2025 Uitvoeringsprogramma 2025 Groeiagenda.pdf
Tekst van het document
2025
UITVOERINGSPROGRAMMA
VAN DE ZEVEN DRECHTSTEDENGEMEENTEN
INHOUDSOPGAVE
Inleiding 3 Programma Bouwen en RO 5 Programma Wonen en Volkshuisvesting
7
Programma Werken en Economie
9
Programma Bereikbaarheid en Mobiliteit
13
Programma Energietransitie 16 Regio Deals I en II 18 Public Affairs en Strategie 20 Communicatie en Events 22 Begroting 24
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
2
INLEIDING
Dit is het uitvoeringsprogramma 2025, aansluitend bij de
Met het uitvoeringsprogramma 2025 zetten we samen een
vernieuwde Groeiagenda van Smart Delta Drechtsteden. Deze
volgende stap naar een regio waarin goede samenwerking
Groeiagenda 2030 vormt de leidraad voor de strategische
en gedeelde verantwoordelijkheid ons in staat stellen om
ruimtelijke en economische ontwikkeling van onze regio.
gezamenlijk vooruitgang te boeken en een sterke basis te leggen
De actualisatie na de verkiezingen van 2022 heeft de koers
voor de komende jaren.
aangescherpt en dient nu als fundament voor een versterkte samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen en
Het jaar 2025 staat ook in het teken van het versterken
ondernemers. Met dit uitvoeringsprogramma geven wij als
van de regionale samenwerking. De zeven colleges van de
overheidspartners verder invulling aan die gezamenlijke Smart
Drechtsteden hebben ingestemd met de adviezen uit het
Delta agenda.
rapport ‘Doorontwikkeling Samenwerking Drechtsteden’ van het bureau Common Eye. Eén van de adviezen gaat over het
Onze regio staat voor aanzienlijke maatschappelijke uitdagingen,
opnieuw contracteren van de gemeenten op de gezamenlijke
van duurzame economische groei en bereikbaarheid tot
ambitie en de bijhorende activiteiten. Parallel hieraan start
innovatie en onderwijs. Wij zijn ervan overtuigd dat deze
het ontwikkelen van het groeiperspectief als vervolg op de
vraagstukken alleen succesvol kunnen worden aangepakt door
Groeiagenda. Het contracteringsproces zal begin 2025 de ruimte
intensieve samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
bieden aan gemeenten om te kiezen aan welke ambitie ze zich
Dit uitvoeringsprogramma weerspiegelt dan ook de
willen verbinden. Dit proces leidt uiteindelijk naar een nieuwe
gezamenlijke inzet van iedere deelnemende partij om deze
uitvoeringsagenda voor 2026 (en verder). De impact hiervan op
ambities te realiseren. Alle betrokken partners dragen hun eigen
de uitvoeringsagenda 2025 zal dan worden bepaald.
expertise en kracht bij, waarbij allianties en coalities gevormd worden die flexibel inspelen op de thema’s die op dat moment
Dit uitvoeringsprogramma bouwt voort op de lopende uitvoering
prioriteit hebben. Een mooi voorbeeld vormen de succesvolle
in het afgelopen jaar van de vernieuwde Groeiagenda. We
innovatietafels van Werkgevers Drechtsteden.
werken vanuit een integrale aanpak aan brede welvaart en we verbinden en ontkokeren beleid in integrale thema’s:
Binnen deze samenwerking vervullen de gemeenten een
• Innovatieve en concurrerende topregio in Nederland en Europa
sturende rol. Zij zorgen voor de inhoudelijke richting en bewaken
• Passende woningen en banen
de budgettaire kaders, zodat middelen en strategieën optimaal
• Gezonde, groene en veilige leefomgeving.
op elkaar zijn afgestemd. Zo werken we samen aan een
Bij het maken van keuzes vormen onze prioriteiten
toekomstbestendige regio, waarin alle partners bijdragen aan
duurzaamheid en bereikbaarheid de basis.
het versterken van het economisch klimaat en het creëren van kansen voor inwoners en ondernemers.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
3
Ambities BREDE WELVAART Een innovatieve en concurrerende regio
Passende woningen en banen
Gezonde, groene en veilige leefomgeving
Duurzame regio
Bereikbare regio
Lokale uitvoering van regionale ambities Wat u in dit document kunt lezen is wat we meervoudig lokaal doen en wat iedere gemeente zelf doet. En juist die lokale inzet is cruciaal voor de uitvoering. Met die inzet worden huizen en arbeidsplaatsen gerealiseerd en worden investeringen in duurzame wijken gedaan. In de afgelopen periode is geconstateerd dat de verbinding tussen lokale uitvoering en regionale ambities beter kan. Middels een lokale uitvoeringsagenda die aansluit bij de (nog op te stellen) Smart Delta agenda kunt u in uw raad het gesprek voeren over de wijze waarop uw gemeente bijdraagt aan regionale ambities en hoe regionale uitvoering landt in uw gemeente. Een gesprek in uw raad over de lokale verwachtingen en belangen in de regio is cruciaal om te voeren. Want alleen op die manier weten we als gezamenlijke gemeenten waar iedereen voor staat en wat
afgelopen periode verwachten we dat de financiële intensivering voor 2025 zich zal terugbetalen in lokale baten middels andere geldstromen. Bovendien zien wij ook dat buurgemeenten (op onderdelen) willen aansluiten. We werken aan een nieuwe financieringsmethodiek per medio 2025 waarbij ook opgavegerichte kostenverdeling mogelijk is en ook andere partners kunnen gaan bijdragen. Het totale bedrag van € 5 miljoen is beoogd voor de regie en coördinatie op de meervoudig lokale samenwerking, het gezamenlijk optrekken met onderwijs en ondernemers en gericht op gezamenlijke lobby bij hogere overheden (provincie, Rijk, Europa). Het bedrag is niet beoogd, noch toereikend om lokale uitvoeringsprojecten en/of lokale inzet te financieren. De lokale kosten maken deel uit van de lokale uitvoeringsagenda’s en begrotingen. Uiteraard zal vanuit de gezamenlijkheid
iedereen belangrijk vindt.
ingezet worden op het verkrijgen van beschikbare externe
Financiën
om de lokale uitvoering te ondersteunen.
De financiering van de meervoudig lokale inzet voor de
financieringsmiddelen en subsidies bij provincie, Rijk en Europa
Groeiagenda is met het besluit van alle gemeenteraden over
Proces
het advies Deetman in 2018 meerjarig vastgelegd. Behoudens
Het uitvoeringsprogramma Groeiagenda 2025 is per programma
indexering is dit budget de afgelopen jaren passend geweest
besproken in de betreffende bestuurlijke overleggen. De
voor de uitvoering van de ambities van de Groeiagenda.
bijhorende begroting is nagezonden en zal uiterlijk op 12 december op de Smart Delta Drechtsteden Donderdag worden
Met de actualisatie van de Groeiagenda zijn beleidsrijke
geagendeerd. De ambtelijke en bestuurlijke regiekamer
keuzen gemaakt die zich op het gebied van Bouwen, Wonen
bespreken het totale uitvoeringsprogramma met begroting in
en Ruimtelijke Ontwikkeling ook financieel vertalen. Wij zien
november. Na 12 december kan het uitvoeringsprogramma met
op deze onderwerpen een grotere maatschappelijke urgentie
begroting worden aangeboden aan alle colleges.
en grote beleidsprogramma’s bij hogere overheden waarop wij ons regionale antwoord moeten kunnen geven. Dit betekent dat we voor de uitvoering in totaal een bedrag van € 5 miljoen nodig hebben. Dit is conform de eerder gecommuniceerde insteek om de begroting budgetneutraal, met indexatie, door te zetten. Gezien de succesvolle subsidieaanvragen in de
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
4
PROGRAMMA
BOUWEN EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELING
Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Versnellen van de woningbouw (passende woningen).
Bouwen
• Gezonde, groene en veilige leefomgeving door het samen-
We versnellen onze woningbouwproductie (van 800 naar
brengen van de opgaven die ruimte nodig hebben.
