2022-09-13 Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - concept.pdf

82

moeten faciliteren, organiseren, coördineren, wat dan ook. Of dat direct op kosten van de gemeente moet of dat er een budget in scholen is, dat laat ik even in het midden. Ik vind het wel belangrijk dat kinderen niet gestigmatiseerd worden van jij bent dat arme kind dat iets van eten van school moet krijgen. Het moet wel al voor alle kinderen beschikbaar zijn en ja, sommige kinderen zullen er meer gebruik van maken en anderen minder. Ik denk wel dat als een kind zonder ontbijt op school komt dat er meer aan de hand is. Dan is het misschien armoede in het gezin. Maar ja, ik kom zelf uit een gezin vroeger waar heel weinig geld was. Het was volstrekt ondenkbaar dat mijn ouders mij of mijn broers en zussen zonder ontbijt naar school lieten gaan en dan sluit ik even aan bij het zakje chips, wat dan meegegeven wordt. Ja, één zakje chips kost meer dan een paar boterhammen met jam, pindakaas of gewone kaas. Sorry, dierlijk product. Dus er is dan echt meer aan de hand en dat betekent dat er ook een signaal zijn om hulp en bijstand aan zo’n gezin te verleden. En daar wou ik even bij laten, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van Leeuwen, PVV. De heer Van Leeuwen: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, om heel kort daarover te zijn, ik vind het zelf verschrikkelijk dat kinderen zonder ontbijt naar school gaan, echt heel erg. Neemt ook veel kansen weg.

Een kind dat start met de honger heeft niet alleen een voedselgebrek, maar ook start het anders dan de andere kinderen die wel een ontbijt hebben gehad. Ik vind het ook heel triest dat dit allemaal 2022 aan de orde moet komen, wat dat betreft. In ons rijke, welvarende Nederland, maar ja, goed, de motie zoals die voor licht kunnen we uiteraard volledig ondersteunen, maar wel inderdaad, het is al gezegd door de SP. Het is niet de bedoeling dat kinderen gestigmatiseerd worden. Dat we in die situatie terechtkomen dat er gewezen wordt van Jantje, Pietje of weet ik veel wat wie, die heeft een gratis ontbijt gekregen. Daar moeten we echt met elkaar zien te voorkomen. Wie dat ook zijn die kinderen, maakt niet uit, moeten we echt met elkaar zien te voorkomen, maar we ondersteunen wel deze motie. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan mevrouw Pichel, Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Ik, Forum voor Democratie, kan in ieder geval zeggen dat ik het eens ben met de woorden van mevrouw Koene van Gewoon Dordt, dat er een verantwoordelijkheid ligt bij de ouders om hier ook een verantwoordelijkheid in te pakken en dat dan ook aan te geven en daarbij vind ik het ook wel belangrijk om te melden, om te kijken naar het gezegde geef een man een vis en hij eet voor een dag of leer hem hoe te vissen en hij eet zijn hele leven.

Dus kunnen kijken hoe we mensen kunnen helpen, mensen niet alleen toestoppen. Dat neemt niet weg dat ik het verzoek van deze motie heel goed vindt, want het begint eigenlijk ook om aan te geven dat, met de vraag of het college het in beeld wil brengen hoe groot het probleem is. Dus dat vind ik absoluut een goed beginsel. De voorzitter: Hartelijk dank en dan kijk ik nog even naar mevrouw Stolk. Nee, alles is aan de orde geweest. Dank u wel. Dan gaan we naar wethouder Heijkoop namens het college. Die volgens mij nog net op tijd voor hem de gelegenheid heeft om het woord te voeren. Gaat uw gang. De heer Heijkoop: Dat gaat helemaal lukken, voorzitter en ik hoor hier ook te zijn, want hier is ons democratische mandaat gelegen, bij u als vertegenwoordigers van de

83

inwoners van de stad en daar gaat het hier ook over in alle urgentie over onze jongste inwoners. Net als velen van u en zelfs een aantal woordvoerders, weet ik, ben ik ook ouders van kinderen in de basisschoolleeftijd en je ziet veel en je hoort veel, bijvoorbeeld over de koelkast, het brood onder de tafel bij de leerkrachten. Ik zeg ook gelijk richting mevrouw Koene en de anderen, want daar had mevrouw Koene gelijk in, dat is niet van het afgelopen jaar. Dit speelt al langer dat kinderen zonder ontbijt naar school gaan en dat is niet altijd alleen maar gelegen in het feit dat er echt geen euro beschikbaar is voor het ontbijt, maar ook omdat die gezinnen sowieso zeer labiel zijn en dat er andere problemen kunnen zijn. Dus ik ben het ook geheel met de heer Portier eens dat hij zegt van daar zou je eigenlijk meer mee moeten doen, ook in de signalerende rol. Is ook ingewikkeld, want vanuit onderwijs wil men ook graag de veiligheid bieden. Ik heb het toevallig van de week over gehad met de leerkracht van ons dochtertje die zei van ja, ze deden hier ook heel veel wat ik niet zomaar met anderen kan delen en als ik dat wel doe dan delen ze niets meer. Dus dat is dat wankele evenwicht. Tegelijkertijd moet je altijd richting ouders uitstralen dat als er meer aan de hand is dat er hulp is. Hulp in deze stad bij uitstek.

Want u ziet dat, ik zie dat en ook onze partners in de stad zien dat. Dan heb ik het natuurlijk in de eerste plaats over het onderwijs, de scholen die zien dat, maar ook maatschappelijk betrokken ondernemers. Maatschappelijke organisaties. Ook zij zien dat er iets gaande is en wij weten elkaar ook goed te vinden in deze stad. Deze stad is echt bijzonder als het gaat over de kracht die er vanuit het maatschappelijk middenveld komt en niet alles hoeft ook van de overheid te komen. We hebben dat ook gezien tijdens de coronacrisis. Recenter tijdens de vluchtelingencrisis, met name met de Oekraïense vluchtelingen, dat er heel veel loskomt in onze stad en met deze motie bent u, licht u eigenlijk een broedende kip een klein beetje van het nest en ik zou u willen vragen om de broedende kip die weer te laten zitten om even die partijen ook ruimte te geven om dit verder uit te werken. Daarmee zeg ik u dit heeft onze aandacht en we zijn ermee bezig en waarom ik blij ben met deze motie waarom ik hem eigenlijk ook volledig namens het college zou willen overnemen, omdat u met deze motie ook aan boord stapt bij dat onderwijs, bij dat bedrijfsleven, bij die maatschappelijke partners. U geeft daarmee eigenlijk ook aan wij hebben er iets voor over.

