2026.06.23 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - Vastgesteld.pdf
Tekst van het document
En sinds haar debuut in 2021 is Karin vast onderdeel van ons team dat ook langs de deuren gaat iedere week. En weer of geen weer, Karin ging mee. En Zij is daardoor goed vertrouwd met de wensen en de zorgen van onze stadsgenoten. Karin werkt zorgvuldig, heeft haar zaakjes op orde. En dat was niet voor niets. Ze was ook een buitengewoon goede penningmeester voor onze fractie. En Karin maakt makkelijk contact met uiteenlopende mensen en weet goed de verbinding te vinden, met een gulle, lach vriendetijke houding. Het is gewoon een feest om met Karin te werken. Maar vergis je niet, Karin kan, als het erop aankomt, ook stevig uit de hoek komen. Als we in onze fractiekamer een discussie hebben, voorafgaand aan het bepalen van het fractiestandpunt, dan staat Karin haar mannetje en vrouwtje tegelijkertijd, met gedegen argumenten een gevoel voor wat er leeft in onze stad. En het moge duidelijk zijn, we gaan Karin ook echt missen in onze fractie. Tegelijkertijd zijn we schapentrots op onze Karin. Het is mooi om te zien dat haar talent nu een kans krijgt om verder tot bloei te komen binnen onze regio. En we gunnen Karin deze stap van harte en wensen haar veel plezier en succes bij deze mooie, nieuwe uitdaging. Ze kan het en ze is er ook klaar voor, Karin, we gaan een top raadslid missen in Dordrecht. Iemand die echt iets toevoegde. Het financiéle geweten, zoals de burgemeester al zei.
En overtuigende, diepe, persoonlijke drijfveren op het sociale domein en op onderwijs. Iemand die door de dossiers heen kon kijken en bijten. Een sparringpartner voor jonge enthousiastelingen in onze raad. Iemand die je eigenlijk altijd wel kon bellen. Het ga je goed in Papendrecht. We zijn trots op je. Dat geldt ook voor Werner en Eline en Wessel. Ik ben ervan overtuigd dat zij dat ook zijn. En ik denk van boven, jouw ouders die veel te vroeg overleden zijn, dat ze ook met trots op je neerkijken. We kijken uit met de samenwerking met jou en je collega's in Papendrecht. We hebben al een wensenilijst aan je meegegeven. En samen gaan we vol daarvoor. Papendrecht zal vanaf vandaag voor ons nocit meer hetzelfde zijn. Een bijzondere plek waar jij je goede werk voort gaat zetten. Daar mogen ze hun handjes dichtknijpen. Het allerbeste. En ik ben ervan overtuigd dat je nieuwe rol past als een warme jas. Voor nu geen afscheid, maar een welgemeend tot ziens. Dank je wel, voorzitter. De voorzitter: En voordat ik Karin het woord geef, ik zie dat de heer Katif ook nog iets wil zeggen. De heer Katif: Voorzitter, er zijn heel veel mensen die het niet zullen verwachten, maar Karin, jij ook niet. Wat heel veel mensen niet weten, is dat Karin en ik een bepaalde relatie hebben. 36 De heer Katif: Ik zal dit niet zeggen. Nee, dat snap ik. Ik wilde toch het woord tot jou even richten.
En ik denk dat ik namens de hele raad ook dat even zeg. Wij nemen vandaag afscheid van jou als collega in de Dordtse politiek. Dat doen wij met gemengde gevoelens. Natuurlijk vinden wij het jammer dat je vertrekt, maar we gunnen je deze mooie stap. In de afgelopen jaren heb ik je leren kennen als een betrokken, bevlogen, hardwerkend gemeenteraadslid. Iemand die niet alleen dossiers kent, maar vooral oog heeft voor mensen achter die dossiers. Je iuisterde, zocht de verbinding en bleef ook in moeilijke discussies altijd respectvol en benaderbaar. Voor mij ben je meer geweest dan een politieke collega. Je bent een politieke vriendin geworden. We hebben samen veel momenten gedeeld. Daar komt hij. Debatten, gesprekken, successen en soms ook teleurstellingen. En daarbij heb ik altijd je oprechtheid, warmte en humor gewaardeerd. Papendrecht krijgt met jou een wethouder die zich met hart en ziel zal inzetten voor haar inwoners. Iemand die niet bestuurt vanuit afstand, maar vanuit betrokkenheid. En daar mogen ze gelukkig zich mee prijzen. Karin, dank voor alles wat je voor Dordrecht hebt betekent en voor de fijne samenwerking en vriendschap. Ik wens jou alle succes plezier, voldoening in jouw nieuwe rol als wethouder van Papendrecht. En ik twijfel er niet aan dat je daar net zo gewaardeerd zal worden als hier. Het ga je goed. Gelukkig is Papendrecht dichterbij, Karin.
Mevrouw Boom-Vos: Tsjonge. Daar ga ik nog eens even goed over nadenken. Als ik het in Papendrecht moeilijk heb en het even niet zie zitten, dan denk ik weer even aan de mooie woorden en aan jullie. Ik heb een paar motto's in mijn leven en één motto heb ik nu uitgevoerd. Volg je hart, want het klopt. Mijn hart klopt voor het mooie Dordrecht, voor alle mensen die ik hier in deze raadsperiode heb meegemaakt en ontmoet, maar de mooie uitdaging in Papendrecht, de bestuurlijke uitdaging, dat klopt voor mij. En daarom wil ik ook iedereen alvast bedanken voor alle mooie felicitaties, zeker deze mooie woorden. Dat doet mij echt goed en dat zal mij lang bijblijven. Maar ik wil ook mijn fractie en de leden van de Dordtse VVD bedanken voor alle steun en begrip die ze mij hebben gegeven. Ik hou niet van gedag zeggen, afscheid nemen. Maar ik wil jullie wel bedanken en ik zie jullie allemaal tijdens een regiobijeenkomst binnenkort. Dank jullie wel. 35. Onderzoek geloofsbrieven nieuw te benoemen raadsleden De voorzitter: En door de benoeming van de wethouders en het afscheid van mevrouw Boom zijn er 4 plaatsen in de raad opengevalien. En ik stel u voor om de volgende 4 personen toe te laten tot de gemeenteraad. Mevrouw Van Valen voor de VSP, de heer Dangerman voor D66, de heer Van Aarle voor het CDA en de heer Van der Net voor de VVD.
En voor uw besluit over het toelaten van deze 4 kandidaten is een geloofsbrievencommissie in het leven geroepen. Deze bestaat uit mevrouw Dorrestein namens GroenLinks-Partij van de Arbeid en als voorzitter mevrouw Lindner. En dan nog de heer Hartmeijer van de SP. Mevrouw Lindner van Beter voor Dordt. En graag geef ik het woord aan mevrouw Dorrestein om de terugkoppeling te geven met betrekking tot deze 4 kandidaat-raadsleden. Mevrouw Dorrestein, mag ik u het woord geven? 37 Mevrouw Dorrestein: Zeker. Dank u wel, voorzitter. De commissie heeft het onderzoek van de geloofsbrieven gedaan en we hebben geen formele belemmeringen geconstateerd. En we adviseren daarom ook aan de gemeenteraad om mevrouw S.R.B. van Valen, de heer X.M. Dangerman, de heer S.W.M. van Aarle en de heer J.C. van der Net als lid van de raad van de gemeente Dordrecht toe te iaten. Dank u wel. De voorzitter: Mooi. Applaus. 36. Toelating raadsleden tot de gemeenteraad van Dordrecht - Raadsvoorstel De voorzitter: Er zijn geen beletselen om de 4 kandidaten toe te laten tot de raad. En dan vraag ik u nu of u kunt instemmen met het gevraagde besluit om mevrouw Van Valen, de heer Dangerman, de heer van Aarle en de heer Van der Net toe te laten tot de gemeenteraad. Ik kijk rond. Daar kunt u mee instemmen. 37.
