20220829_Memo ambtelijke toelichting beeldvormende sessies-DEF.pdf

MEMO

Contactpersoon Lianne Suijker-Vreugdenhil T 078 770 4283

Van

Lianne Suijker; Jan Booij

Aan

Raad Gemeente Dordrecht

Datum

29-8-2022

Kenmerk

.

Betreft

Ambtelijke toelichting beeldvormende sessies raadsvoorstel

E la.suijker@dordrecht.nl

Dagrecreatieterrein Bijlage(n)

.

Geachte raad, Op 14 juni 2022 heeft u tijdens de beeldvormende sessie een aantal vragen gesteld omtrent het dagrecreatieterrein. Met deze memo vatten we de verschafte informatie samen. Tevens lichten we een aantal door u gestelde vragen toe. Ook gaan we in op zorgen die geuit zijn tijdens het rondetafelgesprek. Als laatste geven we aandacht aan het belang van het multifunctioneel gebouw. Kort overzicht historie

Het dagrecreatieterrein verscheen vanaf 2008 voor het eerst in de structuurvisies van de gemeente Dordrecht. In de visies is aangegeven dat er behoefte is aan meer ruimte voor recreatie vanwege toename van inwoners en recreatieve druk. Er is bepaald dat recreatie vooral gesitueerd wordt in de schil rondom de bebouwde stad. Op die manier wordt het gevoelige Natura 2000 gebied ontlast. In de visies is ook benoemd dat er behoefte is aan een divers recreatief aanbod. Het ontlasten van gebieden door elders voorzieningen aan te brengen is vastgesteld in de visie Balanceren in de Biesbosch.

Het

Figuur 1. Structuurvisie Dordrecht 2040, blauwe cirkel geeft dagrecreatieterrein aan.

dagrecreatieterrein is in potentie als TOP (Toeristisch Oeverstap Punt) onderdeel van drie poorten naar het buitengebied. De andere poorten naar het buitengebied zijn de Merwelanden (tevens een TOP) en de westelijke ingang van de nieuwe Dordtse Biesbosch nabij Sportterrein Schenkeldijk.

Pagina 1/9

Kenmerk Datum

Sinds 2012 is het dagrecreatieterrein onderdeel van de Nieuwe Dordtse Biesbosch. De gemeente heeft – met geld van de provincie – gronden aan kunnen kopen. Initieel was het doel om hier intensieve recreatie te bewerkstelligen door middel van een zwemplas. In 2015 zijn de ambities veranderd. Door bezuinigingen en het belang van beleefbaarheid van het polderlandschap heeft de raad besloten een minimale variant van het dagrecreatieterrein in te richten. In 2016 is hiertoe besloten. De raad heeft zich ook toen ten doel gesteld om de recreatiedruk over het gehele eiland van Dordt te verspreiden. In 2018 hebben vervolgens kaderstellende gesprekken met de commissie plaatsgevonden. Thema's die hier naar voren kwamen waren: natuur, wandelen, avontuurlijk, natuurlijk spelen, mini-beleving Biesbosch. De commissie sprak uit geen grote recreatie te willen. Eventuele horeca zou passend in het landschap moeten zijn en duurzaam worden ingericht. Vervolgens is de gemeente in gesprek gegaan met omwonenden, in januari 2020 nogmaals met commissie fysiek en in januari 2020 nogmaals met omwonenden. Deze input heeft geleidt tot de voorliggende visie en kaders doorontwikkeling Dagrecreatieterrein. In mei 2020 is de raad voorgesteld deze visie en kaders vast te stellen. In september 2020 zijn een aantal bewoners van de Zuidendijk met Plan Bovenhoek naar voren getreden.

Na gesprekken met de wethouder heeft de wethouder in aanvulling op het voorstel in mei 2020 een memo naar de raad gestuurd met een aantal herziene uitgangspunten: -

Schrappen mogelijkheid doorontwikkeling speelvijver naar zwemwater. Vormgeving water zou een meer 'natuurlijke' uitstraling moeten krijgen. Kaders horecasluitingstijden beperken; betreft (kleinschalige) horeca met recreatieve nevenfunctie Betrokkenheid bewoners bij ontwikkeling van ontwerpen.

