten over 2021, hierbij is wel rekening gehouden met de overheadkosten en de algemene dekkingsmiddelen.
Overzicht van baten en lasten (bedragen x € 1.000)
(b.ed2?e.n
Primaire begroting 2021 Actuele begroting 2021 Lasten
Baten
110.147
109.954
Mutaties reserves_______
________ 0
193
Gerealiseerd resultaat
110.147
110.147
Saldo baten en lasten
Saldo •193
Lasten 135.641
Baten Saldo 135.448 " -193
193 ________ 0
193
135.641
135.641
O
1
102°L
Afwijking tov actuele begroting
Resultaat 2021 Lasten
Baten
139.566
139.392
-174
3.924
-3.944
19
193 ——O
174
174
_l0
-19
-19
O 139.566 139.566
O
3.924
3.924
0
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Begrotingsmutaties De primaire begroting met begrote lasten van € 110,1 mln. is in twee stappen aangepast. De eerste wijziging betrof de begrotingswijziging van 12,3 mln. bij de tweede bestuursrapportage 2020. De begrotingswijziging betrof het loslaten van het eerder vastgestelde financieel kader met een einddoel van een begroting van € 100 mln. op prijsniveau 2019. De besparingstargets werden doorgeschoven op een gestegen kostenniveau in 2019 en 2020. De tweede wijziging betrof de begrotingswijziging bij de eerste bestuursrapportage van 2021 van € 13,2 mln. Ook hier lagen de belangrijkste oorzaken in het niet halen van de doorgeschoven kostenreducties door gemeenten en het verder stijgende kostenniveau. Lasten primaire begroting
(bedragen x€ 1 mln.) 110,1
Begrotingswijziging 2ste bestuursrapportage 2020 Begrotingswijziging lste bestuursrapportage 2021
12,3 13,2
Actuele begroting
135,6
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
51
Toelichting op overzicht baten en lasten (bedragen x C 1.000)
Raming na Realisatie Realisatie wijzigir wijziging (le 2021 2020 Regionale zorgmarkt
Realisatie 2021 Prognose Realisatie 2021 -/-/- realisatie 2e burap prognose 2e burap 2020
107.644
95.995
105.255
105.430
2.214
LTA
6.161
5.377
4.828
6.005
156
783
RGB
6.905
5.853
6.333
6.613
292
1.052
Stichting Jeugdteams
14.094
13.292
14.027
14.027
67
802
Serviceorganisatle
4.762
4.219
5.198
5.248
-486
543
139.556
127.737
135.641
137.323
2.243
14.829
139.392
124.505
135.448
137.130
2.262
14.887
Totaal lasten excl reserve uittreding Leerdam & Zederik
Baten exd. Uittreding reserve
Leerdam & Zederik__________ Ontrekking reserve fdctlekosten uittreding Leerdam & Zederik
Totaal baten
11.649
174
232
193
193
-19
-58
139.566
124.737
135.641
137.323
2.243
14.829
Samenvatting resultaat en aandachtspunten De realisatie 2021 is € 2,2 mln. hoger dan de prognose in de tweede bestuursrapportage. De gemelde overschrijdingen gedurende het jaar zijn als volgt gerapporteerd: (bedragen x € 1 mln.) Stand begroting 1-1-2020
122,4
r,e bestuursrapportage
13,2
Begrotingswijziging
2dc bestuursrapportage
1,7 2,2
Geen begrotingswijziging
Jaarrekening
Totaal mutaties
17,2
Realisatie 2020
139,6
Het overgrote deel hiervan zit op de post regionale zorgmarkt. De toelichting hierop en op de overige posten is opgenomen in onderstaande paragraaf 'Afwijkingen ten opzichte van de prognose 2e burap en realisatie 2020'. Ten opzichte van 2020 zijn de kosten met € 14,8 mln. (11,9%) gestegen. Gecorrigeerd voor prijsindexatie is de overschrijding € 11,2 mln. (8,9%). In onderstaande grafiek is de kostenontwikkeling van 2018 tot en met 2021 weergegeven.
Ontwikkeling kosten * € 1 mln. 160 140 120
100 80 60 40
20 0
2018"
—> Totale kosten
2019
2020
2021
Totale kosten exclusief indexatie
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
52
Jeugdhulp naar voren Er is voor € 1,9 mln. aan jeugdhulp naar voren (lokaal door gemeenten gecontracteerde en ingezette jeugdhulp) in de jaarcijfers van de SOJ verantwoord. Vorig jaar was dit € 0,1 mln. Voorspelbaarheid De realisatie is € 2,2 mln. (1,6%) hoger dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage. De groei van de kosten van jeugdhulp heeft zich verder doorgezet. Dit is ook reeds gebleken uit de maandrapportages welke zijn verschenen na de tweede bestuursrapportage (afwijking 0,1% op regioniveau in de decemberrapportage). Hierbij wordt opgemerkt dat de vrijval oude jaren € 2,2 mln. bedraagt. Tevens wordt opgemerkt dat op regioniveau de voorspellingen redelijk tot goed kloppen, maar dat dat op gemeenteniveau bij enkele gemeenten het geval is. Aantal zorgaanbieders Het aantal zorgaanbieders dat in 2021 zorg heeft geleverd is 239 (125 gecontracteerd, 88 maatwerk en 26 LTA).
Landelijke ontwikkeling kosten jeugdhulp In opdracht van onder meer de VNG heeft BDO onderzoek gedaan naar de tekorten bij gemeenten in het sociaal domein in 2020. Hieruit blijkt dat het landelijk tekort op het onderdeel jeugdhulp € 1,5 mld. bedroeg. Onze regio heeft in het land een aandeel van circa 2,6%. Vertaald naar onze regio zou dit een tekort betekenen van C 39 mln. Het tekort in onze regio was aanzienlijk lager en bedroeg € 12 mln. exclusief gemeentelijke uitgaven De gerapporteerde landelijke kostenstijging in 2020 op het onderdeel jeugd is 6%. In onze regio was dat ook 6%. De voorlaatste laatste onderzoeken betroffen het jaar 2019. Toen is onder meer geconstateerd dat het landelijk tekort in 2019 30 procent bedroeg, waarbij dat voor de regio Zuid Holland Zuid 13% was.
