20260430 GEANONIMISEERD advies adriaan krans aan gemdordrecht - wkd oost - motie 13 en 14(1).pdf

Gemeente Dordrecht T.a.v. mevrouw Marice de Lange, programmadirecteur Per email: Cc: , , Re: advies Adriaan Krans aan de gemeente Dordrecht over moties 13 en 14, betreffende

Weeskinderendijk Oost. Amsterdam, 30 april 2026 Geachte mevrouw De Lange,

Hierbij doe ik u mijn advies toekomen over de problematiek met bewoners van Weeskinderendijk Oost in Dordrecht (WKD Oost), in het bijzonder de leden van het ‘ Pla form Weeskinderendijk Oost’ (Pla form).

Inhoudsopgave 1.

Doelstellingen vraagstelling.

1

2.

Proces

2

3.

Moties

3

4.

Observaties.

3

5.

Uitgangspunten voormijn advies..

4

6.

Advies

5

1. Doelstelling en vraagstelling Zoals beschreven in mijn brief aan u van 29 september 2025 definieer ik de doelen van de gemeente als volgt. Naar eer en geweten zelf kunnen vaststellen dat de gemeente niet alleen rechtmatig* heeft gehandeld, maar ook rechtvaardig, binnen de grenzen van redelijkheid en met inachtneming van precedentwerking 2. Voorkomen dat individuele bewoners van WKD Oost door het handelen van de gemeente er ‘ aan onderdoor gaan 3. Beide zijden in de gelegenheid brengen een streep te kunnen zetten onder het gebeurde, zodat bewoners door kunnen met hun leven en de gemeente door kan met de uitvoering van haar plannen; 4. Uitvoering geven aan moties 4, 13 en 14 naar letter en geest. 1.

* wat waarschijnlijk ultimo door de rechter zal worden vastgesteld

1

* * dat wil zeggen: een rechtvaardi e oplossing moet uitlegbaar zi n aan a e burge s van Dordrecht e moet de gemeente niet onnodig in een lastig parket brengen in toekomstige situat es. Daa mee is sprake van doelstellingen waarvan in alle gevallen de realisatie in meer of mindere mate niet objectief of 'hard' kan worden vastgesteld. Uw vraag aan mij is de gemeente te adviseren hoe aan deze doelstellingen te voldoen. Deze vraag herbergt voor mij twee belangrijke elementen: • Ik opereer onafhankelijk, in de zin dat ik geen vooropgezet plan van de gemeente of een door de gemeente gewenste uitkomst na heb gestreefd. Met andere woorden: ik geef mijn mening over wat ik meen wat nodig is om aan de doelstellingen te voldoen. • Ik adviseer de gemeente en niet de bewoners. De gemeente is mijn opdrachtgever. De belangen van de bewoners worden als het goed is gediend door realisatie van de

doelstellingen. Ter verduidelijking: • De doelstelling is NIET: een verklaring van of deal met bewoner(s) dat de gemeente rechtvaardig heeft gehandeld, dat zij verder kunnen met hun leven en / of dat op juiste wijze uitvoering is gegeven aan de moties. • Ik heb GEEN uitvoering gegeven en/of geef geen uitvoering aan motie 4 (voor zover die niet al is afgehandeld), voor zover daarin staat “ Een onafhankelijk iemand met empathisch vermogen voor deze huiseigenaren aan te stellen die hen met raad en daad bijstaat, en indien door de bewoners gewenst hen vertegenwoordigt, totdat zij een nieuwe woning hebben gevonden

Mijn advies beperkt zich op dit moment tot moties 13 en 14 (zie onder). Ik heb de strekking van mijn advies op 6 maart jl. mondeling gedeeld met de leden van het Platform en daarna nog enkele malen individueel met leden van het Platform gesproken.

