20221101 Notulen Dordtse Dinsdag Vergaderkamer 1 - vastgesteld.pdf

40

De heer Okkerse: Mario Okkerse, SP Dordrecht. De voorzitter: En wij welkomen mevrouw Eveline Goutziers en de heer Hans Van Broekhoven. Zij komen ... En er komt nog even iemand binnen. De heer Van Dam-Timmers: Jan Van Dam-Timmers, CDA Dordrecht. De voorzitter: Dank u wel. Dit is een beeldvornnende sessie en de bedoeling is dat we ons gaan verdiepen en op het onderwerp van de groeiagenda. En als einde nnoeten we even kijken of dat wij een conclusie kunnen trekken over vervolg van het voorliggende raadsvoorstel op het uitvoeringsprogramma 2023 en de raadsinfornnatiebrief voortgang Regio Deal Drechtsteden. Laten we ons eerst laten informeren en dan wil ik de heer Van Broekhoven het woord geven. De heer Van Broekhoven: Ja, dank u. Doet de microfoon het al, Clark? Ja, oke, prima. Nou, welkom iedereen, mijn naam is Hans Van Broekhoven, ik werk bij de afdeling strategie control hier bij de genneente, dus zeg maar de concernstaf. En nnijn collega Eveline Goutziers die zal ook zeg maar aanhaken waar nodig. En ik ga u even meenennen in de ontstaansgeschiedenis van de groeiagenda 2030 en ook in zeg maar de sturingsarrangementen daaronnheen. En hoe we eigenlijk vanaf ongeveer vijf jaar geleden nu in 2002 staan waar we nu staan. Even kijken hoe dit werkt met de techniek. Ja.

Dit is even de inhoudsopgave van vanavond dus eerst neem ik u even mee in een terugblik van hoe is het allemaal ontstaan, daarna even wat over de herijking van de regionale sturing die we in 2018 hebben doorgemaakt. Sommigen van u hebben dat misschien ook zelf nog nneegemaakt, rapport Berenschot en aanverwanten. Dan blok twee van, hoe is de sannenwerking nu georganiseerd, hoe is de sturing rond die groeiagenda georganiseerd en wat is de relatie met andere regionale samenwerkingen in bijvoorbeeld het opschalen van Zuid-Holland Zuid? En blok drie van, hoe gaan we nu verder vanaf 2023 zeg maar. Even een terugblik, de oorsprong van de groeiagenda. Eigenlijk gaat dat terug tot 2017, toen kwannen er een aantal rapporten uit waaruit bleek dat, ja, met de sociaaleconomische status van Dordrecht en de Drechtsteden maar ook met de brede welvaart, dat we toch wat achterliepen, ook met het aandeel hogeropgeleiden en aanverwanten. Dat was eigenlijk zeg maar de aanleiding voor de besturen of het regionaal bestuur, Drechtstedenbestuur hadden we destijds nog, om zeg maar een groeiagenda te agenderen om zeg maar de sociaaleconomische status een boost te geven en zeg maar de brede veldvaart te versterken in het gebied. Eigenlijk was die groeiagenda de opvolger van het regionaal meerjarenprogramma wat we destijds hadden.

En de doelen van de groeiagenda destijds, en eigenlijk is dat nog steeds actueel, waar we willen in de periode tot 2030 25.000 woningen bouwen in het gebied en daarmee ook nieuwe mensen aantrekken, nieuwe bewoners aantrekken. We willen 30.000 banen realiseren in die periode. We willen de bereikbaarheid over weg, water en spoor verbeteren en wij willen een boost geven aan zeg maar de klimaatbestendigheid van het gebied en ook zeg maar van de energietransitie. En als je dan kijkt naar de strategische agenda, die eigenlijk zoals je die zou kunnen destilleren uit het toenmalige coalitieakkoord, dan praat ik over de vorige bestuursperiode, 20182022, dan zie je eigenlijk dat daar een aantal pieken te destilleren waren. Dus de Spoorzone was een hele belangrijke agenda waarnnee we het verschil willen nnaken, dus

41

zeg maar de hele stedelijke ontwikkeling rond de OV-knooppunten. Bouwen van woningen en aanverwanten. Het tweede was de Westelijke Dordtse Dever, dat was het zeehavengebied zeg maar, de ontwikkeling daarvan. Het bedrijfsterrein ontwikkeling. En dat is ook echt een hele grote banenmotor geweest uiteraard. En het derde was eigenlijk de Campus Leerpark zeg maar als kennishub 0, sorry.

De voorzitter: Mijnheer Van der Meer, u heeft een vraag. De heer Van der Meer: Ik heb even een vraag. Ja, ik heb even een vraag over waar het nu precies over gaat? Want dit gaat over de groeiagenda van de regio. De heer Van Broekhoven: Ja, klopt. De heer Van der Meer: Maar hier zie ik allennaal dingen die specifiek over Dordrecht gaan. De heer Van Broekhoven: Dat klopt. De heer Van der Meer: Dus ik heb even moeite De heer Van Broekhoven: Ja, ik ben blij dat u die vraag stelt want kijk De heer Van der Meer: ... onn er greep op te krijgen. De heer Van Broekhoven: Nou, kijk, de bedoeling van dit plaatje is eigenlijk om aan te geven hoe de Dordtse agenda, de Dordtse strategische agenda bijdraagt aan de regionale groeiambities. Dat is eigenlijk het verhaal. De heer Van der Meer: Is dat voor u synoniem met agenda Dordrecht 2030? De heer Van Broekhoven: Dat overlapt voor een groot deel dat, die investeringsagenda Dordrecht 2030. Dat klopt. Die bepaalt voor een groot deel onze eigen strategische agenda, dat klopt. De heer Van der Meer: Ja. Maar dat is niet precies hetzelfde. De heer Van Broekhoven: Niet, je kan het niet een op een leggen maar grosso modo wel. De heer Van der Meer: Ja, nou, oke. Wellicht kom ik nog met vervolgvragen. De heer Van Broekhoven: Oke. De voorzitter: Ik denk dat we even de presentatie af nnoeten wachten en dat we dan Ja, een hele goede vraag. Ja.

De heer Van Broekhoven: De derde factor waarmee we het verschil kunnen maken als Dordrecht, ook in regionaal verband, is zeg maar de hele Leerparkontwikkeling als

42

kennishub. Maar ook als zeg maar een vervoershub en het nieuwe station. Nou, en als je nou die wil pieken met die onderscheidende factoren, dan moet je wel zorgen dat er een aantal voorwaardelijke elementen goed verzorgd is en goed tegemoet gekomen wordt. Bijvoorbeeld de bereikbaarheid, als je wil dat die Spoorzone een succes wordt, dan moet je wel zorgen dat het goed ontsloten is, dat de bereikbaarheid goed is, et cetera. Datzelfde geldt eigenlijk voor de bedrijfsterreinen, als je wilt dat dat een succes wordt moet je zorgen dat dat goed ontsloten wordt want anders sta je daar gewoon met alle vrachtwagens in de file en dat is ook niet de bedoeling. En datzelfde geldt voor zo'n Campus Leerpark, daar moet je zorgen dat er een station komt en dat dat goed ontsloten wordt. Een andere hele belangrijke randvoorwaarde is, het is natuurlijk leuk om te bouwen aan economische activiteit en aan ruinntelijke economische activiteit maar je moet wel zorgen dat het nog een beetje leefbaar blijft natuurlijk in dit gebied. En dat is eigenlijk de randvoorwaarde van de quality of life. En dat gaat dan om zorgen dat de luchtkwaliteit op orde is, dat je voldoende recreatiemogelijkheden hebt. Kortom, dat de leefbaarheid geborgd is. Dat geldt zowel voor regionale componenten alsook in de stad. Het moet de openbare orde moet op orde zijn, schoon, heel en veilig en dat soort zaken in de stad.