Vooruitblik financieel De groei van de jeugdhulpuitgaven (hogere zorginzet per jeugdige) in de afgelopen jaren lijkt nog niet gestopt. Dit betekent dat het risico op toekomstige groei nog niet geweken is. Daarom wordt in de primaire begroting 2023 en het meerjarenperspectief ook rekening gehouden met (afnemende) groei naast de verwerkte kostenreducties op basis van door gemeenten te nemen maatregelen en het normenkader voor de inzet van jeugdhulp uit de nieuwe inkoop. Alle betrokken partijen, gemeenten, Netwerk MT, Stichting Jeugdteams en Serviceorganisatie spannen zich hard in de beoogde kostenreducties te bereiken. Voor gemeenten zijn dit de gedefinieerde maatregelen in de ontwikkelagenda van het netwerk MT, waaronder het project Afbakening jeugdhulp. Verder ligt er een belangrijke rol voor gemeenten in de aansturing van de Stichting Jeugdteams bij de toepassing van de afbakening reikwijdte, het normenkader, het voeren van casusregie en integraal en kostenbewust werken volgens het concept "Anders Zorgen". Dit is tegelijkertijd de belangrijkste bijdrage van de Stichting Jeugdteams aan de kostenreductie. De Serviceorganisatie ziet toe op naleving van het normenkader door zorgaanbieders en het sturen op de doelen uit de Inkoop Jeugdhulp 22.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
53
Toelichting per post: afwijkingen t.o.v. de prognose 2e bestuursrapportage 2021 en realisatie 2020
Regionale zorgmarkt De post is € 2,2 mln. hoger dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage en € 11,6 mln. hoger dan vorig jaar.
Ontwikkeling kosten en aantal jeugdigen 2021 ten opzichte van 2020 In onderstaande overzichten is per jeugdhulpcategorie de ontwikkeling van de kosten weergegeven en de ontwikkeling van het aantal jeugdigen per maand gedurende 2020 en 2021. Kosten (bedragen x € 1.000)
Realisatie % Realisatie 2021 Realisatie 2021 -/verschil 2020 voorlopige realisatie 2020 forecast jaarrekening
Forecast groep
Jeugdbescherming en jeugdreclassering
9.825 ________ 10.355
530
Jeugdhulp dyslexie
2.005 _________ 1.830
-175
-8,7%
Jeugdhulp maatwerk
1.649 _________ 2.601
952
57,7%
Jeugdhulp onderaannemerschap
5.520 _________ 6.196
676
12,3%
Jeugdhulp vervoer
1.548 _________ 2.135
587
37,9%
Jeugdhulp zorgprofielen ambulant
38.050
44.166
6.116
16,1%
Jeugdhulp zorgprofielen verblijf
26.945 ________ 29.734
2.789
10,4%
Pleegzorg
5,4%
8.785
9.737
952
10,8%
94.326
106.754
12.428
13,2%
Overige (o.a. subsidies, corona, JNV, vrijval oude jaren) _____________
1.669
890
-779
-46,7%
Totaal kosten regionale zorgmarkt
95.995
107.644
11.649
12,l°/o
Totaalzorg via declaraties
Aantal jeugdigen per maand Kantal ckerrten fit
(K
>
M
2020
•*-9
c4rt
drt
do
20C1
Uit bovenstaande overzichten blijkt dat de zorgkosten fors zijn toegenomen bij een stabiele ontwikkeling van het aantal jeugdigen in tweedelijns gespecialiseerde zorg bij zorgaanbieders. De indexatie van de tarieven is verantwoordelijk voor 2,94% van de kostenstijging. De grootste toename in absolute zin zit in ambulante jeugdhulp (Jeugdhulp zorgprofielen ambulant € 6,1 mln.). Bij verblijfszorg (stijging € 2,8 mln. Jeugdhulp zorgprofielen verblijf) wordt opgemerkt dat er bij één gemeente tweede jeugdigen met hoge kosten (samen € 2,4 mln.) zijn opgenomen. De twee jeugdigen zijn dus goeddeels verantwoordelijk voor de gehele toename in kosten van jeugdhulp met verblijf. Procentueel gezien zitten de grootste toenames op de kleinere posten maatwerk en vervoer. Bij vervoer wordt een deel van de toename (€ 0,2 mln.) veroorzaakt doordat er vorig jaar vanwege COVID-19 minder vervoerd is. Maatwerk betreft aanbieders
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
54
(exclusief pleegzorg, gezinshuizen en gecertificeerde instellingen) die zorg hebben geleverd zonder dat zij gecontracteerd zijn. Jeugdigen konden dan niet geplaatst worden bij gecontracteerde aanbieders.
Indien wordt gekeken naar de percelen dan zien we dat de stijging van de zorgkosten voor het grootste deel neerslaat in het perceel jeugd & opvoedhulp. Rekening houdend met een schatting voor nog niet gedeclareerde zorg bedraagt de toename hier € 5,6 mln. (27%). De twee grootste stijgers naar omvang betreft het perceel SGGZ (specialistische GGZ) met € 3,2 mln. (13%). LTA Het LTA (Landelijk Transitie Arrangement) is € 0,2 mln. hoger dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage. Ten opzichte van vorig jaar stijgt de post € 0,8 mln. De contracten worden gesloten door de VNG, contractbeheer en monitoring wordt uitgevoerd door de VNG en gemeenten moeten de werkelijke kosten betalen. PGB De post PGB is € 0,3 mln. hoger dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage en € 1,1 mln. hoger dan vorig jaar. De last van vorig jaar van 5.853k bevatte een incidentele vrijval van kosten voorgaande jaren van € 0,3 mln. De kosten PGB stijgen sinds 2019 fors. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat zowel het afgegeven budget per jeugdige als het gedeclareerde bedrag per jeugdige stijgt. Daarnaast is ook het aantal jeugdigen met een PGB gestegen. Tabel PGB ZHZ per 8 februari 2022 exclusief Leerdam en Zederik, 2021 prognose: (bedragen x € 1.000) 2018
2019
Budget * € 1.000
8.043
Declaraties * €1.000________
4.998 979
930
956
1.020
Budget per jeugdige * C 1
8.215
9.457
9.939
10.098
Declaratie per jeugdige ♦ C 1
5.105
5.865
6.433
6.769
Aantal unieke jeugdigen
2020
2021
8.795
9.501
10.300
5.455
6.150
6.905
De budgetten zijn veel hoger dan de besteding. PGB-houders hebben het recht niet benutte budgetten uit voorgaande jaren nog te besteden. Over de periode 2017 tot en met 2020 is dat € 12,8 mln. In de praktijk doet dit risico zich beperkt voor. De SVB geeft aan dat landelijk gemiddeld 10 procent van het budget niet besteed wordt.