Installatie raadsleden De voorzitter: Dan gaan we nu naar hun installatie, die we gaan doen door het afleggen van de eed of de belofte. En ik doe dit net als bij de wethouders en vraag u dan ook naar voren te komen. Mevrouw Van Valen, de heer Dangerman, de heer van Aarle en de heer Van der Net. Jazeker, allemaal staan. Ik heb begrepen, mevrouw Van Valen en de heer Van Aarle leggen de eed af, en de heer Dangerman en de heer Van der Net de belofte. We beginnen bij de eed. U heeft gezien hoe het moet. En dan gaan wij beginnen. Even staan, de heer Burggraaf. Dank u. Mooi. Ik zweer dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. En ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dank u wel. Van harte gefeliciteerd. En dan richt ik mij tot de heer Dangerman en de heer Van der Net. Ik verklaar dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.
Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. En ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan Ge Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Van harte gefeliciteerd. En dan nodig ik u uit aan de raadstafel plaats gaan nemen. 38. Diverse benoemingen - Raadsvoorstel De voorzitter: We zijn er nog niet. Dan rest ons voorafgaand aan de schorsing nog één agendapunt. De overige benoemingen. Met de installatie van de wethouders en de raadsleden hebben zich verschillende wisselingen voorgedaan in de adviesorganen van de gemeenteraad en als gevolg hiervan hebben de fracties nieuwe kandidaten voorgedragen. 38 Met het voorliggend | voorstel wordt | gevraagd | deze kandidaat | te benoemen | in adviesorganen | van de raad, waaronder | het presidium | en de auditcommissie. | Een onderdeel | van dit voorstel is ook de benoeming | van de heer Schouten | en mevrouw Minnebreuker | tot commissieleden. | Kunt u daarmee | instemmen? | Dat is het geval. Dan nodig ik de nieuwe | commissieleden | uit om | naar voren te komen. | De heer Schouten namens | D66 en mevrouw | Minnebreuker | namens | de VSP. | Met uw besluit zijn zijbenoemd tot commissieleden | van onze | raad. Welkom.
| U heeft beiden | aangegeven | de belofte af te leggen. Ik lees de tekst van de verklaring voor. U hoeft geen hand | op te steken. En nadat ik uw naam | heb genoemd | zegt u, dat verkiaar en beloof ik. Ik verklaar | dat ik om tot commissielid | benoemd | te worden, | rechtstreeks | noch | middellijk, onder | welke | naam | of welk voorwendsel | ook, enige gift of gunst heb | gegeven | of beloofd. | Ik verklaar en beloof dat ik om | iets in ditambt | te doen | of te laten, rechtstreeks | noch middellijk, enig geschenk | of enige | belofte heb aangenomen | of zal aannemen. | En ikbeloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, | dat ik de wetten zal nakomen | en dat ikmijn plichten als commissielid | naar | eer en geweten | zal vervullen. De heer Schouten. | Mevrouw Minnebreuker. | Van | harte gefeliciteerd. Dan heb ik in 2 maanden | tijd een ongelooflijke hoeveelheid | afscheidstoespraken, | welkomsttoespraken, | installaties, eden | en beloften uitgesproken. | Ik denk dat u ze inmiddels allemaal | uit uw hoofd | kent. Nu ishet moment om de nieuwe | wethouders | te gaan | feliciteren, afscheid | te nemen | van Tanja, afscheid te nemen | van Karin en eenieder | die we | vandaag | welkom | heten | in het gemeentebestuur ook | hartelijk welkom | te heten als collega en hen | heel veel succes te wensen, | zodat we samen | 4 jaar deze prachtige | stad gaan besturen.
| Ik nodig | u allen van | harte uitom | dit samen | nog even | voort te zetten in de hal. Daar is tot ongeveer | 18.15 uur gelegenheid toe. En aansluitend | volgt de dinerpauze. | En om 20.00 | uur hervatten | we de vergadering met | de bespreking | van het coalitieakkoord | en de Perspectiefnota. | Het istijd voor inhoud. Graag | tot straks. 39.Coalitieakkoord | 2026-2030 40.Vaststellen | Perspectiefnota | 2027 | - Raadsvoorstel De voorzitter: | Leden van | de gemeenteraad, | alle belangstellenden | op de publieke tribune en onze kersverse | gekozen | wethouders. | Ik heropen | de gemeenteraadsvergadering | van dinsdag | 23 juni. We | hebben | een middag | achter de rug vol feestelijkheden. | Een dinerschorsing | met | her en der wat consternatie. | En we beginnen | nu met | de inhoudelijke bespreking | van een coalitieakkoord | in de Perspectiefnota. | Ik kom | bij de behandeling | van de agendapunten | 39 en 40. En het presidium | heeft besloten om | agendapunt | 39, het coalitieakkoord, | en agendapunt | 40, Perspectiefnota, | gezamenlijk | te behandelen. | En daarmee | kiezen | we voor een samenhangende | bespreking | van de koers voor de komende jaren en de financiéle | vertaling daarvan. | Alle fracties hebben | het coalitieakkoord afgelopen | vrijdag | onder embargo | ontvangen.
| En vanmorgen | is het akkoord | getiteld Samen | bouwen | aan vandaag | en morgen | door de coalitie gepresenteerd. | Vanavond | iser gelegenheid | om | hierover | met elkaar in debat te gaan. | De bespreking | krijgt de vorm | van een onderling | debat | tussen de raadsfracties. | Iedere fractie heeft 12 minuten | spreektijd, het hoeft niet, voor beide agendapunten | samen. | Exclusief interrupties. 39 En ik vraag de fracties om, wanneer ze in hun bijdrage ingaan op de Perspectiefnota en daarover vragen hebben aan het college, dit duidelijk aan te geven. Zo blijft het onderscheid tussen beide onderwerpen heider in het debat. Moties en amendementen kunnen, zoals gebruikelijk, worden aangekondigd en ingediend. En deze maken onderdeel uit van de verdere behandeling van de Perspectiefnota. Het coalitieakkoord ligt ter kennisname voor. En aan het eind van de debatronde stel ik voor vast te stellen dat de raad kennis heeft genomen van het akkoord en dit onderdeel af te ronden. Het gaat hierbij dan om 1 termijn. De Perspectiefnota is een raadsvoorstel waarover de raad een besluit neemt. En de verdere behandeling verloopt dan, volgens planning, morgen 24 juni voor de beantwoording door het college in de eerste termijn. Daarna de commissiebehandelingen op 7 juli en tot slot de 2e termijn en besluitvorming op 14 juli.
De spreekvolgorde verloopt afwisselend tussen coalitie en oppositie en begint bij de grootste coalitiefractie, zodat het akkoord eerst kan worden toegelicht. Dat betekent dat ik als eerste het woord geef aan de fractievoorzitter van de VVD, met de uitnodiging om de aftrap te doen en de raad, inwoners en andere belangstellenden mee te nemen in de hoofdlijnen en ambities van het akkoord. Daarom nodig ik graag de heer Den Heijer uit om naar voren te komen. Voor de volledigheid vraag ik of hij het coalitieakkoord daarbij ook wil overhandigen, want dan heeft de griffie hem ook officieel aangereikt gekregen. De heer Den Heiier: Dank u wei, voorzitter. Voordat ik inhoudelijk inga op het akkoord, wil ik iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van dit akkoord. Inwoners, ondernemers, vrijwilligers, maatschappelijke organisaties, zorgprofessionals, de wijkraadsleden in Krispijn. En we hebben helaas niet iedereen kunnen spreken, maar we hebben wel aandachtig de brieven doorgenomen. Dank ook aan de informateur, Bos Kurvers, voor de prettige en professionele begeleiding. En de medewerkers van de gemeente, die echt letterlijk dag en nacht door zijn gaan werken om dit voor ons mogelijk te maken. En daarnaast wil ik alle partijen in deze raad bedanken voor het vertrouwen en de open gesprekken de afgelopen weken en voor de input die ook in is gebracht tijdens dit proces.