1500 woningen per jaar) en houden een planvoorraad aan van
Wat zijn onze kernopgaven Bouwen • We bouwen snel en met visie: koersvast, we plannen realistisch en door de crises heen, in samenhang met andere opgaven. • We creëren onderscheidende woonmilieus, passend bij onze historie en ligging aan het water. • We maken groene verbindingen tussen woonwijk en kenmer-
130% tot 150% van de woningbouwopgave. We organiseren gebiedsgericht (meervoudig lokaal) uitvoeringskracht. Onze Regionale Bouw- & Versnellingstafel ontwikkelen we door; dit geeft inzicht in versnellers, belemmeringen en Kritische Succes Factoren (KSF). Bovendien werken we met de Bouwtafel concrete acties uit en faciliteren we de gewenste versnelling. We stimuleren lokale afstemming met ontwikkelaars en woningcorporaties in relatie tot regionale
kende landschappen.
woningbouwprogrammering. Daarnaast houden we
Ruimtelijke Ontwikkeling
versnellingsdashboard verder waarin data van overheid,
• We kennen de ruimtevraag van onze opgaven en ambities, en maken hierin gezamenlijk integrale keuzes, omdat de ruimte in de regio beperkt is.
de voortgangsmonitor actueel en ontwikkelen het ontwikkelaars en woningcorporaties zijn samengebracht. Ontsluiten van externe financieringsbronnen die inmiddels
Ontsluiten van externe financieringsbronnen die inmiddels
gerealiseerd zijn:
gerealiseerd zijn: voor de Regionale Bouw- & Versnellingstafel
Voor de Regionale Bouw- & Versnellingstafel wordt een
wordt een onafhankelijke voorzitter ingehuurd, circa ruim
onafhankelijke voorzitter ingehuurd, circa ruim de helft van de de helft van de kosten worden gedekt door een combinatie
kosten worden gedekt door een combinatie van subsidie en
van subsidie en contributie die in 2024 voor het eerst wordt
contributie die in 2024 voor het eerst wordt betaald door de betaald door de deelnemers.
deelnemers.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
5
Ruimtelijke Ontwikkeling We stellen de Ruimtelijke Strategie Drechtsteden vast in de zeven colleges en stellen een Uitvoeringsprogramma/Regionale Investeringsagenda bij de Ruimtelijke Strategie op met daarin concrete afspraken over onder andere planning, partners, tijd en middelen. We dragen zorg voor een goede doorvertaling en verankering in het lokale ruimtelijk beleid. We verkennen een gezamenlijke aanpak voor voorzieningen die
Wat doen gemeenten zelf • Lokale afstemming met ontwikkelaars en woningcorporaties. • Bijhouden voortgangsmonitor binnen regionale kaders. • Inbreng eigen ambities en afwegingen als input voor de integrale regionale opgave. • Lokaal verankeren van de regionale Ruimtelijke Strategie en het Uitvoeringsprogramma/Investeringsagenda. • Voldoende uitvoeringskracht op ruimtelijke procedures.
van regionaal belang zijn (als de uitwerking van de Ruimtelijke Strategie). We anticiperen op en agenderen regionale belangen bij het Rijk ten aanzien van de Nota Ruimte en de NOVEX-gebieden, zoals Zuidelijke Randstad en het Haven Industrieel Complex. Dit doen we ook bij de provincie ten aanzien van het Ruimtelijk Voorstel en op beleidswijzigingen die ruimtelijk relevant zijn, zoals het Omgevingsbeleid. Bovendien maken we continu de integrale afweging tussen alle ruimtevragers en ruimtebieders.
Wat doen aan public affairs De lobby boodschappen richting de provincie en het Rijk zijn: • We kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de oplossing van het woningtekort en geven hiermee een impuls aan de sociaaleconomische sprong van onze regio (ten behoeve van onze bedrijvigheid, voorzieningen en gebied). • Wij benutten logische locaties langs OV-verbindingen, zoals de Oude Lijn en de MerwedeLinglijn om onze woningbouwambitie kwantitatief en kwalitatief uit te voeren. Wij vragen hulp en ondersteuning om op deze plekken te mogen bouwen en nieuwe wijken aan te sluiten op deze OV-lijnen. • We vormen een gezonde maritieme delta waarin de brede welvaart voor onze inwoners wordt gewaarborgd.
Wat doen we aan communicatie Smart Delta Drechtsteden wil zoveel mogelijk zelf aan het stuur zitten op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling van onze regio. Via verschillende kanalen zetten we ons in om belanghebbenden hierbij te betrekken. We houden onze stakeholders op de hoogte van de ontwikkelingen en dragen bij aan het creëren van draagvlak voor de keuzes die gemaakt worden. Onze partners weten van de ontwikkelingen in de regio, welke bijdrage zij kunnen leveren en waarom samenwerken noodzakelijk is om onze ambities te behalen. Hierbij wordt de samenhang duidelijk gemaakt met werkgelegenheid, energietransitie en bereikbaarheid. Als het gaat om bouwen zetten we de regio Drechtsteden op de kaart als aantrekkelijk woon- en werkgebied. Succesvolle nieuwbouwprojecten, mijlpalen en de acties vanuit de Regionale Bouw- & Versnellingstafel Drechtsteden brengen we steeds onder de aandacht.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
6
PROGRAMMA
WONEN EN VOLKSHUISVESTING
Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Passende woningen
We maken nieuwe regionale afspraken over de
Wat zijn onze kernopgaven • We werken aan een passende woningvoorraad voor de toekomstige (beroeps)bevolking en zetten met het woningbouwprogramma in op het wegwerken van het woningtekort. We geven daarnaast een impuls aan onze regionale woningmarkt zodat deze aansluit bij de vraag van verschillende doelgroepen, ook van de (toekomstige) werknemers van onze bedrijven. Voldoende kapitaalkrachtige inwoners helpt ook bij het in stand houden van onze voorzieningen. • We maken ons woningaanbod uitnodigend voor huidige bewoners, zodat ze willen verhuizen naar een woning die past bij hun situatie en waardoor ze willen blijven wonen binnen de regio Drechtsteden. • We bouwen toekomstbestendig en betaalbaar en zorgen voor een goede balans op de regionale woningmarkt. • We brengen meer focus in doelgroepen en leefstijlen (wat bouwen we voor wie).
woningbouwopgave. We benaderen dit als een collectieve uitdaging en doen dat bij voorkeur samen met onze woningcorporaties. Bij de uitvoering van de Woondeal (Regionale Realisatie Agenda) werken we samen met het Rijk, de provincie en onze stakeholders aan het wegwerken van het woningtekort en aan onze impuls aan de regionale woningmarkt. Dit doen we samen met drie andere regio’s binnen Zuid-Holland Zuid. Onze regio neemt daarin bestuurlijk en ambtelijk een trekkersrol. We stemmen het woningbouwprogramma regionaal af en programmeren en prioriteren hierin de projecten. We werken met de provincie aan aanvaarding en uitvoering van onze woningbouwplannen. Hierbij houden we scherp in de gaten wat hiervoor nodig is. Denk bijvoorbeeld aan bestuurlijke afstemming, inzet van subsidies en lobby. Bovendien bereiden we ons voor op nieuwe wettelijke ontwikkelingen, zoals de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting. Mogelijk kunnen we aanspraak maken op externe financiering Mogelijk kunnen we aanspraak maken externe door subsidies van Rijk en provincie. Onzeop lobby is hier onder
financiering doorWe subsidies en provincie.nauwgezet Onze andere op gericht. houden van dezeRijk ontwikkelingen lobby is hier onder andere op gericht. We houden dezezich in de gaten en zullen direct in actie komen als de kansen ontwikkelingen nauwgezet in de gaten en zullen direct in voordoen. actie komen als de kansen zich voordoen.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
7
Wat doen we aan public affairs Onze lobby focust zich op: • We kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de oplossing van het woningtekort en geven hiermee een impuls aan de sociaaleconomische sprong van onze regio (ten behoeve van onze bedrijvigheid, voorzieningen en gebied). • Elke woning is er één; wij lobbyen voor toegankelijke financieringsbronnen om ook de projecten tot 200 woningen te ondersteunen zodat we de bouwstroom op gang houden. • Wij benutten logische locaties langs OV-verbindingen, zoals de MerwedeLingelijn om onze • woningbouwambitie kwantitatief en kwalitatief uit te voeren. Wij vragen hulp en ondersteuning om op deze plekken te mogen bouwen en de nieuwe wijken aan te sluiten op deze OV-lijnen.