Stichting Jeugdteams Deze post is ca, € 67.000 hoger dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage. Dit wordt veroorzaakt doordat geen rekening was gehouden met extra inzet dóórontwikkeling expertteams ten behoeve van de doorbraakaanpak2 inspectie. De realisatie is € 0,8 mln. hoger dan vorig jaar. De helft hiervan als gevolg van indexatie en de andere helft door aanvullende subsidies voor onder meer de dóórontwikkeling van het expertteam ten behoeve van de doorbraakaanpak en poortwachters voor Jeugdhulp op school. De besteding door de Stichting Jeugdteams per gemeente, is als volgt.
2 In reactie op het verscherpt toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in de regio ZHZ.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
55
ugdteams Zuid-Holland zuid
Dordrecht
Gonnchem
Gressenda dnk4do-Amb Papendrecht Shedrecht
Zwtindrecht
RMhMbe
Redisabe
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
fle teuOdprof reguhe<
5.72
38,06
10.86
4.22
6.10
7.08
7.02
12.40
15.25
888
117.32
Regulier budget $0
658 143
4 278 418
1 080 088
500 848
771 071
830 450
883 038
1 302 850
1 708 003
1 021 733
13143 428
JPT
24.961
162 263
41 304
18 005
29 278
31 837
33 524
52 825
64 730
36 750
408 476
2680010
741 363
288 550
424 540
516 516
546 000
825 071
1 061 188
577 606
8028 154
oeksche Waai Moienianden Realisatie Realisatie
TotMl SO Realisatie
883103 Jeugdprof
JPT
Secretariaat
388 223 14 880
06 787
24 637
11 330
17464
18900
38 616
23114
23 506
152 790
38 806
17 887
27 570
29 980
31 580
40 744
60 063
36 400
460 402
46 004
299 063
78 126
36 000
53 061
58 678
61 788
07 361
110 310
71 420
918 730
10032
65 217
16.601
7 634
11.787
12.708
13 474
21232
26 020
15574
200 348
18 003
25216
18 407
237 045
10007
31 500
297 332
Staf
11015
3 223
20 049
5 333
2 452
3 780
4 110
4328
6 820
8368
5 003
84 367
Expert1*«m
24 225
157 481
40 087
18 436
28 415
30 800
32 538
51260
62 831
37 608
483 785
6 786
37 479
0.540
4 387
6 783
7 354
7 743
12202
14 053
8 050
115138
77 456
10 716
0 087
13 078
15 107
»003
18 450
110 000
X.546
14 047
21 662
2 3 545
■4
47 877
28 657
368 641
Totaal Loonfcostan
■-ir .4
3 716 248
1 002 833
388 810
800 887
718 086
758 238
1 150 400
1 461 000
823 010
11 181 832
Apparaatskosten
36 122
234 820
50 773
27 480
42 380
46 074
48 515
78 447
__03 688
56 078
721 374
07 741
44 060
80 283
75 340
70 331
125 006
153 100
01 608
1 170 502
Care & AWe
30 066
59 36'
383 078
1 362 20 487
8 862
2 253
1 036
1 507
1 737
1 829
2 882
3532
2 114
27 103
101688
48 794
22 440
34 587
37 811
30 604
62 405
78 470
45 777
588 872
Koeten______________________________________
10.826
-94.905
-10 055
19 455
16.174
41.807
Correctie geen vergoeding overschrijding
2.852
18 542
4.720
2.171
3.346
3.638
3 831
6.036
7.398
4.428
Overige posten (aanvullende subsidies)
22.643
147.194
37.468
17.231
26.559
28.881
30.411
47.920
58.727
35.152
452.185
Totaal ta betalen gemeentelijke bijdragen
692.068
4.664.238
1.244.144
497.785
780.936
904.070
954.097
1.468.113
1.839 237
1.049 400
14.094.087
37.117
13.641.902
Te betalen gemeentelijke bijdragen basis
Serviceorganisatie De kosten van de Serviceorganisatie zijn € 436.000 lager dan de geactualiseerde begroting en 486k lager dan de prognose bij de tweede bestuursrapportage. De stijging ten opzichte van vorig jaar bedraagt € 543.000. Naast indexatie (€124.000) wordt de toename ten opzichte van vorig jaar veroorzaakt door kosten voor het inkoopproces Jeugdhulp 2022 en extra investering in contractmanagement en data-analyse. In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen. (bedragen x € 1.000)
Begrotingspost
Begroting Realisatie Realisatie geactualiseerd begroting
Persooneelskosten eigen personeel
1.850.000
1.873.539
23.539
Personeel van derden
1.125.000
1.086.249
-38.751
Uitbestede ICT Dienstverlening en overige ICT kosten
1.050.000
956.903
-93.097
Dienstverlening SCD
225.000
166.020
-58.980
Overige kosten
948.117
679.649
-268.468
Totale kosten
5.198.117
4.762.360
-435.757
De grootste onderschrijding zit op de post overige kosten. Er was een stelpost van 270k opgenomen voor detail - fraude- controles PGB naar aanleiding van het controleprogramma PGB. Aangezien het controleprogramma PGB pas in het voorjaar van 2022 wordt uitgevoerd zijn er als mogelijke opvolging hiervan ook geen detail controles in 2021 uitgevoerd en is deze stelpost niet benut. Bij de post ICT zijn een aantal stelposten niet besteed. De post dienstverlening SCD is lager vanwege minder benodigde juridische ondersteuning op bezwaar en beroep. Bij de prognose in de tweede bestuursrapportage was nog een post van 50k opgenomen voor het Netwerk MT. Uiteindelijk is besloten dat het Netwerk MT de benodigde middelen langs andere weg ophaalt.
