260512 Zienswijze financiële stukken GR Sociaal SV.pdf

Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT

Raadsgriffie Spuiboulevard 300

Aan Gemeenschappelijke Regeling Sociaal t.a.v. het Dagelijks bestuur Postbus 619

3311 GR DORDRECHT T 14078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl

3330 AP DORDRECHT Contactpersoon

T (078) 770 E

Datum Ons kenmerk

…

Betreft Zienswijze gemeente Dordrecht tav A. Concept Jaarstukken 2025, Concept Voorjaarsbrief 2026 en Conceptbegroting 2027 – 2030 GR Sociaal B. Maatregelen en Ombuigingsvoorstellen GR Sociaal

DOSSIER Afschrift: - Directeur G. Smid-Marsman - VBO/P&C, C. Karsten

Geacht bestuur, Wij hebben kennisgenomen van voornoemde stukken. In aanvulling op de jaarlijkse financiële stukken heeft u ook potentiële ombuigingsmaatregelen in beeld gebracht. In deze brief geven wij onze zienswijze op deze stukken. In het eerste deel (A) reageren wij op de reguliere financiële stukken, in volgorde 1. Concept Jaarstukken 2025 2. Concept Voorjaarsbrief 2026 3. Conceptbegroting 2027-2030 In het tweede deel van deze brief (B) leest hoe wij tegen uw voorgestelde ombuigingen aankijken. A. Uw financiële stukken Ook in 2025 werd u geconfronteerd met ontwikkelingen die uw werk er niet makkelijker op hebben gemaakt. De val van het kabinet vertraagt wetsvoorstellen wat op zijn beurt lokale implementaties compliceert. Denk bijvoorbeeld aan de Participatiewet in balans en de invoering van de inkomensafhankelijke Wmo eigen bijdrage. De krapte op de arbeidsmarkt bemoeilijkt de continuïteit van uw dienstverlening. Ook het onderzoek naar aanleiding van de anonieme brief van medewerkers eind 2024 heeft grote impact gehad op uw organisatie. Deze ontwikkelingen deden gelukkig niets af aan de inzet en betrokkenheid van uw medewerkers voor onze inwoners. Dat bevestigen de uitkomsten van uw klanttevredenheidsonderzoek. Daarvoor spreken wij graag onze waardering uit.

Pagina 1/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

1. Jaarstukken GRS 2025 In de jaarstukken GR Sociaal 2025 blikt u terug op de realisatie 2025. We staan stil bij enkele punten die in de verschillende opgaven aan bod komen: Dienstverlening Wij spreken onze waardering uit voor de cliëntgerichte stappen in uw dienstverlening, waaronder de gemeentegerichte teams en het bredere aanbod op het Samenwerkplein. Ook de begeleiding van inwoners met multi-problematiek draagt bij aan het bereik en de kwaliteit van uw werk. Dat u aan de slag gaat met innovatieve technologieën in het klantcontactsysteem geeft blijk van een vooruitziende blik. Echter wij begrijpen uit de informatie in uw stukken niet welke efficiencyslag u hiermee voor de inwoner én voor de organisatie beoogt te realiseren. Ook in uw conceptbegroting 2027-2030 schrijft u hierover in algemene termen. Tenslotte kunnen wij de laatste 4 indicatoren niet duiden omdat deze niet direct voor zich spreken, dan wel de informatie ontbreekt. Hetzelfde geldt voor deze paragraaf in de voorjaarsnota en de begroting. Wij verzoeken u hierover meer duidelijkheid te verschaffen. Bestaanszekerheid versterken In 2024 heeft u een flinke stijging gerealiseerd op het aantal verstrekkingen Persoonlijk Minima Budget (PMB) en Bijzondere Bijstand (BB) voor bijstandsgerechtigden.

Dat de stijging zich niet heeft doorgezet in 2025 weerhoudt ons er niet van te waarderen dat u de aantallen heeft weten vast te houden. De niet-bijstandsgerechtigden blijven aandacht vragen. Uw samenwerking met gesubsidieerde lokale (vrijwilligers)organisaties lijkt ons een stap in de goede richting. Wij verwachten dat u daardoor meer niet-bijstandsgerechtigde inwoners kunt bereiken. Alleenverdienersproblematiek Wij constateren dat de compensatie van gedupeerde huishoudens voor fase 1 vertraging heeft opgelopen. Wij hebben begrip voor de omstandigheden zoals personele krapte en de complexe operatie. Wij vragen u in 2026 voorrang te geven aan de huishoudens die nog gecompenseerd moeten worden. Ontwikkelen naar werk De ambitie op een 2,5% hogere uitstroom dan de CPB-norm 1 is niet gerealiseerd, hetgeen financieel slecht uitpakt. Ook het financiële gat tussen de lasten van Drechtwerk en de (aflopende) Rijksvergoeding baart ons zorgen. Dit dwingt u tot maatregelen om bij te sturen opdat de tekorten op het cluster Participatie afnemen. In onze zienswijze bij de begroting 2027 komen wij hierop terug. Zorgen voor ondersteuning Op dit moment herkennen wij het geschetste beeld rondom het aanmeldoverleg individuele begeleiding niet. In de praktijk zien wij maar beperkt gezamenlijke 1