De wethouder heeft de raad gevraagd akkoord te gaan met visie en kaders en voorbereidingen inrichting mét deze wijzigingen. In oktober 2020 is middels een amendement bij Raadsvoorstel Viersprong door de raad besloten om het raadsvoorstel Dagrecreatieterrein volledig te schrappen. Er is door het college gekozen om dit project toch weer op te pakken, om de volgende redenen: 1. 2. 3.

Afspraak met provincie om het dagrecreatieterrein te ontwikkelen Amendement ging hoofdzakelijk over het niet – overhevelen van gelden van de Viersprong naar dagrecreatieterrein. Er is een grote recreatiedruk op het eiland van Dordrecht welke – mede door de verstedelijkingsopgave – nog meer zal toenemen.

In 2021 hebben gesprekken met de wethouder en initiatiefnemers van Plan Bovenhoek plaatsgevonden. Daarin is besproken de raad voor te leggen om de visie en kaders vast te stellen, met uitzondering van het zandstrandje. Ook is besproken hoe het participatie traject om omwonenden en de stad te betrekken eruit zou moeten zien. Daarnaast is aangegeven dat de gemeente ervoor kiest om het multifunctioneel gebouw wel doorgang te geven. Zie een toelichting over het multifunctioneel gebouw verderop in deze memo.

Pagina 2/9

Kenmerk Datum

Overzicht grondeigendom

Hiernaast vindt u een overzicht van het grondeigendom van het dagrecreatieterrein. De gronden binnen het projectgebied zijn, in afwachting van een doorontwikkeling, voorlopig opnieuw aan boeren in jaarlijkse pacht uitgegeven en momenteel niet bereikbaar voor recreanten. Afspraken pachters

In het kader van project Nieuwe Dordtse Biesbosch heeft de gemeente gronden van de provincie aangekocht ten behoeve van natuur-/recreatieve doeleinden. Tot 1 januari 2017 zijn deze gronden in tijdelijke pacht uitgegeven. Vanaf januari 2017 is het minimaal casco ontwerp aangelegd, in afwachting van de beschikbaarheid van financiële middelen. Zolang de gemeente niet over deze gronden hoeft te beschikken, zijn deze percelen jaarlijks voor de duur van 1 jaar in pacht uitgegeven aan veehouders.

Figuur 2. Rood: niet in

eigendom gemeente; Landbouwweg Geel: in eigendom Tijdens de rondetafelgesprek bent u gewezen op de gemeente; blauw bestaande erfdienstbaarheid van de plangrens landbouwontsluitingsweg. In de visies en kaders wordt voorgesteld het middengebied beschikbaar te houden voor pachters tot het moment dat er een plan voor het middengebied is. Afspraken c.q. Verplichtingen t.o.v. Provincie Zuid-Holland

Het Dagrecreatieterrein is het laatste project in de afronding van de Nieuwe Dordtse Biesbosch. Een project waar recreatie en natuur elkaar ontmoeten en versterken. Bijkomend doel is om de recreatieve mogelijkheden op het eiland van Dordrecht te vergroten. In de samenwerkingsovereenkomst uit 2009 van Staatsbosbeheer, Waterschap en Gemeente Dordrecht was het gebied aangewezen als RodS-project (Recreatie rondom de Stad). Ten behoeve van dit doel zijn de gronden van de Nieuwe Dordtse Biesbosch met financiële hulp van de provincie aangekocht. In 2011 is de RodS als rijkstaak komen te vervallen en in 2012 is door de Provincie de RodS-opgave herijkt. In 2013 is de samenwerkingsovereenkomst gewijzigd en is als primaire doel opgenomen: het bieden van voldoende, goed bereikbare en aantrekkelijke dagrecreatiemogelijkheden in de nabijheid van de woongebieden In Zuid-Holland. Recreanten kunnen hier fietsen, wandelen, varen en andere recreatieve activiteiten ondernemen door de aangebrachte voorzieningen, waarvoor behoefte bestaat uit de stedelijke omgeving. In figuur 3 is dit doel nader toegelicht.