Baten De baten volgen de lasten. De kosten worden in rekening gebracht bij de deelnemers. De onttrekking reserve frictiekosten volgt het besluit hierover bij de uittreding van Leerdam en Zederik.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG8ü
56
Gemeentelijke bijdragen In onderstaande tabel zijn de gemeentelijke bijdragen voor 2021 opgenomen. Bij de definitieve jaarrekening op basis van de definitieve productieverantwoordingen van zorgaanbieders met controleverklaring van de accountant zal de definitieve bijdrage per gemeente bepaald worden. Stichting Zorg Inkoop Zorginkoop Jeugdteams LTA Ind JPT
PGB
Gecerti Gesloten ficeerde Jeugdhulp Instellingen
Uitvoert ng$ tosten SOJ
Totaal Nj volledige solidariteit
AJbiasseidam__________ 4 749 593 308 491 345 753 541573 96 963 229 775 6 966 236 643 466 1493 708 Dordredit____________ 30875.897 2.005 418 2247 652 3 520627 45 451.007 Gonnchem____________ 163 794 7 859 436 572138 996 173 362 222 11626 384 510 478 Hardmxveid-Ge ssendam 5 272 421 3614 436 234,761 263 118 412136 75126 174 859 5571054 361 84£ 635 240 Me ndnk-ido-Ambacht 116 1C8 405 552 269515 8 140.246 Moekschewaard________ ■ l'.VW 12318 794 800 117 896 763 1404 652 256 729 595 956 18112 248 Mplenlanden__________ &4Q 764 536 764 153 667 7 373 503 478.916 356.714 10 789 728 393 479 692 775 Papendred-t__________ 6058 093 441X7 291077 8 906 754 126 2S3 Slied-ecbt____________ 414 327 464 3?4 6 3 79 079 132 943 727375 306606 9380 800 Zwijn drecn:___________ _________________________________________________ 10 051 790' 2CB 4&3 486 284 662.873 731733 1 14&1S6 14.746 433
Correctie Totaal Prognose 2e wegens bur^ZOZl Induslef afbouw afbouw solidariteit solidariteit
Delta met 2eburap
Delta %
6 49Q £39 6551813 43 342 344 41568045 10 901 814 10 724 384 5 917 048 5 341395 8 340 607 8259 943 11384 350 17808666 11 £75 694 11S2S282 8822283 8 946 552 9 083 868 9 190 062 16 459 440 16336381 139 392 256 137130254
•63 274 -225 702 177 430 575 653 80 664 575 685 50 412 124 269 -156 193 1.123.059
•1,01 •0,5%
•475 697 •2108663 -724 570 644 627
2.ja.a>2
1.6% 9.7% IC*. 3.1% 0,4% 1.4» •1.7% 6.8% Töi
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
57
Totaal
■’F ir- heit «raTSKHarraraa’* .■t'dBb.KJKrmii
2X361 272109 785 966 39 799 -346932 1713 007
2.4 Algemene dekkingsmiddelen Door de wijziging van de BBV-voorschriften mogen baten en lasten als overhead en de algemene baten niet meer toegerekend worden aan de verschillende programma's. Wat heeft het gekost? (bedragen x C l.OOO) 2020
Lasten
Afwijking 2021
Realisatie 2021 Saldo
Lasten •34 q'
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
_________0|
_____ 0
______ 0
_____ q^ _____ q _____ q’
___ q
______ 0
___ o
______ q
24.490
24.490
216
72.930
7Z714
-216
48.441
Overtiead______________
12.904
5.706
-7,198
15.553
___ 10
-15.543
-2.649
-5.69 6
-8.345
Saldo baten en lasten
12.904
17.292
57J16
•2.832
42.756
39.924
_____ q^
15.736 o'
72.952
Mutaties reserves___________
30.196 708'
Gereatseerd resultaat
_ 12.904 j _ 30.904
io.wv| 18.000
Onvoorzien_________________ Algemene dekkingsmiddelen
708
___ 11__
___ 45
___ 34
___ 0_
___ q
____ q __ q
0_
___ o
_
45
11__
_____ q_ ________ 0 ___ 0 _____ q__ 48.224
817
817
0
108
108
ia /jo/ 73.768 azooj 15.736
58.032 [
•2.832
42.864
40.032
*Het betreft hier de begroting na alle wijzigingen, ofwel de begroting zoals deze is vastgesteld in het AB van 8 juli 2021 (lste burap 2021).
Het resultaat op overhead en overige baten en lasten is circa € 57 mln. positief. Dit is ondanks een storting in de voorziening bovenformatieven van € 215.000. De COVID-19 lasten zijn ook deels bij dit programma verantwoord (overhead gerelateerde COVID-19 kosten). Daarnaast zijn de COVID-19 kosten verantwoord op programma 1. Het positieve resultaat komt grotendeels doordat er meer uren op COVID zijn verantwoord dan bij de lste burap was voorzien. De mutaties van de reserve bestaat uit de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 (€ 127.000), onttrekking uit reserve van Leerdam en Zederik (€ 689.000). Het saldo op financiering bestaat voor het grootste gedeelte uit rente. In 2021 zijn diverse kasgeldleningen afgesloten. De rente die over de kasgeldleningen moet worden betaald is negatief, waardoor een rentevergoeding wordt ontvangen. In totaal bedroeg de vergoeding € 38.000.
Hieronder wordt een toelichting gegeven op de over- en onderschrijdingen welke geen verband houden met COVID-19: • Lagere overhead kosten bij de SOJ € 174.000 (V) • Hogere overhead kosten bij DGJ € 75.000 (N) • Storting voorziening bovenformatieve medewerkers € 215.000 (N)
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
58
3 Verplichte paragrafen 3.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kaders In het AB van 13 december 2018 is de nota risicomanagement en weerstandvermogen vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe risico's binnen de Dienst Gezondheid en Jeugd worden geïnventariseerd, gekwalificeerd beheerst en waar nodig gekwantificeerd.
Beleid omtrent weerstandsvermogen Voor het bepalen van een gewenst weerstandsvermogen is inzicht nodig in de omvang en in de achtergronden van de risico's. DGJ maakt gebruik van het volgende model om de risico's te rangschikken. Kans
Financiële impact
Dat het risico zich voordoet 4 x > € 2 mln.