En last but not least, een heel belangrijk fundament in heel die pirannide is eigenlijk de sociaaleconomische kracht. Je moet ook altijd zorgen als stad dat je een vangnet biedt voor zeg maar de mensen die buiten de boot dreigen te vallen, dat iedereen mee kan doen. Nou, deze agenda is gebaseerd op het coalitieprogramma van het vorige college natuurlijk. We gaan nu zeg maar kijken hoe we deze agenda van Dordrecht ook weer aan kunnen scherpen op basis van het nieuwe politieke akkoord. En wat belangrijk is van dit plaatje is dat het aangeeft dat je, je kan natuurlijk wel een agenda hebben, een autonoom eigenstandige agenda maar je moet altijd kijken, hoe sluit die agenda aan op de agenda van andere overheden op andere schaalniveaus? Dus hoe passen wij bijvoorbeeld in de nationale omgevingsvisie en hoe sluiten ... Hoe dragen wij met onze eigen agenda bij aan de regionale groeiagenda? Want de regionale groeiagenda is natuurlijk opgebouwd uit de strategische agenda's van al die zeven deelnemende gemeenten. En de uitvoering vindt voor een groot deel plaats in die lokale gemeenten. Dus dat is eigenlijk een beetje de gedachtegang rond dit plaatje. Nou, in 2018 is er een proces in gang gezet om de regionale samenwerking te gaan herijken. We hadden destijds een, ja, nogal gestold regionaal samenwerkingsconstruct. En we hebben toen ...

En er waren wat vragen over de effectiviteit van die samenwerking van, bereiken we nou wel de doelen die wij nastreven en realiseren we wel zeg maar die nnaatschappelijke opgave die we met zijn allen nastreven? En nou, we hebben toen als Dordrecht en als penvoerder zeg maar voor de andere gemeenten een onderzoek laten doen door Berenschot om zeg maar de effectiviteit van de samenwerking van eigenlijk alle samenwerkingen op niveau van Drechtsteden en Zuid-Holland Zuid tegen het licht te houden. Dus dat ging en over de Veiligheidsregio samenwerking en over de Omgevingsdienst en over de Dienst Gezondheid en Jeugd en over de Genneenschappelijke regeling Drechtsteden. En Berenschot heeft toen eigenlijk geconcludeerd dat, ja, met name in het ruinntelijke economische domein de resultaten via dat construct eigenlijk wat achterbleven. En wat ook heel belangrijk was natuurlijk was dat ... Sorry?

43

De voorzitter: Ik heb een interruptie of tenminste een vraag door de heer Van DamTimmers. De heer Van Dam-Timmers: Ja, dank, voorzitter. Ja, ik luister of ik probeer even te horen wat u zegt of ik luister naar de woorden die u zegt. Maar wat mu j opvalt is dat u heel veel gebruik maakt van, ja, heel bestuurlijke termen die voor mij eigenlijk onvoldoende inhoudelijk zeggen. En ook, deze sluit vind ik dan best ingewikkeld wat u precies daarmee bedoelt. Dus zou u het iets concreter op dat vlak kunnen maken? De heer Van Broekhoven: Ja, wat zal ik De heer Van Dam-Timmers: Nou, dan bedoel ik het ruimtelijk economisch domein, ik vind het moeilijk om me daar een concrete voorstelling bij te maken. Als je het hebt over integraal, wat bedoelt u dan precies in dit geval? Dat is meer een beetje de gedachte. De heer Van Broekhoven: Nou, ruimtelijk economisch domein, dat zijn zaken als economie, bereikbaarheid, wonen en energietransitie. Precies die domeinen die zeg maar onderdeel uitmaken van die regionale groeiagenda nu. Dat is het ruimtelijk economisch domein, zeg maar in de breedte. Dat zeg maar te onderscheiden van het sociaal domein wat meer zaken zijn als, ja, alles wat rond de sociale dienst gebeurt bijvoorbeeld, dat soort zaken. Beantwoordt dat uw vraag? En integraal, ja, dat is alle dingen die zeg maar domeinoverstijgend zijn.

Kijk, economie dat is natuurlijk een thema maar de wereld stopt niet bij economie. Je moet altijd economie beschouwen in verhouding tot die andere thema's, bereikbaarheid, wonen, et cetera. Want onze burgers die denken natuurlijk helemaal niet in die ternnen. En die wonen ergens en ja, dus wat dat betreft heeft u wel gelijk. Maar wij als overheden proberen die werkelijkheid natuurlijk te vatten in hapklare brokken maar we moeten altijd terugredeneren naar, wat betekent dat nou voor die burger? En misschien is er al wel Raakt uw opmerking ook wel aan de bedoeling van deze presentatie. Eigenlijk is de bedoeling van deze presentatie om u mee te nemen in hoe zeg maar die groeiagenda ontstaan is en hoe die sturing is ontstaan. Want we hebben namelijk die ruimtelijk economische taken destijds uit de gemeenschappelijke regeling gehaald, de Drechtsteden, en die worden nu op een wat meer netwerkachtige manier aangestuurd via bestuurlijke themagroepen. En dus we zijn van regionale sturing naar meervoudig lokale sturing gegaan waarbij de gemeente bottom -up eigenlijk die regionale agenda voedde. Dat is ... 0. Nou, er waren ook nog wat andere gronden, de bestuurlijke gronden dus de Hoeksche Waard die ging fuseren natuurlijk, de Alblasserwaard, Vijfheerenlanden, daar gebeurde van alles bestuurlijk.

Er zijn twee gemeenten die zijn afgesplitst naar Utrecht en die hebben een andere, zijn een andere genneente gevormd. Er was verandering in de wetgeving. Er werd heel veel ambtelijke en bestuurlijke drukte ervaren dus men vond het allemaal heel complex. En het financieel beslag voor die regionale samenwerking was ook heel groot. Nou, toen hebben we dat Berenschot-onderzoek laten doen. En de hoofdvraag, nou, die kunt u hier lezen. En de hoofdconclusie was destijds van Berenschot dat het regionaal sturingsarrangement, zoals ze dat noemen, onvoldoende in balans was om zeg maar onze doelen te halen. En op Zuid-Holland Zuid hebben ze geconcludeerd van, nou, dat loopt allennaal wel aardig die sannenwerkingen. Maar op Drechtstedenniveau gaat het op

44

het sociaal domein en de bedrijfsvoering best wel aardig maar op dat ruimtelijk economisch domein worden er gewoon te weinig resultaten behaald. En dat was eigenlijk de reden om zeg maar die taken uit die jurisdictie van de gemeenschappelijke regeling te halen. Destijds is ook de Drechtraad opgeheven, het regionaal bestuur, het Drechtstedenbestuur is opgeheven. Hoe heet het, de ruimtelijk economische taken worden nu zeg maar via een soort netwerkarrangement aangestuurd in vier bestuurlijke werkgroepen. He? Ja, ja, ja. Dus we hebben een heel ander zeg maar palet en een heel andere kaart gekregen van die regionale samenwerking. Ook rond die tijd in 2019 was dat, is de Regio Deal ontstaan. Dat was eigenlijk een initiatief van het Rijk om zeg maar regio's te verleiden om wat meer grensontkennend te gaan opereren. Want het Daily Urban System zoals ze dat noemen, dat is eigenlijk zeg maar het dagelijks leefpatroon van mensen, dat stoort zich natuurlijk helemaal niet aan die bestuurlijke grenzen die wij met zijn alien hebben bedacht. Mensen werken in Rotterdam en wonen Dordrecht, et cetera, dus die hebben een hele andere beleving dan zeg maar die bestuurlijke werkelijkheid die wij zeg maar altijd voor ogen hebben.

Nou, en dat ruimtelijk economisch domein, dus netwerk in het sociaal domein hebben we toen de gemeenschappelijke regeling sociaal in het !even geroepen, apart zeg maar voor de sociale dienst. En de bedrijfsvoeringtaken die zijn nu aangeboden via een servicegemeente constructie vanuit Dordrecht. Nou, dan geef ik even het woord aan nnijn collega. De voorzitter: Mag ik heel even een checkvraag bij de raad vragen want we hebben al een keer een eerste sessie gehad over de groeiagenda. In mei. Ja. En toen ik hier voorzitter werd, werd mu j verteld van, nou, we gaan het verdiepen over het uitvoeringsprogramma 2023. Ik weet niet of dat jullie zeggen van, nou, qua tijd, daar hebben we veel meer behoefte aan of dat jullie zeggen van, nou, ik zie hier smartdelta, hoe is dat georganiseerd? Dat weten we al en laten we doorgaan naar het uitvoeringsprogramma. Ik kijk even naar de raadsleden. De heer Van der Meer: Voorzitter? Ik zou het in elk geval graag over het uitvoeringsprogramma willen hebben dus als u daar tijd voor wil reserveren, graag. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Dan stel ik voor dat we heel snel door de volgende sheets gaan. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Goutziers-Leidekker: In ieder geval is de volgende, deze sheet is het antwoord eigenlijk op het praatje of de vraag van mijnheer Van Dam-Timmers. Waar hebben we het dan over.