Raming van het bijstandsvolume in de MEV 2026 | CPB Website

Pagina 2/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

afwegingen aan de voorkant t.a.v. de inzet van geïndiceerde ondersteuning versus het voorliggend veld. In het bijzonder voor de individuele begeleiding willen we met u en Dordrecht Sociaal hierin stappen maken. Dit jaar starten we met de pilot ‘lichte vormen van individuele begeleiding naar voren’, vooruitlopend op de structurele inbedding van de ombuiging in 2027. Het gaat hier niet enkel om een verschuiving van ondersteuning binnen het huidige systeem, maar om een werkwijze waarin vroegtijdige gezamenlijke analyse en een brede afweging, binnen de geëigende rollen van Dordrecht Sociaal en de GR Sociaal centraal staan. Alleen dan krijgt "de beweging naar voren" duurzaam vorm. Ook met het oog op de integrale toegang (éen cliënt, éen plan, één regisseur) moet de samenwerking tussen de GR Sociaal en Dordrecht Sociaal meer gestalte krijgen. In de praktijk verloopt deze samenwerking moeizaam. In uw reactie op onze zienswijze in 2025 gaf u te kennen hieraan te werken in het kader van de bestuursopdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein. Wij zien hier nog te weinig voortgang en verzoeken u ons mee te nemen in de komende acties. Financiën Wij vragen u structurele afwijkingen in de Jaarstukken 2025 explicieter te duiden en deze zichtbaar(der) te verwerken in de Voorjaarnota 2026 en Begroting 2027.

Bij de jaarrekening 2025 is nog geen goedkeurende controleverklaring van de accountant gevoegd. Het spreekt voor zich, dat u eventuele substantiële afwijkingen tijdens deze controle c.q. verklaring communiceert met het Algemeen Bestuur en de deelnemende gemeenten. 2. Voorjaarsbrief 2026 Maatregelen en ombuigingen U blijft erg in het vage over de update van lijn 3 van de Bestuursopdracht Toekomstbestendig Sociaal Domein. Het is niet duidelijk welke uitwerkingsopdrachten hieronder vallen en welke resultaten u beoogt. De passage hierover in de meerjarenbegroting 2027-2030 voegt evenmin iets toe. Graag zien wij een update met concrete doelen en acties tegemoet. Bestaanszekerheid versterken Wij constateren dat de begroting voor Minimabeleid en de maatwerkvoorziening Inkomenssteun voor Chronisch Zieken en Gehandicapten vrijwel gelijk blijft aan de stand van de Primaire Begroting 2026-2029. Wij hebben geen opmerkingen op dit punt. Ontwikkelen naar werk In de tweede helft van 2026 zien wij de planvorming en besluitvorming tegemoet over de Participatiewet in balans en de transformatie van de sociale werkinfrastructuur. De focus ligt daarbij op de toekomstbestendigheid, zowel qua aanbod als qua dienstverlening, maar ook op betaalbaarheid. Hierop moeten echt slagen gemaakt worden.

Pagina 3/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

Zorgen voor ondersteuning Het verheugt ons dat de wasservice van de grond komt, waardoor u een flinke besparing op de huishoudelijke ondersteuning (HO) realiseert. De afgelopen jaren laten een forse kostenstijging zien voor individuele begeleiding, die zich ook in de voorjaarsnota 2026 doorzet. Een volledige verklaring ontbreekt. Het lijkt of we hier de kostensturing kwijtraken. Dit geeft nogmaals aan dat we dringend moeten doorpakken op de beweging naar voren. In de voorjaarsbrief 2026 ontbreekt een toelichting op de verdere ontwikkeling van de meetmethodiek voor dagbesteding. Nu de eerdere indicatoren in 2025 zijn vervallen, is onduidelijk hoe de effectiviteit van de voorziening dagbesteding momenteel wordt gemonitord. Wij verzoeken u dit toe te lichten. Financiën De exploitatie van de gemeente Dordrecht en het vrije weerstandsvermogen staan financieel onder druk. Wij vragen u daarom om nu en in het vervolg ook beheersmaatregelen voor te leggen, zodat wij en uw bestuur effectief bij kunnen sturen in plaats van de bijdragen bij te stellen. Uiteraard begrijpen wij dat u niet altijd invloed heeft op de kostenstijgingen. Toch doen wij een beroep op u om mee te denken met het betaalbaar houden van uw taken teneinde een artikel 12 status van gemeenten in onze regio te voorkomen. 3.