U zult zien dat veel van de inbreng vanuit de raad terugkomt in dit akkoord. En niet ieder voorstel heeft het eindresultaat gehaald, maar alle bijdragen hebben geholpen om het akkoord beter te maken. En die keuzes hebben we financieel ook inzichtelijk gemaakt in het akkoord, want uiteindelijk brengen we alleen samen Dordrecht vooruit. En de afgelopen weken, voorzitter, is mij regelmatig de vraag gesteld hoe wij met 5 partijen elkaar hebben weten te vinden. Niet omdat we over alles hetzelfde denken. Dat doen we niet. Iedere partij heeft water bij de wijn moeten doen. Maar tussen die verschillen vonden we elkaar op 1 centrale vraag. Hoe zorgen we ervoor dat Dordrecht over 10, 15, 25 jaar sterker is dan vandaag? En dat gesprek ging niet zozeer over links of rechts. Dat ging over veiligheid, over woningen, kansen, zorg, sterke buurten en vooral over de vraag wat een Dordtenaar daar morgen van merkt. En wij, voorzitter, hebben elkaar daarin gevonden. En afgelopen zondag kreeg ik thuis de vraag waarom ik nu al beneden was. Pas toen viel het kwartje. Het was Vaderdag. Het ontbijt was nog niet klaar, de cadeautjes stonden nog niet op tafel. Ik was veel te vroeg beneden. En later zaten we samen aan de ontbijttafel, mijn kinderen tegenover me, en zij waren druk hun ontbijt aan het oppeuzelen. En mijn gedachten dwaalden wat af naar het akkoord dat we vandaag bespreken.
Willen onze kinderen straks nog in Dordrecht wonen? Kunnen zij hier een opleiding volgen? 40 Een baan, een woning? En laten hun gezin stichten? En kunnen hun ouders, hun grootouders, hier prettig en zelfstandig oud worden? Dat is uiteindelijk de vraag die ertoe doet. En daarom kiezen wij voor een stad waarin jongeren niet vertrekken, maar juist bewust kiezen om hier te blijven, waar je later je kinderen naar school brengt, zaterdag langs de lijn staat, met je vrienden uitgaat en gewoon trots laat zien dat je in deze stad woont. En dat vraagt om woningbouw, om een sterke economie, om een aantrekkelijke binnenstad. En daar hebben we partners voor nodig. En die investeren alleen als Dordrecht een duidelijke koers kiest. Want wij weten dat een sterke stad niet alleen ontstaat door wat de overheid doet. Sterke buurten ontstaan doordat mensen elkaar kennen, ondernemers investeren, verenigingen draaien en inwoners verantwoordelijkheid nemen voor hun straat, hun wijk en hun stad. En die keuzes maken wij vandaag. En daarom bouwen we ook voort op de agenda 2030 en ontwikkelen we die door naar de Dordtse investeringsagenda 2050. De sociaaleconomische versterking is geen opgave van 4 jaar. Dat is een opgave van een hele generatie. En juist daarom hebben we die langetermijnvisie vertaald naar concrete keuzes voor de komende 4 jaar.
Voorzitter, een mooi verhaai allemaal, maar uiteindelijk wordt een akkoord beoordeeld op die keuzes en op wat de inwoners straks merken als zij hun voordeur uitstappen. En allereerst kiezen wij vol voor veiligheid. In onze gesprekken hoorden we steeds dezelfde zorg terug. Meer overlast, vernielingen, afval, asociaal gedrag op straat wat toeneemt. En daarom investeren we de komende jaren historisch veel in veiligheid. Bijna 7 miljoen euro. En we kiezen voor een stad waar kansen worden geboden, maar tegelijkertijd ook echte grenzen worden gesteld, waar normaal gedrag de norm is en overlast en criminaliteit zichtbaar worden aangepakt. Daarom investeren we in extra handhavers, extra veiligheidscamera's, een stevigere aanpak van ondermijning en meer mogelijkheden om criminele en malafide ondernemers uit onze stad te weren. De straten worden ook schoner. We stoppen met gele zakken voor plastic afval. Ook investeren we extra en Dordt-Oost, zodat ook inwoners in bijvoorbeeld Stadspolders, Sterrenburg en Dubbeldam ook daadwerkelijk voelen dat hun wijk vooruitgaat. En de grote meerderheid die zich aan de regels houdt, mag ook verwachten dat de overheid pal staat voor hun veiligheid. En in het verlengde daarvan behandelen we binnenkort ook ons plan waarin we grenzen willen stellen aan de fatbikeoveriast.
We zien dat het advies van het nieuwe college op ons voorstel, waarin een breed gedragen maatschappelijk probleem wordt aangepakt, graag zo snel mogelijk tegemoet. Voorzitter, de 2e keuze is de versnelling van woningbouw. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal voor een interruptie. De heer al: Voorzitter, veiligheid. Dat is het stokpaardje van de VVD natuurlijk. We horen weer de termen voorbijvliegen als handhaving, aanpakken en repressie. Ik zie de heer Van der Net ook al juichen. En natuurlijk moeten de regels worden gehandhaafd als die worden overtreden. Maar is de VVD het ook met mij eens dat uiteindelijk handhaving en repressie het sluitstuk is van het beleid en dat het altijd reageren is op wat er gebeurt en niet anticiperen, om dat te voorkomen? 41 De heer Den Heiier: Daar heeft de heer Uysal volkomen gelijk in. Het start bij sterke buurten waar mensen elkaar ontmoeten, waar mensen met elkaar spelen, waar bankjes zijn, waar we preventief mensen aan het sporten brengen. Er wordt ook fors geinvesteerd om dat op gang te gaan brengen de komende jaren, te intensiveren. We zien ook kansen om dat via cultuur te doen, want uiteindelijk is het belangrijk, inderdaad, dat mensen zich verbonden voelen in de stad, verbonden voelen aan hun wijk, aan hun straat. En tegelijkertijd zien we ook een toenemende groep die asociaal gedrag vertoont in onze stad.
En ais je dan ziet hoe de veiligheid tot dusver georganiseerd was. Veel incidenteel geld, ook bijvoorbeeld het integraal veiligheidspian was niet structureel gefinancierd. Daar heeft deze coalitie een einde aan gemaakt. Deze coalitie heeft gezegd, als wij het veiligheid- en leefbaarheidsprobleem serieus te lijf willen gaan, dat wij ervoor willen zorgen dat de goede ondernemers niet lijden onder de malafide ondernemers, dat de goedwillenden in de stad niet lijden onder de asociale mensen, die asociaal gedrag vertonen, dan betekent het ook dat je structureel daaraan moet blijven werken. En dat is niet voor 4 jaar. Dat is wat mij betreft voor de komende 30 jaar. En wat mij betreft zouden er zelfs nog meer handhavers bij mogen. Maar ik moet zeqgen, in dit akkoord met de historische middelen van 7 miljoen, bijna 7 miljoen, denk ik dat we de komende jaren flinke stappen kunnen zetten en hoop ik dat het resultaat is dat mensen zich veilig en prettig voelen in hun eigen straat en in hun eigen buurt. De heer Uysal: Voorzitter, ik hoor heel veel handhaving en ook heel veel repressieve maatregelen. En we weten dat dat niet altijd de oplossing is. In sommige gevallen werkt dat zelfs averechts, dat mensen het gezag gaan wantrouwen. En dat lijkt me niet helemaal de bedoeling.
En zolang je die oorzaken niet aanpakt, zolang die oorzaken blijven bestaan, dan is het toch gewoon dweilen met de kraan open? En kan de VVD ook een aantal preventieve maatregelen noemen die deze coalitie gaat doen om de veiligheid, het veiligheidsgevoel van mensen, ook te verhogen? De heer Den Heiier: De maatregelen die u nu zojuist van zich verwerpt, dat zijn volgens mij hele effectieve maatregelen waar je ook direct ook een aanpak mee hebt die ook werkt. Het helpt ook echt om zichtbaar te handhaven. Dat geeft ook heel veel inwoners juist een heel veilig gevoel. Tegelijkertijd investeert deze coalitie ook fors in onderwijs. Juist in die sociale structuren, Ontmoetingsplekken, speelplekken. Dat is iets waar deze coalitie ook fors de portemonnee voor trekt. En het is wat dat betreft ook echt een en-en verhaal. En dat zit voorai op het hele positieve mensbeeld dat we bij elkaar ontdekt hebben. Dat je ziet dat mensen kunnen ontwikkelen, dat mensen kansen krijgen. En dat je uiteindelijk, als die kansen tot ontplooiing leiden, er ook voor zorgen dat mensen dat gedrag ook helemaal niet vertonen. Dat is helemaal niet nodig.