Kijk, we gaan het natuurlijk nu vandaag over de bovenste hebben. Dus het ruimtelijk economisch domein, de groeiagenda. Maar als we het hebben over de doelen van de genneente Dordrecht halen, werken we daarvoor niet alleen met zeg maar de partners ruimtelijk en economisch samen maar dat doen we ook op bedrijfsvoering en sociaal. En bij sociaal hebben we het dan over bijvoorbeeld Wmo, Participatiewet, wat dan gaat via een gemeenschappelijke regeling. En bedrijfsvoering zijn wij dus nu, dan heb je het over de financien, nou ja, ICT, dat soort zaken. En daarvan is Dordrecht natuurlijk nu servicegenneente geworden. En ruimtelijk, economisch domein, dat is dan

45

de groeiagenda en dat organiseren we nu via Smart Delta omdat we dat meer triple helix doen. Dus met partners in het onderwijsveld, ondernemers. Nou ja, dus zo, en dat uw rol hebben we hier ook nog even bij gezegd. Maar ik ga even door want u wilt verder naar de inhoud. Maar dit was ... Ja, zo. De voorzitter: Toch nog een interruptie, sorry. Dank u. De heer Van Dam-Tinnmers: Dank, voorzitter. Een korte voor mu j verhelderende vraag. Als even voor gericht op de medewerker van de gemeente Dordrecht. Stel je werkt aan deze verschillende programma's, hoe verhouden die mensen zich dan tot annbtenaren die eigenlijk gewoon regulier voor de genneente Dordrecht werken? Hebben die ook contact met elkaar of loopt dat best wel langs elkaar heen? Want die indruk leeft soms bij mij in ieder geval. Klopt dat of zit dat anders? Mevrouw Goutziers-Leidekker: Nou, dat is op zich een goede vraag inderdaad die u stelt. Als u kijkt naar bijvoorbeeld de GR Sociaal, dan is daar, die mensen werken bijvoorbeeld bij de sociale dienst. En dan hebben we hier gewoon mensen die accounthouder zijn of contactbeleidsmedewerkers, die gewoon contact hebben met die collega's en samen ook daarnaar kijken van, gebeurt het juiste op Participatiewet of armoedebeleid of noem maar op. En want daar ligt ook natuurlijk een deel van de uitvoering.

Als u kijkt naar bijvoorbeeld ruimtelijk, economisch, dan kan dat zijn dat een opgavemanager werkt voor de zeven gemeenten maar het kan ook zijn dat twee zeg maar opgavemensen hebben. Bijvoorbeeld bij energie, dan hebben we Joost Leemans, die is dan zeg maar voor Dordrecht opgavemanager, maar voor regionaal is dat Joey Reedijk. Dus, maar die hebben natuurlijk wel heel goed contact met elkaar want je wilt samen dat doel bereiken. En dat geldt ook eigenlijk voor, neem ik even uw vraag gelijk mee, van de agenda Dordrecht 2030, dat was natuurlijk vanwege de Enecogelden dat we zeg maar geld te besteden hebben. En toen hebben we natuurlijk van die lange lijnen getrokken voor bepaalde projecten om te investeren en dat zijn zowel economische, bereikbaarheid of dat soort projecten, als bijvoorbeeld sociale projecten, bijvoorbeeld glansrijke toekomst omdat we iedere, nou ja, jongere ook een bepaalde kans willen geven. Dus als je als annbtenaar daaraan werkt, kan het dus zijn dat je dat doet zeg maar vanuit hier maar dat je dus ook heel veel met je collega's sannenwerkt. En dat doen we niet alleen op deze vlakken maar we hebben ook veel meer samenwerkingen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je contact hebt met de collega's die bij Gevudo werken, als je het hebt over afvalverzanneling.

Dus dit plaatje was eigenlijk even om te duiden, hoe is uw rol? Maar ook op welke terreinen wordt er soms samengewerkt. Dus we hadden eigenlijk al verwacht dat als je het allemaal op papier zet en dat het visualiseren helpt eigenlijk om het zo maar eens te zeggen. Dit is dus hoe het nu georganiseerd is. Als we dan nu gaan naar de groeiagenda, dan werken we daarbinnen zeg maar, tegenwoordig noemen we dat Smart Delta, en dan werken we daar zo dus nneervoudig lokaal, dat is dan de bestuurlijke term. Maar wat betekent dat? Dat de uitvoering bij de zeven genneentes zit en dat dus die zeven wethouders in bestuurlijke werkgroepen zitten. En dan er hieronder natuurlijk zoals ik net al zei bijvoorbeeld opgavennanagers die dan zorgen dat annbtelijk zo'n verhaal getrokken wordt. Nou, en dat doen we natuurlijk ook niet alleen, triple helix gaf ik net al aan. Ik noennde al, we werken samen met partners van het onderwijs en

46

nou, dit ... Hier is een beetje om te visualiseren, absoluut niet limitatief maar dat geeft aan, dit zijn natuurlijk grote projecten vaak, grote investeringen, dat kan je ook niet alleen, dat doe je met elkaar. Nou, dus dit ... En deze onderwerpen, dus wonen, volkshuisvesting, bouwen en ruimtelijke ordening, nou ja, ik ga ze niet allemaal noemen, maar dit ziet u ook terug in de kopjes van dit document. De uitvoeringsagenda waar u het vandaag over wilt hebben. 0, ging het goed? Ja. Ja? En als er dan om dit uit te voeren hebben we regionale afspraken gemaakt, deze sheet wil ik nog even toelichten. En nou, we hebben bijvoorbeeld een ... Want Dordrecht die host dan, zo is dan de bestuurlijke term, het personeel. En daar hebben we dus een sannenwerkingsovereenkomst voor getekend. Maar we hebben allerlei afspra ken met elkaar gemaakt. En als we dan kijken naar het budget, dan hebben we dus 4,4 miljoen, dat indexeren we jaarlijks. In dit stuk kunt u ook lezen dat er ook nog wat geld over was van 2022, dus in totaal is nu 4,7 nniljoen zeg maar dan te besteden. Dat staat hier zo in de onderverdeling grofweg over die velden. Maar ja, daarnaast doen gemeenten natuurlijk eigen activiteiten. U vroeg daarnet al naar van mensen die bijvoorbeeld werken.

Nou, dus het kan best zijn dat, en u heeft nu vandaag ook allemaal over de begroting, dat in de begroting natuurlijk andere onderdelen zitten die hier zo aan raken. Dit moet u zien, die 4,4, als het procesgeld, het initieergeld, gewoon dus de opgavemanagers die alles in gang zetten. En nou, wat public affairs en zo. Dus u ziet eigenlijk de grove indeling op die begroting daarin. Nou, en hoe zit het dan met die P&Ccyclus want waar heeft u het dan vandaag over? U heeft het dus vandaag over dat uitvoeringsprogramma en dus er wordt ook iedere keer effecten gemonitord. En nou, dan konnt er ook weer een voortgang en een jaarverantwoording. Dus deze cyclus die is ook echt zo afgestennd zodat u ook echt voorafgaand aan, net zoals dat u nu ook een begroting opstelt, kunt gaan kijken van, wat wordt er dan het konnende jaar gedaan? En past dat dan ook bij de activiteiten die ik voor ogen heb in onze eigen begroting? Dus dat is waaronn we hier vandaag over praten zodat niet alleen wij maar ook alle gemeentes daar zo rekening nnee kunnen houden en het kunnen verwerken in hun eigen begroting. Dat is waarom dit momentum zo gekozen is. Nou, dit plaatje staat er volgens mu j ook nog ergens in.