Begroting 2027 – 2030 Bestaanszekerheid versterken In uw voorliggende meerjarenperspectief wordt vooralsnog verondersteld dat de uitbreiding/verruiming van het Persoonlijk Minima Budget (PMB), de Bijzondere Bijstand (BB) en de tegemoetkoming eigen bijdrage kinderopvang structureel wordt voortgezet in Dordrecht. Wij hebben echter in het raadsvoorstel ‘Vervolg Samen tegen armoede’ besloten om de verruiming vast te leggen voor de periode 2023- 2026. Wij vragen u derhalve om deze uitbreiding/verruiming vanaf 2027 terug te draaien in uw meerjarenraming. In 2026 nemen wij een besluit over het wel, niet of deels continueren van de huidige verruimde minimaregelingen. Ontwikkelen naar werk De indeling in dienstverleningsprofielen vinden wij positief. Dit geeft richting aan uw inzet en benodigde instrumentarium. Wij vragen u om in het vervolg de aantallen inwoners per profiel toe te voegen. Wij staan volledig achter uw inzet op statushouders. Dit is een relatief jonge doelgroep met potentie op werk. De koppeling aan de ontwikkelpaden geeft uitzicht op een passende baan in een kanssector c.q. duurzame uitstroom. We zijn daarbij zeer benieuwd hoe u duale trajecten (in combinatie met inburgering) vormgeeft. De ideeën zijn niet nieuw, wij rekenen erop dat acties nu echt tot resultaat leiden.

Onderbelicht vinden wij uw aanpak en ambitie op jongeren (naar werk/school) en inwoners die instromen vanuit de werkloosheidswet (WW). Landelijk gezien belanden jongeren vaker in de bijstand. Een gerichte aanpak en een geformuleerde ambitie op een positieve uitstroom (werk of Pagina 4/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

onderwijs) zien wij graag tegemoet. Ook de instroom vanuit de WW of werk vraagt in onze optiek om focus. Drie maanden wachttijd voordat deze inwoners op een traject zitten, is verloren tijd. Een snelle gerichte aanpak richting werk moet voorop staan. Temeer daar een grotere instroom vanuit de WW valt te verwachten als het gevolg van het Rijksbeleid. Binnen de opgave ontwikkelen naar werk sorteren veel activiteiten in 2026 pas effect in 2027. Dat betreffen o.a. de activiteiten in het kader van de Participatiewet in Balans, het transformatieplan en de visie op een toekomstbestendige sociale werkvoorziening/-infrastructuur. We begrijpen dat u voor dit moment uw initiële ambitie om het 2,5% beter te doen dan de CPB-norm loslaat. Toch verzoeken wij u ook deze ambitie om het qua uitstroom beter te doen opnieuw te overwegen, mede in het licht van voornoemd transformatieplan. De BUIG-systematiek 'rendeert’ pas wanneer de gemeente het gemiddeld beter doet dan het macro-resultaat.  2De urgentie daartoe wordt alleen maar dringender, gezien de meerjarige en groter wordende tekorten op de BUIG. Zorgen voor ondersteuning Bij de maatregelen en ombuigingen is de ‘verhoging van de eigen bijdrage voor wmovervoer’ niet meegenomen, terwijl dergelijke tariefwijzigingen in meerdere gemeenten binnen de regio wél zijn opgenomen in de verordening.

Tegelijkertijd constateren wij dat de kosten voor vervoer jaarlijks toenemen vanaf 2027- 2030, terwijl in het kader van de ombuigingen juist een afname mag worden verwacht. Wij verzoeken u deze wijzigingen alsnog te verwerken in uw begroting. Ook zien wij dat u de ramingen voor individuele begeleiding wederom verhoogd, waardoor deze ver boven de gerealiseerde kosten in 2025 komt te liggen. Kunt u nagaan of deze stijging realistisch is, mede gezien de ingezette beweging naar voren en de nieuwe aanbesteding. Graag zien wij in uw begroting(en) een onderbouwing van geraamde bedragen met verwachte aantallen (voor alle onderdelen). Financiën: Tariefstijgingen Wij zien al jaren dat de tarieven van de zorgaanbieders hard stijgen boven de compensatie die gemeenten via het accres gemeentefonds ontvangen. Wij begrijpen dat u hierbij de landelijke richtlijn volgt, die u verplicht ‘reële tarieven’ te vergoeden aan aanbieders. Dit betekent in onze ogen echter niet dat zonder meer alle kostenstijgingen bij aanbieders overgenomen moeten worden. Wij vragen u aanbieders te betrekken bij het beperken van kostenstijgingen en het betaalbaar houden van de zorg. Ook de krapte op de arbeidsmarkt en economische omstandigheden vragen om maatregelen. Denk aan productiviteitsslagen (door innovatie/ICT of niet meer vergoeden van no shows), het verlagen van (opleidings- en 2