En tegelijkertijd zien we horen we, ook als we de deuren langsgaan, dat za! hopelijk uw fractie ook niet ontgaan zijn, zie je wel dat dat de toenemende overlast op straat op sommige plekken de overhand krijgt? En daar heeft de overheid ook een rol en die moet pal staan voor de veiligheid in onze wijken. Dan vervolg ik mijn betoog. De 2e keuze is de versnelling van woningbouw. De plannen liggen er. Nu is het tijd om vol door te bouwen. De komende jaren voegen we minimaal 3000 woningen toe. Ruimte voor doorstroming en ook die groene polder. Die groene polder bouwen we zeker niet vol. 42 En te veel jongeren moeten voor hun eerste woning naar buiten Dordrecht kijken of blijven op zolder zitten. Dat is absoluut niet de bedoeling en daarom investeren we in jongerenhuisvesting rond het Energieplein. Samen met het Energiehuis en Wantij-West ontstaat hier een levendig gebied voor jongeren, dicht bij het station en de binnenstad. Daarnaast investeren we ook verder in het Leerpark als de campus van onze regio en de ambitie om universitair onderwijs naar Dordrecht te halen. Want als we willen dat dat talent hier blijft, dan moeten we meer bieden dan een woning alleen. Een stad waar mensen willen wonen, moet ook een stad zijn waar mensen kansen zien. Door toenemende regeldruk, een overvragende overheid en overijverige politici verdwijnt steeds vaker het plezier in ondernemen.
Dat is ook wat wij veel terug horen. Daarom investeren we in ondernemersdienstverlening. Een gerichte mkb-aanpak, de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen en meer ruimte voor ondernemerschap. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Voorzitter, excuses voor mijn taalgebruik, maar wat een slap verhaal van de VVD. En als ik dit verhaal dan ook hoor, dan vraag ik me werkelijk waar af of de VVD Uberhaupt wel weet wat er speelt in de Dordtse samenleving. Want het lijkt erop dat de VVD, de Dordtse VVD, het zicht op de werkelijkheid van heel veel Dordtenaren totaal is kwijtgeraakt, juist als het gaat om wonen. En voordat we het moeten hebben over een mogelijke oplossing, is het wel handig als we overeenstemming bereiken over wat het probleem is. En vandaar de volgende vragen, voorzitter, aan de fractie van de VVD. Kan de VVD aangeven hoe groot het woningtekort in Dordrecht is? Hoeveel woningzoekenden er ingeschreven staan? Hoelang de wachttijd is voor een sociale huurwoning? De heer Den Heijer: Laat helder zijn, het woningprobleem in Dordrecht, maar ook in heel Nederland, is natuurlijk heel groot. En het is natuurlijk schrijnend wat voor verhalen we met elkaar horen. Van gezinnen die niet door kunnen stromen, ouderen die vastzitten en eigenlijk een wat kleinere levensloopbestendige woning zouden willen hebben.
En jongeren die er niet meer tussenkomen. En tegelijkertijd ook de taakstelling die we met elkaar te verwerken hebben, om ook op andere doelgroepen ook huisvesting te realiseren. En dat alles bij elkaar op opgeteld maakt dat die woonbehoefte ongelooflijk groot is, dat de boel muurvast zit. En de enige oplossing voor de lange termijn, en dat is misschien niet voor het zoete geluk op de korte termijn, is doorstroming. Als wij gaan bouwen voor de gezinnen, als wij gaan zorgen dat de ouderen een echt passende woning gaan vinden en daar ook de komende jaren hard aan blijven werken, en tegelijkertijd voor die jongeren, voor die studenten die nu thuis op zolder zitten of moeten uitwijken naar een andere stad, echt een concreet alternatief gaan bieden waar zij kunnen wonen, zodat ze hier kunnen blijven, waar we ook plannen over hebben staan in dit akkoord, dan timmeren we aan de goede weg. Dat is mijn stellige overtuiging. De voorzitter: De heer Hartmeijer. 43 De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: Wacht even. De heer Hartmeijer was eerst. Dan kom ik bij u, mijnheer Uysal. De heer Uysai: Maar ik stelde een eerste vraag, dus ik wil meteen doorgaan op die vragen. De voorzitter: Dan ga ik eerst naar u en dan naar de heer Hartmeijer. De heer Uysal: Excuus voor de heer Hartmeijer.
Maar voorzitter, de heer Den Heijer heeft het over plannen, maar welke plannen zijn dat dan? U heeft het over 3000 woningen die in het akkoord staan, maar dat zijn plannen die door de vorige coalitie zijn vast vastgesteld. En ik zou bijna willen zeggen, dat zijn plannen die wij samen hebben gemaakt. Onder andere GroenLinks en de VVD. U noemt projecten als het Gezondheidspark, als Maasterras, als Leerpark. Dat zijn projecten die wij hebben vastgesteld. Maar wat gaat deze coalitie dan doen? Wat gaat de VVD dan doen om jongeren aan een woning te helpen? Om starters weer perspectief te bieden, zodat zij hun leven niet uit hoeven te stellen? Kan de VVD één grote woningbouwlocatie noemen die deze coalitie toevoegt. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Allereerst stelt de heer Uysal terecht vast dat inderdaad de woningbouwplannen die de afgelopen jaren zijn gemaakt, waar ook bestemmingsplanprocedures van zijn doorlopen, daar staat de VVD ook garant voor zijn woord. Dat betekent namelijk, als je met elkaar woningen wil bouwen en die grote gebiedsontwikkelingen tot stand wil brengen, waar de heer Uysal terecht naar verwijst, dat betekent dat je koersvast moet blijven. Dat betekent niet dat je halverwege de rit opeens andere segmenten of heel de plannen overhoop kunt gooien. Dat is allereerst de keuze van deze coalitie.
Zo heeft u er gelijk in en dat gaat ook heel veel betaalbare huisvesting opleveren de komende jaren. Dat is ook iets wat in deze raad ook allemaal is besioten. En daarnaast heb je dan, het tweede punt is, u vraagt een concreet voorbeeld. Ik heb dat met het Energieplein zojuist gegeven. Er zijn nog meer plekken waar wat mij betreft jongerenhuisvesting zou moeten komen. De heer Van der Kruijff gaat ook aan de slag met een fonds voor jongerenhuisvesting, waar je daar ook concrete stappen op kunt gaan maken. Ook daarin willen we versnelling hebben. Tegelijkertijd zie je ook aan de onderkant, en dat is ook wel een onderwerp. dat ik dan ook met enige terughoudendheid terugwerp, zie ik PRO ook altijd de andere kant op kijken waar het gaat om urgentiegevallen, spoedzoekers. En daar zitten die groepen. Daar hebben wij ook van gezegd, daar gaan we een alternatief bieden. We gaan de keten verlengen. Dat betekent dat we doorstroomlocaties gaan creéren, zodat de sociale huisvestingswoningen niet aan de neus van Dordtenaren voorbijgaan en dat de Dordtenaren uiteindelijk eerder in aanmerking komen voor sociale huur. En ook het lotingsysteem in de regio gaan we herzien, of tenminste toewijzing daarvan. Dat betekent dat het een loting is en dat jongeren uiteindelijk eerder aan een huis kunnen komen dan op dit moment het geval is. 44 En ja, dat is een lange adem.
Want waar u daarna naar verwijst is inderdaad, wat gaat u in de periode daarna doen? Dan wordt er een been bijgetrokken op de middenklasse en zie je ook dat op de doorstroming koers wordt gezet. En dat is inderdaad wel een verhaal wat meer woorden nodig heeft, maar het is wel goed om dat hier te delen. Dat staat overigens ook zo in het akkoord vermeld. De voorzitter: Laatste keer, de heer Uysal. De heer Uysal: Tot slot, voorzitter. Voorzitter, de woningbouwopgave is de grootste opgave van deze eeuw voor Dordrecht. En als dit het antwoord is van deze coalitie, dan is dat pijnlijk. Het is ronduit onthutsend om dit te horen als dit het antwoord is van deze coalitie. Dit is een kiap in het gezicht voor al die Dordtenaren die op zoek zijn naar een woning en die krijgen hier een enorm harde klap in het gezicht. En dat is ronduit teleurstellend, voorzitter. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik stel tot slot vast, voorzitter, dat deze coalitie niet voor kiest om superlatieven of allerlei jij-bakken hier de arena in te slingeren, maar met concrete plannen komt om daar daadwerkelijk iets aan te gaan doen de komende jaren. Ik begrijp overigens de urgentie van PRO heel goed. En volgens mij kunnen we ons daar voltallig bij aansluiten, dat we dat allemaal heel graag zouden willen.