Wij gaan niet de hele rekening op ons nemen, want het is ook een initiatief wat ook vooral voortkomt uit de samenleving, maar wij gaan er wel aan bijdragen. Nou, hoe mooi is dat als je op dit terrein de handen ineen kan slaan en iets goeds kan doen voor onze jongste inwoners? Dus ik zeg u toe, wij komen met een plan. Sterker nog, er wordt al heel goed nagedacht over een plan en daarbij denken wij ook wel na van voor wie moet dat plan dan gaan gelden? Voor welke scholen? Waar gaat het dan om? Carola Schouten heeft daar vanmiddag wat over gezegd tijdens het vragenhalfuurtje, enkele hoofdlijnen, maar ze had het al wel gelijk over we weten ongeveer over welke scholen het gaat. Dus zij zegt daarmee al wel van dit gaat niet over het hele onderwijs. We weten zelf heel goed dat bepaalde scholen daar speelt het veel minder of daar kan men dat echt binnen die school goed opvangen, maar er zijn ook een aantal scholen waar het echt in alle urgentie speelt en wij gaan dan gewoon verder uitwerken met die partijen. De heer Van der Net: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Net.

84

De heer Van der Net: Ja, ik bedoel, ik begrijp heus wel wat de wethouder zegt en dat er inderdaad bepaalde scholen, dat daar gewoon meer kinderen zullen zitten die dit probleem hebben, maar ik wil toch ook wel aandacht vragen dat er ook gewoon op andere scholen, misschien wel iets minder, maar toch ook wel kinderen zijn die dezelfde behoefte hebben. Dus ik wil wel even dat meegeven ook aan de wethouder om daar ook wel rekening mee te houden. De heer Heijkoop: Ja, voorzitter, op korte termijn spreek ik met het onderwijs en met de schoolbesturen en dan zal ik dit ook nadrukkelijk naar voren brengen. Het onderwijs heeft zelf ook heel goed in de gaten waar het met name speelt en waar het nodig is en ook zich realiserende dat niet op welke school alle kinderen over één kam geschoren kunnen worden. U heeft het punt ook gemaakt in het kader van Dordtse leerprogramma, speelt hier ook. We zullen hier aandacht voor hebben en we komen met een uitwerking naar uw raad toe. Tegelijkertijd geef ik wel een winstwaarschuwing richting uw raad. Nou, er werd al even een berekening over de duim gemaakt. Tweeënhalf euro voor een ontbijtje. We hebben tienduizend kinderen in onze stad. Dus even, het gaat wel ergens over.

Dus wellicht moet je wel goed nadenken van oké, als je kinderen wil ondersteunen en je hebt niet een openeindefinanciering dan zul je daar wellicht keuzes moeten maken, maar ik ben van harte bereid om enkele scenario’s ook naar u toe te brengen, zodat u er zelf ook een afweging kan maken, zeg ik richting de heer Van der Net, om hem gerust te stellen. Het breder trekken, waar de heer Schalken terecht aan refereerde, van joh, dit moet niet op zichzelf staan. We zijn dus met een plan bezig en ik kan u ook vertellen dat we daar ook één van de ministeries bij hebben aangehaakt, die heel erg geïnteresseerd is om ook met ons na te denken hoe we ook weer extra aandacht kunnen besteden aan financiële educatie. Aan het voorkomen dat er problemen ontstaan in financiële zin. Dat is in deze tijd wel heel wrang, want het is nu echt vrouw en kinderen eerst in die zin met die energierekeningen, er is geen redden aan, maar je ziet wel dat het financieel bewustzijn op veel plekken nog onvoldoende is. Nou ja, dat willen we ook heel nadrukkelijk onderdeel laten zijn van deze aanpak en ik zeg u ook toe dat wij op hele korte termijn, sterker nog, vandaag heeft het college een voorstel armoede vastgesteld, waarin we u voorstellen om fors te investeren in extra armoedebestrijding, verruiming minimaregelingen, dus dat komt een dezer dagen uw kant op bij de griffie.

De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Net. De heer Van der Net: Een vraag, want de wethouder begint ook over financiën. Nou, er is geen dekking voor dit voorstel, dus ik heb geen idee wat het gaat kosten, maar de wethouder geeft net al aan dat dat aardig in de papieren kan lopen en er zijn natuurlijk afspraken gemaakt hoe we de financiën verdelen en ik wil wel eventjes aandacht vragen richting het college natuurlijk ook dat die afspraken gewoon gemaakt zijn. Ja, het is nu eenmaal zo dat de gemeentelijke overheid natuurlijk geen geldboom heeft en dat wij als VVD-fractie daar wel kritisch naar zullen kijken, dat geef ik even de wethouder mee. De heer Heijkoop: Ja, voorzitter, zo ken ik de heer Van der Net ook en ook de VVD-fractie. Hier staat ook de wethouder Financiën, dus u mag dat financiële bewustzijn ook bij mij verwachten. Mijn opmerking van zojuist was een reactie op uw vraag van het mag niet alleen gaan om de meest kwetsbare kinderen op elf scholen en ik wilde alleen aangeven dat mocht je daar echt andere keuzes maken dat het ook financiële consequenties kan hebben. Dus daarmee gaf u mij eigenlijk de aanzet om tot deze opmerking te komen.

85

Voorzitter, in afrondende zin. Ja, heeft de gemeente, is dit nou een rol van de gemeente? Nou, ik sta hier wel met enig ongemak met u, want ik vind dit niet primair een rol van de gemeente, maar vind ik de acute vluchtelingenopvang een rol van de gemeente, wat we nu ziet? Nee, ook niet. Vind ik de steun aan ondernemers in coronatijd een rol van de gemeente? Nee, ook niet. We hebben het wel gedaan. Vind ik het ondersteunen van lagere inkomens in deze energie-armoedeperiode met energietoeslag een rol van de gemeente? Dat is het eigenlijk ook niet, alleen het is wel zo dat het kabinet op veel onderdelen onmachtig is en dat ze dan wel naar gemeenten kijken en een beroep op hen doen en dat gemeenten wel elke keer leveren. Via de gremia waar dat besproken wordt, het veiligheidsberaad, op andere plekken, om uiteindelijk wel die verantwoordelijkheid als gemeente te nemen. Dus ja, die vraag kunt u hier stellen. Ik zie in ieder geval dat u als raad aangeeft in uw eerste termijn wij zien hier wel een rol voor de gemeente en ik zeg u daarop terug ja, maar we zien ook een rol voor het maatschappelijk middenveld, een rol vanuit de samenleving en daar zit heel veel kracht in deze stad en we gaan daarin samen optrekken en ik kom op korte termijn vanuit het college met een voorstel uw kant op en gaan we er verder over spreken. De voorzitter: Dank. U heeft goed geoefend voor Op1.