BUIG= Rijksbudget + verdelingssystematiek voor de bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies over de gemeenten

Pagina 5/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

kwaliteits-) eisen, beperken van keuzevrijheid, managen van wachtlijsten en versterken toezicht en handhaving op rechtmatigheid van betalingen. We zien dat meerdere gemeenten overstappen op een ander inkoopmodel en hierbij soms werken met een budgetplafond of taakgericht budget. De schaarse middelen vragen om de inkoopstrategie op de diverse onderdelen kritisch te heroverwegen. Wij verzoeken u ons te informeren over keuzemogelijkheden die u daarbij ziet. B. Uw maatregelen en ombuigingsvoorstellen Dank voor uw overzicht met voorstellen voor ombuigingen in de aan u gedelegeerde taken. Over deze maatregelen leest u in de bijlage. U schrijft dat er geen taakstelling is vastgesteld, maar wel een opdracht om ombuigingsmogelijkheden van ten minste € 6,6 miljoen in beeld te brengen. U heeft ruim veertig potentiële maatregelen geïnventariseerd met een theoretisch ombuigingspotentieel tot circa € 12 miljoen, waarvan een groot deel beleidswijzigingen op gemeentelijk niveau vereisen. Wij waarderen uw transparantie en onze gezamenlijke verkenning. Gezien de maatschappelijke impact vraagt elke maatregel om een politieke afweging. Daarbij verwachten wij dat u tav de maatregelen ook inzicht geeft in de gevolgen voor kwetsbare inwoners, mogelijke verschuivingen naar andere domeinen of gemeentelijke taken, alsook over de uitvoerbaarheid in de praktijk.

Wij staan open voor samen optrekken bij kansrijke richtingen, maar hechten eraan dat gemeenten hierin daadwerkelijk aan de lat blijven staan. Hieronder geven wij per maatregel aan hoe we als gemeente naar dit voorstel kijken, en waarop we zsm willen doorpakken, in thematische volgorde, en daarbinnen op nr. § 1: Bestaanszekerheid versterken Voor de leesbaarheid en het inzicht in stapeling van maatregeling hebben wij onze zienswijze op de voorstellen geclusterd per regeling. Bijzondere bijstand 1. Extern budgetbeheer: stoppen met buitenwettelijk begunstigend beleid We vinden dit een interessante maatregel die verdere uitwerking vraagt. Budgetbeheer wordt vaak door commerciële partijen aangeboden die belang hebben bij het vasthouden van cliënten. Intern budgetbeheer kan een goed alternatief zijn. Daarbij verkiezen wij dat de maatregel alleen gaat gelden voornieuwe aanvragen. We vragen bij de uitwerking ook aandacht voor de communicatie, opdat betrokken inwoners beseffen dat de kosten van externe partijen niet meer vergoed worden. 6.

Hanteren van een drempelbedrag voor de bijzondere bijstand. Gezien de verstrekkende gevolgen voor deze kwetsbare groep inwoners zullen wij deze maatregel niet overnemen. Een drempelbedrag voor deze doelgroep zal leiden tot extra schulden en of betalingsachterstanden.

8.

Medische kosten: stoppen met buitenwettelijk begunstigend beleid

Pagina 6/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

Wij ondersteunen deze maatregel niet. Het vergoeden van medische kosten is bij de herijking van 2022 ingesteld op basis van signalen in de uitvoering. Er wordt veel gebruik gemaakt van de regeling en ze voorziet duidelijk in een behoefte. 10. Stoppen met vergoeding voor eigen bijdrage peuteropvang Wij vinden het belangrijk dat kinderen uit gezinnen met een laag inkomen zich goed kunnen ontwikkelen zodat zij niet met een achterstand aan de basisschool starten. Gezien de verstrekkende gevolgen voor deze kwetsbare groep inwoners zullen wij deze maatregel niet overnemen. 14. Terugwerkende kracht voor bijzondere bijstand verlagen van 6 naar 3 maanden We zijn voor invoering van deze maatregel. Met invoering van de maatregel sluiten we aan bij de Participatiewet (die maximaal drie maanden hanteert). Goede communicatie naar inwoners over deze wijziging en het belang om tijdig een aanvraag in te dienen, is hierbij voor ons belangrijk. 15. Persoonlijk Minima Budget (PMB) als voorliggende voorziening voor bijzondere bijstand woninginrichting Wij zijn geen voorstander van dit voorstel. Het PMB is bedoeld als aanvulling op een structureel laag inkomen. Tegelijk zien we dat het nog steeds te laag is om te kunnen sparen voor grote, onvoorziene uitgaven. We vinden dan ook dat deze maatregel in de praktijk niet reëel is en zal leiden tot betalingsachterstanden en schulden. 16.