En we hebben daar echte voorstellen in het akkoord zitten die ik zojuist heb genoemd, dus ik ga niet in herhaling treden, waarin je die versnelling ook hebt. Want dat zit bijvoorbeeld ook op optoppen, splitsen. Dat is ook iets waar ik de fractie van PRO veel over heb gehoord. Daar hebben wij concrete investeringen in het akkoord staan, die ook later in de laatste 2 jaarschijven zich ook terug zouden moeten vertalen in extra woningen. En dat zit hem ook op accountmanager op de sociale sector. Dat betekent ook dat er meer aangejaagd wordt vanuit de gemeente, en dat hoort u uit de mond van de VVD, om veel meer sociale huurwoningen de komende jaren los te gaan trekken. Ook voor die sector inderdaad te bouwen wat er ook nu in de plannen staat. De voorzitter: De heer Hartmeijer nog. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. De heer Den Heijer had het eventjes over woningen voor jongeren, maar in het akkoord staat ook dat er vol ingezet gaat worden op bouwen voor senioren, voor ouderen. Maar nu weet de heer Den Heijer ook dat je ook moet denken aan enigszins betaalbaarheid, want als senioren, of ouderen, moet ik eigenlijk zeggen, denken, zo'n huurwoning waar ik naartoe wil doorstromen vanuit mijn gezinswoning moet wel enigszins redelijke huur zijn, want anders is het voor ons niet interessant.
Welke middelen, welke gereedschappen, heeft de coalitie dan bedacht om dat enigszins voor elkaar te krijgen? De heer Den Heiier: Wat ik zelf eerlijk gezegd ook een hele concrete vind, is ook de aanpak van scheefhuren. Je ziet, eigenlijk loopt de keten aan het begin al vast. Eigenlijk stromen de mensen die een te hoog inkomen hebben in een sociale huurwoning niet door naar de middensector en de middensector stroomt niet door naar de topsector. 45 Als mensen tweeverdiener zijn, jet wel, dan zit je in de boeken op een topsector, terwijl dat gewoon hardwerkende Dordtenaren zijn die gewoon 's ochtends naar hun werk gaan. En met een scheefwoner hebben we gezegd, wij zouden graag willen dat deze mensen voorrang krijgen bij de aankoop van een koopwoning. Als er koopwoningen gebouwd worden, het is ook een punt wat door Op Ons Eiland ook concreet ingebracht is tijdens de gesprekken met andere partijen in de gemeenteraad, daar zouden we heel graag mee aan de slag willen gaan. Omdat je daar ook het treintje op gang zou willen brengen en dan zouden ook die huizen weer beschikbaar moeten komen voor de jonge Dordtenaren, of de mensen die ook even een tegenslag in inkomen of het leven hebben, om in deze sociale sector een plekje te kunnen vinden. En tegelijkertijd hebben we ook een groeiende groep ouderen die gewoon een prima inkomen heeft.
Denk bijvoorbeeld in Stadspolders, Dubbeldam, die heel graag wat dichter bij het centrum zouden willen wonen, die wel wat kleiner willen wonen. En voor hen zijn die alternatieven nog niet direct voorhanden. En daar zouden we inderdaad de komende jaren echt een stap op bij willen zetten, zodat de ouderen in Dordrecht een fijn en passend plekje kunnen krijgen en dat ook hun gezinswoning vrijkomt voor een zoekend gezinnetje wat ook weer verder wil ontwikkelen in onze stad. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dat is precies de vraag. En ik vraag dan of de coalitie daar al enigszins het denkwerk op heeft gehad. Want we weten natuurlijk dat als je alles aan de markt overlaat, die gaan vooral dure huur neerzetten. En dat is niet altijd interessant voor ouderen die willen doorstromen. En dan komen die gezinswoningen ook niet leeg. Kunnen we daar voorstellen op verwachten of wat kan de raad verwachten als stappen op dat punt? De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Volgens mij is het heel lastig om ouderen als één categorische groepen te definiéren, want er zijn ook onderzoeken waarin ouderen gewoon qua inkomenspositie vrij ruim boven het gemiddelde zitten. Maar er zijn echt ouderen die ook echt op de centjes moeten letten. Dat is niet €én homogene groep.
En voor de eerste groep zeg ik, die zouden wat mij betreft een stap kunnen maken naar een passende koopwoning. En de andere groep, daar willen we ook de zekerheid bieden waar het gaat om de sociale sector. Maar dat betekent ook dat er stappen nodig zijn om daar ruimte te creéren. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Over het betaalbaar wonen. Ik heb de heer Den Heijer dat een aantal keer horen zeggen. En ook in het coalitieakkoord wordt het regelmatig aangegeven. Ze willen betaalbaar wonen mogelijk maken. Dat is een woord, maar kan de heer Den Helder ook een getal aan hangen, wat onder betaalbaar wonen moet worden verstaan? Voor al die mensen die nu kijken en denken, misschien komt er binnenkort een woning in Dordrecht vrij die betaalbaar is. 46 De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dat zijn natuurlijk de vergaderingen die we eigenlijk constant op elkaar stapeien waar deze discussie plaatsvindt. Maar dat is in beginsel de NHG-grens. En daaronder wordt dan de definitie gehanteerd betaalbaar. Ik denk dat we allemaal daar een opvatting over hebben en zie je ook dat inderdaad mensen als tweeverdiener daar wel een huis in zouden moeten kunnen vinden, maar dat dat niet voor iedere groep zo is.
En daarom hebben we ook naar andere soorten woonvormen gekeken in dit akkoord en zitten er ook echt andere typen huisvesting in, zoals bijvoorbeeld studentencontracten en dat je ook met je vrienden samen een huis kunt kopen. Omdat eigentijk het dilemma wat u schetst en eigenlijk het thema wat in ieder gezin speelt, denk ik, hartstikke voelbaar is. Alleen om daar een antwoord op te bieden, is ingewikkeld. En toch hebben we ze zo concreet mogelijk in het akkoord proberen op te nemen. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Duidelijk. Tenminste, duidelijk, het is niet echt een duidelijk antwoord. Maar is de heer Den Heijer het dan wel met mij eens, en met de PVV eens, dat het gebruik van het woord betaalbaar wonen voor hee! veel gezinnen behoorlijk misleidend overkomt? En dat het dan niet handig is om het woord te blijven gebruiken, in de wetenschap dat het voor heel veel mensen nog steeds bij lange na niet betaalbaar is? Dat je dan een verkeerde vorm van verwachtingsmanagement toepast. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik heb, anders dan de heer Van der Graaf misschien, niet de illusie dat iedere inwoner van Dordrecht dit akkoord op de letter na gaat lezen. Tegelijkertijd een terechte opmerking. Misschien kunnen we zeggen, zover als betaalbaar, zo betaalbaar mogelijk.
Het is niet een besturend instrument van deze coalitie om te zeggen, doe alles maar zo lekker zo duur mogelijk. We hebben juist heel erg gekeken naar, wat zijn de doelgroepen? Waar zitten die behoeftes? En dat zit ook voor een heel groot deel in koop. Dat is niet alleen sociale huur. En tegelijkertijd hebben we ook gezegd, in de bestaande plannen zitten echt significante aantallen met sociale huur. Daar blijven we vanaf. Dat is ook de koersvastheid die de markt ook van ons mag verwachten. Omdat als we dat niet doen, weten we in ieder geval zeker dat die huizen er niet gaan komen. De voorzitter: Dank, de heer Den Heijer. Vervolgt u uw betoog. De heer Den Heijer: Ik had het over ondernemerschap en toen begonnen we daarna over wonen. Maar wat wij belangrijk vinden, is dat ondernemers een gemeente naast zich vinden die ook echt meedenkt. Want banen, kansen, komen uiteindelijk niet uit het stadhuis, maar uit bedrijven en partners die hierin willen investeren. En tegelijkertijd weten we dat al die ambities alleen werkelijkheid worden als de basis op orde is. 47 Zonder voldoende capaciteit op het stroomnet worden er geen woningen gebouwd, kunnen bedrijven niet uitbreiden en loopt eigenlijk iedere investering vast. En daarom maken we de aanpak van netcongestie tot topprioriteit. En daarbij kiezen we daarnaast voor realisme.