Mevrouw Vol-van der Holst: Voorzitter. De voorzitter: Zijn er nog interrupties? Ja, gaat uw gang. Mevrouw Vol-van der Holst: Nog één, van mij in ieder geval. Ik heb u nog geen uitspraak horen doen over mijn vraag. Over gezondheid van het ontbijt. De heer Heijkoop: Gezonde voeding, bedoelt u? Mevrouw Vol-van der Holst: Ik heb in mijn vraag gesteld of er gekeken kon worden naar de invulling van het ontbijt. Dus dat het een gezond ontbijt gaan worden dan ook. De heer Heijkoop: Ja, nee, zeker. We zijn met enkele opties bezig. Het is ook een beetje een kosten-kwaliteitsvraagstuk. We willen graag een diverse maaltijd aanbieden in die zin van voedingswaarde, tegelijkertijd de betaalbaarheid staat soms op gespannen voet met bepaalde ingrediënten, dat weet u ook. Dus daar kijken we heel goed na. We hebben verschillende opties en één van de opties zou u zeer bevallen. Tegelijkertijd is daar weer een wat hoger prijskaartje aan verbonden, maar we nemen het nadrukkelijk mee. Ja. Mevrouw Vol-van der Holst: Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dat was de inbreng van de wethouder in eerste termijn. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Burakçin: Ja, voorzitter. Voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang, mijnheer Burakçin.

86

De heer Burakçin: Ja, voorzitter, uiteraard blij met de keiharde toezeggingen van de wethouder dat hij dit omarmt en overneemt. Ja, deze motie hebben we natuurlijk met meerdere partijen ingediend, dus ik wil toch graag even schorsing voor overleg. De voorzitter: Drie, vier minuten? Ja? Genoeg? Vijf minuten. Ik denk ik zet in op drie, dan worden het er vijf. Dank u wel. De vergadering is geschorst. U bent zover? De heer Burakçin: Ja, voorzitter, we zijn zover. Ik heb overleg gehad met de andere indieners. We willen hem toch indienen, toch in stemming brengen, maar wel dat wij willen opmerken dat ja, recent natuurlijk berichten zijn gekomen dat het Rijk met middelen gaat komen om ook voor ontbijt te zorgen, dus dan kan het volgens mij, als het college dit omarmt en middelen voor uit zou gaan trekken, dat het verrekend wordt met de reismiddelen. De voorzitter: Dank. Dan stel ik voor dat we hem in stemming gaan brengen. Is er behoefte aan stemverklaringen? Mijnheer Schalken. De heer Schalken: Ja, voorzitter, wat Beter voor Dordt betreft zijn de toezeggingen van de wethouder voldoende en zullen wij niet met de motie meestemmen. De voorzitter: Dank. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dat geldt ook voor Gewoon de Dordt, voorzitter. De voorzitter: Anderen? Ja, gaat uw gang. CDA-fractie. Mevrouw Van Vugt-Roose: Daar sluit ik me bij aan. De toezeggingen zijn voldoende. De voorzitter: Dank.

Anderen nog? Mevrouw Pichel: Voorzitter, ik sluit me daar ook bij aan. Forum voor Democratie, links. De voorzitter: Ja, sorry, u zit achter mij. Mevrouw Pichel: Nee hoor, geeft niet, de toezegging is voldoende. We sluiten ons aan bij … De voorzitter: Oké, helemaal goed. Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen. Als u voor de motie bent plus, als u daar tegen bent min. De heer Van der Net: Stemverklaringen, mag dat ook nog, voorzitter? De voorzitter: Ja, dat hadden we net gedaan, maar gaat uw gang. De heer Van der Net: Ja, nee, neem me niet kwalijk. Dan had ik dat gemist. De voorzitter: Mijnheer Van der Net, stemverklaring. De heer Van der Net: Het zal de leeftijd zijn, voorzitter. Nee ja, wij gaan tegenstemmen en dat is zeker niet omdat wij het probleem niet zien, maar wij willen het breder zien en

87

wij willen wij willen ook duidelijk een financiële onderbouwing van deze maatregel, als die gedaan gaat worden. Dat is de reden, voorzitter, dank u. De voorzitter: Dank u wel. Hebben we dan echt iedereen gehad? Ik vraag het nog maar even. Ja? Dan gaan we stemmen. Voor is plus, tegen is min. Motie is aangenomen. Tweeëntwintig stemmen voor, zestien tegen. Tegen, fracties Beter voor Dordt, CDA, Forum voor Democratie, Gewoon Dordt en VVD en de overige fracties voor. Daarmee is de motie aangenomen. Veel succes richting de wethouder. Dan zorgen dat we op tijd thuis zijn om hem allemaal te kunnen zien. 21. Budget zonoffensief Dordrecht fase 1 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 21. Dat is het Budget zonoffensief Dordrecht fase 1. Een raadsvoorstel dat ook op 6 september oordeelsvormend is besproken in de commissie onder voorzitterschap van de heer Portier. De commissie heeft geconcludeerd dat het voorstel als hamerstuk door kon naar de raad, waarbij de Partij voor de Dieren heeft aangegeven te overwegen een amendement in te dienen en dat is ook echt het geval. Dus daarom geef ik eerst het woord aan de Partij voor de Dieren om het amendement kort toe te lichten en in te dienen en daarna maken we een rondje.

De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter … De voorzitter: En ik wil graag vragen om stilte, want het is een lastige zaal qua akoestiek en het helpt enorm als iedereen stil is behalve degene die het woord heeft. Gaat uw gang, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Ja. Het college wil hard aan de slag om meer zonnepanelen in Dordrecht te leggen. Daar staan we als Partij Voor De Dieren helemaal achter, maar daarbij willen we wel meegeven dat er eerst de zonnepanelen worden gelegd op locaties waar je verder niks mee kan. Bijvoorbeeld lege daken of een waterbassin of parkeerplaatsen op vuilnisbelten en vandaar ons amendement, om die locaties aan te scherpen. De voorzitter: Dank u wel en dat amendement mag u nu indienen en dan kunnen we het in het systeem zetten. Dat heet amendement A1 in ieder geval. Het amendement is al gedeeld, dus we kunnen wel vast met de beraadslagingen beginnen. Ik kijk even naar de fractie VVD. Gaat uw gang. Ook een maidenspeech als ik het goed heb. Mevrouw Boom-Vos: Ja, dat klopt, dank u wel. Net zoals mevrouw Vol. Als Dordtse VVD delen wij de zorg van de Partij voor de Dieren om voorzichtig en goed met onze grond om te gaan. Wij vinden dan ook dat er niet meer bruikbare gronden gebruikt moeten worden voor de zonnepanelen. Toch steunen wij dit amendement niet omdat we vinden dat het overbodig is en daar hebben we een drietal redenen voor.