En omdat wij dachten dat u misschien een vraag had, ik ga hier niet heel lang bij stilstaan, even kijken, hoe verhoudt zich dit dan? Want dit is Drechtsteden maar zeker als we bijvoorbeeld kijken naar bereikbaarheid of iets, natuurlijk ook te maken hebben met Zuid-Holland Zuid. Het houdt niet zonnaar op. Natuurlijk, we hebben een verstedelijkingsalliantie, Zuidvleugel, Arbeidsnnarkt, dat zijn natuurlijk andere regio's dan de Drechtsteden. Dat is weer wat anders dan hoe we samenwerken met Veiligheidsregio, de Omgevingsdienst en zo. Dus vandaar dat we dit plaatje ook nog even gevisualiseerd hebben voor u. Maar dus het kan zijn dat een activiteit hier staat wat breder is dan de Drechtsteden maar dit progrannnna is vooral geschreven voor de Drechtsteden. Zal ik de volgende ook even pakken of wilde jij die weer? Nou, het doel voor de konnende tijd is natuurlijk het versterken van de brede welvaart. En daarom wordt nu hier naar die uitvoeringagenda gekeken. Tegelijkertijd zeggen we er wel bij, deze uitvoeringsagenda die moet ook echt geladen worden nu met het politiek akkoord. Dat zei mijn collega al. Dus daar wordt de komende periode ook nog een proces opgezet. En daarvoor zullen wij niet alleen natuurlijk naar de Drechtsteden kijken maar u ziet al op dit plaatje bijvoorbeeld, we hebben ook bijvoorbeeld activiteiten Oude Lijn, ik noemde net al bereikbaarheid is natuurlijk veel

47

breder dan alleen de Drechtsteden. Dus wat je hier ziet is eigenlijk hoe we hier vooral in samenwerken. Als je kijkt naar economie, dan hebben we bijvoorbeeld ook samenwerking met de collega's vanuit Gorinchem tot aan Goeree om het zo maar eens te zeggen. Dus er zijn wat lijnen die hierin rondlopen waar we zeker zicht op houden en wat mogelijk het programma verder kan laden. Maar voor nu is die s is doorgetrokken. Dus in het najaar 2022 gaan we deze uitvoeringsprogramma die nog een beetje beleidsarm of misschien staand beleid is misschien een betere term is, verder uitwerken. En dan zal die in het eerste kwartaal van 2023 in uw zeg maar, nou ja, raad weer behandeld worden. En waarom is dat nu dit keer? Want ik heb natuurlijk net dat mooie P&C plaatje laten zien, planning en control plaatje, dat komt omdat natuurlijk dit keer de politieke akkoorden of coalitieakkoorden of raadsprogramma of elke gemeente heeft natuurlijk een ander programma, nog niet verwerkt kan worden. Want dat was natuurlijk pas, ja, rond zo'n beetje de zonner bekend. Dus vandaar, dat moet dus nog geladen worden. En tegelijk De heer Van Ballegooijen: Sorry, zou ik een vraag tussendoor mogen stellen, voorzitter? Mevrouw Goutziers-Leidekker: Ja hoor. De voorzitter: Ja, dat mag, mijnheer Van Ballegooijen. Mevrouw Goutziers-Leidekker: 0, sorry.

De heer Van Ballegooijen: Wat ik me afvroeg, omdat nu dus in eerste instantie beleidsarm is ingesteld en er wordt straks dan kwartaal een 2023 wordt dit geactualiseerd het uitvoeringsprogramma. Gezien de P&C-planning betekent dat dat de effectmonitor gaat over het geactualiseerde uitvoeringsprogramma of over het beleidsarme uitvoeringsprogramma? Mevrouw Goutziers-Leidekker: Nou, dat Kijk, het hele laden van het programma en het verder uitwerken, dat zal natuurlijk gebeuren in het eerste kwartaal. En hoeveel er al nneteen meegenomen kan worden wordt dan meegenomen in die effectmonitoring. Want zoals u zag zit dat ook natuurlijk in het eerste, tweede kwartaal zo'n beetje. Dus ja, rond de zomer komt dat meestal uw kant uit. Dus de vraag is hoeveel er dan al meegenomen kan worden? Misschien nnoet er nog net een extra lets gedaan worden om u goed te informeren. Maar er is natuurlijk ook als je kijkt naar het effect over heel 2023, dat komt natuurlijk pas begin 2024. Dus dan loopt die wel weer zeg maar in die zin gelijk op. De voorzitter: Mevrouw Goutziers, we hebben nog een vraag van de heer Van der Meer. Mevrouw Goutziers-Leidekker: 0, sorry. De heer Van der Meer: Ja, even kijken of ik het nu allemaal goed begrijp. Er ligt nu een beleidsarm zoals u het noemt Mevrouw Goutziers-Leidekker: Meer staand beleid, zei ik u.

48

De heer Van der Meer: Ja, nou ja, in het stuk staat beleidsarm uitvoeringsprogrannma. Dat wordt geactualiseerd met inbreng van de verschillende colleges, enzovoorts. Ik neem aan dat wij dan over dat geactualiseerde programma inhoudelijk gaan praten. En wat is dan de zin ervan om over dat beleidsarnne programma Mevrouw Goutziers-Leidekker: Vandaag bedoelt u? De heer Van der Meer: Ja. Want ik bedoel, ik zat het te lezen en toen dacht ik van, ja, we hebben wel met een aantal urgente problemen te maken, waarom doen we in 2023 nog niks? Maar ik hoor u nu zeggen, we gaan in 2023 wel van alles doen opnieuw Ja, ja, nee, maar nieuwe accenten leggen. Een aantal colleges hebben een urgentiebesef dat een aantal problemen wat nneer prioriteit moeten krijgen dus er is reden om dat programma aan te scherpen. Dat gaat dus gebeuren als ik het goed begrijp. Maar ja, dan is inderdaad mijn vraag, is het niet het handigst om daarop te wachten en daar inhoudelijk over te praten? De voorzitter: Volgens mij stond in het stuk ook, maar dat kan mevrouw Goutziers beter vertellen, dat dit eigenlijk belangrijk was om richting Smart Delta het reguliere proces wordt nu opgehaald bij het college. Bij alle colleges. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Ja. Daarom staat er ook, najaar '22. Stel, u heeft nu al een enorme opmerking op dit stuk, dan is het natuurlijk ook fijn voor het college om dat te weten.

Natuurlijk wordt er in, ik liet net al even dat plaatje zien van die bestuurlijke werkgroepen, daarin wordt natuurlijk ook gesproken over die thema's. En ja, u kunt natuurlijk nu politieke zaken meegeven. Maar u heeft dat natuurlijk ook al gedaan bij het politiek akkoord om het zo maar te zeggen want dat zit natuurlijk nog niet volledig hierin. Dus aan de ene kant heeft u deels al dingen gedaan die nu opgehaald worden van bij alle colleges. Maar we wilden u niet dit ontzeggen om het zo maar te zeggen want dit is wel belangrijke formatie ten opzichte van 2022. De heer Van der Meer: Jo, helder. De voorzitter: Nou, mijnheer Van der Meer, kunt u weer helemaal opletten en dadelijk input geven als u wilt. De heer Van der Meer: Komt voor elkaar. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Nou, dus de lokale uitvoeringskracht van de gemeentes zal misschien ook nog verder strategisch moeten versterkt worden. Als we ook kijken naar wat we net al zeiden van, er moeten echt dingen gedaan worden, ja, daarvoor zullen natuurlijk ook de zeven gemeentes aan zet zijn. En we zijn natuurlijk niet alleen, die triple helix samenwerking waar ik net al aan refereerde. En wat we ook echt merken is dat we steeds meer zeggen van, om dus onze dingen te kunnen realiseren moeten we ook samenwerken, met onderwijs, enzovoorts.

En ja, en dan is het heel handig om niet zo'n gesloten systeem, om maar eens even nog zo'n bestuurlijke term te gebruiken, zoals we eerst hadden van, nou, je moet in een gemeenschappelijke regeling zitten en als je niet in een gemeenschappelijke regeling zit kan je niet meedoen, enzovoort. Nu

49

met zeg maar meer met convenanten, met akkoorden, met afspraken kan je daar natuurlijk makkelijker sannen optrekken. Nou, dus dat gaan we ... En vergeet ook niet, de lobbykracht naar Den Haag en Brussel versterken, niet alleen om het geld maar dat kan ook beleidsbeInvloeding bijvoorbeeld zijn. Nou ja, en als Dordrecht hebben we daar, zoals we dat zelf zeggen, een leidende schakelrol. En dat is niet alleen omdat we een centrumgemeente zijn maar vooral ook omdat soms zit je op bepaalde posities als wethouder, dat je in een bepaald bestuurlijk overleg bovenregionaal zit. Ik liet net dat andere plaatje al zien, bovenregionaal Zuid-Holland Zuid, een MIRT-overleg, noem maar op. En dan kan je toch misschien bepaalde zaken meenemen voor dit gebied voor de 300.000 of de 460 als we over 600, als we over Zuid-Holland Zuid praten, inwoners in dit gebied. Volgens mij was dit een van de laatste sheets en dan zeg maar kwann, o ja, dus de agenda's had ik het net al over van onze partners. En dat we dan zeggen, bijvoorbeeld doelen die zij hebben. En, nou, dat we er samen een verhaal nnaken, smart campus, uniek wonen hier aan de oevers, dat we klimaatadaptatie doen, dat zijn echt van die doelen waar we misschien nog wat verder willen aanscherpen. Dat was uw vraag volgens mij. De heer Van Broekhoven: Dit jaar, 2022, is eigenlijk het laatste jaar 0, sorry.