3 € 2 mln. < x <
4 zeer grote kans >75%
16
12
3 grote kans 50-75%_____
12
9
6
£ 2
2 middelgrote kans 25-50%
8
6
4
2
1 kleine kans < 25%
4
3
2
1
2 € 0,5 mln. < x < € 0,1 mln.
1 x < € 0,1 mln.
8
In onderstaande tabel zijn de geïnventariseerde risico's weergegeven. Ook is aangegeven of het risico incidenteel dan wel structureel is en of er ten opzichte van de vorige rapportage wijzigingen zijn opgetreden (te weten de 2e Bestuursrapportage 2021). Deze risico's omvatten slechts dat deel van de totaal door de DGJ in kaart gebrachte risico's welke gekwantificeerd kunnen worden en 'resteren' na het nemen van beheersmaatregelen (vermijden/verzekeren/voorzien). Dienst Gezondheid en Jeugd (DGJ) Risico Omschrijving
Kans
Univang
2_
£ 2
structureel
1 Batenraming 2 Bedrijfsvoering_______
2 Claims 4 Effectien uittreding L-Z 5 CAOloonkosten______ _6 Transitie SCP SGP 7 Impact COVIP-19
2 2 2 2 2_ 2
2. 2_ 2_ 2_ 2
S I S S s s s Totaal
£
300.000 150.000 £ 150.000 € £ 150.000 100.000 £ 75.000 £ £ 200.000 € 1.125.000
nee nee nee nee nee ja, nieuw ja, nieuw
Hieronder volgt een toelichting per risico. 1. Batenraming De producten van de DGJ worden hoofdzakelijk gefinancierd uit inwoner- en directe gemeentelijke bijdragen. Een deel van de inkomsten heeft echter een fluctuerend karakter, zoals de subsidies in het kader van Veilig Thuis, de opbrengst van de polikliniek voor onder meer Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
59
reizigersvaccinaties (ca. € 0,5 mln). Voor met name dit laatste onderdeel is het onduidelijk wat de impact van COVID-19 is op de hier te realiseren opbrengsten. In de begroting zijn verder ramingen opgenomen voor onder meer OGGZ, WMO toezicht en kinderopvang waarvoorjaarlijks een traject met gemeenten wordt doorlopen over de omvang vergoeding van het takenpakket (in de vorm van een offerte/DVO). Hierdoor is er een risico dat de realisatie van deze baten afwijkt van de raming.
2. Bedrijfsvoering/primair proces. Onder dit risico wordt verstaan de mogelijke extra inzet van mensen en middelen indien er een hoger dan voorzien beroep wordt gedaan op de dienstverlening in brede zin (Veilig Thuis, GGD ZHZ, LVS ZHZ en hiermee samenhangende ondersteuning) van de DGJ. Een voorbeeld hiervan is ook de (extra) inzet in crisissituaties. 3. Claims De DGJ kent een grote verscheidenheid aan producten. Om de kwaliteit hiervan te borgen worden de nodige inspanningen geleverd, mede in het kader van de HKZcertificatie. Risico's op fouten (miscommunicatie, foutieve registraties) en hieruit mogelijk voortkomende schadeclaims zijn echter nooit in zijn geheel uit te sluiten. 4. Uittreding L-Z (Leerdam -Zederik) Met de uittreding van Leerdam en Zederik uit de GR is de batenraming structureel neerwaarts bijgesteld. Voor het weer structureel in evenwicht brengen van de begroting vanaf 2023 zijn maatregelen genomen waarbij rekening is gehouden met de inzet van de overeengekomen uittredingssom (oorspronkelijk totaal € 4 mln., waarvan € 3 mln. voor de DGJ en € 1 mln. voor de SOJ). Er wordt een beperkt risico gezien in het niet volledig kunnen realiseren van de maatregelen. 5. CAO-loonkosten Conform de notitie kaderstelling op de GR-en houdt de DGJ rekening met een loon- en prijsindexatie bij het opstellen van de begroting.
Daarvoor moet, conform deze notitie, uitgegaan worden van de indices van de septembercirculaire van het vorige begrotingsjaar. Gelet op het gegeven dat de daadwerkelijke loonkosten afhankelijk zijn van de uiteindelijk in de CAO gemaakte afspraken is er een risico dat de daadwerkelijke stijgingen hoger uitvallen.
6. Transitie SCD-Dordrecht Tot ultimo 2021 steunde de DGJ voor ICT, HRM, Juridische diensten en inkoop) op het Servicecentrum Drechtsteden (SCD).
Vanaf 2022 is het SCD ondergebracht bij de gemeente Dordrecht en is de gemeente Dordrecht als servicegemeente verantwoordelijk voor de taakuitvoering. Zij neemt in deze situatie de verantwoordelijkheid voor en de regie op de besturingsprocessen rondom producten en diensten op zich. Zowel voor het leveren en beheren als voor het (door)ontwikkelen van deze producten en diensten. Met de servicegemeente Dordrecht (SGD) is hiervoor een overeenkomst tot en met 2025 gesloten waarbij afspraken zijn gemaakt over onder meer de omvang en prijs van de te leveren diensten. Daarin is zoveel mogelijk opgetrokken met de GR OZHZ die zich in dezelfde situatie bevindt. Onder regie van de SGD wordt ook een vervolg gegeven aan het door het SCD ingezette traject ICT verandert waarmee een transitie naar een regie-organisatie op het gebied van
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2019 GR DG&J
60
ICT wordt beoogd en de uitvoering van operationele taken meer in de markt worden belegd. Deze transitie brengt kansen maar ook mogelijke (financiële) risico's met zich mee. Het privacygevoelige karakter van het takenpakket van de DGJ brengt namelijk met zich mee dat er hoge eisen (moeten worden) gesteld aan de informatiebeveiliging. Indien daarin niet kan worden voorzien door het SGD/leveranciers dan vraagt dit mogelijk aanvullende inspanningen en kosten.
In de 2e Burap 2021 was dit nog niet als risico gekwantificeerd. Bij deze actualisatie is een eerste kwantificering opgenomen.