Vanwege financiële tekorten in het project én het feit dat de gemeenteraad van Dordrecht de zwemplas als te grootschalig heeft beoordeeld, heeft zij dit plan geschrapt en zijn enkel de maatregelen uitgevoerd om aan de afspraken uit de Wijzigingsovereenkomst met Provincie Zuid- Holland en het waterschap Hollandse Delta te voldoen. Dit betreft de aanleg van het Fietspad 220 tussen de Zuidendijk en de Zeedijk, de aanleg van 50 parkeerplaatsen en de realisatie van de waterbergingsopgave (4,7 ha. in de Alloijzen- Bovenpolder). Deze maatregelen worden het “Casco” genoemd. De Provincie heeft hiermee ingestemd, onder voorwaarde dat wanneer financiële middelen resteren, die in zouden worden gezet ten behoeve van de doorontwikkeling van een openbaar toegankelijk

Pagina 3/9

Kenmerk Datum

dagrecreatieterrein. Een uitbreiding van de recreatieve mogelijkheden zijn gezien de verstedelijkingsopgave meer dan wenselijk. De gemeente heeft de percelen met groen aangegeven op figuur 2, op 3 maart 2016 van de provincie Zuid-Holland gekocht ten behoeve van de aanleg van het recreatie- en natuurgebied Nieuwe Dordtse Biesbosch. Dit ter uitvoering van de met de provincie gemaakte afspraken over het Strategisch Groenproject 'Eiland van Dordrecht'/ 'de Nieuwe Dordtse Biesbosch'. In de leveringsakte is een meerwaardeclausule en een antispeculatiebeding opgenomen. Deze bedingen komen er op neer dat als de gemeente binnen 30 jaar na 3 maart 2016 de percelen verkoopt, dan wel de bestemming daarvan wijzigt, zij (een deel van) de meerwaarde aan de provincie moet afdragen dan wel de meerwaarde ten goede moet laten komen aan het niet-economisch geëxploiteerde deel van het openbaar recreatiegebied.

Figuur 3. Delen van dagrecreatieterrein onderdeel koopovereenkomst Provincie. Overige percelen in het middengebied zijn door gemeente – met geld van de provincie – opgekocht.

Recentelijk is navraag gedaan naar de huidige standpunt van de provincie met betrekking tot ontwikkelingen op het dagrecreatieterrein. Het terrein is aangemerkt als categorie – 2 beschermingsgebied recreatie. Dit betekent dat ontwikkelingen in het gebied o.a. moeten bijdragen aan de openbare toegankelijkheid en het recreatieve gebruik van het gebied. Zie ook artikel 6.9b van de Omgevingsverordening Zuid-Holland. Tevens bestaan er historische wensen, ideeën en afspraken. Op dit moment werkt de provincie aan een recreatieperspectief waarin de toekomstige ambities voor recreatiegebieden in de provincie beschreven worden. De provincie staat open voor gesprek rondom de ontwikkelingen dagrecreatieterrein. Het is passend dit gesprek te starten nadat uw raad zich heeft uitgesproken.

Pagina 4/9

Kenmerk Datum

Figuur 4. Criteria voor beheer en (her)inrichting van recreatiegebied uit Wijzigingsovereenkomst op de samenwerkingsovereenkomst van Staatsbosbeheer, Waterschap en Gemeente Dordrecht, 2013 Waarom recreatie op deze locatie belangrijk is

Staatsbosbeheer, Waterschap en Provincie zijn akkoord gegaan met visie en kaders. Daarin is opgenomen dat uitbereiding van de recreatieve mogelijkheden in het gehele buitengebied gezien de verstedelijkingsopgave meer dan wenselijk is. De diverse visies van het buitengebied laten een duidelijke wens zien om op deze locatie recreatie toe te staan met als doel de recreatiedruk in de Biesbosch en het buitengebied te verspreiden.