Dit jaar is natuurlijk het laatste jaar van de vorige bestuursperiode eigenlijk. En kijk, de opgave, als je dat plaatje nog even kan laten zien, Eveline, hiervoor nog, kijk, de opgave voor die aanscherping is ook om niet alleen de overheidsagenda's zeg maar aan te scherpen maar ook te koppelen aan de agenda's van die triple helix partners. Dus, en ze ook aan de voorkant te betrekken bij die agendavorming van, wat zijn nou jullie prioriteiten? En zijn dat dezelfde als wij als overheid en hoe kunnen we sannen optrekken rond gemeenschappelijke belangen? Dat is de opgave waar we zeg maar in dat eerste kwartaal voor staan. Dat moet uiteindelijk leiden tot een gezamenlijke agenda waar al die triple helix partners zeg maar nnede-eigenaar van zijn. Dus het is niet alleen een overheidsdingetje maar ook een dingetje van de maatschappelijke actoren en de econonnische actoren. Bedrijfsleven, onderwijs, et cetera. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Hier kunt u ook nog meer achtergrondinformatie, monitors komen hier ook te staan bijvoorbeeld dus als u het goed wilt volgen kunt u daar ook kijken naar die link. Dit was eigenlijk het einde en dan hadden we nog desgewenst een paar inhoudelijke sheets maar misschien wilt u al veel meer het gesprek met elkaar of heeft u nog andere vragen? De voorzitter: Ik kijk even rond. De heer Van der Meer.

De heer Van der Meer: Ja, ik heb toch ook nog een vraag over de verhouding van verschillende dingen. Want het is me nu wel, dit laatste plaatje wat u liet zien, dat herken ik heel goed uit de bijeenkomst van Smart Delta en zo. Dat is op zich helder. Maar we hebben ook nog zoiets als een Regio Deal. Daar houdt Smart Delta zich ook mee bezig. Maar daar zitten weer allerlei stukken bij vanavond van onze stukken waar ik overigens nauwelijks de weg in kan vinden want dat zijn 135 pagina's met bijlagen en zonder datum en zonder leeswijzer erbij dus dat vind ik niet erg helder. Maar goed, dat terzijde. Kunt u daar nog twee zinnen over zeggen wat die Regio Deal in dit verband betekent? Is dat weer lets anders, overlapt dat ook een beetle of staat dat ernaast?

50

De heer Van Broekhoven: Ja, het grijpt eigenlijk in elkaar. Dus die Regio Deal, die bestaat uit drie onderdelen, dat heeft u ook kunnen lezen welke dat zijn in die raadsinfornnatiebrief. Sommige delen, daarvan zijn verbijzonderingen zeg maar van het economische programma. En eigenlijk versterken die twee agenda's elkaar. Dus er zitten ook deels andere partners bij, Gorinchem zit daarbij, dus het is Drechtsteden en Gorinchem. Het is deel ook een ander schaalniveau. Dus echt, we moeten continu proberen ... En dat is ook de puzzel elke keer, om continu die agenda's met elkaar te proberen te matchen en zoveel nnogelijk synergie te krijgen tussen die agenda's. De Regio Deal wordt wel gecoordineerd door dezelfde manager als die van Smart Delta. Dus daar, dat is mooi want die kan dan precies zeg maar al die verbindingen goed leggen. De heer Van der Meer: Ja. En dat uitvoeringsprogrannma waar we nu over spreken. De heer Van Broekhoven: Smart Delta Drechtsteden. De heer Van der Meer: Dat gaat echt specifiek over de Drechtsteden. De heer Van Broekhoven: Ja. De heer Van der Meer: En dat gaat niet over wat de afzonderlijke gemeentes doen maar dat gaat over het gezamenlijke deel daarvan. De heer Van Broekhoven: Dat gaat over het gezannenlijke deel. De heer Van der Meer: Oke, dan heb ik dat helder.

De heer Van Broekhoven: Maar de lokale uitvoeringsagenda, kijk, destijds hebben we gezegd, die agenda moet bottom -up door de genneente zelf worden gedragen en gevoed. Dus dat betekent dat zeg maar een groot deel van de uitvoering van de ambities uit die groeiagenda lokaal plaatsvinden. De woningen die worden gewoon hier lokaal in Dordrecht gebouwd natuurlijk. En dat vindt u ook terug, en daarvoor verwijs ik ook altijd naar de begroting als het gaat om, wat is nou de lokale component van die regionale agenda, dat staat allemaal in onze begroting. Alles wat wij doen, dat moet ergens neerslaan in onze begroting. Anders, dat kan niet anders. Dus die lokale component en alle investeringsmiddelen zitten natuurlijk ook lokaal. Dus, en dat komt ook onndat dat een hele belangrijke reden om zeg maar die hele sturing te veranderen was dat u als lokale raad meer aan zet wilde zijn. Meer in positie omdat zeg maar dat regionale construct te veel op afstand was. Dat was vaak te ver van mijn bed show. En nu zit u veel meer in positie om zeg maar ook te sturen op zeg maar die inhoudelijke agenda. De voorzitter: Mag ik het even sannenvatten denk ik. Even, niet wat u heeft gezegd maar het doel waarom we hier zitten en dat we even kijken, hebben we voldoende beeldvorming gekregen en kunnen we verder? Want waarom we hier zitten, we zitten hier eigenlijk met twee doelen.

We hebben een raadsinfornnatie gekregen over de voortgangsrapportage Regio Deal Drechtsteden. Daar hebben we het net over gehad. Zijn daar vragen over of dingen die we wat willen meer de verdiepende informatie over

51

hebben, kunnen we dat nu stellen. En ten tweede zitten we hier om beeldvorming te voeren over het raadsvoorstel waar drie besluiten gevraagd worden. Ten eerste wordt er een besluit gevraagd om het uitvoeringsprogramma 2023 voor de groeiagenda Drechtsteden 2030 vast te stellen. En zoals ik mijnheer Van Broekhoven en nnevrouw Goutziers net begreep, kunnen wij daar dus input meegeven. Dingen die wij heel erg belangrijk vinden kunnen we aan het college meegeven. Ten tweede wordt er gevraagd om de jaarlijkse begroting als richtgevend kader te nemen voor de lokale inzet op de groeiagenda. En die begroting wordt volgende week in de begrotingsraad besproken. Als we daar andere dingen in willen, dan zou dat volgende week besproken moeten worden. En ten derde wordt er gevraagd om kennis te nemen van de cyclus zoals die net ook werd getoond van de groeiagenda voor de monitor zomer 2022. En dan is eigenlijk de vraag, hebben we daar allemaal voldoende informatie nu over? Ik zie mijnheer Van der Meer naar de microfoon grijpen. De heer Van der Meer: Nou ja, in uw samenvatting is mij een ding filet helemaal duidelijk want u heeft het aan de ene kant over het besluit wat gevraagd wordt om die uitvoeringsagenda regionaal vast te stellen. En tegelijkertijd heeft u het over het meegeven van input die in de actualisering daarvan moet worden meegenomen. Of kan worden meegenomen.

En dat wringt voor mijn gevoel een beetje met elkaar. Het lijkt mij dat we ... Of we het nu moeten vaststellen en zeggen van, nou ja, het is wat het is. Of we moeten zeggen van, nou, nee, wij vinden dat een aantal prioriteiten scherper neergezet moeten worden en die zien we graag begin volgend jaar terug. Een van beide. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Wellicht inderdaad een verduidelijking. Kijk, het programma nu moet natuurlijk vastgesteld worden want dan kan er ook gestart worden op 1 januari. En omdat het, nou ja, beleidsarm en tenminste, zoals we net al zeiden, de akkoorden zitten er filet in. Tenminste, wellicht zijn er accenten in die meer aandacht vergen. Kijk, dan wordt het programma aangescherpt en dat gebeurt dus. Dat rondje wordt nu opgehaald in het najaar en dat krijgt u opnieuw in het eerste kwartaal voorgelegen. Dus als er dingen veranderen kunt u het opnieuw als een bijstelling zeg maar vaststellen. Maar het is wel de bedoeling om het nu te hebben over van, kunnen we dit in de raad document vaststellen. Wat eigenlijk een follow up is op het programma zoals dat al lag in 2022 om het zo maar eens te zeggen. En als u dus belangrijke dingen heeft, kijk, dan noteren wij mee. Ik zie daar ook een wethouders zitten, die zal ook natuurlijk goed luisteren. Ik zie hem al ja-knikken. Dus dat ... Maar dat proces gaat nog lopen. Dit is niet het enige moment.