Daarom komt er deze periode geen zero-emissiezone in Dordrecht en kiezen we niet voor mega windturbines op dit eiland. De heer Gindogdu: Voorzitter. De voorzitter: De heer Gindogdu, gaat uw gang. De heer Giindogdu: Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag aan de heer Den Heijer. De vorige collegeperiode hebben u en andere collegepartijen bewust gekozen om van Dordrecht 1 van de 10 meest ondernemersgezinde gemeente te maken. Daar is keihard aan gewerkt. Daar ben ik het volledig mee eens. Maar dat hebben we helaas niet bereikt. En waarom heeft u die ambitie in dit akkoord losgelaten? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Omdat eerlijk gezegd de scorelijstjes of de ranglijsten voor mij persoonlijk gewoon niet zo relevant zijn. Het gaat er ons om, we hebben ook echt wel urenlang gesproken met de werkgevers hier in de regio, in Dordrecht. En die hebben ons klip en klaar neergelegd waar hun directe behoeften en hun zorgen zitten. En dat is ook echt bijvoorbeeld op netcongestie. We kunnen zoveel mogelijk willen met elkaar, maar als dat soort randvoorwaarden, als je gewoon geen energieaansluiting hebt, dan kun je geen bedrijf meer aansluiten en kun je geen huis meer bouwen. Als we het hebben over bijvoorbeeld bedrijventerreinen, hebben ondernemers horen zeggen dat er erg veel ozb wordt betaald. Dat is in ieder geval wat ze aan mij verteld hebben.
En wat zien we ervoor terug op de bedrijventerreinen? Geen handhaving, geen dienstverlening. Niets. Deze coalitie kiest ervoor om dat structureel in de boeken op te nemen, dat ook juist op die bedrijventerreinen geen louche praktijken plaatsvinden, maar dat het juist vitale plekken worden waar bedrijven kunnen floreren. En dat zijn voor mij eerlijk gezegd veel concretere, duidelijkere stappen, ook veel meer gebaseerd op waar de behoefte direct zit bij de werkgevers bij de ondernemers, dan dat we perfect scoren op een lijstje, maar dat in de praktijk de patiént overleden is. De heer GUndogdu: Voorzitter, dat lijstje dat door u ooit eens is voorgesteld, althans, 4 jaar geleden, waarbij die randvoorwaarden zoals u dat zojuist noemt ook juist expliciet zijn opgenomen. Ik ben met name zoekende, datgene wat u nu noemt, dat is bekend. De veiligheid van ondernemers, juist die ondernemers zodanig ondersteunen dat ze echt goed kunnen ondernemen. Dat staat. Alleen de ambitie daarbij die u had was, we hebben een stip op de horizon, over 4 jaar hebben we dit bereikt. En ik heb nu het idee, in dit akkoord, dat dat is losgelaten. Wel met de wetenschap wat u zojuist heeft aangegeven. Maar wat kunnen we dan concreet over 4 jaar met elkaar delen als het gaat om dit soort onderwerpen? De voorzitter: De heer Den Heijer.
48 De heer Den Heijer: Er is in ieder geval niet bewust afstand gedaan van deze doelstelling. Wat mij betreft hoeft dat ook eerlijk gezegd niet. En als je de maatregelen bij elkaar optelt in dit akkoord, en nog los van wat we de afgelopen jaren samen als raad hier ook in hebben opgebouwd, denk ik dat we al aardig op streek zitten om weer hoog in zo'n lijstje te kunnen scoren. En laat heider zijn en onverlet, dat de ambitie op ondernemingsgebied, en daarmee heeft het ook een heel mooie plek ook in het akkoord, is onverlet en heel groot. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. heer Uysal: Voorzitter, de VVD meent op te komen voor de ondernemers. Het spreekt over het belang van een sterk ondernemersklimaat. Maar diezelfde ondernemers staan ook te springen om over te stappen op duurzame energieopwekking, op groene stroom, omdat de netcongestie nou eenmaal de grootste belemmering is voor hun groei. Maar tegelijkertijd zwakt deze coalitie de klimaatambities enorm af. We zien termen voorbijkomen als realisme, pragmatisme, als het moeilijk wordt dan doen we een stapje terug en we zien het allemaal wel.
Maar hoe gaat de VVD, die ondernemers als topprioriteit heeft staan, weer vooruithelpen? Wat gaan we doen voor de ondernemers, zodat zij het probleem van netcongestie niet meer hebben? De heer Den Heijer: Eerlijk gezegd, in hetgeen wat door PRO zojuist gesteld wordt, duizelt mij eigenlijk 2 zaken even door elkaar heen. Dat is namelijk, de verdeling, het verdelingsvraagstuk van stroom, en de opwek daarvan. Het betekent niet als je meer gaat opwekken, dat de verdeling soepeler verloopt. En netcongestie, dat probleem zit hem juist in dat op bepaaide piekmomenten, als er te veel bedrijven tegelijkertijd aangesloten zijn, samen met een ziekenhuis, samen met alle huishoudens in Sterrenburg, dat dat niet meer kan. En die verdeling, daar moeten we de komende jaren mee aan de slag. Dat betekent dat we 2 dingen doen. Stedin moet overal die trafohuisjes neer gaan zetten. En in de 2e plaats kunnen wij ook samen met werkgevers gaan kijken, op een efficiénte manier ervoor gaan zorgen dat die verdeling soepeler verloopt. Dat is het antwoord op het 1e deel van uw vraag. Het 2e deel is opwek. daar hebben we eigenlijk de klem ontnomen die was gezet op die opwek van duurzame energie, want daar is in de vorige coalitie heel erg categorisch gezegd, een aantal onderdelen van de opwek mogen niet. Bijvoorbeeld geothermie, aquathermie, bijvoorbeeld SMR.
Er is zelfs een bedrijf in Dordrecht die daarin gespecialiseerd is die vanaf 2030 daar ook op de productie kan starten. En wij zeggen, verbreed de energiemix. Zet de markt ook daarin in positie. Daar wordt de snelheid behaald. Viteindelijk kunnen we ook zo snel mogelijk dan uit deze situatie komen en hebben we die duurzame transitie die de heer Uysal betoogt. De voorzitter: De heer Uysal. 49 De heer Uysal: Voorzitter, dit is gewoon wensdenken. Als we de energietransitie willen realiseren, dan hebben we beschikbare middelen die we nu gewoon kunnen nemen, zoals bijvoorbeeld een windmolen op De Zuidpunt. Ik weet niet of u de ondernemers daar heeft gesproken, want die staan allemaal te popelen, zodat we op die manier kunnen tegemoetkomen aan hun energievraag. En nu begint de VVD over allerlei technieken en middelen die voor nu niet van toepassing zijn, maar misschien over 20, 30, 40 jaar. En dan kom ik nog nogmaals terug op de vraag hoe we dan deze ondernemers, die zo staan te springen, zo staan te popelen om juist weer over te gaan op die duurzame energie, dat we hun tegemoetkomen? En dat we niet blijven in wolligheden en ambtelijke taal waar die ondernemers helemaal niks aan hebben. De heer Den Heijer: Ik stel de heer Uysal voor, houd dit vuur voor ondernemers vast, ook de komende 4 jaar. Dan gaan we gaan we leuke dingen met elkaar beleven, vermoed ik.
En waar het gaat om de windtechnieken, daar hebben wij wel al gezegd, jongens, er is al heel erg veel windenergie op dit eiland. In deze regio worden de RES- doelstellingen ook voor een groot deel behaaid. En we staan zeker open voor windtechnieken, maar die moeten ook wel passend zijn in het landschap en ook in lijn zijn met de hoogbouwvisie. En als dan het pleidooi is van PRO, maar wij willen per se mega windturbines in de stad, dan laat ik die voor PRO. De voorzitter: Mag ik u er ook op wijzen, voor uw eigen welzijn, dat het al 20.35 uur is en we nog maar bij de 1e fractie zitten? Er zijn er hierna nog 12 hierna te gaan. De heer Uysal, volgens mij, de heer Van der Graaf en dan de heer Gindogdu. Toch? De heer Uysal. De heer Uysal: Kort conciuderend, voorzitter. Het is echt een illusie om te denken dat je de ambities uit de RES gaat halen zonder windenergie. Dat is onmogelijk. We lopen nu al achterop alle doelstellingen die we moeten halen in het kader van klimaatneutraliteit. En ook de achterhaalde doelstellingen van de RES. Het laaghangend fruit hebben we op dit moment gedaan, maar de moeilijke maatregelen moeten we pas nemen op het moment dat we dat moeten doen. Dan trekt deze coalitie, de VVD, de handen terug en laat al de ondernemers, en daarmee ook de Dordtse inwoners, in de kou staan. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter.