Ten eerste is het een amendement op een niet gemeentelijk stuk. Het is een plan van aanpak van een derde partij, dus dat heeft geen toegevoegde waarde in onze ogen. Daarnaast heeft de wethouder in de commissie aangegeven dat zij de geest van dit amendement wil steunen en uit wil voeren en ten derde … Nee, en daar vertrouwen wij eigenlijk als VVD nog wethouder De Jonge in en zijn er mensen die wat minder van vertrouwen zijn dan

88

hebben wij ook nog een derde mogelijkheid waar dit op ingebouwd is, want de uitvoering van het plan wordt met een businesscase en wijziging van bestemmingsplan aan de raad tot besluitvorming aangeboden. Dus is dan ook nog mogelijkheid tot bijsturing. De voorzitter: Dank u wel. Daar mag voor geapplaudisseerd worden. En u krijgt zelfs applaus van de Partij voor de Dieren. Ja, zo werkt het dan ook weer. We gaan naar GroenLinks en dat is ook een maidenspeech. Gaat uw gang. De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me gedeeltelijk aansluiten bij de vorige spreker van VVD. Wij delen onder andere de zorg natuurlijk voor het grondbeslag. Het voorliggende amendement, dat gaat natuurlijk hoe willen we dat dat doen. Nou, net al gezegd, er zijn een aantal alternatieven, waaronder bijvoorbeeld waterbassins, drijvende zonnepanelen. Daarom vinden wij dat, hoewel het amendement sympathiek is, dat het inderdaad overbodig is. Dat is net ook al iets over gezegd. Ik denk ook dat dat in het amendement staat dat de restruimte veel breder kan zijn dan daar staat. Dat is nogal smal, twee mogelijkheden. Bovendien, bij grondgebonden zonprojecten is een wijziging ook van het bestemmingsplan nodig.

Dat zal weer de nodige vertraging oplopen en al eerder in de commissie is gezegd dat elke seconde eigenlijk telt, want met alleen de zon op daken halen we het doel bij lange na niet. Dus we zullen zo snel mogelijk hiermee een start moeten maken. Tot zover, dank u. De voorzitter: Dank u wel en ook een applaus voor u. Dan gaan we naar Beter voor Dordt, de heer Schalken. En dat is zeker geen maidenspeech. De heer Schalken: Nee nee nee. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Schalken: Maar ja, mag wel voor geklapt worden, altijd. Nee hoor, voorzitter. Dit onderwerp heeft collega Wringer in de commissie over gesproken en hij gaf aan dat het amendement eigenlijk overbodig zou zijn omdat we ook werken volgens de zonneladder en die zonneladder zal voldoende waarborgen dat eigenlijk waarbij dan invulling wordt gegeven aan wat de Partij voor de Dieren beoogt. Dus dat betreft is het amendement overbodig. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de VSP-fractie, mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, daar sluiten wij ons volledig bij aan. De voorzitter: Hartelijk dank. ChristenUnie/SGP. Ja, gaat uw gang. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Nou, tot vanmiddag was ik me er niet van bewust dat vandaag mijn maidenspeech al zou zijn, maar hoe mooi is het dat het over het thema verduurzaming mag gaan.

Gezien het grote belang van verduurzaming zijn we voor het raadsvoorstel voor het beschikbaar stellen van krediet. Dan over het amendement. We hebben het al in de commissie verwoord dat de ChristenUnie/SGP de lijn wel ondersteund van het amendement dat er eerst zoveel mogelijk ingezet moet worden op zon op dak of op het dubbel gebruik op parkeerplaatsen. Daar hebben we eerder als ChristenUnie/SGP ook een motie op ingediend, Beter geen verglazing landschap. Wat ook

89

is aangenomen. Het heeft die strekking en de wethouder heeft ons ook nog verzekerd dat die motie wordt uitgevoerd. Nou, vandaar dat wij als fractie het amendement overbodig vinden en daarnaast hebben we er ook zorgen over dat het juist vertragend kan werken en die luxe van vertraging kunnen ons niet veroorloven. De voorzitter: Dank en voor mevrouw Nieuwland was het dus ook haar maidenspeech. Zo gaat het hard met het lijstje. Hè, griffier. Mevrouw Wepster: Zeker. De voorzitter: Goed. Dan gaan we naar de CDA-fractie, gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Bedankt, voorzitter. Het is inderdaad vorige week al in de commissie behandeld. Toen bleek al dat dit amendement overbodig is. In die zin kan ik aansluiten op een paar eerdere woordvoerders en we maken ons er ook weer zorgen over dat hier eigenlijk … Of zorgen, maar het is denk ik een amendement op een plan van aanpak en niet zozeer op wat er door het college is voorgesteld. Dus ook in die zin is het zelfs overbodig. Ik hoor daar graag de wethouder nog even over naar de vertragende werking die het toch wel met zich meebrengt. Dat zou gewoon zonde zijn. We hebben grote doelen te halen. De lijn ondersteunen we uiteraard wel. Hoe minder verklaring hoe beter, maar het is overbodig. Het is al gegarandeerd, volgens de fractie. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid-fractie.

Gaat uw gang. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. De PvdA kan zich aansluiten bij de woordvoering van de VVD. De voorzitter: Dat is kort en krachtig. Partij voor de Dieren. Wellicht dan toch nog een eerste termijn. De heer Groenewege: Iets minder kort misschien. Ik wilde toch een beetje toelichten van hoe dit amendement nou op deze manier tot stand is gekomen. Die zonnepanelen, zoals ik al zei, fantastisch idee, maar als je stukken grond vol legt met zonnepanelen terwijl er nog daken leeg liggen, ben je wat de Partij voor de Dieren betreft niet echt handig bezig. Je verpest dan kans voor de natuur, die het zelf al zwaar heeft. Dus zonnepanelen eerst op daken, dan pas op land, dat was onze insteek tijdens de commissievergadering met ons conceptamendement, maar dat bleek tijdens de commissie iets te beperkend, want de commissie gaf aan je kan ook zonnepanelen op een drinkwaterbassin aanleggen of op parkeerplaatsen of op een vuilnisbelt. Daarmee verpest je geen kansen voor de natuur en dat vonden wij dus ook prima. Die feedback vanuit de commissie vonden we heel nuttig en die hebben we verwerkt in het amendement, maar nog steeds vind ik het amendement niet overbodig, want ik zie nog steeds verschillen met het voorliggende raadsvoorstel.