7. Impact COVID-19 In het kader van de bestrijding van COVID-19 verricht DGJ grote inspanningen . De hiermee samenhangende kosten bedroegen in 2020 ca. € 9 mln. en zijn in 2021 opgelopen naarC 63 mln. De minister van VWS heeft toegezegd dat de GGD'en de meerkosten over 2021 volledig vergoed krijgen. Ook voor 2022 is deze toezegging gedaan met daarbij de 'beperking' dat dit niet geldt voor gederfde inkomsten.
Over 2020 is inmiddels een eindafrekening bij VWS ingediend om het openstaande bedrag van € 4 mln. af te rekenen. Deze is nog niet afgehandeld. Over 2021 is een voorschot van € 50 mln. ontvangen en zal het (nog vast te stellen) verschil met de realisatie ook worden aangevraagd. Voor 2022 wordt voor de bevoorschotting uitgegaan van een begroting van € 50 mln. en zijn de eerste voorschotten hiervoor ook al gedaan en uitbetaald. Gelet op de toezeggingen en de wijze waarop deze tot nu toe zijn nagekomen was er geen risico opgenomen in deze begroting ten aanzien van kosten van de uitvoering van onze taken bij de bestrijding van COVID-19.
Desalniettemin is het onzeker hoe de inzet en bekostiging hiervan na 2022 zich gaat ontwikkelen. Ook onzeker is welke impact COVID-19 heeft op het takenpakket en de daaraan gerelateerde en hiervoor genoemde risico's 1-4. Daarom is er nu wel voor gekozen om een eerste kwantificering van het risico op te nemen in deze paragraaf. Impact op risico-inventarisatie bij deelnemers aan de GR De deelnemers aan de GR benoemen in hun gemeentelijke begroting welke risico's er zijn ten aanzien van hun deelname aan de gemeenschappelijke regeling. Daarbij worden verschillenden modellen en benaderingen gehanteerd. In dat kader worden de volgende aantekeningen geplaatst; ■ De DGJ acht het zeer onwaarschijnlijk dat alle risico's zich in hetzelfde jaar zullen voordoen en schat in dat huidige reserve (stand ultimo 2021) de beschikbare € 500.000 afdoende is om alle huidige risico's af te dekken. • Indien de risico's zich voordoen zal er eerst in de lopende begroting naar mogelijke dekking worden gekeken, vervolgens (te accorderen door het Algemeen bestuur) naar het weerstandsvermogen en zal uiteindelijk pas om een bijdrage van de deelnemers worden gevraagd ■ Indien er een bijdrage wordt gevraagd van de deelnemers zal dit naar rato van het aantal inwoners c.q. de relatieve inwonerbijdrage zijn.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
61
■
Indien een risico als structureel is benoemd betekent dit dat (als het zich voordoet) het effect ervan zal zijn verwerkt in de eerstvolgende begroting. Daarmee zal de omvang van dit risico zijn afgenomen/beperkt.
Regionale Ambulance Voorziening (RAV)
Door de overgang naar de Coöperatie zijn de risico's beperkt. De Coöperatie heeft per 31 december 2021 openstaande verplichtingen uitstaan bij de RAV het niet kunnen voldoen van de verplichtingen is een beperkt risico. Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) De Serviceorganisatie heeft, met uitzondering van de reserve frictiekosten uittreding Leerdam en Zederik, geen weerstandsvermogen/reserves. Tegenvallers (en meevallers) ten opzichte van de begroting komen, zoals opgenomen in de bijdrageverordening, ten laste (ten gunste) van de deelnemende gemeenten.
Risicobeheersing De financiële risico's focussen zich primair op de ontwikkeling van de zorgkosten in relatie tot het budget. De afgelopen jaren is gebleken dat de kosten sterk zijn gestegen (gestegen inzet per jeugdige), de in de begroting opgenomen kostenreducties niet gerealiseerd zijn en de fluctuaties in de kosten per gemeente groot zijn. Verder zijn er de volgende specifieke risico's: PGB-budgetten Van de verstrekte budgetten wordt circa 65 procent besteed. Volgens de huidige ZHZregels/verordening zijn geen beperkingen opgelegd aan het met terugwerkende kracht over oude jaren indienen van declaraties, behoudens de algemene wettelijke regel dat dit na vijfjaar niet meer kan. Over de jaren 2017-2020 betreft dit € 12,8 mln. Dit bedrag zou nog gedeclareerd kunnen worden. De ervaring heeft geleerd dat hier beperkt gebruik van wordt gemaakt. Gewijzigde producten en tarieven en normenkader nieuwe inkoop 2022 Voor de nieuwe inkoop zijn de oude percelen, producten en tarieven van voor de decentralisatie losgelaten. Er zijn nieuwe segmenten en nieuwe jeugdhuipproducten gedefinieerd met daaraan gekoppelde nieuwe tarieven. Alhoewel hier een zo zorgvuldig mogelijk proces is gelopen, brengt een dergelijke wijziging altijd risico's met zich mee.
Het belangrijkste risico is dat de faire tarieven voor de nieuwe producten (de oude producten vervallen), welke zijn berekend door een extern bureau op basis van een landelijke benchmark/database, per saldo leiden tot een kostenstijging. Uit de doorrekening volgt een schatting van een verwachte kostenstijging van € 3,0 mln. (2,7%). Deze schatting is verwerkt in de begroting. De schatting is met onzekerheden omgeven omdat onzeker is welke nieuwe producten zullen worden ingezet en of de aannames behorend bij de nieuwe producten (bijvoorbeeld geen/minder stapeling van producten) ook uitkomen. Tegenover deze verwachte kostenstijging staat een verwachte besparing vanuit het ontwikkelde normenkader voor duur en intensiteit van zorg. De besparing loopt op van € 1,9 mln. in 2022 naar € 3,4 mln. in 2024.