Dus ik hoop dat het zowat helderder is. De voorzitter: Ik zie ja-geknikt dus dank u wel. Dan kijk ik nog even rond of dat mijnheer Van Dam-Timnners en dadelijk mijnheer Wringer.

Ik zie

De heer Van Dam-Timnners: Ja, dank, voorzitter. Ja, als we het hebben over dat uitvoeringsprogrannnna was ik gewoon nog benieuwd naar een aantal dingen en waar ik die hierin zou terug moeten vinden. Als ik denk aan welvaart en ook aan brede welvaart waar we het steeds over hebben, dan denk ik aan een aantal dingen. En dan denk ik ook vaak aan, ja, wonen, mobiliteit en nog een paar van die andere dingen, de energietransitie, dat je je eigen energie een beetje in de buurt kan opwekken. Maar waar ik dan ook aan denk is heel veel basisvoorzieningen die je in een wijk hebt. Dus

52

dan heb je het over de huisarts, dan heb je het over fysiotherapie. En dan vraag ik me af, waar in dit verhaal zeg maar zou dat dan aan input ook meegegeven moeten worden? Want als je alleen woningen bouwt en een wijk zonder huisartsen vinden mensen het uiteindelijk niet prettig. Maar als je aan woningbouw, mensen die zoveel mogelijk woningen willen bouwen vraagt, wat moeten we hier doen, zeggen ze, veel woningen natuurlijk. Waar komt dit terug vroeg ik me af? De heer Van Broekhoven: Kijk, deze groeiagenda is natuurlijk om een extra impuls te geven aan zeg maar de ontwikkeling in de brede zin. Op die vier thema's die onderdeel uitmaken van die groeiagenda. Economie, bereikbaarheid, energietransitie en wonen. Dat laat onverlet dat lokaal natuurlijk veel integraler beleid wordt gemaakt en gevoerd, dan komen er dingen aan de orde die u nu net noemt. Hoe zit het met het voorzieningenniveau? Hoe passen al die kleine puzzelstukjes in elkaar om uiteindelijk impact te maken voor onze bewoners? En als het gaat om die brede welvaart, die brede welvaart is natuurlijk lets abstracts. Er zijn ook verschillende zeg maar rekenmodellen of monitormodellen voor. De Rabobank heeft bijvoorbeeld een model ontwikkeld, RaboResearch, waarin ze elf indicatoren voor brede welvaart identificeren bijvoorbeeld.

Maar er zijn ook andere modellen die uitgaan van zeventien indicatoren of noem het allemaal maar op. Wat van belang is, is dat we op een gegeven moment met elkaar ook een keuze maken op de vraag van, ja, wat gaan we nou eigenlijk meten en hoe zien we nou of het vooruitgaat hier met de regio? En niet alleen in bruto regionaal product maar ook in termen van leefbaarheid, energie, klimaat, et cetera. Dus meer een bredere invliegroute dan we tot nu toe eigenlijk gewend waren. Dus eigenlijk is dat ook een, ja, ik noem het dan een paradigrnashift, een moeilijk woord, een andere manier van denken, een andere mindset om te kijken naar onze gezamenlijke inspanningen en de resultaten die we daarmee behalen. De voorzitter: Is daar uw vraag mee beantwoord, mijnheer van Dam-Timmers? Mijnheer Wringer, u had ook een vraag. De heer Wringer: Ja, dank u, voorzitter. Ik begrijp dat jullie budget 4,4 miljoen is, volgend jaar lets meer. Volgens mu j komt er vanuit het Rijk weer opties om weer Regio Deals in te schrijven. We hadden natuurlijk ingeschreven voor 45 miljoen, 22 miljoen gekregen vorige keer. Een lobby naar Brussel kost natuurlijk een hoop geld. Kunnen de ambities nog hoger worden gelegd als jullie meer budget hebben? De voorzitter: Sorry, ik De heer Van Broekhoven: Het is natuurlijk altijd welkom maar geld is niet zaligmakend.

Het gaat natuurlijk ook om, kijk, wat wij net illustreren, zeg maar die synergie in de samenwerking tussen die verschillende bubbels zeg maar, tussen overheid en andere maatschappelijke partners, die is natuurlijk even zo belangrijk. En, nou, die Regio Deal is eigenlijk zeg maar ingestoken om dat te bevorderen, dat te stimuleren, die samenwerking. En ja, maar ik vind het dan wat lastig om te concluderen van, nou, als we 20 miljoen erin stoppen, dan gaat het vanzelf beter. Meestal is dat ook niet zo. Maar ja, het helpt wel natuurlijk.

53

Mevrouw Goutziers-Leidekker: Misschien inderdaad in aanvulling daarop, en dan pak ik gelijk de vorige vraag mee. Kijk, in die onderdelen zit natuurlijk niet alleen van, nou, we willen bijvoorbeeld meer banen of zo. Waar we ook kijken is bijvoorbeeld, ja, hoe zit het met kwetsbare, nou ja, personen om het zo maar eens te zeggen. Ook zeker als je bijvoorbeeld zo'n onderwerp als energie hebt, ja, dan is dat ook wel echt een belangrijk thema. En als je dan kijkt van, kijk, geld kan natuurlijk dingen maken maar je moet natuurlijk ook de personen, handen hebben om het allemaal uit te voeren. We horen ook natuurlijk genoeg van, ja, zonnepanelen, is er nog deskundigheid genoeg en mensen genoeg om het te leggen? Dus aan de ene kant heb je je doelen en als je daar niet zelf voldoende geld voor hebt is het heel fijn dat we via het Rijk natuurlijk geld extra kunnen krijgen. Maar het zal ook te maken moeten hebben van, wat is behapbaar en passen de dingen die we willen ook met alles wat we willen, in alle ambities? Maar, dus ja, er zal zeker gekeken warden van, kunnen we misschien weer met een volgende deal meedoen en kunnen we dat ook goed laden dat programma? En dat is eigenlijk wat jij bedoelde met die agenda. Dus misschien is dat een antwoord op uw vraag en nneteen gelijk een beetje de vorige vraag meegenomen. De voorzitter: En we hebben nog twee vragen.

En ik kijk even rand, we zitten richting einde van de tijd. Zijn dat de enige twee vragen voordat we gaan concluderen of dat we voldoende informatie hebben gekregen? Mijnheer Van der Meer, u was de eerste. De heer Van der Meer: Ja, we hebben zeker voldoende Wij hebben voldoende informatie gekregen. De vraag is wel, maar dat is een vraag aan u, voorzitter, is het de bedoeling om nu eventueel punten mee te geven? Ik bedoel, als ik naar het uitvoeringsprogrannma kijk en naar bijvoorbeeld ons coalitieakkoord en naar onze begroting, dan zie ik op al die vier terreinen punten om het uitvoeringsprogramma aan te scherpen. Is dat nu het moment om dat naar voren te brengen of wil u dat liever op een ander moment? De voorzitter: Volgens mij hebben de heer Van Broekhoven en mevrouw Goutziers gezegd om dat, dat we dat nu mee kunnen geven. En als dat nu niet lukt, dat dat schriftelijk, klopt dat? Mevrouw Goutziers-Leidekker: Nou ja, ik weet het niet. Dit is een beeldvormende sessie toch, dus mogelijk gaat u nog een oordeelsvormend in het gesprek met elkaar. Maar ... De voorzitter: Dat is de volgende vraag. Mevrouw Goutziers-Leidekker: Ja.