Wat doen we aan communicatie Voor Wonen en Volkshuisvesting laten we zien waar de regio voor staat én voor gaat. De communicatie inzet richt zich op een aantal belangrijke punten: In samenwerking met gemeenten, woningcorporaties en andere partners laten we zien waarom het aantrekkelijk is om in de regio te (blijven wonen) of te verhuizen en op welke manier de regio werkt aan een passende woning voor iedereen. Ook communiceren we over welke keuzes er worden gemaakt om de doorstroming te verbeteren en hoe we zorgen voor voldoende betaalbare woningen in de regio gebaseerd op de benodigde woningvoorraad voor de toekomst. We doen dit onder andere door middel van interviews en artikelen en laten daarbij ook onze externe partners aan het woord. Onze stakeholders houden we op de hoogte van de ontwikkelingen in de regio en nodigen we uit tot samenwerking. Bij nieuwe wetgeving ondersteunen we de Drechtsteden gemeenten in hun communicatie richting inwoners.
Wat doen gemeenten zelf • Lokale afstemming met projectleiders en initiatiefnemers. • Bijhouden van planregistratie/planmonitor binnen regionale kaders. • Zorgen voor voldoende uitvoeringskracht en sturing op woningbouwprogrammering binnen regionale kaders en afspraken zoals de Woondeal. • Participatie binnen regionale opgave door inbreng van de eigen behoefte en het leveren van input en ondersteuning.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
8
PROGRAMMA
WERKEN EN ECONOMIE
Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Verduurzamen van onze regionale economie én een gezonde
Om aan deze kernopgaven te kunnen werken is een adequate
arbeidsmarkt: we werken aan passende banen die perspec-
strategische uitvoeringsconstellatie in het economisch domein
tief bieden voor onze beroepsbevolking, in aansluiting op de
cruciaal. In 2024 is dan ook verkend welk inrichtingsmodel
arbeidsmarkt van de toekomst.
hierbij past en is hieraan een eerste uitwerking gegeven. In 2025
• We zijn een innovatieve en concurrerende topregio voor de
gaan we hiermee door. Onze uitgangspunten daarbij zijn het
(maritieme) maakindustrie, die voorop loopt in circulariteit en
zorgen voor meer integraliteit en een eenduidige sturing in de
de energietransitie. We hanteren hierbij de triple helix aanpak:
aanpak van onze kernopgaven
samenwerking met bedrijfsleven en onderwijsorganisaties is een basisvoorwaarde.
Wat zijn onze kernopgaven We werken aan onze opgaven aan de hand van vijf thema’s: • Aantrekkelijk vestigingsklimaat • Innovatiestimulering en programmering • Campusontwikkeling • Human capital & arbeidsmarkt • Partnerships en promotie
Aantrekkelijk vestigingsklimaat Nederland heeft als ‘poort van Europa’ een toonaangevende maritieme sector. Deze sector is essentieel voor Nederland. Allereerst zorgt de maritieme economie voor welvaart. Daarnaast is zij cruciaal voor de bescherming van onze veiligheid. De maritieme maakindustrie van de regio Drechtsteden wordt landelijk erkend als een regionaal strategisch cluster dat op wereldschaal actief is. Vrijwel alle facetten van deze industrie zijn in onze regio te vinden. Het gaat hierbij om een palet aan werven, toeleveranciers en dienstverleners, nationaal en internationaal, met als belangrijke pijler baggerscheepsbouw. Denk daarnaast ook aan de (ontwikkeling van) vaartuigen voor specifieke en specialistische toepassingen, (luxe) jachtbouw, riviercruiseschepen, scheepsonderhoud en een aanverwant cluster van
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
9
maakindustrie en ondersteunende bedrijvigheid. De maritieme
om te werken aan campusontwikkeling. Deze ontwikkeling
maakindustrie is ook belangrijk als het gaat om ‘crossovers’
heeft twee elementen: Allereerst gaat het om het verbinden van
naar andere sectoren van de maakindustrie. Ook deze sectoren
talent aan onze regio. Dit versterkt het innovatievermogen van
zijn belangrijk voor de (inter)nationale economie en voor onze
het bedrijfsleven en trekt nieuw talent aan en zo versterken we
regio. In 2024 hebben wij dan ook gewerkt aan het opstellen van
onze arbeidsmarkt. Hiervoor werken we bijvoorbeeld samen
een strategische kwaliteitsimpuls voor deze sector door middel
met Yes!Delft als het gaat om het ondersteunen van startups en
van een ruimtelijke aanpak 2024 – 2030. In 2025 werken wij
scaleups in de regio. Ook werken we samen met universiteiten
deze aanpak verder uit, langs twee lijnen: We werken aan onze
en HBO. Daarnaast ontwikkelen we fysieke campussen.
(investerings)agenda voor de maritieme sector, waaronder de
Bijvoorbeeld voor het gebruik van shared facilities, maar ook
‘Werf van de Toekomst’. Dit doen we door aan te sluiten bij de
om talent en veelbelovende start- en scaleups een fysieke plek
(landelijke) sectoragenda maritieme maakindustrie, met daarin
te bieden om te kunnen door ontwikkelen: We ontwikkelen een
projecten als het maritiem masterplan en de landelijke agenda’s
Smart Campus Leerpark, met nieuwe faciliteiten voor opleiding,
Werf van de Toekomst en Smart Shipping. Ook stimuleren we
testing en startups. Dit doen we op het perceel tegenover
netwerk- en consortiumvorming rondom koploperprojecten zoals
de duurzaamheidsfabriek (Maakfabriek). We zetten in op de
de Refit Alliantie, ZED-Hub en Smart Shipping Hub. We werken
groei van de Refit Alliantie samen met Rotterdam School of
een gebiedsgerichte agenda uit door verplaatsing van bedrijven
Management. En we zetten een project business school op:
en her- en doorontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio.
wereldwijd opleiden in Green Marine Academy samen met
Hiervoor krijgt onze regionale ontwikkelingsmaatschappij
Dordrecht Academy, TU Delft en EUR voor oplossingen in onder
(ROM-D) een jaaropdracht. Daarnaast brengen we de
andere de binnenvaart en de baggersector. Om deze kennis
nautische infrastructuur in kaart en werken we een plan van
vervolgens te kunnen vermarkten zoals DOB-Academy in Delft
aanpak corridor infrastructuur uit, met name gericht op de
doet (training en kenniscentrum voor de offshore industrie).
energievoorziening. Hierbij inventariseren we of het interessant is om aan te sluiten bij ‘Project ‘Simons’ voor de transitie van
Human capital & arbeidsmarkt
walstroom, bunkerstations, samen met Rotterdam/HBR).