Aanbieders die gesloten jeugdhulp leveren Aanbieders van gesloten jeugdhulp hebben in toenemende mate problemen hun exploitatie rond te krijgen als gevolg van het beleid gesloten plaatsingen terug te dringen en bedrijfsvoeringsproblemen. Bij één zorgaanbieder is de problematiek al zo groot dat in gemeenten in de provincie Zuid-Holland moeten bijspringen. De omvang is nog onzeker.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
62
Naast bovengenoemde specifieke risico's zijn binnen de Serviceorganisatie de reguliere bedrijfsvoeringrisico’s, zowel financieel als niet financieel, voor alle processen in kaart gebracht. Dit heeft geleid tot een omvangrijke lijst. Op alle risico's zijn beheersmaatregelen geformuleerd. Deze worden periodiek geëvalueerd en indien nodig bijgesteld. De risico's zijn geclassificeerd volgens onderstaand model. Risicobeheersing Kans
Financiële impact
Dat het risico zich voordoet 4 x > <2 mln
3 t2mln<x< <0,5 mln
U i
4 zew grot» kans >75% 3 grot» kans 50-75% 2 middlgrot» kans 25-50% 1 klam» kans < 25%
2 <0,5mln<x< < 0,1 mln 8
1 x < <0.1 mm
6 4 2
£ 2 2 1
De oranje en rode risico's zijn in onderstaand schema geplot. Kans
Ernst
4 Catastrofaal
3 Ernstig
4 zeer grote kans dal het zich voordoet 3 grote kans dat het zich voor doet 2 middelgrote kans dat het zich voor doet
2 Matig
i Klein
A4. A8B.A15
□ A36
A26, A27, A32
A42
1 kleine kans dat het zich voor doet
In de volgende tabel zijn de risico's beschreven. Het totaalrisico van hogere kosten jeugdhulp dan begroot en beschikbaar bij gemeenten komt samen in het roodgekleurde risico A36. Dit is een samenstelling van een aantal onderliggende risico's.
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid | Jaarstukken 2019 GR DG&J
63
EmK
Ern.1 (E)* K-n.
Wat kan er mis
Wat kunnen oorzaken
Wat kunnen
gaan?
daarvan zijn?
gevolgen zijn?
Borgina (baherslngsmaatregeten / k«y confroi*)
Ja/nee'
Hoe risico te voorkomen/ te verminderen?
jv Zorginzet
Aanbieders
ibieders mogen zelf Er wordt meer zorg
continueren zorg te de duur en intensiteit lang (duur) of
Nee
Afspraken met aanbieders bij
geleverd dan nodig
nieuwe inkoopronde 2022 over
van de zorg bepalen
reductie inzet per jeugdigdige
zetten meer zorg in Case manage ment nog
dan nodig is
nauwelijks toegepast
(intensiteit)
Geen inperking in
Normenkader en afbakening jeugdhulp
e
Perspectiefplan
contract en vanuit
Case manage ment bij jeugdteams
contractmanagement
Contractmanagement SOJ
nog weinig druk
A-8B
Declaraties
Verwijzer geeft
Druk van burger
Kosten zorg lopen
Gedeeltelijk, door procesinrichting bij
jeugdhulp
verwijzing af
Burgder ten dienste
op
Stichting Jeugdteams
RTA+LTA
terwijl burger
willen zijn
terwijl vooriiggt
Te weinig
project anders zorgen (in
uitvoering) Poject uit aanjaagplan
•t
veld of eigen kracht budgetbewustzijn bij
ook een oplossing
Verhogen budgetbewustzijn door
]
I
verwijzerstroom huisarts via
verwijzer
jeugdteams
zou kunnen zijn
Project aanjaagplan POH huisarts (bij een aantal gemeenten al
operationeel)____________________ A-15
Declaraties
Zorgaanbieder
Betaling
Gedeeltelijk via controle verklaring
Aanstellen preventiemedewerker
jeugdhulp
dedareert niet
onrechtmatig/
accountant bij productieverantwoording
fraude
RTAHTA
verleende zorgof
frauduleus
>100k. Bij productie< lOOk separate controle
declareert onjuist
gedeclareerde zorg
2
I Monotonng potentiële dubbele declaraties
(niet dedarabele
Aanscherping case en
uren)
A-25
PGB
Rechtmatigheid en fraude
controles contractmanagement_____________
Te hoog afgegeven Gebreken in proces beschikking en
Jeugdteams
andere fouten in
Wensen burger teveel
beschikking
Betaling
Ja voor aspect oi
ttf/
d/fraude
Fraudepreventie functionaris
door:
Fraude controle
frauduleus
-Procesinrichting bij Stichting Jeugdteams en
Verhogen budgetbewustzijn door
gedeclareerde zorg
toetsingskader SOJ
project anders zorgen (in
Niet rechthebbende diènten kunnen dit niet uitvoering) direct omzetten in finandeel voordeel, muv
Verhoogde aandacht bij
inzet Sociaal Netwerk
Jeugdteams voor hoogte
-Er is geen uitbetaling aan diinten, muv inzet beschikkingen sociaal netwerk
-Alleen geldelijk voordeel met samenspanning in de keten JT-diênt-
aanbieder, bij inzet sociaal netwerk alleen JTdient
Minder borging voor te hoog afgeven
beschikking (de gap tussen beschikking en ultnutting is in ZHZ veel hoger dan landelijk) A-27
PGB
Zorgaanbieder
Gebrekkig
Betaling
Gedeeltelijk met proef
declareert niet
administratief proces
onrechtmatig/
rechtmatigheidscontroles, huisbezoek
Opschaling rechtmatigheid en
verleende zorg of
aanbieders
frauduleus
ontbreekt door corona
fraude controle
declareert onjuist
Fraude
gedeclareerde zorg
Boetes op te laat dedareren
3
<
I
Fraudepreventie functionaris
(niet declarabele
uren)____________ A32
Generiek
Gebrekkig inzicht in Gebrekkmg
Ontbrekend inzicht
Gedeeltelijk, voorschotten zijn afgeschaft en
de productie/
administratief proces
in zorgconsumptie;
OHW financiering wordt afgebouwd
Niet meer vergoeden te laat
en/of te hoge
als gevolg daarvan
Aanspreken aanbieders door
gededareerde zorg
H>r Tra
Sterker aanspreken door
door laat indienen
administratieve last
van declaraties
aanbieders
door
bijsturingsmogelijkh
s
3
contractmanagement
eden en minder
zorgaanbieders.
betrouwbare
prognoses A-36
Generiek
De jeugdhulpvraag
Bezuinigingen vanuit
Onhoudbaarheid
(Gedeeltelijk (maatregelen in voorbereiding
Strakkere monitoring en sturing op
is groter dan het
het Rijk
financiën en
of uitvoering)
uitvoering maatregelen en effed
beschikbare
Groei zorgvraag
daarmee
Maatregelen Aanjaagplan
van maatregelen
budget.