Vermogenstoets vereenvoudigen en verlagen Deze maatregel omvat 2 onderdelen. Wij zijn voor het vereenvoudigen van de vermogenstoets. Bij het verlagen van de vermogenstoets zien wij risico’s, omdat de vermogensgrens dan afwijkt van andere vermogensgrenzen. Dit maakt het beleid mogelijk ingewikkelder. We vragen u in beeld te brengen wat de besparing is als alleen gekozen wordt voor vereenvoudiging. Persoonlijk minima budget (PMB) 2.

PMB: Verlagen inkomensgrens naar 110% WSM (wettelijk sociaal minimum) Wij stemmen niet in met dit voorstel omdat de doelgroep tot 120% WSM en zonder zicht op inkomensverbetering, moeilijk tot zeer moeilijk rond kan komen zonder het PMB. Daarnaast werkt het verlagen van de inkomensgrens een armoedeval in de hand.

3.

PMB: referentieperiode verlengen naar 2 jaar Deze maatregel vinden we acceptabel: het persoonlijk minimabudget is bedoeld voor inwoners die langdurig in armoede leven en geen perspectief hebben op inkomensstijging. Dordrecht voert, landelijk bekeken, een ruimhartig beleid op dit punt.

4.

PMB verlagen naar 35% van het WSM Deze maatregel willen wij niet doorvoeren. Het PMB helpt inwoners zonder perspectief op inkomensstijging om rond te komen. Wanneer ervoor gekozen wordt om het bedrag te verlagen, dan zullen veel inwoners in de knel komen, wat

Pagina 7/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

zal leiden tot andere problematiek (o.a. schulden). 7.

PMB: stopzetten extra bedrag voor kinderen tot 18 jaar Wij kunnen ons vinden in deze maatregel omdat gezinnen er de afgelopen jaren door diverse landelijke maatregelen zoals de verhoging van het Kindgebondenbudget (KGB), op vooruit zijn gegaan. De noodzaak van het extra bedrag vervalt hiermee. Hier ligt een relatie met maatregel 19 (=ambtshalve verstrekken van de bijzondere bijstand), die wij ook ondersteunen. Het extra bedrag voor gezinnen leidt tot meer werk in de uitvoering.

18. Bijzondere bijstand: Werken met afwijkende draagkracht- en toekenningsperiodes We vragen u dit voorstel verder uit te werken omdat het de administratieve last voor zowel de inwoners als de consulent vermindert. Wel zouden we graag meer zicht hebben op de doelgroepen waarop dit van toepassing zou zijn. En ook welke effecten dit heeft op de workload van de consulenten. 19. PMB ambtshalve verstrekken We zijn voor deze maatregel. Het sluit aan bij doelstellingen om niet gebruik van regelingen tegen te gaan. Dit vereenvoudigt de aanvraagprocedures en vermindert de administratieve lasten. Ook hier zien we ook graag wat de effecten op de formatie van uw organisatie zijn. Collectieve zorgverzekering minima (CZM) 11. Hanteren vermogensgrens collectieve zorgverzekering We verzoeken u deze maatregel nader te preciseren. Het is nu niet duidelijk welke inkomensgrens gehanteerd gaat worden. Als een voor ons acceptabele vermogensgrens tot een substantiële besparing leidt, zijn we voor deze maatregel. 12. Verlagen inkomensgrens collectieve zorgverzekering van 130% naar 120% Wij zijn niet voornemens om deze maatregel door te voeren. Vangwege het preventieve belang en het risico op zorgmijding willen we stimuleren dat een grote groep Dordtenaren met een laag inkomen gebruik kan maken van de gemeentepakketten. 13.

Stoppen met collectieve verzekering, of aanpassen vermogens- en inkomensgrens Zie punt 12. Overige voorstellen 5.

Stopzetten subsidie bureaukosten Stichting Urgente noden (SUN) Deze maatregel willen wij niet invoeren gezien de grote toegevoegde waarde van SUN voor de regio. De hulp van SUN vormt vaak het laatste vangnet voor inwoners.

Pagina 8/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

17. Stopzetten subsidie noodfonds SUN Zie maatregel 5. Het sociaal leenfonds is een belangrijk preventief instrument om kleine schulden snel onder controle ter krijgen. 9.