Focus op groei van de economie én een gezonde arbeidsmarkt’ betekent dat we willen groeien door oog te hebben voor wat
Innovatiestimulering en programmering
onze inwoners en bedrijven nodig hebben: passende banen voor
Het versterken van de maakindustrie is urgent voor het vergroten
nu en in de toekomst bieden, voldoende opgeleid personeel
van onze strategische autonomie in Europa en het verzekeren
voorhanden hebben en geschikte bedrijfslocaties bieden.
van de toekomst van de maakindustrie in Nederland. Hiervoor
Voldoende beschikbaar en gekwalificeerd personeel is een
zijn meer kennis en data nodig. Als regio spelen wij hierin een
belangrijke voorwaarde om de ambities in onze regio waar
belangrijke rol. We blijven de regio positioneren als dé regio voor
te maken. Tegen de achtergrond van een historisch krappe
de innovatieve (maritieme) maakindustrie, die onderscheidend
arbeidsmarkt ligt hier een directe relatie naar het realiseren van
is ten opzichte van andere regio’s door het ontwikkelen en
de andere opgaven zoals verduurzaming, bouwen, leefbaarheid
toepassen van kennis in concrete toepassingen. Daarom zetten
en veiligheid. Onderzoek in juli 2024 wijst uit dat 40% van
we in op innovatiestimulering, gericht op toepassingsgerichte
de ondernemers in de Drechtsteden belemmeringen ervaart
innovaties voor de (maritieme) sector. We voeren de projecten
door een tekort aan arbeidskrachten. De economische groei
uit die in de Regio Deal Smart Delta Drechtsteden-Gorinchem zijn
staat hierdoor onder druk. Ondanks dit tekort aan personeel
opgenomen onder de pijler Toegepaste Innovatie. Daarnaast
blijft het arbeidspotentieel van ongeveer 18.000 inwoners
werken we samen met Gorinchem en Altena in bredere zin
in de Drechtsteden echter on(der)benut (bron CBS & EBB
samen (zoals maritiem en i_lab). We zetten in op de doorgroei
2024, via Drechtstedeninzicht.nl). Dit gaat vooral om mensen
van de Zedhub: Zero-emission dredging solutions voor de
zonder betaald werk (met of zonder uitkering, jong en ouder)
baggersector en de Refit Alliantie voor de binnenvaartsector. En
die beschikbaar zijn voor werk of deeltijdwerkers die meer
we zetten een Smart Shipping Hub op voor de ontwikkeling van
uren willen werken. Vrouwen en inwoners met een diploma
autonoom varen.
tot mbo-niveau zijn in deze groep oververtegenwoordigd. Daarbij telt de regio Drechtsteden in april 2024 2.180 jongeren
We financieren initiatieven en bedrijven door deze te koppelen We financieren initiatieven en bedrijven door deze te aan subsidies en fondsen die provinciaal, landelijk en Europees koppelen aan subsidies en fondsen die provinciaal, beschikbaar zijn. landelijk en Europees beschikbaar zijn.
tussen de 18 en 23 jaar, zonder schoolinschrijving en zonder startkwalificatie. Werken aan een gezonde arbeidsmarkt maakt groeien op een stevig fundament mogelijk. Daarom is het noodzakelijk de verbinding te leggen tussen het economisch en sociaal arbeidsmarktbeleid met de talenten van onze inwoners centraal. In de afgelopen jaren is vooral ingezet op het samen
Campusontwikkeling
met ondernemers en onderwijs organiseren van doorlopende
Om de groei en het innovatievermogen van de maritieme
leerlijnen, het inzetten van leerwerktrajecten, techniekpromotie
maakindustrie in onze regio te versterken, is het noodzakelijk
en het promoten van vakmanschap.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
10
onderwijs en partners samen optrekken voor het opzetten van Naast de middelen uit de Groeiagenda wordt hier Naast de middelen uit uit de de Regio Groeiagenda hier cofinanciering uit cofinanciering Deal enwordt de Human capital de Regio Deal en de Human capital agenda van de provincie Zuidagenda van de provincie Zuid-Holland voor ingezet. Holland voor ingezet.
het Teckkwadraat programma in onze regio. Partnerships en promotie Smart Delta Drechtsteden profileert zich vooral als regio van de (maritieme) maakindustrie. We communiceren onder andere via nieuwsbrieven, socials en beursbezoeken. Als het gaat om
We richten een publiek/privaat scholingsfonds op voor werkenden en niet-werkenden om het arbeidspotentieel te verbinden aan de kans-sectoren in onze regio. Het project is opgenomen in de Regio Deal en is per 1 september 2024 van start gegaan. Het project heeft een omvang van in totaal 1,7 miljoen waarvan 50% cofinanciering. Het scholingsfonds zal onder meer als instrument voor het Werkcentrum ingezet worden. We faciliteren de verbinding tussen bedrijven en maatschappelijke organisaties om samen zoveel mogelijk maatschappelijke impact te realiseren. Door de samenwerking met stichting Maatschappelijk betrokken ondernemen uit te breiden faciliteren we ondernemers om vorm te geven aan de ambitie om maatschappelijk een bijdrage te leveren en planmatig te werken aan de drie Drechtse doelen: bestaanszekerheid versterken, inclusie en diversiteit nastreven en duurzaam omgaan met de leefomgeving. In 2025 gaan Zwijndrecht en Sliedrecht hiermee naast Dordrecht aan de slag, met cofinanciering van de Regio Deal. We zijn aangesloten bij de City Deal impact ondernemen, waarin we samen met andere regio’s en kennisinstellingen leren en ontwikkelen. Specifiek focussen we ons hierbij op het meten van gerealiseerde impact en impactvol inkopen. Samen met ondernemers en opleiders ontwikkelen we werkgeversdienstverlening die geborgd wordt in het Werkcentrum Drechtsteden.
Onze bedrijven in de regio hebben vakmensen nodig en het is belangrijk om met de bedrijven samen te werken aan maatwerk, beeldvorming, inclusie en kennisdeling. Door dit te koppelen aan de innovatietafel ‘Arbeidsmarkt Onbenut Potentieel’ vergroten wij de arbeidsparticipatie. Overheid, ondernemers, onderwijs en vakbonden bereiden in de arbeidsmarktregio samen de start van het Werkcentrum voor per 1 januari 2025. Het Werkcentrum is een drempelloze toegang voor alle werkenden, werkzoekenden, studenten en werkgevers met ondersteuningsvragen over werken, leren en personeel. Vanuit de Groeiagenda ontwikkelen we de werkgeversdienstverlening die ingezet wordt in het Werkcentrum. Met werkgevers en opleiders doen we dit via de methodiek van innovatietafels van Werkgevers Drechtsteden waar samen strategische personeelsvraagstukken aangepakt worden. Ook het BAAS-platform levert hier belangrijke input voor. We gaan door met Techniek promotie. Het ‘Texperience’ platform is verder ontwikkeld voor havo/vwo scholen in de regio. Op dit platform kunnen (tech)bedrijven gastlessen, rondleidingen, opdrachten etcetera aanbieden. Het volgen van deze activiteiten wordt een vast onderdeel in het LOB (Loopbaanoriëntatie en -begeleiding) programma met bijpassende opdrachten. Daarbij worden naschoolse activiteiten rondom techniek georganiseerd in de wijk.
Daarnaast willen wij samen met het Sterk Techniek Onderwijs (STO), het VO
internationale promotie werken we via ‘Rotterdam Maritime Capital of Europe’ samen met de gemeente Rotterdam en hun uitvoeringsorganisaties, onder meer door gezamenlijke vertegenwoordiging op de voor ons relevante internationale maritieme beurzen. We bepalen van tevoren wat we met beursdeelname willen bereiken. Een criterium daarvoor is of bedrijven in ons netwerk (bijvoorbeeld vanuit de Refit Alliantie) het interessant genoeg vinden om aanwezig te zijn op specifieke beurzen. We maken hierover scherpe afspraken met DEAL. We investeren in thema’s die een bijdrage leveren aan het duurzaam verdienvermogen van onze regio. Om sterke ecosystemen van bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen te vormen is het nodig om te weten welke bedrijven essentieel zijn voor de regio. We willen partnerships aangaan met bedrijven die de ketens versterken en partnerships tussen deze bedrijven stimuleren. Om hier inzicht in te hebben is het noodzakelijk om strategisch accountmanagement op te zetten. Gericht op de vorming van regionale netwerken van bedrijven en organisaties die, net als wij, willen werken aan de grote transities van nu en de toekomst. Hierbij is er ook aandacht voor hoe we een duurzaam alternatief kunnen bieden voor de dienstverlening die KVK, stichting OKB en banken vroeger vervulden in (lokaal) accountmanagement.