2. Proces Naast het doornemen van documentatie heb ik gesproken met: Leden van het Platform, in alfabetische volgorde:

• • • • • • Adviseurs van bewoners: •

, Dietz , De Koning & Pa tners Space S udio

Gemeente: , omgevingsmanager Intake (gemeente en adviseur):

2

•

3. Mot es Voor de goede orde hierbij nog eens de teksten van de drie relevante moties: M4: " Wees" behulpzaam en ruimhartig voor de bewoners van de Weeskinderendijk (7 november 2023) • De 44 bewoners van de Weeskinderendijk Oost, die moeten wijken voor te realiseren woningbouw aan het Maasterras, in de komende 3 jaar en zo nodig ook daarna met voorrang en actief te helpen bij het vinden van een gelijkwaardige woning; Voor de 44 woningen een ruimhart ge marktconforme waarde te bieden die zou • gelden onder normale omstandigheden qua woonomgeving; • Een onafhankelijk iemand met empathisch vermogen voor deze huiseigenaren aan te stellen die hen met raad en daad bijstaat, en indien door de bewoners gewenst hen vertegenwoordigt, totdat zij een nieuwe woning hebben gevonden. M13: Bewoners kennen geen onuitputtelijke financiële bronnen (2 juli 2025) • Ten aanzien van dit specifieke geval, boven op het toegezegde maatwerk, ter compensatie voor de tomeloze inzet van de Werkgroep WKD een extra vergoeding toe te kennen. M14: Voor niets gaat de zon op (2 juli 2025) • De door bewoners van de Weeskinderendijk gemaakte kosten voor de inzet van externe partijen voor de totstandkoming van de bewonersva iant alsnog volledig te vergoeden.

4. Observaties Graag deel ik eerst mijn observaties over de zes leden van het Pla form.

• • •

Alle leden van het Pla form zijn redelijke mensen, met reële zorgen, reële wensen, reële vragen en reële aandachtspunten. Ondanks het zeer emotionele 'dossier' hebben ze zich naar mij cons ructief opgesteld, waarbij ik me goed realiseer dat ik 'de zoveelste in de rij' voor hen moet zijn geweest. Ondanks diep wantrouwen naar de gemeente en grote teleurstelling tonen zij realisme in de maatschappelijke opgave (begrip voor woningbouw) en het democratisch proces (het besluit van 2 juli 2025, wat zij er ook van vinden, aanvaarden ze als uitkomst van het democratisch proces). Zo'n houding vind ik, zeker in deze tijden van polarisatie en complotten, zeer te waarderen.

Ik heb vervolgens geprobeerd de essentie van de grieven van bewoners van het Pla form

samen te vatten op vier niveaus. [NB onderstaande is niet mijn mening, maar een weergave van meningen van de leden van het Platform]

3

Grief 1. De overall behandeling door de gemeente was en is slecht (uitgangspunt is en blijft: wij hebben hier niet om gevraagd of in gang gezet) • De gemeente heeft niet voldaan en voldoet onvoldoende aan haar zorgplicht. • De gemeente heeft niet voldaan en voldoet onvoldoende aan haar informat eplicht. • De ' menselijke' toon ontbreekt vaak, de timing is vaak verkeerd, bewoners worden geacht taken van de gemeente over te nemen, maatwerk ontbreekt, het College is onzichtbaar, et cetera. Grief 2. De leden van het Platform zijn uitgeput • Overall: leden van het platform zijn of voelen zich gesloopt, in het bijzonder maar niet beperkt tot en . De bewonersvariant / right to challenge is niet serieus genomen (en dit is weer een • extra oorzaak voor hetgeen staat in de vorige bullet). • Kosten van derden en de ruime eigen tijd (en relatie daartussen: om geen excessieve kosten derden te maken hebben de bewoners zeer veel tijd in het ' dossier' gestoken) worden niet op waarde geschat, laat staan vergoed. Grief 3.