Minimabeleid: stoppen met tegemoetkoming in de eigen bijdrage voor kinderopvang. In Dordrecht wordt dit al uitgevoerd, levert daardoor geen extra besparing op.

§ 2: Ontwikkelen naar Werk 20. Arbeids- en maatschappelijke participatie: uitbreiden Loonkostenpremie Wij ondersteunen de inzet van Loonkostenpremie ten gunste van een doelgroep die een extra zetje nodig heeft richting betaald werk. Uit eerdere ervaringen blijkt dat dit middel vruchten heeft afgeworpen. We verzoeken het gebruik uit te breiden. 21. Arbeids- en maatschappelijke participatie: uitbreiden Baanbonus De Baanbonus inzetten bij werkgevers ten behoeve van parttime werk vinden wij positief. Het stimuleert werkgevers om parttimebanen aan te bieden en vergroot de kans dat inwoners deels uit de bijstand stromen, ook wanneer full time werken nog een brug te ver is. Het verlaagt tevens het gemiddelde bijstandsbedrag. 22. Inburgering: inzetten Werk Ontwikkelpunt (WOP) voor uitvoering Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) en 28. Inburgering: inzetten WOP voor uitvoering participatiedeel van de Z-route Wij ondersteunen de keuze om deze onderdelen van de Inburgering in eigen huis uit te voeren ipv extern aan te besteden. Per saldo wordt dezelfde dienstverlening geboden, maar tegen een lager bedrag. Voorwaarde is wel dat deze uitbreiding niet strijdig is met de toekomstige plannen van Drechtwerk. De bekostiging vindt plaats vanuit de Inburgeringsgelden.

Dit betekent dat de opbrengst niet kan worden ingeboekt in de begroting, maar wel beschikbaar is voor andere uitgaven binnen de Inburgering. 23. Arbeids- en maatschappelijke participatie: bemiddeling bij de poort We beschouwen het als een logische en noodzakelijke ontwikkeling om eerder de ontwikkeling naar werk bij nieuwe instroom in gang zetten en uw processen hierop in te richten. Langere periodes van inactiviteit leiden tot verlies van arbeidspotentieel. 24. Arbeids- en maatschappelijke participatie: doorrekenen nuggers3-beleid in begroting Dit is een maatregel van financieel-technische orde. Financiële effecten van vastgesteld beleid kunnen verwerkt worden in de P&C stukken. 25. Arbeids- en maatschappelijke participatie: stoppen met ik-doe-mee-premie Hier staat Dordrecht niet achter. Het raakt veel inwoners die het financieel krap 3

NUG-gers: Niet-UitkeringsGerechtigde werklozen

Pagina 9/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

hebben. Daarnaast is de premie een manier om inwoners net wat extra te kunnen bieden zodra zij de stap naar participeren maken. 26. Arbeids- en maatschappelijke participatie: stoppen subsidie aan Stichting MBO We stellen voor om primair in te zetten op beter rendement van deze subsidie. Werkgevers zijn immers essentieel voor participatie en ontwikkelen naar werk. Als zij zich openstellen voor de doelgroep en waar mogelijk begeleiding bieden, bespaart dit kosten. Mocht u er niet in slagen om via de subsidie de stichting MBO beter te laten renderen, dan kunt u deze subsidie beëindigen. 27. Stoppen met regionaal Welkomstprogramma inburgeraars Wij zijn geen voorstander van deze maatregel. Uit de evaluatie blijkt dat het welkomstprogramma zeer wordt gewaardeerd door inburgeraars. Zonder het welkomstprogramma lopen we het risico dat processen stroever verlopen, wat consulenten meer tijd kost, zodat er per saldo nauwelijks bespaard wordt. 28. zie 22 29. Inburgering: Doortrekken Vroege Start Op lange termijn rendeert deze maatregel omdat naar verwachting minder statushouders in de bijstand komen. Op korte termijn kost het de gemeente meer geld omdat zij de kosten voor de Inburgering eerder moeten nemen. Met de opening van het asielzoekerscentrum beogen we dat 75 toekomstige inwoners van de Drechtsteden eerder met hun Inburgering starten. § 3: Zorgen voor Ondersteuning 30.