Pagina 5/9

Kenmerk Datum

Hoe we omgaan met de behoefte aan zwemrecreatie

In de raadsinformatiebrief over de Viersprong / Speelbos de Elzen, welke in april aan de raad is aangeboden en conform is bevonden, staat het volgende: Vanuit de Dordtse samenleving en de raad blijft de nadrukkelijke wens bestaan voor een groter aanbod voor zwemmen in natuurwater. Er wordt veel gebruik gemaakt van de Merwelanden. De gemeente is zich bewust van de noodzaak om alternatieven aan te kunnen bieden en de recreatieve druk over het buitengebied te verdelen. Met het toevoegen van het speelbos is een gedeelte van de recreatieve druk al enigszins herverdeelt. Hoewel de Viersprong niet over het vereiste draagvlak van het waterschap en Staatsbosbeheer voor de realisatie van een zwemplas beschikt, blijft de gemeente zoeken naar mogelijkheden om zwemwater te kunnen faciliteren. Op basis van de uitkomst van het participatietraject zien wij met het oog op de wens uit de samenleving, de groei van de stad en de druk op de recreatieve voorzieningen in het buitengebied aanleiding tot het uitvoeren van een studie voeren naar alternatieve plekken voor zwemrecreatie op het gehele eiland Dordrecht. Dit leggen wij te zijner tijd bij u ter besluitvorming voor. De mogelijkheid bestaat dat het onderzoek het dagrecreatieterrein alsnog aanwijst als geschikte locatie.

In het voorliggende raadsvoorstel stellen we voor om in de komende ontwerprondes doorontwikkeling van speelvijver tot zwemwater niet mee te nemen. Dat betekent dat zwemwater in het voorgestelde ontwerpproces geen optie is. Wel zullen er vormen van watergebonden recreatie plaats kunnen vinden. Aanleg pad naar zeedijk

Eigendom grond De grond die benodigd is voor aanleg van het wandelpad is in eigendom van de gemeente. Relatie tot bomen Op dit moment hebben we geen maatvaste tekening van het wandelpad. Een onderzoek naar bestaande bomen langs het traject van het pad kan hierdoor alleen een inschatting zijn. Het lijkt er op dit moment en dit abstractieniveau op dat er een klein aantal wilgen gekapt dient te worden. De kap willen we tot een minimum beperken. Indien er wel bomen gekapt dienen te worden zal herplanting overwogen worden. Pad niet geschikt voor mindervaliden In de Nieuwe Dordtse Biesbosch wordt gewerkt aan wandelroutes voor minder validen. Helaas is het beoogde wandelpad tussen de Zuidendijk en Zeedijk niet geschikt voor minder validen. De ontsluiting over het fietspad is hier wel geschikt voor. Het pad tussen de zuidendijk en zeedijk sluit vanaf het dagrecreatieterrein aan op wandelpaden van de Noorderdiepzone met een extensief recreatieve invulling. Deze paden wijken af van de standaard voetpaden. Paden kunnen bijvoorbeeld smaller zijn of kennen een andere verharding, waardoor ze beter passen in een bijbehorende landelijke en recreatieve omgeving. De paden zijn daarom minder geschikt voor mensen met een mobiele beperking. Bij de aansluiting met de Zeedijk is tevens een hoogteverschil te overbruggen. Nu is voorzien in een kleine inpassing in de omgeving door middel van een trap.

Een aansluiting voor minder validen vraagt om een grotere inpassing. In verdere ontwikkeling van het dagrecreatieterrein zullen de belangen van mensen met een mobiele beperking meegenomen worden.

Pagina 6/9

Kenmerk Datum

Relatie met omliggende toegangswegen.

Bij de ontwikkeling van het dagrecreatieterrein kijken we ook naar direct omliggende kruispunten en verkeersstromen. Daarbij vinden we het belangrijk dat de fietsroutes duidelijk zijn aangegeven en veiligheid specifiek aandacht krijgt. Hoe de uitvoer wordt betaald