Het regionaal strategisch accountmanagement is de verbindende factor tussen de gemeenten en de schakel tussen het lokale accountmanagement en de regio om het programma economie en werken uit te voeren.
Wat doen we aan public affairs Naast werkbezoeken, organiseren we regelmatig lobbymomenten bij nationale en internationale events gericht op de (maritieme) maakindustrie. We werken zoveel mogelijk samen met toonaangevende bedrijven in onze regio. De lobby activiteiten concentreren zich in 2025 op: • Ondersteuning om ook in de toekomst tot de top 3 maritieme innovatiedistricten van Europa te blijven behoren. • Een stevige stimulering op Rijksniveau van tientallen miljoenen voor slimmer ruimtegebruik en het delen van faciliteiten voor bedrijven. • Toekomstbestendige energie infrastructuur voor de binnenvaart (moderne binnenlandhavens - walstroom, laadpunten voor batterijen).
Wat doen we aan communicatie Tot nu toe is in de opdracht aan DEAL opgenomen om de economische promotie van de regio te organiseren. Deze opdracht is intergemeentelijk gegeven, los van de Smart Delta begroting. Over de opdracht voor volgend jaar moet in relatie tot de vormgeving van de regionale uitvoeringsorganisatie/
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
11
constellatie nog besloten worden.
ondernemers (zoals uitbreidingsvragen, vergunningverlening, en ondernemersfondsen). Ook voor de ontwikkeling en stimulering
De communicatie vanuit Smart Delta Drechtsteden, op het
van de verzorgende economie (zoals horeca- en retailbeleid) zijn
vlak van Werken en Economie, gaat verder dan alleen de
gemeenten aan zet. Over deze thema’s vindt intergemeentelijke
economische promotie in enge zin, zoals door DEAL tot nu
afstemming plaats.
toe wordt opgepakt. Het gaat ook om het vergroten van de zichtbaarheid van succesvolle innovaties op triple helix niveau, waarmee we bedrijven en onderwijsinstellingen oproepen actief aan de slag te gaan met innovaties. Ook informeren we onderwijs, bedrijfsleven en belangrijke stakeholders over de mogelijkheden en faciliteiten op het Smart Campus Leerpark, waaronder de Duurzaamheidsfabriek. En over relevante subsidieregelingen en programma’s, zoals de MKB-Innovatieregeling Drechtsteden-Gorinchem en het Innovatieprogramma met YES!Delft. Tot slot bieden we innovatieve startups en mkb een podium, met communicatie rondom de Scale Innovation Award, waarmee we tevens de innovatiekracht in de regio vergroten. We profileren onze regio als hotspot voor innovaties in de maritieme sector. Met gerichte communicatie laden we ons merk, versterken we de lobby voor de sector en benadrukken we het belang van een sterke maritieme maakindustrie. We bieden onze stakeholders inzicht in wat we doen om onze toppositie in de sector te behouden, met projecten als Werf van de Toekomst, Refit Alliantie, ZED Hub en Smart Shipping Hub, als onderdeel van de brede agenda’s, zoals de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie. Ook organiseren we Masterclasses in samenwerking met Federatie Drechtsteden, om de regionale inkoop in de regio te stimuleren.
Op het gebied van Human capital & Arbeidsmarkt, maken we zichtbaar welke stappen we zetten om te werken aan een gezonde arbeidsmarkt. Met gerichte communicatie ondersteunen we programma’s en projecten, zoals het Scholingsfonds en de regionale aanpak Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. We helpen bij het vergroten van bekendheid rondom Werkcentrum Drechtsteden en ondersteunen evenementen die bedrijfsleven, onderwijs en overheid samenbrengen. Tot slot communiceren we over opleidingen en initiatieven op het Smart Campus Leerpark, om zo talenten aan onze regio te binden. Dit alles doen we zoveel mogelijk in samenhang met de andere opgaven; Energietransitie, Bereikbaarheid, Bouwen en Wonen. Denk hierbij ook aan communicatie over programma’s en projecten, zoals PPS Scale en Smart Energy Hub.
Wat doen gemeenten zelf Dit werkprogramma is gericht op de maakindustrie, menselijk kapitaal en arbeidsmarkt. Dit zijn thema’s die gemeentegrenzen overstijgen en op het niveau van de regio aangepakt dient te worden. Andere thema’s zijn op gemeentelijk niveau belegd. Denk hierbij aan de eigen dienstverlening aan
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
12
PROGRAMMA
BEREIKBAARHEID EN MOBILITEIT
Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Bereikbare regio
De samenwerking nog meer intensiveren in onze regio
Wat zijn onze kernopgaven • We bekijken bereikbaarheid in samenhang met extra woningen en banen én de groot onderhoud opgave van Rijkswaterstaat. • We werken met onze partners aan innovatieve bereikbaarheidsoplossingen. De Innovatietafel Bereikbaarheid is een voorbeeld hiervan.
In de regio Drechtsteden werken we op het gebied van bereikbaarheid intensief samen met Gorinchem, Molenlanden en de Ablasserwaard. Deze regio is de poort naar de randstad, de verbinding tussen de meer landelijke regio en Rotterdam. Door deze regio lopen de A15 en de A16. Beide rijkswegen staan in de file top 10. De A15 wordt momenteel het hardst getroffen; op elk moment van de dag is daar sprake van congestie. Spreiding van verkeer over de dag is al geen optie meer. En dat doet bij de ondernemers die afhankelijk zijn van deze belangrijke Europese vervoerscorridor van en naar de Rotterdamse haven extra pijn. Aan de bekende oplossingen wordt gewerkt, maar dat is niet genoeg. De regio kampt met een steeds slechter wordende openbaar vervoersituatie. Afschalen van het busnetwerk en het waterbusnetwerk is daar een voorbeeld van. Deze nijpende situatie heeft gek genoeg ook een positief effect in onze regio, want ondernemers en overheid hebben samen een plan van aanpak opgesteld om het probleem aan te pakken. We onderzoeken hoe we met gemeenten Gorinchem en Molenlanden intensiever kunnen gaan samenwerken en met de ondernemers is de Innovatietafel Bereikbaarheid opgericht die we komend jaar gaan door ontwikkelen.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
13
MIRT verkenningen beter benutten:
Op te starten MIRT verkenning Publieke mobiliteit Publieke mobiliteit is de oplossing voor buslijnen die wegvallen
MIRT Oude Lijn
omdat er weinig passagiers op reizen. Onze regio wordt hard
Station Dordrecht Centrum is een regionale OV knoop. Hier
getroffen door het afschalen van allerlei buslijnen waardoor
komt de MerwedeLingelijn vanuit Geldermalsen aan en dit is
wijken en soms hele dorpen in isolement komen. Leerlingen
het overstappunt naar Rotterdam, Den Haag en Leiden. We zijn
kunnen niet met de bus en ook anderen die afhankelijk zijn
heel blij dat in 2022 een MIRT verkenning is gestart om het city
van de bus kunnen geen kant meer op. Publieke mobiliteit is
sprinter concept in Dordrecht Centrum in te voeren waardoor
het koppelen van de lijnbus verbindingen aan de bussen voor
we acht keer per uur een trein naar Rotterdam en Leiden kunnen
vervoer van mensen met een WMO indicatie. Nu mag je als
pakken. We hebben in de regio het idee vanuit de Oude Lijn,
´gewone´ passagier daar geen gebruik van maken, terwijl er vaak
woningen bouwen rondom OV knopen, ook toegepast rondom de
voldoende plaatsen beschikbaar zijn.
stations van de MerwedeLingelijn. Hier worden 15.000 woningen
Wij zien in de BO MIRT afspraken dat er vijf regio’s als
gebouwd. Dit gaat meer reizigers opleveren waardoor station
koploper zijn benoemd waarmee de minister het concept
Dordrecht Centrum zal groeien. We onderzoeken hoe we deze
Publieke Mobiliteit gaat ontwikkelen. Deze regio’s krijgen extra
groei van reizigers op dit monumentale station veilig kunnen
Rijksondersteuning omdat zij de te ontwikkelen concepten
verwerken. En we missen nog een schakel: op campus Leerpark
in de praktijk brengen. De regio Drechtsteden is één van
groeit het aantal opleidingen, we verwachten daar steeds meer
deze koplopers. In deze regio ligt een enorme opgave om de
HBO opleidingen. Ook zien we dat het regionale ziekenhuis
basisbereikbaarheid op orde te houden. De A15 loopt steeds
Albert Schweitzer steeds meer opleidingsplekken heeft voor
verder vast, waardoor het onderliggend wegennet ook volloopt.
artsen, plus een groeiend aantal patiënten vanuit de regio.