De waardering van woningen is laag en er is geen vergelijkbare woonruimte; we worden aan ons lot overgelaten bij het zoeken / vinden / kopen ervan (NB ik zal niet adviseren over de waardering van de woningen) • De WKD Oost is een unieke locatie en kent een sterk buurtgevoel; de prijs/kwaliteit van de huizen aan de WKD Oost is uniek; je vindt nooit iets dergelijks voor een dergelijke prijs. • De huizen aan de WKD Oost zijn zgn. klushuizen; dit betekent dat de staat van de woningen niet representatief is voor de waarde ervan; motie 4 heeft het over 'normale omstandigheden' maar onze omstandigheden zijn niet normaal. • Er is onduidelijkheid over de haalbaarheid van financiering; specifieke, aanvullende mogelijkheden die de gemeente ons kan bieden zijn niet op voorhand duidelijk, en als we vragen erover hebben naar aanleiding van een specifiek ander huis is de responstijd lang, wat zoeken en bieden lastig zo niet onmogelijk maakt. Grief 4 Bijzondere geschiktheid' betekent dat wij moeten meeprofiteren, maar de gemeente wil er niet aan. (NB ik zal niet adviseren over wel of geen ' bijzondere geschiktheid')

5. Uitgangspunten voor mijn advies Ik hanteer de volgende uitgangspunten / kaders voor mijn advies. 1.

Moties 13 en 14 moeten na dit advies zijn afgerond: ik probeer dit advies zo te schrijven dat bij opvolging ervan de raad in mijn optiek moet kunnen concluderen dat aan de letter en geest van de moties is voldaan.

2.

Partijen (college, raad, bewoners) moeten onderkennen dat bijna iedere oplossing arbitrair / subjectief / nooit voor alle bewoners in gelijke mate bevredigend is, want: Situaties verschillen • • (Perceptie van) leed verschilt • Tijd aan dit dossier besteed verschilt

4

• • • 3.

Collectieve vs individuele belangen kunnen verschillen Belangen van het Platform vs niet-platform kunnen verschillen Belangen van vertrokken bewoners vs nog zittende bewoners kunnen verschillen

Het is moeilijk zo niet onmogelijk om harde getallen aan leed en tijd te verbinden. Dit is zeer frustrerend, want in wezen is elk bedrag, elk getal verkeerd. Ik hanteer daarom twee vuistregels: • Waar mogelijk zoek ik ‘haakjes’ voor een oplossing om het arbitraire karakter iets te verminderen; • Waar mogelijk adviseer ik om lump sum bedragen in plaats van tot op de komma beredeneerde schade te vergoeden. • Specifieke vergoeding geeft gedoe over details, over bewijs, geeft welles / nietes discussies en veroorzaakt daarmee weer extra (in)spanning voor de bewoners van het Platform • Lumpsum heeft mogelijk meer dan een feitelijk berekende vergoeding een functie in een ‘streep eronder’ kunnen zetten.

4. Een oplossing moet aan bepaalde eisen voldoen • Een oplossing moet uitlegbaar zijn aan de bredere Dordtse gemeenschap; • Een oplossing moet juridisch houdbaar zijn; • Een oplossing moet geen precedentwerking veroorzaken; • Een oplossing moet geen erkenning van schuld in zich dragen, of moet niet leiden tot het innemen van een positie door de gemeente die haar vervolgens kan schaden (redenering: anders zal de gemeente het advies waarschijnlijk niet opvolgen). 5.

Het advies is geanonimiseerd. Nadat ik verneem of en in hoeverre de gemeente mijn advies opvolgt, zal ik een bijlage opstellen waarin ik zal ingegaan op individuele gevolgen voor het advies; ik zal daarbij ook NAW-gegevens en rekeningnummers opnemen in het advies, omdat mijn advies behelst dat er geld wordt overgemaakt aan individuen. Het is vervolgens aan de gemeente hoe om te gaan met de bijlage (bijvoorbeeld niet of vertrouwelijk verstrekken aan de raad).

6.