Allereerst wordt de prioritering duidelijker geformuleerd en bovendien, zonnepanelen op locaties waar nog kansen liggen voor de natuur krijgen met ons amendement geen prioriteit. Een voorbeeld van zo’n locatie is bijvoorbeeld de taluds naast de toerit naar de Kiltunnel. Dat is één van die plannen waar het college snel mee aan de slag wil, terwijl ik denk dat is geen restruimte, daar zou je nog prima natuur

90

kunnen ontwikkelen. Dus het is zonde om dat nu al vol te leggen met zonnepanelen terwijl er nog zoveel kansen zijn waar je verder niks mee kan. Dus alsnog hoop ik op steun van de raad, hoewel ik wel een bui zie hangen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. De heer Safranti, van DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ook wij sluiten aan bij de woordvoering van Beter voor Dordt. De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar Gewoon Dordt, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Ja, we snappen de insteek van de Partij voor de Dieren heel goed. Een aantal mensen hebben in ieder geval gezegd van nou, het is overbodig. Ik denk ook dat … Tenminste, die terugkoppeling kreeg ik vanuit commissie van commissielid Roggekamp dat het toch ook wel dusdanig aan de orde was geweest dat we er niet over twijfelen dat eerst zoveel mogelijk gekeken zal worden om het op plekken te doen, de zonnepanelen en dergelijke, zonder de grond te belasten. Wat mevrouw Boom zei, dat het ook altijd zo is dat het eerste bestemmingsplan, tenminste, dat als je iets wil dat het nog altijd via het bestemmingsplan moet. Dus nee, maar we wachten nog even de reactie van de wethouder, maar ik denk dat mijnheer Groenewege de bui goed voelt hangen. De voorzitter: Dank. Dan gaan wij naar Op Ons Eiland, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, vorige week is inderdaad dit onderwerp besproken met het college en nou ja, dit is natuurlijk in de lijn van ontwikkelingen van de afgelopen jaren met betrekking tot de RES en dit is dan een uitwerking van het voorstel richting de gemeenteraad en wij kunnen daarmee instemmen. Wat we overigens wel even willen meegeven en dit is een zeer actueel onderwerp, wij zaten zojuist te eten in een restaurant. Ik zal maar niet zeggen welk en de mensen naast ons die vroegen zich af welke onderwerpen we nog te bespreken hadden en ik zei nou, het is onder andere zonneoffensief. Nou, de meneer die klaagde steen en been dat hij in de binnenstad woont, onderdeel is van een VvE en graag zonnepanelen wil, maar dat dat niet mogelijk is en of wij als gemeenteraad, daar iets in kunnen betekenen, dus ik leg dit onderwerp, oproep van deze meneer maar ook hier op tafel en hopelijk dat het college of de wethouder en of de wethouder hier ook concreet iets mee kan doen, althans met een voorstel zou kunnen komen richting de gemeenteraad. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan wij naar de SP-fractie, de heer Portier. De heer Portier: Ja, voorzitter, ondanks de hangende buien van de heer Groenewege, van mijn kant volledige steun voor zijn amendement. Ik heb nog wel een paar andere opmerkingen over het voorgestelde als zodanig, even heel kort.

Eén, we noemen dit een offensief, maar er gaat twee jaar lang geïnventariseerd worden door een projectmanager. Het tweede is dat we eigenlijk de vreemde figuur hebben van een plan van aanpak van een private organisatie. De energiecorporatie vanuit de Drechtsteden, die geholpen gaat worden door als gemeente een projectmanager in te zetten, of die daar in ieder geval profijt uit kan trekken. Genoemd in de stukken wordt 6 procent

91

minimaal rendement op grondgebonden projecten. Ja, het lijkt me wel handig of verstandig dat de projectmanager die aangetrokken wordt geen banden heeft met organisaties die direct profijt kunnen trekken uit de plannen die bedacht worden. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Gaan we naar de PVV-fractie, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Nou, kort maar krachtig, de PVV sluit zich aan bij de woordvoering van Beter voor Dordt. De voorzitter: Dank en dan tot slot mevrouw Pichel, Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Geen opmerking en geen steun. De voorzitter: Duidelijk. Ik kijk even naar de wethouder. Wethouder De Jonge, gaat uw gang. Mevrouw De Jonge: Ja, dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de bijdragen die zojuist gedaan zijn, waarin eigenlijk ook wel de steun wordt uitgesproken van ga aan de slag. Het is u niet ontgaan in de commissie dat wij als college enorm staan te popelen om aan de slag te kunnen en ook blij zijn dat het vandaag ter besluitvorming in deze raad ligt. We hebben net al een debat gehad en een goede gedachtewisseling over de huidige periode waar we in zitten. Nou, duurzaamheid richt zich altijd wat meer op lange termijn. We willen een mooie, leefbare wereld hebben, maar het sluit ook wel aan bij de actualiteiten waar we middenin zitten.

Dat we te maken hebben met enorm hoge energieprijzen die ook voor ontwrichting van de huidige samenleving zorgen. Dus hoe eerder we aan de slag kunnen hoe mooier dat natuurlijk zou zijn. Ten aanzien van het amendement en ik moest wel even lachen dat de fractie van de VVD zei van is er vertrouwen in deze wethouder, maar als ik zie welke argumenten u met zijn allen heeft aangevoerd hoor bij dit amendement denk ik nou, blijkbaar heb ik in de commissie de informatie gegeven die u het vertrouwen heeft gegeven om vanavond een bijdrage te kunnen formuleren, want ja, ik kan eigenlijk alleen maar herhalen wat er is gezegd. Het amendement is flink verbeterd. Neemt niet weg dat het college het standpunt heeft dat die inderdaad overbodig is. Wij hebben volgordelijkheid al lang vastgelegd in een Regionale Energiestrategie. We hebben een motie die aangenomen is. We hebben het in ons lokaal beleid meegenomen en we hebben het ook via onze deelname in het energiecorporatie hebben wij ook nog meegegeven, zoals u heeft kunnen lezen in het plan van aanpak. Dat zij ook onze prioritering overnemen. Waar we het ook in de commissie met elkaar over gehad hebben is van het is niet of we zon op daken gaan doen of zo’n grondgebonden. Het is en en en. En zoals de fractie van GroenLinks toen even heel scherp opmerkte en dan hebben we eigenlijk nog te kort.