Het voorbereidingskrediet wordt gedekt uit de resterende recreatieve beheermiddelen Nieuwe Dordtse Biesbosch. Het uitvoeringskrediet voor het pad wordt eveneens gedekt uit de resterende recreatieve beheermiddelen Nieuwe Dordtse Biesbosch. Voor de uitvoer van de rest van het gebied is nog geen financiële dekking. Dit voorstel zal ter afweging worden ingebracht bij de kadernota 2025. Achtergrond Multifunctioneel Gebouw Tijdens de beeldvormende sessies zijn er vragen gesteld over besluitpunt multifunctioneel gebouw. Dit lichten we graag schriftelijk toe. Onderwerp van politieke discussie bij ontwerpbestemmingsplan NDB In het ontwerpbestemmingsplan Nieuwe Dordtse Biesbosch werd op de plek van het dagrecreatieterrein uitgegaan van een zwemplas met een horecavoorziening van 1000 m2. Bij de vaststelling ging de raad niet akkoord met deze oppervlakte aan horeca en de zwemplas. De zwemplas werd geschrapt en de horeca werd tijdens de raadsvergadering teruggebracht tot 500 m2. Binnen deze 500m2 is het terras niet inbegrepen. Multifunctioneel gebouw als entree naar de Nieuwe Dordtse Biesbosch In het plan van Veenenbos en Bosch (Visies en Kaders) speelt het dagrecreatieterrein een belangrijke rol als TOP (Toeristisch Overstap Punt). Samen met de ingang bij de Schenkeldijk en de Merwedeplas zijn dit de drie entrées van de Biesbosch.

Het dagrecreatieterrein functioneert in de visie als entree van de Nieuwe Dordtse Biesbosch. Het multifunctioneel gebouw wordt gezien als een spin in een recreatief web, kern van waaruit wandel en fietsroutes door het gebied waaieren. Op deze manier functioneert het gebouw als begin-en eindpunt voor recreatie in het buitengebied. Het plan stelt voor om een gebouw mogelijk te maken van 500 m2 plus 400 m2 terras. Om het voor een ondernemer rendabel te laten zijn een multifunctioneel gebouw te exploiteren, is het nodig om deze ruimte te bieden. Gebouw van grote meerwaarde voor het dagrecreatieterrein Indien er alleen een horecafunctie in het gebouw komt, kan dit ertoe leiden dat het gebouw delen van het jaar niet wordt gebruikt en leeg staat. Om gebruik in alle seizoenen te stimuleren en om multifunctioneel gebruik te motiveren wordt voorgesteld de bestemming uit te breiden. In de 500 m2 gebouw kan dan naast horeca ook ruimte geboden worden aan andere gebouw gebonden recreatieve nevenfuncties, zoals bijvoorbeeld de verhuur van recreatieve materialen en/of educatieruimtes. Het multifunctioneel gebouw is voor dit voorstel belangrijk. Om de volgende redenen: 

Het recreatieknooppunt was in het ontwerpbestemmingsplan opgenomen omdat er binnen de gemeente duidelijk behoefte was aan een nieuw (extra) recreatieterrein met zwemmogelijkheden. Het recreatieknooppunt is uitgekleed tot een beperkt terrein met minimale recreatievoorzieningen; zeker in vergelijking met hetgeen in het bestemmingsplan Nieuwe Dordtse Biesbosch aanvankelijk voorzien was. Het is de vraag of het nog zinvol is om hier een recreatieterrein te maken als ook het gebouw uit het plan wordt geschrapt.

Pagina 7/9

Kenmerk Datum

  

Het dagrecreatieterrein functioneert als poort vanuit de stad naar de Noorderdiepzone. Om het gebied van betekenis te laten zijn als poort en/of Toeristisch Overstap Punt speelt het multifunctioneel gebouw een belangrijke rol. Het gebouw is niet alleen bedoeld voor horeca, maar als multifunctioneel gebouw waar ruimte is activiteiten die aansluiten bij het gebied te organiseren.

Beoogd is om derden de mogelijkheid te bieden het gebouw zelf te ontwikkelen en te exploiteren op basis van een pachtovereenkomst. Voor het gebouw zelf zijn ontwerpkaders opgesteld, passend binnen de beleidskaders en rekening houdend met het omringende landschap. Deze ontwerpkaders zijn opgenomen in bijlage 1 van de visie en kaders. Hoe we rekening houden met omwonenden We begrijpen dat het voor de omwonenden een spannend proces is. Daarom betrekken we omwonenden bij de selectiecriteria. Daarvoor volgen we een participatief proces. Tevens zal het multifunctioneel gebouw in de markt gezet worden ná vaststelling van het voorlopig ontwerp. Zo zorgen we ervoor dat het gebouw ten dienste komt van het gebied, en niet andersom. Selectiecriteria waar men aan kan denken is het beperken van de vierkante meters horeca om te stimuleren dat de exploitant ook andere activiteiten ontplooit of samenwerking zoekt met andere partners. Andere aspecten waar we naar kunnen kijken is het dag/avond gebruik, activiteiten en doelgroep. In het verleden hebben meerdere ondernemers aangegeven kansen op deze locatie te zien. Daarnaast heeft Plan Bovenhoek op eigen terrein plannen voor een instructieruimte met streekproducten en educatie. Dit lijkt te passen binnen de visie en kaders. We willen in het ontwerpproces kijken of het mogelijk is ruimte te bieden aan dit initiatief.