Ik moet toch in eerste instantie de heer Den Heijer een beetje bijvallen ten opzichte van het verhaal van PRO van zojuist. Want netcongestie is een van de dingen waar ik me ook ontzettend druk over maak. En het ging zojuist vooral over het moment dat er te veel stroom is, maar ik maak me vooral druk over de momenten dat er te weinig stroom is. Over een kleine 10 minuten hebben we een recordprijs aan stroom op de dynamische energiemarkt. Dan betaal je 1 euro en 23 cent per kilowattuur, omdat er een groot gebrek aan zonne-energie is en aan windenergie. En mijn vraag aan heer Den Heijer is, wat gaat deze coalitie doen de komende 4 jaar voor Dordrecht om ervoor te zorgen dat we op die momenten dat we te weinig stroom hebben uit zon en wind, hoe we dat gaan opvangen? De voorzitter: De heer Den Heijer. 50 De heer Den Heijer: Er staat een concreet plan over een Regionale Energie Ontwikkelmaatschappij. Dat is bijvoorbeeld al een concrete stap. En tegelijkertijd zetten we ook in op de slimme opwek.
We gaan de energiemix verbreden en we denken daarmee dat je ook de komende jaren, want eerlijkheidshalve, stel dat je nu zou zeggen, we gaan het voorstel van PRO met elkaar omarmen, dat we echt een mega windturbine, die ongeveer 3-4 keer zo groot is als de Grote Kerk, hier op dit eiland neerzetten, stel dat we die beweging met elkaar zouden maken, dan betekent dat dat je die realisatie pas 2030-2031 echt gaat beginnen. Ook als je heel die ruimtelijke procedure moet uitlopen. Wij hebben echt wel ook in de marktontwikkeling die we nu zien en de gesprekken die we daar ook over hebben, zie je dat er op andere fronten juist snellere opties voor handen zijn dan deze. De voorzitter: De heer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Voorzitter, we moeten natuurlijk beslist geen extra windturbines plaatsen. Want nogmaals, op een moment als nu, je kan 1 extra windturbine erbij zetten, je kan er 100 extra bijzetten, als het niet waait, wekt het ook niks op. Dat schiet niet op. En ik hoor de heer Den Heijer zeqgen over slimme oplossingen, maar wat is dan een slimme oplossing voor de komende 4 jaar? Want in alle eerlijkheid, wij zien als PVV geen andere mogelijkheid dan gewoon nog even doorgaan met fossiele brandstoffen. Die zijn altijd voorradig. Daar kan je wat mee. Wat is dan het alternatief volgens deze coalitie? De voorzitter: De heer Den Heijer.
De heer Den Heijer: Dat is een warm pleidooi dan voor een kolencentrale of iets dergelijks in Dordt. Ik begin nu alleriei beelden te krijgen van mega windturbines tot kolencentrales in Dordrecht. Ik hoop dat de waarheid ergens in het midden zit. Het zou misschien ook in de derde weg kunnen, in coédperatieve opslag. Dat veel bedrijven ook gezamenlijk energie kunnen opwekken, maar ook centraal kunnen opsiaan. Dat is een beweging die nu echt als een viiegende golf over het land gaat en die zou Dordrecht niet over moeten siaan. En de eerste grote stappen daarin zijn de afgelopen jaren ook al gezet. De voorzitter: Mijnheer Van der Graaf. De heer Van der Graaf: Dank u wel, voorzitter. Dat kan er wel leuk worden gelachen hier. Dat is allemaal prima. Ik pleit hier niet voor kolencentraies in Dordrecht. Ik pleit voor realistische oplossingen. En wat de heer Den Heijer net zegt, is geen realistische oplossing. Want opslag, dat is het probleem met opslag, het neemt ontzettend veel ruimte in beslag. En wat hebben we juist niet in Dordrecht? Ruimte. Als dat de route is die deze coalitie wil gaan doen, is mijn concrete vraag, waar ziet deze coalitie dan ruimte om zulke gigantische hoeveelheden energie op te kunnen slaan? De voorzitter: De heer Den Heijer. 51 De heer Den Heijer: Ik merk dat de heer Van der Graaf gewoon erg goed in dit onderwerp zit.
Laten we samen op Google Maps maar eens gaan kijken waar het zou kunnen. Natuurlijk, elke mogelijkheid om hier aan dit gigantische probleem wat te doen, dan kun je natuurlijk altijd beren op de weg zien in de realisatie daarvan. Dat geldt voor kolencentrales, dat geldt voor mega windturbines, het geldt voor de opslag. En toch hebben we het met elkaar te doen. En als je ook kijkt naar wat de opgave van Stedin is de komende jaren, ook daarin zul je enorme investeringen gaan zien. En tegelijkertijd staan we hier lokaal ook aan de lat. Ik ga ook met u eerlijk gezegd graag de komende jaren en ook ons commissielid Daniella gaat daar ook haar tanden in zetten. Het lijkt me heel mooi om daar ook de komende jaren gesprek over verder te voeren en ook daadwerkelijk stappen te gaan maken. De voorzitter: De heer Giindogdu. De heer GUndoqdu: Voorzitter, dank u wel. Wat best revolutionair is in dit akkoord, is het bouwen van kleine modulaire kernreactoren. Je kan voor- of tegenstander zijn. Ik laat me daar even buiten. Maar wat moet ik daar concreet uit begrijpen? Wil dit college de komende 4 jaar gebruiken Uberhaupt of die reactoren mogelijk zijn? Of krijgen we in deze 4 jaar mogelijk kernreactoren op het eiland? De heer Den Heiier: Daar zei ik zojuist al iets over. Dat is de komende 4 jaar natuurlijk wel ingewikkeld als je een dergelijk initiatief zou willen nemen.
En tegelijkertijd zegt deze coalitie, er zijn wat ons betreft ook in dat soort vormen van opwek geen taboes, want je wil de mix zo breed mogelijk maken. Je ziet ook dat er zowel vanuit het Rijk, maar dan kijk ik ook de heer Van der Graaf even aan, dat er ook vanuit de provincie natuurlijk ook ruimtetijk naar gekeken wordt en ook in het kader van de opwek van energie, om dit soort vormen van opwekken ook de ruimte te kunnen gaan geven. En ja, dat is iets wat zelfs onder de grond zou kunnen. Het zou langs het water kunnen. Het vergt wel ruimte. Dat is het gesprek wat we met elkaar moeten voeren. Dat moeten we ook zorgvuldig voeren. En tegelijkertijd wekt zo'n ding zo enorm veel energie op, dat dat echt nog in geen verhouding staat tot wat een stilstaande mega windturbine als risico met zich meebrengt. Tegelijkertijd zitten er ook haken en ogen aan, dus het is niet zomaar gezegd dat we dit moeten gaan doen. En wij zeggen ook, sluit het niet uit. Ga er serieus naar kijken, want de heer Van der Graaf heeft volkomen gelijk, het probleem is enorm. En overigens sluit dat naadloos aan bij wat PRO naar voren bracht. De voorzitter: Maakt u uw betoog af, mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik wilde eigenlijk zeggen dat we inderdaad inzetten op slimme logistiek, een bredere energiemix en een betrouwbare energievoorziening voor inwoners, ondernemers en verenigingen.