Door de vergoedingen zoals bedoeld in dit advies geven bewoners geen rechten op ten aanzien van de schadeloosstelling of de bijzondere geschiktheid.

6. Advies Om aan moties 13 en 14 te voldoen maak ik een onderscheid tussen vergoeding van gemaakte kosten (motie 14) en een "extra vergoeding” (motie 13).

Wat betreft de vergoeding van gemaakte kosten zijn er twee posten. 1. Advocaatkosten voor de totstandkoming van de bewonersvariant 2. Out of pocket kosten van het Platform

Ad 1. De kosten van derden met betrekking tot de bewonersvariant zijn drieërlei: de kosten van architectenbureau Urban Space (vergoed), de kosten van bureau Dietz (vergoed) en de

5

kosten van advocatenkantoor Bosselaar Sprengers (niet vergoed). Naar ik heb begrepen heeft één van de leden van het Platform het initiatief genomen Bosselaar Sprengers in te schakelen en hebben zestien bewoners aan dat lid toegezegd mee te betalen (uiteindelijk zouden een paar bewoners niet alle rekeningen hebben meebetaald, waarmee het betreffende lid het debiteurenr sico op zich heeft genomen). Ik adviseer, conform motie 14, de advocaatkosten die de bewoners hebben gemaakt ten

aanzien van de bewonersvariant onverkort te betalen. Deze belopen EUR 2.315,94 inclusief BTW. Dit bedrag dient bij akkoord te worden overgemaakt aan het lid van het Platform dat alle bedragen heeft voorgeschoten. Dat lid zal zorgen voor verdere verdeling onder de participerende bewoners.

Hoewel de neiging bestaat om te adviseren alle kosten van Bosselaar Sprengers, dus ook de advocaatkosten die niet de bewonersvariant betreffen (bijv. zienswijze, bezwaar, beroep), coulancehalve te vergoeden, adviseer ik dat niet: dit zou een ongewenste precedentwerking geven, en bovendien zijn er ook bewoners die andere advocatenkantoren hebben ingeschakeld voor die juridische kwesties. Ad 2. Het Platform heeft daarnaast kleinere kosten gemaakt voor allerhande acties en activiteiten. Deze zijn mij afdoende duidelijk gemaakt en acht ik meer dan redelijk; deze ‘ out of pocket’ kosten bedragen volgens opgave door het Platform circa EUR. 1.000, inclusief BTW. Ik adviseer dit bedrag lump sum, zonder verdere overgave van bewijsstukken en bonnetjes te vergoeden. Dit bedrag dient bij akkoord eveneens (gemakshalve) te worden overgemaakt aan hetzelfde lid van het Platform dat de advocaatkosten heeft voorgeschoten. Dat lid zal zorgen voor verdere verdeling onder de leden van het Pla form. Dan de “ extra vergoeding” van motie 13. Deze valt wat mij be reft ook uiteen in twee delen: 1. 2.

Een vergoeding aan het Pla form als collectief; Een vergoeding aan twee leden van het Pla form in het bijzonder.

Ad 1. Voor de vergoeding aan het Platform heb ik nadrukkelijk gezocht naar een ‘ haakje Want wat is rechtvaardig in dezen? De tijd die de bewoners erin hebben gestopt en de tijd die verstreken is (tweeënhalf jaar) komen niet terug. E varen leed / frustratie is daarnaast

onmogelijk te kwantificeren. Het ‘ haakje’ heb ik gevonden in de factuur van Urban Space, het architectenbureau dat het Platform heeft geholpen bij (onder andere) de bewonersvariant. De directeur van Urban Space, , heeft vanuit eigen levensbeschouwelijke overtuiging een maatschappelijk tarief bij het Pla form in rekening gebracht (EUR 44 euro per uur, exclusief BTW) en het aantal gedeclareerde uren beperkt tot 200 uur. Het gangbare tarief van is EUR 120 per uur exclusief BTW; naar eigen zeggen heeft hij de factuur willen beperken tot 200 uur, terwijl de werkelijk gemaakte uren hoger waren. De gemeente heeft de ‘ maatschappelijke’ factuur van Urban Space vergoed. Het ligt in de rede dat het ‘ voordeel’ dat Urban Space heeft gegeven aan de bewoners niet bij de gemeente komt te liggen maar de bewoners toekomt. Anders geredeneerd: als de gemeente bij voorbaat had aangegeven de factuur van Urban Space te vergoeden, dan had Urban Space