Maar het punt is natuurlijk van, kijk, we horen natuurlijk wel graag van, zitten we hiernnee al op de goede weg of niet? En, nou ja, dus kijk, want wij zijn natuurlijk niet in die zin op dit moment hier voor de politieke vragen om het zo maar eens te zeggen. Dus wij zijn vooral ook nu voor de toelichting en de uitleg. Dus ik wil ook graag kijken van, kunnen we u daarin ondersteunen? We hadden eventueel nog een paar sheets met wat extra inhoudelijke informatie. Hebben we geen tijd meer voor maar kan ook allemaal meegestuurd warden. Maar weet u, dus ja, als u nog wat nodig heeft voor de oordeelsvorming, hetzij nu of hetzij schriftelijk, ja, dan is dat natuurlijk U had het zeker ook over die Regio Deal. Ja, er zit daar ook een collega

54

op de tribune die daar meer van af weet. Dus wat dat betreft, bent u gesteld of niet? Dat is eigenlijk de vraag. De voorzitter: We gaan hem even parkeren totdat we de laatste vraag gehad hebben en dan beoordelen. De heer ...: Dank u wel, voorzitter. Ja, een beetje in navolging op de heer Wringer en de heer Van der Meer. Ik heb ook de, moet ik goed zeggen, de voortgangsrapportage van de Regio Deal met veel plezier bekeken. Wat ik me afvroeg ook richting de komende tijd en richting kwartaal een van komend jaar, wat zijn nou wat u betreft de ambities waar de aandacht op moeten liggen? Waar u wellicht zorgen over heeft op de voortgang daarvan? Dus waar moet Waar zegt u nou van, daar zou je echt even goed naar moeten kijken van daar lopen we nu achter of daar lopen we niet in pas met de ambities die gesteld zijn? De heer Van Broekhoven: la, kijk, wij zijn niet de inhoudelijke dossiereigenaars natuurlijk van al die thema's. Niek, kan jij daar misschien wat op reflecteren of ... Mevrouw Goutziers-Leidekker: Misschien, of terwijI Niek naar voren loopt. Konn maar inderdaad want jij bent echt een opgavennanager. Wat wij bijvoorbeeld gezien hebben, en als ik kijk naar wat onderwerpen, kwaliteit van wonen bijvoorbeeld. Ik had even voor mezelf genoteerd want ik dacht, die vraag komt wellicht.

Het bouwen nabij hoogwaardig openbaar vervoer, van kwantiteit naar kwaliteit van banen, dat zijn wel echt accenten die ik terugzie in ons politiek akkoord waar u denk ik wel meer accent op wilt geven. Maar goed, hier staat een van de opgavemanagers, ik geef hem graag het woord. De heer De Wit: Nou, deze had ik niet verwacht overigens maar mijn naam is Niek De Wit, opgavennanager economie, lokaal dus maar ook in de verbinding naar de regio. In het voorjaar heb ik mijzelf overigens destijds ook al voorgesteld voor u volgens mu. Even over de Regio Deal. De financiering, en dan gaat het over de 20 miljoen ongeveer, is tot en met volgend jaar nog geregeld. Wij hebben dat weggezet over drie pijlers, oeverontwikkeling, human capital inzet, innovatiebevordering. Veel van die middelen zijn weggezet en de resultaten moeten zeg maar ook volgend jaar echt wel loskomen. Dus ik denk dat eigenlijk heel concreet als antwoord op uw vraag. We zouden er goed aan doen om volgend jaar zeg maar of begin volgend jaar eens even de thermometer erin te steken van, nou, wat hebben we nu echt bereikt, waar hebben we nog net een extra zet nodig? Ja, en ook te zorgen dus dat de middelen weer niet terug moeten naar het Rijk. Dus daar doen we alles aan op dit moment. En ik kan u ook wel verklappen, er zitten echt wel mooie resultaten aan te komen.

U zag overigens wel in de evaluatie dat met name op innovatie, maar dat vraagt ook echt een langjarige aanpak, dat soms de output en de outcome even wat !anger op zich laten wachten. Maar de structuur is daar nu, de verbinding naar het bedrijfsleven staat, de verbinding naar het onderwijs staat, ook naar het hoger onderwijs, naar careerboost. Nou, allemaal dat soort termen die u terug zag komen. Dus ja, ik denk dat u een terechte vraag heeft van, joh, waar staan we, welke resultaten mogen we verwachten en waar moeten we nog wat extra inzet op plegen? Maar ik denk dat het erg goed zou zijn, maar dan praat ik misschien een beetje voor mijn beurt en is het meer aan het bestuur om dat te zeggen, om begin volgend

55

jaar toch wel even die thermometer met u erin te steken. En, nou, eens even te kijken inderdaad, waar we een extra fors in moeten gaan brengen. Maar we doen er alles aan en er komen nog zeker een aantal grote maar mooie resultaten uw kant op. Ja, en daarbij nnoet ik ook even benoemen zeg maar, heel veel dingen staan echt wel in de verbinding ook naar het Dordtse. Die campusontwikkeling waar heel veel zaken samenkonnen rond ondernemerschap, innovatiebevordering. Ja, dus dat is heel stevig met elkaar verbonden. Dus ook dat soort nniddelen ook vanuit de Regio Deal, als je het zou kapitaliseren, zou je kunnen zeggen, nou, 8 miljoen wordt echt wel weggezet in Dordrecht, ook op de oevers. Dolderman, voor de helft ook gefinancierd vanuit de Regio Deal. Peute zijn we natuurlijk ook druk mee bezig. Dus dat landt ook echt wel hier. En dat maakt ook wel echt die kracht zeg maar van die samenwerking. En een aantal thema's, misschien ook nog een van die eerdere vragen naar aanleiding van de aftrap zeg maar van de heer Van Broekhoven. Een aantal van die thema's die we hier hebben zijn ook per saldo natuurlijk altijd regionaal. We hebben geen lokale arbeidsnnarkt. Dat is altijd minimaal de schaal van een regio als Drechtsteden. Innovatiebevordering op een aantal thema's, die heeft u terug kunnen zien, rond smart '...', rond duurzanne waterbouw, et cetera, et cetera.

Ja, daar heb je gewoon regionaal bed rijfsleven met elkaar nodig. Dan is Dordrecht an sich al te klein. Dan heb je eigenlijk heel Zuid-Holland voor nodig. Nou ja, dus dat zijn even van die zaken die we volgens mij begin volgend jaar even terug moeten laten komen. De heer Van Broekhoven: '...' in elkaar grijpen. Dus lokaal, regionaal, regulier, al die schalen. De heer De Wit: Misschien ook nog even een andere opmerking want u gaf ook aan, ja, hoe verhoudt die Regio Deal zich ten opzichte van die Agenda 2030 of 2040? Nou, ik zie altijd de Regio Deal zeg maar ook gewoon als een instrument, een extra pot met geld om die mooie ambities die we al hadden, om die gewoon eens even een extra versterking te geven. Dus er is geen tweede agenda ertegenaan, nee, het is een extra middel om juist te versterken. De voorzitter: Oke, dat was mooie waardevolle informatie. Dan komen we nog even terug bij onze startvraag ook die mijnheer Van der Meer even stelde. En het is ook even een beetle een dilemma, we zitten een beetje, en ik hoop dat ik even wat mensen aan kan kijken. Volgens mu j zeiden Werd er net in de presentatie gezegd, in Q1 komt er een vernieuwde versie van het uitvoeringsprogramma omdat nu het huidige uitvoeringsprogramma beleidsarnn of is gedaan.

Als ik dan even terugdenk aan dat proces voor u als wat u zegt, in Q1 komt er een nieuw uitvoeringsprogramma, daarvan was volgens mu j ook de suggestie van, nou, daarvoor kunt u input leveren. Niet voor het uitvoeringsprogramma wat nu vastgesteld gaat worden maar voor het uitvoeringsprogramma wat in Q1 vernieuwd gaat worden. Ik weet niet wanneer daar het proces voor is, of dat we daar dan alsnog een sessie De heer Van Broekhoven: Ja, en die aanscherping vindt overigens plaats op basis van de politieke akkoorden. Dus daar is natuurlijk at die prioritering voor een groot deel gebeurd. Dus dat is een belangrijk element daarin.

56

De voorzitter: Laten we het eigenlijk zo stellen denk ik, ik denk laten we het praktisch maken. We kunnen twee dingen doen als raad zijne, want wij nnogen eigenlijk besluiten wat we doen. Toch? We kunnen twee dingen doen, of we zeggen, wij geven nu aan wat wij nog belangrijk vinden dat er nneegenomen wordt, of wij vragen aan de wethouder om in januari of februari nog even een sessie te hebben waarbij we kijken of dat die verdieping die wij willen er in dat uitvoeringsprogramma zitten naar aanleiding van de politieke akkoorden. Ik kijk ook de wethouder even aan maar hij kijkt heel donker. De heer Van der Linden: Dat valt reuze mee. la, ik denk dat dat een goede vraag is. Kijk, we hebben deze ... We hebben net vandaag weer regiosessies gehad van een paar themagroepen. Dus we zijn eigenlijk net in de opstartfase van die regio-overleggen. Ik weet nu niet precies hoe het proces werd uitgelijnd maar het lijkt me wel dat u in de gelegenheid moet zijn op enig moment lets te vinden van wat zich aan uitvoeringsplannen aandient. En zoals gezegd, die zijn heel erg gebaseerd op de lokale hoofdlijnakkoorden of coalitieakkoorden, dus daar gaat nooit een echte verrassing in zitten want dat zou raar zijn. Bovendien hebben we een heel goede set van programnna's. Maar ergens moeten jullie hem kunnen bespreken met elkaar en ook een aanscherping op kunnen vinden.