Doorstroming op de A15 is essentieel, niet alleen voor de
Een extra station is daarom onmisbaar. We zetten er komend
regio Drechtsteden maar ook voor de zuidelijke Randstad en
jaar op in om dit als eerste actie vanuit de MIRT Oude Lijn te
de Rotterdamse havens. Publieke mobiliteit kan bijdragen aan
gaan uitvoeren. Technisch is dat mogelijk en met de geplande
dit complexe probleem. De condities in de regio Drechtsteden
woningbouw op en rond het Leerpark is het goed dit relatief
zijn erg goed om deze ontwikkeling snel een impuls te geven.
simpele station alvast in een groei variant aan te gaan leggen.
Daarnaast is de regio op dit moment nog de enige koploper zonder Rijksbijdrage voor de transitie naar publieke mobiliteit.
MIRT A15: pakket mitigerende maatregelen A15
We zetten komend jaar in op het opstarten van een MIRT
Vervolgens door naar de auto want die heeft ook hulp nodig.
Verkenning publieke mobiliteit in onze regio.
Veel bewoners in onze regio zijn afhankelijk van de auto en staan elke dag meerdere malen in de file. Straks gaat de Van Brienenoordbrug in groot onderhoud en komen vier provincies vast te staan in de file. Bovendien is het verbreden van de A15 stil gelegd en om de hinder te beperken (tot we weer kunnen gaan studeren in de verkenning) is er een bedrag van € 13 miljoen voor mitigerende maatregelen beschikbaar gesteld door de minister. Samen met ondernemers, Rijkswaterstaat en Zuid-Holland Bereikbaar hebben we een pakket maatregelen uitgedacht om de doorstroming op de A15 te verbeteren. Met name zijn er goede ov hubs langs de MerwedeLingelijn nodig.
Ontsluiten van externe financieringsbronnen die inmiddels Ontsluiten van externe financieringsbronnen die gerealiseerd zijn:
gerealiseerd zijn:voor MIRTdeverkenningen, MIRTinmiddels verkenningen, Regio Deal snelfietsrouteRegio Deal voor de snelfietsroute Metropolitane Fietsroute van Metropolitane Fietsroute van Dordrecht Leerpark via Zwijndrecht, Dordrecht Leerpark viaRotterdam Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht naar in Hendrik-Ido-Ambacht samenwerking met naar Rotterdam in samenwerking met Metropoolregio Metropoolregio Rotterdam Den Haag en provincie Zuid-Holland.
Rotterdam Den Haag en provincie Zuid-Holland. Subsidieregeling mobiliteit Zuid-Holland (SRM) wordt jaarlijks Subsidieregeling mobiliteit toegekend aan de regio voor 1,5Zuid-Holland miljoen euro(SRM) die wewordt inzetten om jaarlijks de regio voor 1,5 miljoen euro die onder anderetoegekend fietsroutesaan te verbeteren. we inzetten om onder andere fietsroutes te verbeteren.
Hubs waar je de auto kan parkeren om verder met de trein te reizen. Samen met de ondernemers hebben wij doorgerekend wat er zou gebeuren als we meer investeren in de maatregelen van het beter bereikbaar maken van het OV, zoals trein en waterbus, voor de auto. En wat er gebeurd als we meer investeren in betere regionale fietsroutes. Met een maximaal pakket van in totaal € 75 miljoen verbeteren we de doorstroming op de A15 in 2030 met 50%. Wij, ondernemers en regionale overheid, geloven in deze oplossingen voor het probleem op de A15. Daarom bieden we in het BO MIRT op 6 november 2024 dit extra pakket aan naast het beschikbare bedrag van € 13 miljoen. In 2025 zetten we samen met de Innovatietafel Bereikbaarheid in op maximale realisatie van dit maatregelenpakket.
Wat doen we aan public affairs De lobby activiteiten in 2025 concentreren zich op: • De aanleg van een nieuw treinstation Campus Leerpark. • Een Rijksbijdrage van € 7 miljoen voor de realisatie van publieke mobiliteit: het koppelen van WMO vervoer aan vaste routes van bussen en toegankelijk voor alle reizigers (ook zonder WMO-indicatie). • Een Rijksbijdrage van € 75 miljoen voor de realisatie van het doorstroomplan dat we samen met de ondernemers in de regio hebben opgesteld.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
14
Wat doen we aan communicatie We stimuleren ondernemers in de regio om actief aan de slag te gaan met slimme mobiliteit. We laten hierbij goede voorbeelden zien en informeren hen over de mogelijke werkgeverspakketten en ondersteuning op maat. Het STOMP-principe dragen we uit in de regio en we ontwikkelen stimuleringscampagnes gericht op de fiets, het OV en slimmer reizen. In samenwerking met de lokale gemeenten proberen we zoveel mogelijk werkgevers en inwoners in beweging te krijgen om slimmer en anders te gaan reizen. Als het gaat om de grote infrastructurele projecten in de regio, zijn we vanuit communicatie Smart Delta Drechtsteden aangehaakt bij de voorbereidende werkgroepen van onder andere Rijkswaterstraat en Zuid-Holland Bereikbaar. Hier faciliteren wij waar nodig in een juiste verbinding richting lokale inwoners en belanghebbenden door lokale gemeenten tijdig aan te haken.
Wat doen gemeenten zelf • STOMP-principe verwerken in lokale planvorming. STOMP is een ontwerpprincipe waarin voorrang gegeven wordt aan lopen, fietsen en OV waarmee we het gebruik van deze vormen van vervoer stimuleren. • Laadpalen infrastructuur op orde brengen zodat we klaar staan voor de opmars van de elektrische auto. • Lokale hubs verbeteren – de planvorming doen we regionaal en uitvoering gebeurt lokaal. • Waterbushaltes creëren en onderhouden.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
15
PROGRAMMA
ENERGIETRANSITIE
Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Duurzame regio
Om de vastgelegde doelstellingen in de Regionale
Wat zijn onze kernopgaven • We houden bij al onze opgaven rekening met de energietransitie. • We werken aan slimme en innovatieve oplossingen voor het nieuwe energiesysteem. • We gaan voor een betaalbare, betrouwbare, duurzame en rechtvaardige energievoorziening, waarbij de balans met onze regionale en lokale economie, leefbaarheid en kwaliteit van landschap en natuur voorop staat.
Energiestrategie 1.0 voor 2030 te realiseren, worden diverse acties geïnitieerd. Zo ondersteunen we gemeenten en triple helix partners bij complexe vraagstukken en initiëren, stimuleren en jagen we innovaties aan. We faciliteren de (boven)regionale samenwerking tussen de gemeenten en (overheid)partners en we maken het mogelijk om van elkaars ervaringen en kennis te leren. We stimuleren op alle onderdelen uniforme schaalbare en kopieerbare aanpakken. We onderhouden de (externe) netwerken en lobbyen op middelen, wetgeving en randvoorwaarden. Daarnaast werken we nauw samen met de Werkgevers Drechtsteden en lokale federaties om de ontwikkeling van energiecoöperaties te ondersteunen. We zorgen voor coördinatie en ondersteuning bij de uitvoering van het Versnellingsprogramma Drechtsteden 100% aardgasvrij. Hieronder vallen ook de aansluiting op het warmtenet van woningen waarvoor de Stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen is toegekend en ook de Warmte Infrastructuur Subsidie wordt toegekend. We monitoren de voortgang en ontwikkelen hiervoor dashboards. We voeren waar mogelijk regie op de ontwikkeling
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
16
van het energiesysteem, onder andere door aanhaking bij het
communicatie over (onderdelen) van de energietransitie: van het
nationale en provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur
opstellen van kernboodschappen tot aan het ontwikkelen van
Energie en Klimaat (nMIEK en pMIEK). We verbinden de
een website (basisdienstverlening) en het in de markt zetten van
energietransitie met de regionale ruimtelijke puzzel en
een nieuw ‘energieloket’.
overige beleidsvelden. Daarnaast regisseren en faciliteren we waar nodig strategische beleidskaders en dossiers (zoals de Regionale Energiestrategie, het uitnodigingskader en de warmtewet).