Dus in die zin ja, wij geven prioritering, wij gaan die zon op daken doen. Dat leest u ook weer in het plan van de ECD. We volgen volgordelijkheid. Ik hoor hier nog een extra tip van grondgebonden, begin dan met de parkeerterreinen met het water wat eventueel beschikbaar is en kijk dan nog als laatste of er eventueel nog gronden zijn die gebruikt kunnen worden. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Groenewege.

92

De heer Groenewege: Ja, ik wil misschien een voorbeeld aanhalen, misschien werkt een voorbeeld verhelderend. Het voorbeeld van die taluds, die ik net noemde, naast de toerit naar de Kiltunnel. Zonder mijn amendement gaat de wethouder snel aan de slag om een business case te ontwikkelen om daar zonnepanelen te leggen. Wat doet zij als mijn amendement wel wordt aangenomen? Mevrouw De Jonge: Nou, ik ben benieuwd waar u uit afleidt dat ik daar heel snel mee aan de slag wil gaan, want dat staat niet volgens mij in de opdracht die we aan de ECD geven. Het is wel één van de ruimtes die bekeken zou kunnen gaan worden, maar zoals bij alle projecten, zeker waar u het over heeft, zullen we een hele inventarisatie, althans niet ik, dat zal de ECD moeten gaan doen, want wij vragen hen om de haalbaarheid van projecten te gaan onderzoeken en het kan heel goed zijn dat daar hele andere criteria gelden vanuit veiligheid, de contouren van verkeer en allerlei andere zaken dat die gronden helemaal niet beschikbaar zijn en dus helemaal niet een business case gaan opleveren en dat hebben we ook in de provincie probeerde aan te geven van laten we niet stilzitten.

Laten we wel gaan kijken wat de gronden zijn en laten we daar wel van kijken van is het realistisch om als we heel ver zijn met alle andere zonopwek om dan wel gereed te staan als er een aanvraag binnenkomt van hoe gaan we met die gronden om. De heer Groenewege: Voorzitter, kan de wethouder dan misschien aangeven met hoeveel prioriteit zij verwacht dat de energiecoöperatie Dordrecht dit stuk grond gaat oppakken? Met of zonder mijn amendement. Mevrouw De Jonge: Met of zonder uw amendement heeft de energiecoöperatie van ons de opdracht gekregen om prioriteit te leggen bij zon op daken. Wij verwachten van hen dat ze daar ook mee beginnen en we weten ook dat daar de quick wins te halen zijn. Het is helemaal niet zo eenvoudig om op grondgebonden locaties zon te gaan ontwikkelen. Het werd al gezegd, er is op dit moment geen enkel stuk grond in Dordrecht waar geen bestemmingsplan voor gewijzigd moet worden om zonnevelden te realiseren. Dat gaat zomaar een half jaar doorlooptijd doen. Zon op daken, als ze een goed offensief inzetten, wat wij ook wel van hen willen, willen wij niet zes maanden wachten voordat er eindelijk eens een keer een plannetje op tafel komt van we gaan in een bepaalde wijk die misschien voor de hand lag onze actie inzetten. Dat verwachten we natuurlijk wel op veel kortere termijn en daarmee dus ook veel meer effectiviteit.

Het enige wat ik zeg is van als zij een aanvraag krijgen van goh, er is een stuk grond, een energiecoöperatie, is het wat? Dan vragen we ze wel om het serieus te gaan verkennen of het überhaupt een optie is of dat die gelijk van de lijst af kan, maar we zullen niet prioriteren op zon op dak. Nou, hebben we in de commissie ook aangegeven, we zijn al in gesprek met het waterbedrijf om te kijken of we hun bassin kunnen gaan gebruiken en zo zullen we ook eerst als gemeente kijken naar onze parkeerterreinen wat daar mogelijkheden zijn. De heer Groenewege: Voorzitter, ik vind het knap hoeveel de wethouder te melden heeft over het zonoffensief, maar niks van dat ze net heeft gezegd is helaas een antwoord op mijn vraag en ik heb hem al twee keer gesteld, dus ik denk dat ik geen antwoord ga krijgen. Mevrouw De Lange: Ja, is jammer dat u mijn beantwoording niet als een antwoord ziet, want volgens mij geef ik heel duidelijk aan wat het amendement is overbodig omdat we

93

de volgordelijkheid al met elkaar hebben besloten en vastgelegd hebben en er werd ook gerefereerd aan een zonneladder, de provincie kijkt ook kritisch mee, die legt elkaar zonneladder ernaast of wij de goede volgorde aanhouden. Even kijken, nog een vraag van het CDA over vertragende werking. Nou, dat heb ik net geprobeerd aan te geven. We zullen alles in het werk moeten gaan stellen. De grootste opbrengsten zitten nu in de prioriteiten die wij hebben gesteld, zon op daken. Dus ja, de vertragende werking, niet in eerste instantie, maar uiteindelijk zullen we wel de totale planning in de gaten moeten houden van hoe gaan we waar het mogelijk is wel de zon realiseren. Ter geruststelling van Op Ons Eiland, u ziet ook in het plan van aanpak van onze energiecoöperatie dat de VvE een specifieke doelgroep is. Is een lastige doelgroep, is vaak complex. Zeker als het ook nog eens in combinatie is met privaat en huur. Die hebben wij op ons netvlies en ook de binnenstad hebben we op ons netvlies, hebben we gezegd, we willen vooral kijken naar wat er wel kan in plaats van wat er niet kan. We hebben ze in ons lijstje staan om ook mee te nemen. Voorzitter, volgens mij heb ik toelichting gegeven. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie ook geen vraag. Wel een vraag nog. Mevrouw Stolk, VSP. Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter, ik weet … De voorzitter: Blijft u nog even staan, wethouder, als u wil.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik weet niet of dit nu het juiste moment is, maar ik doe toch eventjes. We hebben nog niet zo lang geleden ongeveer 20 miljoen geïnvesteerd in Stedin. Hoe verhoudt het zich nu op dit moment en misschien hoeft u daar nu niet een antwoord op te geven, maar hij schiet me wel te binnen. We gaan nu ineens heel veel investeren in zonnepanelen. Kan ons leidingnetwerk of netwerk, kan die dat allemaal wel aan? En dat is eigenlijk een beetje een zorg die ik uit wil spreken. Mevrouw De Lange: Ja, dank u wel voor uw vraag. De zorg die wij ook met z’n allen delen. We hebben inderdaad extra geld beschikbaar gesteld zodat Stedin mee kan in het tempo van de bij haar aangesloten gemeenten, haar aandeelhouders. Ik heb u ook met een tussentijdse raadsinformatiebrief al een keer op de hoogte gesteld wat de actuele stand van zaken is en wellicht heeft u ook meegekregen dat vorige week, dat is ook in de media geweest, dat we provincies en andere gemeenten die ook in het verzorgingsgebied van Stedin, die hebben we actief benaderd vanuit de aandeelhouderscommissie en uiteraard de Raad van Bestuur, van wat gaan jullie doen, willen jullie ook gaan participeren in Stedin als aandeelhouders? Waarmee we toch een vrij groot bedrag willen gaan ophalen, waarmee Stedin minstens de komende vijf tot tien jaar meekan in de ontwikkelingen die er bij haar aangesloten gemeenten zijn.

Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja, dank voor dat antwoord, alleen wat er nu natuurlijk een aantal geleden gebeurd is, is ik meen dat dat ergens in de kanten van Groningen op was, dat daar brand uitgebroken is omdat het netwerk het niet meer aankon. Hoe zit dat hier in Dordrecht of hier in de regio?

94

Mevrouw De Lange: Wat er op dit moment bekend is al over onze regio, we hebben inderdaad gelukkig niet de doemscenario’s gehad die ze in Brabant en Limburg hadden, waar ook echt werd gezegd van we sluiten geen bedrijven meer aan. We hebben wel en dat is ook bekend om de Dordtse Kil, te maken dat wij daar wel ja, van Stedin te horen hebben gekregen het zal tot ongeveer 2025 duren voordat wij ook helemaal klaar zijn met dat netwerk om de bedrijven die daar komen ook te kunnen aansluiten. Dus daar houden we in combinatie rekening mee. Stedin doet ook echt een beroep op onze gemeente om op onze plannen, dus ook onder andere stel zo’n zonneoffensief en de ECD krijgt duidelijkheid over waar zij wil gaan uitrollen, dat we dan ook gelijk Stedin aan tafel zetten van hoe kan het netwerk het hier opvangen. Dus daar zitten we goed aan tafel om dat soort dingen ook samen te ontwikkelen. De voorzitter: Dank. Dan hebben we daarmee de termijn van het college gehad. Ik kijk even rond of we al tot stemming kunnen overgaan, of er behoefte is aan tweede termijn. Stemming? Ik kijk rond of er behoefte is aan stemverklaring, maar we gaan natuurlijk beginnen met het amendement zelf. Amendement A1. Stemverklaringen? Nee? Dan gaan we stemmen. Als u voor het amendement bent, drukt u plus. Als u tegen het amendement bent, drukt u op min. Ik hoorde een klein vloekje ergens. Kleintje hoor.

Het amendement is verworpen. Vierendertig tegen, vier stemmen voor. Voor waren de Partij voor de Dieren, de SP en één lid van GroenLinks. Ik zal geen namen noemen. Mevrouw Kruger: Fijn dat u het nog even benadrukt. Ik mag zeker geen stemverklaring uitbrengen? De voorzitter: Nee, nu niet meer. Nee, helaas. Dan hebben we nog het voorstel zelf. Het was natuurlijk een hamerstuk, het amendement is verworpen. Ik kijk even rond of er behoefte is aan stemming. Zijn er leden van de raad die tegen het voorstel willen stemmen? Als dat niet het geval is dan constateer ik dat het daarmee unaniem is aangenomen. Dank u wel. 39. Motie vreemd aan de orde: Maak mensen blij, ga voor rookvrij De voorzitter: Dan gaan we naar het laatste agendapunt, de laatste motie vreemd aan de orde van de dag ook. Maak mensen blij en ga voor rookvrij. Sinterklaas is weer in aantocht, dus het is op dicht. De volgende motie vreemd aan de orde van de dag komt van de CDA-fractie en gaat over het rookvrij maken van terrassen in de horeca, naar ik begreep, met name. Ik geef eerste het CDA de gelegenheid de motie kort toe te lichten en daarna kan er weer op gereageerd worden. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Van Dam Timmers, gaat uw gang. De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. Sinds het begin van de vergadering is er een kleine wijziging.

We hebben de laatste zin namelijk vervangen voor een betere formulering. Dank ook aan de suggesties daarover. We dienen dus ook graag de motie in gewijzigde vorm in zo meteen. De motie gaat over een gedeelde frustratie van het in de rook zitten op het terras en naast dat dit vervelend kan zijn bij het inademen, zijn er ook gezondheidsrisico’s. In onze gemeente zijn er al gelukkig op een aantal plaatsen rookvrije zones rondom bijvoorbeeld scholen of rondom het ziekenhuis. Wat het CDA Dordrecht betreft gaan we dit ook verder stimuleren door horecaondernemers een stoeptegel van de rookvrije generatie aan te bieden wanneer zij een deel van het terras

95

rookvrij maken. Op deze manier is het voor de roker en ook voor de niet-roker helder waar ze schone lucht kunnen vinden en om deze beweging op gang te zetten zal ik de aangepaste motie indienen en zal ik u ook een tegel van de rookvrije generatie aanbieden, zodat u alvast kan beginnen, ook als de motie niet wordt aangenomen. De voorzitter: Kijk eens eventjes, heel goed en er was ook een maidenspeech, volgens onze … Ja, veel dank aan de CDA-fractie voor deze tegel. Ik kan me overigens ook nog een motie herinneren uit deze raad dat er minder tegels in de tuin moesten, dus we gaan even kijken hoe we die twee moties rijmen met elkaar. Hij moet niet in een tuin in elk geval. Nee, dank. Mevrouw Vol-van der Holst: Voorzitter. Nog één vraagje. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Vol-van der Holst: Mogen wij de gewijzigde motie zien? De voorzitter: Zeker. Die gewijzigde motie die wordt nu in het systeem gezet en die komt straks in plaats van de motie die al was ingediend, maar misschien is het goed om heel even een paar minuutjes te schorsen totdat die motie in het systeem staat, dan weten we ook allemaal waar we het over hebben. Dus ik schors de vergadering voor een aantal minuten. En blijft u in de buurt alstublieft. Beste mensen, geachte leden van de raad, de vergadering is weer geopend. De motie staat in het systeem.