Dus misschien dat ik hem als technische vraag mee mag nemen van, wanneer zou de Dordtse raad in de gelegenheid zijn om lets aan te geven op ofwel een ontwerp ofwel voordat het er ligt de uitvoeringsplannen. Dat lijkt mij een technische vraag die we gaan beantwoorden en dan kunt u beslissen wanneer u er een gesprek over wil hebben. Zou dat hem zijn? De voorzitter: Dan kijk ik de griffie even aan want ik denk dat het een hele mooie oplossing is. De heer Van Broekhoven: Maar als ik nog even mag aanvullen. Kijk, het is wel zaak dat dat uitvoeringsprogramma zoals het er nu ligt formeel juridisch wel vastgesteld wordt. De heer Van der Linden: Ja. De voorzitter: Ja. Dus daarom ging ik nu verder. Vandaar dat we net ook de drie besluiten hebben gedaan. En dan ga ik het toch een beetje kort houden want de volgende vergadering staat alweer voor de deur. Mijnheer Roggekamp. De heer Roctgekamp: Ja, ik kan het heel kort houden. Ik heb sowieso hele grote moeite om lets vast te stellen en te weten dat ik het over twee maanden overnieuw mag doen omdat die dan veranderd is. TerwijI ik hem voor een jaar of zo vaststel. Dus ik zou er dan wel een clausule bij willen hebben dat we het voor misschien twee maanden of zoiets vaststellen dat daarna ook de druk er is dat we de nieuwe input hebben en dat we daar goed over kunnen praten.

De voorzitter: Maar volgens mu j is ook toegezegd dat er in Q1 dus een nieuw uitvoeringsprogramma 2023 vastgesteld wordt.

57

De heer Roagekamp: Dus wil ik dan wat we nu vaststellen tot uiterlijk Q1 vaststellen, dat we daar niet overheen gaan en dat er dan in ieder geval een nieuw voorstel moet liggen. De voorzitter: Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Ja, dank u, voorzitter. Als we het nu vaststellen, stellen we 2022 vast. En dan hoeven we ook geen oordeelsvormende vergadering meer te hebben over dit stuk. En dan beginnen we gewoon eerste kwartaal van 2023 met een beeldvormend, oordeelsvormend, besluitvormend denk ik. De voorzitter: Ik kijk even de tafel rond voor dit voorstel. Mijnheer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ja, het lijkt mu j gehoord wat er allemaal gezegd is prima onn het beleidsarme programma vast te stellen en daarmee aan de gang te gaan. En een moment te recreeren, kan me niet schelen hoe dat precies gebeurt, waarop wij aan in elk geval ons eigen college punten mee kunnen geven voor verdere invulling. We hebben wel een coalitieakkoord maar dat is een akkoord op hoofdlijnen. De vraag van, wat moet dan, hoe moet dat ingevuld worden en waar, en hoe komt de regio in beeld is een vraag die nog beantwoord moet worden. De voorzitter: Oke. Dan ga ik u heel even afkappen want mijnheer Van Dam-Timmers wil nog iets zeggen en dan gaan we tot besluitvorming. De heer Van Dam-Timmers: Ja, dank, voorzitter.

Ja, heel even aanvullend daarop, ik denk inderdaad wat de heer Van der Meer voorstelt, dat dat een goed idee is. Wat muj betreft hoeft dat niet altijd beeldvormend en besluitvormend, et cetera, onndat we de vergaderagenda dan heel erg vullen met heel veel sessies terwijI veel nnensen natuurlijk al wel hun input weten. Dus dat kan ook een schriftelijk moment zijn dat je zegt, he, dit wil ik meegeven. En ik vind dat wel belangrijk dat we dat doen meer dan alleen het coalitieakkoord omdat er natuurlijk ook niet coalitiepartijen zijn. Nou goed, toevallig geldt dat niet voor mijzelf maar ik vind dat die partijen ook de gelegenheid moeten hebben om die input te leveren. De voorzitter: Oke. Dan ga ik het ... Kijk, want de nieuwe vergaderklanten staan al voor de deur. Volgens mij kunnen we dan zo concluderen dat dit raadsvoorstel door kan naar de raad als hannerstuk en dat wij in het eerste kwartaal 2023 het vernieuwde uitvoeringsprogramnna opnieuw in de commissie brengen. Ja? 0, en nog ... 0, even wachten, even wachten, mijnheer Van der Meer, heel even wachten. Mevrouw Vernneulen: De voortgangsrapportage Regio Deal, die staat er ter informatie bij. De voorzitter: Ja, die staat er ter informatie bij. Dus dat is de vraag, kunnen Daar hebben we voldoende informatie over en die raadsinformatiebrief gaat gewoon zo door. Dan heel, heel kort want ik ga hem nu echt afsluiten.

58

De heer Van der Meer: Ja, aansluitend bij wat Van Dam-Timmers zegt, ik denk dat dat wel van belang is, en dat kan in de eerste instantie schriftelijk, dat mensen gewoon hun input meegeven. Ik zou wel willen vragen om dat uit te wisselen zodat je ook elkaars punten kunt ondersteunen, dat het een beetje collectief is. De voorzitter: De griffie gaat dat organiseren. Heel fijn. Dank u wel. Vooral onze insprekers, nnijnheer Van Broekhoven, mevrouw Goutziers, dank u wel.

6. Vaststellen Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit Dordrecht - Raadsvoorstel Aanwezig: Dhr. Cobben (FvD) Dhr. Droog (CU/SGP) Dhr. De Feijter (CU/SGP) Dhr. Gijndogdu (Op Ons Eiland) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Portier (SP) Dhr. Roggekamp (Gewoon Dordt) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-Den Hartog (Beter Voor Dordt) Dhr. Van Dam-Timmers (CDA) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf De voorzitter: Welkom. Ik ga gewoon Ja, nou, vond ik wel gezellig. Ik ga gewoon beginnen. Ja, anders wordt het wel heel erg laat. Ja, mag ik? Ik ga gewoon het woord eisen. Er wordt nog even gezocht naar een wethouder voor de vragen. Maar ik ga ten eerste iedereen welkonn heten. Nou, sst, ik heb het woord. Nou, welkom allemaal, thuis, op de tribune en gasten. Ik ga eerst beginnen dadelijk met een voorstelrondje, dat lijkt mu j handig voordat ik de doel ga beginnen. Ik ga weer links van mij beginnen, mevrouw. Mevrouw Vermeulen: Laurette Vermeulen, commissiegriffier. De heer Cobben: Servaas Cobben, Forum voor Dennocratie. De heer Van Dam-Timmers: Jan Van Dam-Tinnmers, CDA Dordrecht. De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos, Partij voor de Dieren.

De heer Schalken-den Hart= David Schalken, Beter Voor Dordt. De heer Portier: Ronald Portier, SP.

59

De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD. De heer Safranti: Mehmet Safranti, DENK Dordrecht. De heer Rocigekamp: Erik -Jan Roggekannp, Gewoon Dordt. De heer Van der Meer: Frans-Bauke Van der Meer, GroenLinks. De heer Gundogdu: Aydin Gundogdu, Op Ons Eiland. De heer Droog: Andre Droog, ChristenUnie-SGP. De heer De Feijter: Bart De Feijter, ChristenUnie-SGP. De voorzitter: Welkonn allemaal. Mooi dat we er nog in groten getale zijn op dit tijdstip. Wij hebben nu een oordeelsvormende sessie en de aanleiding is dat we op 20 september al gesproken hebben over de positionering van de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Ik ga het toch even rustig aan doen dankzij het late tijdstip. Deze adviescommissie adviseert het college bij het aanvragen van omgevingsvergunningen voor andere activiteiten dan rijksmonumenten, over nieuw beleid dat ziet op de fysieke leefomgeving. Zo. De commissie heeft eerder besloten het raadsvoorstel wat nu ter bespreking ligt ter politieke bespreking te agenderen waarbij we ingaan op de verankering van groenblauwe deskundigheid in samenstelling van de commissie en de beoordeling van binding met Dordrecht van de leden van de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. En ik weet niet of dat iemand wil aftrappen of dat Mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja, dank u wel, voorzitter.