Bedrijfsbelang
voortbestaan
Overige maatregelen
aanbiecders (meer)
huidige inrichting en
Nieuwe inkoop 2022
zorg te leveren
werking stelsel
4
Ingezette zorg niet
doelmatig en niet
effectief Toegang niet streng
genoeg_______________ A-42
Generiek
Inzet jeugdhulp
JNV wordt ingezet op
(JNV) naar voren
preventie en preventie
Gemeenten kunnen elk
Hogere kosten
op
inzet JNV
leidt niet tot lagere leidt mogelijk niet tot
kosten
lagere 2e lijns
■1
2
gespecialiseerde
jeugdhulp
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG&J
64
Financiële kengetallen
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bepaalt dat de gemeenschappelijke regelingen een aantal kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarstukken. Naast de door het BBV voorgeschreven kengetallen is tevens de weerstandsratio toegevoegd. Kengetallen
Jaarrekening 2020
Begroting 2021
Jaarrekening 2021
netto schuldquote
-0,98%
- 1,45%
-0,69%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-2,18%
-1,44%
-1,33%
solvabiliteitsratio
6,51%
5,18%
3,79%
structurele exploitatieruimte
0,00%
0,00%
0,00%
3,5
2,0
2,0
weerstandsratio
Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de DGJ ten opzichte van de eigen middelen. Een percentage tussen de 0 en 100 is voldoende. Een quote boven de 130% is een indicatie voor een te hoge schuld. De norm houdt in dat de netto schuldquote ruim onder de 130% dient te zijn wanneer zij voornemens is een grote investering te doen. De GR DGJ heeft een netto schuldquote van -0,69%. Dit betekent dat ruim onder de norm wordt gebleven. Het kengetal netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen laat een nog beter beeld zien: -1,33%. Dit komt omdat bij dit kengetal geen rekening wordt gehouden met de verstrekte leningen aan de Stichting Breedband en de CAZ.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee het bezit gefinancierd is met eigen vermogen. Het ratio is de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal en geeft aan in hoeverre het bezit op de balans is afbetaald. Normaal bevindt het solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. De GR DGJ heeft een ratio van 3,79% wat zou aangeven dat het bezit van de GR DGJ zwaar belast is met schuld. Gezien de wijze waarop de afrekening met zorgaanbieders van de SOJ plaatsvindt, ontstaat per balansdatum een hoge schuld. Tegenover deze schuld staat een hoge vordering. Dit betekent dat de GR DGJ tegenover de schulden voldoende vorderingen heeft staan. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten met in achtneming van beperkingen en verruimingen van de exploitatie door dotatie en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke structurele ruimte de GR heeft om de eigen lasten te dragen. De GR kan de structurele lasten dekken uit de structurele inkomsten.
Weerstandsratio De weerstandsratio geeft de verhouding tussen de risico's en het weerstandsvermogen van de GR DGJ. Het weerstandsvermogen bestaat uit het totaal van de reserves, de post onvoorzien en de stille reserves. De GR DGJ heeft geen post onvoorzien en stille reserves. Dit betekent dat de weerstandscapaciteit gelijk is aan de omvang van de reserves, ofwel € 2,3 mln. Gezien de financiële omvang van de risico's, € 1,1 mln., leidt
Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid & Jeugd Zuid-Holland Zuid I Jaarstukken 2019 GR DG8Ü
65
dit tot een weerstandsratio van 2,0. Dit betekent dat de GR DGJ beperkte ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen.
Hierbij moet tevens de kanttekening worden geplaatst, dat van de reserves (€ 2,3 mln.) € 1,8 mln. is bestemd voor het opvangen van de frictiekosten door de uittreding Leerdam/Zederik. Als deze reserve buiten beschouwing wordt gelaten, dan wordt de weerstandsratio negatief. Aangezien de reserve voor het opvangen van de frictiekosten door de uittreding Leerdam/Zederik de komende jaren verder wordt ingezet is de verwachting dat de weerstandsratio in de toekomst negatief zal zijn zeer reëel. Dit betekent dat GR DGJ niet meer in staat zal zijn om risico's met haar weerstandsvermogen op te vangen.
Kengetallen in relatie tot de financiële positie De GR DGJ hoeft tot op heden geen langlopende leningen af te sluiten om haar activiteiten te financieren. Het niet hoeven afsluiten van langlopende leningen heeft een gunstig effect op de netto schuldquote en op de begroting. De begroting wordt niet belast met langlopende renteverplichtingen vanuit aangetrokken langlopende geldleningen. Zoals bij de solvabiliteitsratio aangegeven, ontstaat er door de wijze waarop de afrekening met zorgaanbieders van de SOJ plaatsvindt, per balansdatum een hoge schuld. Tegenover deze schuld staat echter een hoge vordering. Dit betekent dat de GR DGJ tegenover de schulden voldoende vorderingen heeft staan. Hierdoor is de lage ratio op dit moment niet zorgwekkend. Daarnaast is in de nota risicomanagement en weerstandsvermogen vastgelegd in hoeverre de GR DGJ reserves mag aanhouden. Hierdoor wordt een verbetering van de ratio door een toename van de reservepositie beperkt. Tevens zorgt dit ervoor dat de GR DGJ in beperkte mate haar risico's kan afdekken. Hier staat tegenover dat mogelijke tekorten ten laste van de deelnemende gemeenten kunnen worden gebracht.
3.2 Onderhoud kapitaalgoederen De DGJ heeft beperkte investeringen in gebouwen en installaties. Op de vaste activa wordt lineair afgeschreven. De jaarlijkse kapitaal- en onderhoudslasten zijn in de jaarstukken verwerkt. De SOJ heeft geen kapitaalgoederen.
3.3 Financiering In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde die behoren tot het geldstromenbeleid van de GR DGJ. Dit zijn risicobeheer (met name rente- en kredietrisico), financiering, het relatiebeheer en de informatievoorziening. Het in december 2018 door het Algemeen Bestuur vastgestelde financieringsstatuut vormt het kader voor beleid en uitvoering van de treasuryfunctie. Risicobeheer De belangrijkste financiële risico's bij de uitvoering van het treasurybeleid zijn de kasgeldlimiet, de renterisico's en de kredietrisico's.