Daarnaast willen we ook de mogelijkheid geven aan andere ondernemers en initiatiefnemers om multifunctionele activiteiten te ontplooien in een nog te ontwikkelen multifunctioneel gebouw. Zo bieden we ondernemers gelijke kansen en waarborgen we continuïteit. Om te zorgen dat initiatieven elkaar kunnen versterken, wachten we tot uw raad het voorlopig ontwerp heeft vastgesteld. Pas daarna zal het multifunctionele gebouw in de markt worden gezet. Het risico bestaat dat er geen passende businesscase voor het multifunctioneel gebouw te maken is. Het inkaderen van openingstijden is daarbij niet gewenst omdat we inschatten dat er dan geen valide businesscase te ontwikkelen is. Om deze reden is geopperd om de bewoners te betrekken bij het vormen van de selectiecriteria zodat er op die manier een ondernemer uit volgt die past bij de ideeën van de bewoners van de Bovenhoek. Toelichting wijzigen bestemmingsplan Naar aanleiding van de beeldvormende sessies hebben ondernemers vragen gesteld over het besluitpunt omtrent bestemmingsplan wijziging. Ze argumenteren dat er geen bestemmingsplan herziening nodig is maar dat college van B&W al wijzigingsbevoegdheid van de raad heeft gekregen met het vaststellen van bestemmingsplan Nieuwe Dordtse Biesbosch. Het dagrecreatieterrein heeft bestemming Recreatie-1. Er is geen bouwvlak ingetekend.

Gebouwen mogen niet buiten een bouwvlak worden gerealiseerd. De bestaande wijzigingsbevoegdheid 2 geeft het college de bevoegdheid op 500m2 horeca bedrijfsvloeroppervlakte (BVO) en een onderhoudsgebouw van 1000m2 toe te

Pagina 8/9

Kenmerk Datum

staan. Met de wijzigingsbevoegdheid kan een bouwvlak worden gecreëerd waarbinnen horeca en het onderhoudsgebouw kunnen worden gerealiseerd. BVO wordt volgens artikel 2 van de planregels binnenwerks gemeten. Het terras hoeft niet meegerekend te worden bij de 500m2 horeca. Het terras kan immers ook zonder een horecafunctie worden aangelegd. Een terras mag volgens bestemming recreatie – 1 altijd worden toegestaan. De wijzigingsbevoegdheid 2 biedt uitsluitend de mogelijkheid om 500 m2 horeca en een onderhoudsgebouw van 1000 m2 toe te staan. Een multifunctioneel gebouw, waarin ook andere functies dan horeca en onderhoudsvoorzieningen worden ondergebracht, valt niet onder deze wijzigingsbevoegdheid. We kiezen er om deze reden voor u voor te leggen om het bestemmingsplan te herzien. We vragen de raad om de bestemmingsplan op een dusdanige wijze aan te passen dat het past bij de multifunctionele bestemming zoals in de visie en kaders beschreven staat. De bestemming nu vast wijzigen om zorgen dat het als voorwaarde vaststaat voor de coproductie op het gehele gebied We stellen voor de bestemming nu vast uit te breiden om te zorgen dat in het ontwerpproces niet de ruimte voor het gebouw ingevuld wordt. Er moet een gezonde balans blijven bestaan tussen de coproductie van het gebied, en de ruimte voor dit gebouw en ondernemerschap.

Tevens duurt een bestemmingsplanwijziging een behoorlijke periode. Om na het vaststellen van het voorlopig ontwerp door te kunnen met de participatie voor selectiecriteria voor een ondernemer, is het nodig om nu het traject in gang te gaan zetten.

Pagina 9/9