Hulpmiddelen: Scootmobiel als algemene voorziening verstrekken i.p.v. als maatwerkvoorziening Wij zijn positief over deze maatregel ondanks het feit dat de besparing bij de GRS wel leidt tot kosten voor de gemeente (menskracht en middelen). Omdat de cliënt de kostprijs voor de scootmobiel moet betalen, willen we een deel via het minimabeleid compenseren (naar draagkracht). We verzoeken u om samen met ons te onderzoeken hoe deze uitvoering van deze maatregel voor de deelnemende gemeenten het efficiëntst geborgd kan worden en welke rol de GRS kan spelen in dit proces. 31. Huishoudelijke ondersteuning (HO): Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van inzet ergotherapeut 32. Huishoudelijke ondersteuning: Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van inzet huishoudcoach 33. Huishoudelijke ondersteuning: Invulling geven aan reablement binnen de HO door middel van Powerful Ageing We onderkennen het belang dat inwoners zo lang mogelijk zelf bepaalde huishoudelijke taken uitvoeren. Niet alleen vanuit financiële optiek maar ook omdat het gezondheidswinst kan opleveren. Aandachtspunt is wel de implementatie. Uitgangspunt moet zijn: ‘voordoen, samendoen, zelf doen’. De drie maatregelen moeten in samenhang worden bekeken. We kijken uit naar de Pagina 10/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

beeldvormende sessie over dit onderwerp in de gemeenteraad. 34. Huishoudelijke ondersteuning: Maximaliseren gebruik technologie/ slimme woninginrichting We zijn voorstander van slimme oplossingen, zoals bv. een robotstofzuiger. Dat kan wennen zijn voor de huidige cliënten, maar doet niets af aan het doel van de HO, nl. een schoon huis. 35. Woningaanpassingen: Afspraken maken met woningcorporaties over woningaanpassingen die ten dienste komen van het gehele complex. Deze maatregel komt alle inwoners met afnemende mobiliteit ten goede. De belangrijkste winst is dat we duurzaam en toekomstbestendig omgaan met de kosten voor woningaanpassingen. We zullen hiervoor in gesprek moeten gaan met de woningcorporaties om financiële afspraken te maken. 36. Dagbesteding: Arbeidsmatige en ontwikkelgerichte dagbesteding gedeeltelijk vervangen door participatieplekken Deze maatregel past binnen onze sociale visie om inwoners met een arbeidsbeperking tot de hoogst mogelijke vorm van participatie te bewegen. Hier valt nog enige winst te behalen, met name voor de nieuw te plaatsen kandidaten. Blijkt dat in de praktijk toch niet haalbaar dan blijft Wmo-dagbesteding uiteraard altijd mogelijk. 37. Huishoudelijke ondersteuning: Wasservice als algemene voorziening inrichten i.p.v. als maatwerkvoorziening We onderzoeken graag samen met de GRS en de andere gemeenten of dit een haalbare maatregel is.

Het is voor dit moment nog de vraag of de kosten opwegen tegen de inkomsten van de wasservice. We wachten tot de wasservice op vol volume draait (eind 2026) en overwegen dan of de ombuiging naar een algemene voorziening rendeert. 38. Huishoudelijke ondersteuning/ Individuele begeleiding: Pgb tarief voor ondersteuners uit het netwerk baseren op het minimumloon Recentelijk jurisprudentie maakt het mogelijk om weer terug te keren naar het minimumloon voor ondersteuners uit het netwerk (ipv het CAO-loon). Wij zijn voor deze maatregel. 39. Hulpmiddelen: Deelscootmobiel/ pool als algemene voorziening in het leven roepen. Wij zien dit als de meest toekomstbestendige en duurzame oplossing voor de verstrekking van scootmobielen. Bijvangst is dat het een bijdrage levert aan het stallingsprobleem in wooncomplexen. We zijn er ons van bewust dat de nettobesparing lager is omdat we als gemeente op termijn een netwerk van pools dienen te realiseren. We willen dit gefaseerd invoeren en hiermee starten bij seniorencomplexen/ plusflats. 40. Huishoudelijke ondersteuning gebiedsgericht inrichten Wij hebben u al meermaals verzocht om een pilot te starten met gebiedsgericht inrichten van de HO. Wij vragen u met klem om dit in elk geval voor de Pagina 11/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

thuisplusflats in onze gemeente mogelijk te maken. 41. Beheersmaatregel: meer gebruik maken van het regresrecht (artikel 2.4.3 Wmo) Het is een zaak van rechtmatigheid dat we de kosten van Wmo-verstrekkingen verhalen wanneer een derde daarvoor aansprakelijk is, zoals mogelijk bij een ongeval. Dat gebeurt nu niet consequent, we verzoeken u dat voortaan wel te doen. 42. Beheersmaatregel: intensiveren WMO toezicht We begrijpen dat het plan reeds is goedgekeurd op het AB van de GRS op 28 mei. 43. Doelgroepenvervoer: nieuw planningssysteem Stroomlijn We hopen op een positief financieel effect van deze al ingevoerde maatregel. Dit jaar zal deze wellicht nog niet optimaal zijn gezien de impact van de sluiting van de Papendrechtse brug. Een groot deel van de maatregelen uit deze paragraaf (nrs 30,35, 36,39,40, 42,43) heeft de gemeenteraad van Dordrecht al geaccordeerd via de Perspectiefnota 2026. Dat de GRS nu ook deze maatregelen onderschrijft, betekent dat we sneller stappen kunnen maken. Alertheid is geboden omdat de potentiële opbrengsten reeds in de meerjarenbegroting 2026-2029 van Dordrecht zijn ingeboekt. § 4: Overige 44. Arbeids- en maatschappelijke participatie: Doorrekenen transformatieplan sociale infrastructuur Momenteel lopen de inkomsten van gemeenten en de uitgaven voor de participatie-infrastructuur en voor het verstrekken van bijstandsuitkeringen ver uiteen.