Wat doen we aan public affairs
Wat doen gemeenten zelf • Iedere gemeente zorgt voor de borging van de vastgestelde beleidskaders en uitvoering van de RES en Transitievisie Warmte binnen de eigen gemeente en organisatie én is aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven.
Onze lobby is erop gericht om de randvoorwaarden voor de
• Uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma en het tegen-
energietransitie op orde te krijgen. Hierbij richten we ons onder
gaan van energiearmoede.
andere op de warmtetransitie. Het is belangrijk dat hiervoor
• Lokale laadinfra.
de wet en regelgeving op orde komt én dat de betaalbaarheid
• Gemeenten geven invulling aan het uitnodigingskader voor zon-
van de alternatieven van aardgas is geregeld. In dit kader zijn
op-land en het stimuleren van zon-op dak.
we zeer actief in de landelijke netwerken zoals de G40, M50 en
• Waar van toepassing rollen de gemeenten het warmtenet uit en
VNG én brengen wij dit actief onder de aandacht in Den Haag
faciliteren zij de ontwikkeling van warmtebronnen. Waar geen
(ministeries en kamers).
warmtenet mogelijk is, geven de gemeenten vorm aan een
Daarnaast richten we ons op de vraagstukken omtrent het
• Veelal werken de gemeenten bij deze taken onderling samen of
energiesysteem en netcongestie. Ook met betrekking tot dit
stemmen zij de aanpak af (kennisdeling).
aanpak met alternatieven.
onderwerp spelen wet- en regelgeving een zeer grote rol. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat het delen van energie en het delen van energiecontracten eenvoudig mogelijk wordt gemaakt én dat data en informatie met betrekking tot het energiesysteem actief kunnen worden gedeeld.
Naast het bovenstaande houden we actief beschikbare Naast het bovenstaande houden we actief beschikbare subsidies subsidies en gaten, fondsen dekunnen gaten, dragen die bij kunnen en fondsen in de dieinbij aan de realisatie dragen aan de realisatie de energietransitie. de van de energietransitie. In de van afgelopen jaren is er tenInbehoeve afgelopen jaren is er ten behoeve vandedeStimuleringsregeling energietransitie van de energietransitie onder andere via onder andere via de Stimuleringsregeling Aardgasvrije Aardgasvrije Huurwoningen (SAH) al ruim (SAH) alaan ruim € 30regio miljoen aan subsidies € 30Huurwoningen miljoen aan subsidies onze toegekend. Het aan onze toegekend. komende jaar richten komende jaar regio richten wij ons in Het ieder geval opnieuw op de SAH en wij ons in ieder geval opnieuw op de SAH en de Warmte de Warmt Investeringen Subsidie (WIS). e Investeringen Subsidie (WIS).
Wat doen we aan communicatie Vanuit de regionale communicatie dragen we bij aan de beweging naar een energie neutrale regio. Dit doen we door samen met gemeenten en onze partners onze gezamenlijke missie ‘De Drechtsteden gaan voor nieuwe Energie’ uit te dragen. We benutten kansen om de energietransitie breed in de samenleving onder de aandacht te brengen zoals de deelname aan de Nationale Klimaatweek en het uitbrengen van een speciale Energiekrant. We faciliteren gemeenten bij de projecten/pilots op het gebied van de warmtetransitie en energie besparen. De inzet hierbij is vooral gericht op het delen van opgedane kennis en ervaring en een bijdrage leveren aan een kopieerbare aanpak op het gebied van communicatie en participatie. Daarnaast faciliteren we onze partners bij hun
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
17
REGIO DEALS I EN II Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij In 2020 hebben we met de Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem I een rijkssubsidie van €22,5 miljoen binnengehaald ter versterking van de ruimtelijke economie in onze regio. Dit is middels cofinanciering verdubbeld, waarmee we een investering van ruim €45 miljoen doen langs drie pijlers: • Toegepaste innovatie • Dynamische oevers • Human capital Inmiddels is deze deal in een vergevorderd stadium. Veel projecten zijn af, sommigen lopen nog langer door. Voor een aantal projecten wordt in 2025 een jaar uitstel aangevraagd. Zodoende duurt Regio Deal I een jaar langer dan voorheen
De projecten zijn opgesplitst in drie pijlers: • Bestaanszekerheid en kansengelijkheid van onze inwoners • Gezonde en verbonden oevers én inwoners • Toegepaste innovatie voor een duurzame delta Naast aangescherpte doelen op de huidige brede welvaartsproblematiek in de regio, wordt met de nieuwe Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem extra ingezet op het verstevigen van de samenwerking met onze partners. Door met elkaar te leren en in te zetten op borging van impact, óók na de looptijd van de Regio Deals, worden de effecten van de projecten versterkt.
Wat zijn onze kernopgaven De Regio Deals zijn in het leven geroepen om op regionaal
gepland, waardoor deze doorloopt tot september/oktober 2026.
niveau brede welvaart te bevorderen. In onze regio gaat het op
Tegelijkertijd is vanaf 25 september 2024 ook de tweede
lager op scoort dan de rest van Nederland. Onze inwoners zijn
Regio Deal Drechtsteden-Gorinchem van start. Hiervoor is een bedrag van €25 miljoen binnengehaald, met hetzelfde bedrag aan cofinanciering ertegenover waarmee nog eens ruim 50 miljoen wordt geïnvesteerd in de regio. Na ondertekening van het convenant zijn de projecten gestart, met een looptijd tot september 2028.
veel vlakken goed, maar er zijn ook aspecten waar onze regio relatief minder gezond en verdienen minder. Tegelijkertijd zijn we een regio met veel kansen, ons belangrijke maritieme cluster en de ligging tussen natuurgebieden van nationaal belang, maken onze regio uniek. De Regio Deals geven een extra impuls aan het verbeteren van de brede welvaartsproblematiek met een brede verzameling aan projecten.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
18
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen De coördinatie van de uitvoering van de Regio Deals verloopt via het programmateam Smart Delta Drechtsteden in samenwerking met de gemeente Gorinchem. De Regio Deals geven een versnelling aan de uitvoering van de ambities en doelen van de Groeiagenda. Vanuit onze organisatie wordt ingezet op een soepel en effectief verloop van deze projecten en de organisatie achter de schermen. Hierbij staat de multi helix centraal en wordt veel samengewerkt met partners uit onder andere overheid, onderwijs en het bedrijfsleven. Hiermee waarborgt Smart Delta Drechtsteden een positieve impact op de brede welvaart in de regio. We organiseren bijeenkomsten voor de pijlers en een (mid)dag voor beide Regio Deals om kennis te delen en de onderlinge samenwerking verder te versterken.
Wat doen we aan public affairs Als opvolging van de Regio Deals wordt vanuit het Rijk overgeschakeld op Strategische Investeringsagenda’s. In onze regio is goed te zien wat voor impact de Regio Deals hebben gehad, maar is ook duidelijk dat we nog niet klaar zijn. Met een goede positionering kunnen we hier als regio op voorsorteren. Onder andere door aan de Ruimtelijke Strategie, die de integrale ruimtelijke opgaven voor de regio in beeld brengt, een Regionale investeringsagenda te koppelen. Hiermee brengen we focus aan en zetten we de prioriteiten op een rijtje. Hetzelfde instrumentarium wordt door het Rijk ook ingezet voor uitvoeringsactiviteiten in de NOVEX-gebieden. Hier liggen aanvullende kansen voor de Zuidelijke Randstad, het Haven Industrieel Complex en het Groene Hart.