6

niet het 'maatschappelijke' maar het ‘gangbare’ tarief aan de gemeente gerekend, en ook alle gemaakte uren (mits redelijk) in rekening gebracht. Ik adviseer daarom een minimum-variant en een voorkeursvariant. • De minimumvariant is het verschil tussen het maatschappelijke tarief en het gangbare tarief, over de gefactureerde 200 uur, plus BTW. Dit komt neer op totaal EUR 18.392. • In de voorkeursvariant komt daar bovenop nog een vergoeding voor 25% extra aan uren zijnde 50 uur tegen het gangbare tarief (EUR 120). Inclusief BTW komt er dan EUR 7.260 bij, waarmee de totale schadevergoeding aan het Platform EUR 25.652 bedraagt. Het bedrag waarop akkoord wordt gegeven dient aan alle leden van het Platform, ieder voor 1/68 deel, te worden overgemaakt.

Ad 2. Iedereen die ik sprak heeft twee personen eruit gelicht, die aantoonbaar veel meer tijd hebben gestoken in alle activiteiten van het Platform, zowel naar de gemeente en externe partijen toe als naar de andere bewoners.

De keuze om zelf zeer veel tijd in dit 'dossier' te stoppen is natuurlijk een persoonlijke geweest, maar de gemeente dient niet uit het oog te verliezen dat, hadden zij deze tijd er niet in gestopt, de kosten van externe partijen aanzienlijk hoger waren geweest. De gemeente heeft in dit dossier veel kosten van externe partijen vergoed, deze waren zonder de inzet van beide personen zonder twijfel aanzienlijk hoger geweest. Deze twee personen hebben daarnaast ook de hardste 'klappen' gekregen, wat onder meer geresulteerd heeft in ziekteverschijnselen. Zonder de andere leden van het Platform en/of andere bewoners tekort te doen, vind ik het rechtvaardig en adviseer ik deze twee personen een extra, lump sum vergoeding toe te kennen van in totaal (samen) EUR 20.000. De verdeling is EUR 10.000 elk, afzonderlijk over te maken naar beide personen.

7

Concluderend is mijn advies:

1. 2. 3.

4.

Een vergoeding van advocaatkosten ad EUR 2.315,94 (motie 14) Een vergoeding van out of pocket kosten ad EUR 1.000 (motie 14) Een extra vergoeding aan de zes leden van het Platform ad totaal EUR 25.652 (voorkeursvariant), en tenminste totaal EUR 18.392 (minimumvariant) (motie 13) Een extra vergoeding aan twee leden van het Platform ad totaal EUR 20.000 (motie 13).

Tenslotte vraag ik uw aandacht voor twee zaken. 1. Vanzelfsprekend stuurt u mijn advies op enig moment aan de bewoners van het Platform (al dan niet samen met uw reactie op dit advies). 2. Ik raad aan uw reactie op mijn advies eerst naar de bewoners te sturen en pas daarna, hoe kort erna ook, de raadsbrief te sturen. Hoewel dit lood om oud ijzer lijkt, geeft dit een belangrijk signaal: bewoners voelen zich in zo’n geval gezien en serieus genomen, nu het henzelf in eerste instantie aangaat. Graag licht ik bovenstaande toe in een persoonlijk gesprek, waarin ik ook graag verneem of advisering over andere onderwerpen dan motie 13 en 14 wenselijk is.

Met vriendelijke groet,

Adriaan Krans

8