Dan was dit blokje ook afgesloten. De stad leeft door de Dordtenaren die er ook in woonden en door de plekken waar je elkaar ontmoet, door evenementen waar je samenkomt, door een binnenstad waar altijd iets te beleven valt. En daarom investeren we in een gezellige binnenstad met een evenementenfonds, evenementencoérdinator en een aantrekkelijke en bereikbare binnenstad. En daarom maken we ook vaart met de bouw van de extra parkeergarages. 52 En misschien wel het meest Dordtse onderdeel van dit akkoord is dat we zuinig blijven op wat Dordt onze stad maakt. Vooruitgang betekent namelijk wat ons betreft niet dat je afbreekt wat mensen nou juist waarderen. En daarom blijven de speelplekken behouden Zzoals in Stadspolders, blijft het zwembad De Dubbel open, blijven de dierenparkjes, zoals het Hertenkamp, bestaan en blijft Dordt een toonaangevende evenementenstad. En dat alles terwijl de lokale lasten laag blijven en de hondenbelasting afgeschaft blijft. Dan tot siot, voorzitter. Daarmee kom ik terug aan de ontbijttafel afgelopen zondag. Een generatie geleden hebben anderen gebouwd aan het Dordrecht waarin wij vandaag de dag mogen wonen en dat is nu aan ons om hetzelfde te doen voor de generatie die na ons komt. En dat is de opdracht die voor ons ligt. En niet alleen voor de coalitie, niet alleen voor deze raad, maar voor de hele stad en regio.
En met dit akkoord zetten we een belangrijke stap om ervoor te zorgen dat de volgende generatie met trots op Vaderdag kan zeggen, waarom zou ik hier weggaan? Alles wat ik zoek vind ik hier. En daar zetten wij de komende 4 jaar samen met de raad, onze inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners vol overtuiging de schouders onder. En voorzitter, we hebben daar ook hartstikke veel zin in. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysai. De heer Uysal: Ik moet de VVD wel een compliment geven, omdat het akkoord in grote lijnen toch echt VVD ademt. Termen als zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid passeren rijkelijk de revue. Maar is de VVD het ook met mij eens dat niet iedere Dordtenaar een breed netwerk heeft? Dat niet iedere Dordtenaar dezelfde gelijke kansen heeft en dat er ook mensen zijn die het simpelweg gewoon niet alleen redden? De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. Deheer Den Heijer: Dat ben ik met de heer Uysal eens. De heer Uysal: Dat is mooi. Dan kunnen we nu kijken of we ook samen kunnen werken aan mogelijke oplossingen, want er zijn organisaties zoals HipHelpt. Daar moet uw wethouder bekend mee zijn. Maar ook Present bijvoorbeeld, waar veel hulpverzoeken binnenkomen van mensen zonder een netwerk. En ik hoop dat we ook deze periode dit soort organisaties blijven ondersteunen. En niet alleen de VVD, maar ook wij gaan langs de deuren.
En we horen van heel veel mensen dat ze geen contact meer hebben met hun buren. Wat gaat deze coalitie dan doen om het sociale bindweefsel van de stad te versterken? De voorzitter: De heer Den Heijer. Deheer Den Heijer: Daar hebben echt een vrij uitgebreid hoofdstuk over opgeschreven. Maar misschien is dat niet de boodschap die bij PRO dan hetemaal beklijft. Excuus daarvoor. En waar het gaat om die kansengelijkheid, dat is wel echt een ernstige zaak, want dat is wel de 2 benen waar deze coalitie ook echt op staat. 53 Tegelijkertijd inderdaad het realisme. En ook de verwachting naar de samenleving is dat ook mensen het onderling met elkaar ook te doen hebben, dat niet alles vanuit een overheid kan komen. Dat is soms ook gewoon de realiteit, dat het ook niet meer kan. En tegelijkertijd willen we ook via bijvoorbeeld het Dordts Leerprogramma, daar komt wel een evaluatie om te kijken of die effecten ook echt daadwerkelijk zich doorvertalen, dat ook mensen met diezelfde kansen die stap in het leven kunnen maken. En dat als je een tegenvaller in het leven hebt, en dat kan iedereen overkomen, dat die minima- en dat armoedebeleid, dat dat op dezelfde manier doorgaat als in de afgelopen periode. Omdat ook deze coalitie zegt, de mensen die het lastig hebben, die een tegenslag in het leven hebben, die mogen niet door de ondergrens heen gaan.
En tegelijkertijd zien we zat kansen in ontmoeting, in sport, in cultuur. En ik denk eerlijk gezegd dat de fractie van PRO ook zeker in kan samenwerken om daar met elkaar inderdaad mooie stappen op te gaan maken de komende jaren. De heer Uysal: Tot slot, voorzitter. Het is een heel lang antwoord met heel veel woorden, maar ik krijg continu geen antwoord op mijn vragen. Ik probeer het nu via een andere route. Het punt is dat deze coalitie ook ... De heer Den Heijer had het net over een positief mensbeeld. Maar als wij dan terugkijken naar het akkoord, dan zien we wel bijvoorbeeld over het gedeelte met zorgfraude dat er wel op een bepaalde manier wordt gekeken naar zorggebruikers. Dat spreekt niet een bepaald vertrouwen uit en ook niet vanuit een bepaald positief mensbeeld. En ais je dan ook de eigen verantwoordelijkheid, het beroep op zelfredzaamheid en een kleine overheid, en we zijn er niet voor op het moment dat je het nodig hebt, als je al die dingen opstapelt, dan is dat nogal wat. En dan kan je dat niet zo snel of niet zo makkelijk wegwuiven met, laten we investeren in kansengelijkheid en in dat soort holle woorden. Daar heeft de Dordtenaar niets aan. We zijn een stad waar de sociaaleconomische positie niet goed gesteld is. En ik vraag me werkelijk waar af wat deze coalitie, wat de VVD ook, gaat doen voor de mensen die de weg naar het stadhuis niet zo snel kunnen vinden.
De heer Den Heijer: Dan zou ik de heer Uysal toch op één ding echt stevig willen corrigeren. Daar waar het gaat om de zorgfraude. Die zorgfraude is niet bedoeld voor de mensen die zorg afnemen. Dat is juist bedoeild voor de mensen die zorg verlenen. En ik dacht eerlijk gezegd dat net het verwijt werd onterecht gemaakt naar mij. Dat wij ondernemers in een bepaalde hoek zouden kleuren en niet voldoende voor ondernemers zouden doen. Dit zijn in de volksmond ondernemers. Ik zou het woord malafide eraan toevoegen. Dat zijn mensen die willens en wetens de zorgmarkt uitmeiken en de echte, terechte zorg die mensen nodig hebben niet leveren of juist die budgetten plunderen, waardoor andere mensen het niet krijgen. En in plaats van dat de heer Uysal eens voor die mensen zou opkomen en daar nou eens voor op de bres springt, zie ik hem juist iets anders doen. En waar het gaat om de andere verwijten denk ik, dat leerprogramma, vergroot kansengelijkheid, verleng de schooldagen, zorg dat mensen met een hoger niveau uitstromen. Ook mensen die in een gezin opgroeien waar de wieg gewoon even verkeerd heeft gestaan, die niet de zorg kunnen dragen voor hun kinderen. En met minima- en armoederegelingen, daar ga ik volgens mij ook niet verder in herhaling treden. Dat is ook waar deze coalitie voor kiest. 54 De heer Uysal: Voorzitter, heel kort.
Als de heer Den Heijer mij wil corrigeren, dat is prima. Be my guest. Maar dan moet je het ook wel goed doen. Op pagina 45 van het akkoord staat letterlijk, we treden actief op tegen fraude, zowel door aanbieders als gebruikers. Dan moet je dat niet op deze manier opschrijven. Uit onderzoek blijkt ook dat de fraude voornamelijk voortkomt uit zorgaanbieders en niet gebruikers. En waarom richt deze coalitie, de VVD, zich dan op de zorggebruikers? Mensen die daar helemaal niets mee te maken hebben. Dat is gewoon willens en wetens bewust verdacht maken van mensen die het al zo moeilijk hebben. En laten we niet doen alsof we daar niet van geleerd hebben. De heer Den Heijer: In ieder geval, en mijnheer Uysal kan ervan maken wat hij wil, vindt de fraude plaats en zien wij dat het in aanbieders veel gebeurt. En pleit dat alle mensen die zorgen afnemen vrij? Nee, want daar zal dat ook vast plaatsvinden. En ja, ook voor een eerlijke zorgverlening, maar ook voor het gevoel van meedoen in deze samenleving, kan het niet zo zijn dat mensen moedwillig frauderen. Dat zou onder geen enkel beding aanvaardbaar zijn. En dat de heer Uysal de suggestie wekt dat dat voor hem onder bepaalde voorwaarden wel aanvaardbaar is, dat laat ik dan bij hem. De voorzitter: Ik stel voor dat we gaan afronden en naar de volgende ... De heer Hartmeijer.