Wat doen we aan communicatie We besteden aandacht aan de Regio Deals door het uitbrengen van een nieuwsbrief waarin we aandacht hebben voor de voortgang van de projecten en de samenwerking. Er worden onder andere interviews gehouden met partners van de Regio Deal en relevante nieuwsberichten worden gedeeld. We vragen aan partners om aan te geven dat projecten mede mogelijk zijn gemaakt door de Regio Deal, zodat we dit met elkaar uitdragen. Verder worden de Regio Deals regelmatig meegenomen in de algemene communicatie uitingen van Smart Delta Drechtsteden om het merk te laden, omdat het een goed voorbeeld is van het resultaat van de regionale samenwerking.
Wat doen gemeenten zelf De gemeenten zijn in veel gevallen partners van projecten in de Regio Deals en dragen zodoende bij aan het verbeteren van de brede welvaart in de regio. Een aantal rollen, zoals de rol van pijlercoördinator, wordt vervuld vanuit de gemeenten. Daarnaast geldt voor de gemeente Dordrecht specifiek dat zij de rol van Regiokassier vervult voor Regio Deal I en II.
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
19
PUBLIC AFFAIRS Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Behartigen van de belangen van de regio bij de provinciale en
Om onze ambities te realiseren, gaan we nauw samenwerken
nationale overheid.
met partners uit het bedrijfsleven, onderwijs en andere
• Met als doel om kansen te benutten en knelpunten op te los-
intermediaire organisaties. Gezamenlijk zullen we projecten
sen op belangrijke thema’s zoals de maritieme maakindustrie,
en programma’s ontwikkelen die gericht zijn op belangrijke
mobiliteit, bouwen en wonen, en energie- en klimaattransities.
thema’s. Dit vereist een sterke samenwerking en een actieve
• Door onze betrokkenheid willen we een onmisbare partner
houding bij het aangaan van lobbyactiviteiten richting de
worden bij de beleidsontwikkeling op deze terreinen.
provinciale en nationale overheden. We zullen actief participeren
Wat zijn onze kernopgaven • Het agenderen van regionale kansen en knelpunten bij de Rijksoverheid en de provincie. • Zorgdragen dat de regio een constructieve partner is bij grote transities op het gebied van economie, klimaat en energie. • Het binnenhalen van middelen voor maritieme ontwikkeling, bouwen, wonen, mobiliteit en energie- en klimaattransities. • Het versterken van de samenwerking met bedrijven, kennisinstellingen en intermediaire organisaties in de regio.
in relevante netwerken en lobbyactiviteiten, waaronder Nieuwspoortbijeenkomsten en werkbezoeken van Kamerleden en bewindspersonen naar onze regio. Daarnaast zullen we samen met onze partners een wervende storyline ontwikkelen voor een gezamenlijke lobby in 2025. Deze gezamenlijke lobbyboodschap zal gericht zijn op het benadrukken van de unieke bijdrage die Dordrecht en de regio kunnen leveren aan nationale transities. Onze lobbyboodschappen Onze lobbyboodschappen richten zich op het onder de aandacht brengen van de unieke positie en bijdragen van Smart Delta Drechtsteden aan nationale transities. We willen Den Haag voeden met praktijkkennis en ervaring uit de regio, zodat beleidsmakers de echte uitdagingen en kansen in onze regio begrijpen. De focus van onze boodschap ligt op onderwerpen
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
20
zoals de maritieme maakindustrie, mobiliteit, bouwen, wonen en
aantrekkelijkheid voor de nationale overheid vergroot. Dit
brede welvaart. We benadrukken dat de Drechtsteden regio door
vereist een proactieve houding richting zowel de provincie
hun specifieke ligging en sterke sectoren een cruciale rol kunnen
als de Rijksoverheid, waarbij we onze banden met belangrijke
spelen bij het realiseren van landelijke doelstellingen op het
beleidsmakers verder versterken. Gemeenten nemen deel aan
gebied van economie, klimaat en energie. We presenteren ons
bestuurlijke netwerken zoals de VNG en G40 om hun positie
als een waardevolle partner die oplossingen en innovaties uit de
verder te versterken en gezamenlijk op te trekken richting Den
praktijk aandraagt en helpt om nationaal beleid te concretiseren.
Haag.
Wat doen we aan public affairs De belangrijkste lobbylijnen voor 2025 zijn: • Maritieme maakindustrie: Het versterken en ondersteunen van de maritieme industrie als belangrijk economisch speerpunt van de regio. • Mobiliteit en bereikbaarheid: Het verbeteren van de infrastructuur en bereikbaarheid van Dordrecht en de regio. • Wonen en bouwen: Het bevorderen van woningbouw en stedelijke ontwikkeling, met oog voor betaalbaarheid en duurzaamheid. • Energie en klimaat: Bijdragen aan de energietransitie en duurzame oplossingen om klimaat• verandering tegen te gaan. • Brede welvaart: Investeren in brede welvaart door aandacht te besteden aan zowel economische als sociale en ecologische factoren. • Chemours/PFAS: Aandacht voor de gezondheid van inwoners en het milieu met betrekking tot de PFAS-problematiek. • Deze lobbylijnen vormen de kern van onze boodschap en zullen leidend zijn in de gesprekken met de Rijksoverheid, de provincie Zuid-Holland en andere belangrijke stakeholders.
Wat doen we aan communicatie Communicatie is een cruciaal onderdeel van onze lobbystrategie. Het is belangrijk om met één mond te praten richting andere overheden. Daarom werken we aan bewustwording binnen onze eigen organisatie. We vergroten dit door regelmatig presentaties te geven en interne bijeenkomsten te organiseren voor woordvoerders en beleidsmakers. Dit helpt ook om iedereen binnen de gemeenten goed geïnformeerd en betrokken te houden bij onze lobbyactiviteiten. Daarnaast zetten we sociale media actief in om onze boodschap breed uit te dragen en ons netwerk te vergroten. Dit versterkt onze zichtbaarheid, zowel binnen de regio als op nationaal niveau. Voor onze interne en externe doelgroepen maken we ook maandelijks het Ambassadeursjournaal om collega’s en stakeholders te informeren en ook om hen uit te nodigen als ambassadeur een bijdrage te leveren aan onze regionale lobby’s.
Wat doen gemeenten zelf De Drechtsteden gemeenten dragen actief bij aan de lobbystrategie. Dit doen ze door samen met regionale partners, zoals bedrijven en kennisinstellingen, projecten en programma’s te ontwikkelen die aansluiten bij de nationale transitieagenda’s. Daarnaast werken de gemeenten actief aan het creëren van cofinancieringsmogelijkheden voor deze projecten, wat de
Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025
21
COMMUNICATIE EN EVENTS Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij
Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen
• Naamsbekendheid van het merk voor regionale samenwerking
We stellen in triple helix verband een communicatie- en
- Smart Delta Drechtsteden - zowel binnen als buiten de regio
eventstrategie op ten behoeve van de bekendheid van
laten groeien.
het merk, de branding van de regio en de realisatie van
• Het merk laden, zodat stakeholders weten waar het merk voor
onze programmadoelen en voeren die uit. Hierin wordt de
staat en er positief tegenover staan. Smart Delta Drechtste-
communicatiestrategie ter ondersteuning van public affairs
den staat voor een open samenwerkingsvorm; onder de vlag
geïntegreerd. Door middel van interne communicatie creëren
van het merk is zichtbaar wat we als overheden, onderwijs en
we ambassadeurs onder medewerkers van de gemeenten en
bedrijfsleven samen doen.
we streven naar een olievlek werking om triple helix partners