De zeven gemeenten ontvangen vele miljoenen minder dan ze voor dit domein uitgeven aan de dienstverlening van de GR Sociaal. We zijn van mening dat inkomsten en uitgaven binnen afzienbare termijn gelijk worden geschakeld. We zien uit naar heldere en financieel onderbouwde plannen die hierin voorzien. 45. Verminderen rechten op dagbesteding ver weg en zo beter benutten van nabije en vaak meer goedkope vormen van dagbesteding, waaronder dag- en doecentrum en bestaande maatschappelijke inloopvoorzieningen. Bespaart behalve op dagbesteding ook op kosten voor Wmo-vervoer (NIEUW TOEGEVOEGD). Dit is in principe huidig beleid. We vragen u dit consequent toe te passen. 46. Dempen kosten voor Wmo begeleiding door lokale mogelijkheden zoals inloopvoorzieningen in te zetten als voorliggende voorziening, door deel van de begeleiding te integreren in het dienstverleningsaanbod van wijkteams en door 'professionele dagbesteding' sneller af te schalen (NIEUW TOEGEVOEGD). We vragen u nadrukkelijk consequent gebruik te maken van het voorliggende veld in onze gemeente omdat we van mening zijn dat dit beter is voor onze inwoners en ook een positief financieel effect heeft.

Pagina 12/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

Tenslotte: Wij hechten eraan om versobering van het beleid als laatste toe te passen en te starten met maatregelen in de bedrijfsvoering en begrotingstechniek, die minder impact hebben op onze inwoners. Hieronder benoemen wij deze maatregelen waarvan we u verzoeken deze te verwerken in de begroting en meerjarenraming van de GR Sociaal: 1. De meerjarige groei van de begroting van de GR Sociaal vanaf 2027 te maximeren op de groei van de rijksinkomsten voor gemeenten (specifiek: de compensatie demografische ontwikkelingen WMO), waarbij 2027 als nullijn wordt gehanteerd; 2. Gezien de langjarige tekorten op bijstand in onze regio vanaf 2027 een structurele stelpost ‘vangnet Participatiewet’ op te nemen in de begroting van de GR Sociaal; 3. De (incidentele en structurele) inzet van subsidies en bijdrage van derden (waaronder ESF) vroegtijdig op te nemen aan de baten- én aan de lastenzijde van de begroting van de GR Sociaal en deze wijzigingen expliciet toe te lichten in uw P&C stukken; 4. Vanaf 2027 structureel middelen op te nemen in de begroting van de GR Sociaal ten behoeve van SRoI ter hoogte van 1% van het geraamde maatschappelijke effect (€ 33 mln), jaarlijks oplopend met 1%; 5. Vanaf 2027 in de meerjarenraming van de GR Sociaal uit te gaan van gelijkblijvende aantallen van Wmo-cliënten in plaats van een autonome volumegroei.

We constateren dat deze maatregelen primair gericht zijn op financiële beheersbaarheid en ramingsdiscipline in een periode van grote onzekerheden, waaronder landelijke beleidsontwikkelingen. We onderkennen dat een deel van de maatregelen is gebaseerd op aannames en verwachtingen, waarvan de uiteindelijke effecten zich in de praktijk moeten bewijzen. Dit brengt een risico met zich mee dat de financiële uitkomsten anders kunnen zijn dan nu geraamd. Vanuit versterkt eigenaarschap van de GR Sociaal achten wij het daarom passend dat wij, als gemeenten, dit gezamenlijk en transparant ondervangen. We spreken ons uit dat we als deelnemende gemeente: • Vanaf 2027 in onze begroting expliciet aandacht besteden aan het risicoprofiel van de GR Sociaal; • Dit, waar nodig, vertalen naar een verhoogde risico-inschatting in de paragraaf weerstandsvermogen. Wij zien uw reactie op onze uitgebreide zienswijze met vertrouwen tegemoet. Hoogachtend, Pagina 13/14

Datum

Juni 2026

Ons kenmerk

…

De gemeenteraad van Dordrecht,

De griffier, 

De voorzitter,

G. J. P. van Soest

N. Mol

Pagina 14/14