Motie M14a en het college wordt verzocht om de horecaondernemers aan te moedigen de keuze maken een deel van het terras rookvrij te maken en bij een positieve reactie een stoeptegel van de rookvrije generatie aan te schaffen en op de terraslocatie neer te leggen. Dat is de tekst van het dictum. Ik kijk even wie daar op wil reageren. Ik loop alle fracties even af. VVDfractie. Ja, gaat uw gang. Het is zo’n grote fractie, ik kijk van links naar rechts en dan kom ik bij u uit. Ga uw gang. Mevrouw Boom-Vos: Een rookvrije generatie op laten groeien vinden we als Dordtse VVD belangrijk en we staan dan ook voor elke ontwikkeling, positieve ontwikkeling die dit bevordert. Tegelijkertijd is het voor ons ook super belangrijk dat de horecaondernemer zelf de keuze kan maken of hij deze optie wel of niet wil aanbieden. Daarbij vraag ik mij ook af als ik deze motie lees, weet u of dat er behoefte is bij, mijnheer Van Dam, of dat er behoefte is bij de mogelijke ondernemers? Of is een ideële achtergrond de oorzaak van deze motie? En ja, dat klinkt lelijk, maar zo is hij niet bedoeld. Daarnaast vragen wij eigenlijk af of dat het college deze motie omarmt of dat zij een andere hindernissen zien qua uitvoering. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar GroenLinks. Ja, gaat uw gang. Mevrouw Van Engelen en dat is ook een maidenspeech. Mevrouw Van Engelen: Ook een maidenspeech.

Hebben we dan iedereen gehad vandaag in één keer, dat zou kunnen. GroenLinks Dordrecht is het ermee eens dat we onze inwoners zo gezond mogelijk willen laten opgroeien en de rookvrije generatiecampagne is daar een belangrijk onderdeel van. GroenLinks kan dan ook instemmen met de motie van het CDA. Wel willen we benadrukken dat ondanks dat de motie dit wel stelt, het heel belangrijk is dat de Dordtse ondernemers een stoeptegel, dat we ze aanbieden en niet

96

opleggen en dat de keuze voor een rookvrij terras nog steeds bij de ondernemer zelf ligt. Bij het stimuleren van een samenleving die gezondere keuzes maakt, daar staan wij zeker achter en we zijn dus ook heel erg blij met de toevoeging aan de motie dat bij een positieve reactie een stoeptegel wordt uitgedeeld, want zo voorkomen we dat we straks met honderdtwintig stoeptegel zitten die nog een andere bestemming moeten krijgen. Dus wij kunnen hier helemaal mee instemmen. De voorzitter: Dan gaan we naar Beter voor Dordt, de heer Schalken. De heer Schalken: Ja, voorzitter, heel kort. Wij kunnen ons aansluiten bij de woorden van de VVD. De voorzitter: Dat is kort en krachtig. We gaan naar de VSP-fractie, mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja, het wordt een beetje vervelend, maar ook wij kunnen ons aansluiten bij de woorden van mevrouw Boom. Wij vinden het zelfs een beetje betuttelend en laten we de horeca gewoon zelf in die gelegenheid stellen en ook daarbij willen we weten hoe de horeca daar zelf tegenover staat, maar nogmaals, als je kijkt wat de horeca hier in Dordrecht al voor elkaar heeft gekregen, ook in tijden van corona, vinden we dit echt te betuttelend. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan de ChristenUnie/SGP-fractie. De heer Boersma: Voorzitter, dank u wel.

Ja, ik vind het altijd jammer als de term betuttelend gebruikt wordt, want de motie vraagt om gewoon in gesprek te gaan met horecaondernemers en te stimuleren en aan te bemoedigen en bemoedigen en dat doen we volgens mij al jaren ook richting de horeca. Sympathieke motie. Hij sluit ook mooi aan bij de motie die ooit door onze partij ingediend is over het rookvrije speelplaatsen en schoolpleinen. Die toen ook breed steun kreeg en is uitgevoerd. Dus dit is een mooie voortzetting daarvan. Terecht wordt er gezegd het is uiteindelijk de keuze van de horecaondernemer zelf of ze hier aan mee doen en hoe ze daaraan meedoen. Ik denk dat het goed is dat daar ook een symbool of een tegel die, begreep ik van mijn buurvrouw, nog best wel een aardig centje kost. Dus wees er zuinig op, geachte voorzitter, op die tegel. Dus we wachten nog even de reactie vanuit het college af, maar vooralsnog staan bij positief tegenover deze motie. Dank u. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan de CDA-fractie zelf. De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. Ja, het CDA Dordrecht heeft in de afgelopen jaren inderdaad goede ontwikkelingen gezien op het gebied van en het werd net al eventjes aangegeven door de heer Boersma, zeg ik via u, voorzitter, van de ChristenUnie/SGP, over de kinderspeelplaatsen in het gebied rondom het ziekenhuis en ook op schoolterreinen.

Dat daar rookvrije generatie aan het opgroeien is en dit alles heeft dus ook als doel om een generatie rookvrij te laten opgroeien. Ik moet het goed zeggen en dat is niet voor niks, want de gevolgen van een rokende samenleving zijn intens en helaas komen veel mensen daarmee in aanraking en vind ik dat jammer en denk ik dat we het daarin beter kunnen doen en ook beter moeten doen richting de toekomst. Dat is één onderdeel. Het tweede is dat daar ook natuurlijk wat overlast bij komt kijken. Stel je voor, je zit op het terras en naast je of iets verderop zitten allerlei

97

mensen te roken terwijl je daar zelf zit met jonge kinderen of met jezelf en je hebt astma en dan zit je daar niet op te wachten. Ik vind dat de 80 procent van de mensen in onze samenleving die niet rookt, dat die daarin ook wat meer ruimte zou moeten krijgen om keuze te hebben om ergens te gaan zitten. Dus op de vraag is het een ideële gedachte dan zeg ik eigenlijk mee. Het gaat eigenlijk om ook klantvoordelen die hier een belangrijke rol in spelen en daarom bieden we juist ook, is het idee ook met deze motie om juist ook ruimte te geven aan ondernemers om hier een keuze in te maken waar ze voor willen gaan. Daar zal ook verschil in opvattingen over zijn of daar is, dat weet ik, daar is verschil in opvatting over. Juist ook richting onze inwoners en richting dus ook de gezondheid van onze inwoners, mensen keuze te kunnen bieden, denk ik dat het goed is om hier horecaondernemers in te stimuleren. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Ja, bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ja, ik vroeg me eigenlijk af, als je zo om je heen kijkt en ik kom zo af en toe in de lokale horeca, als je dan ziet hoeveel er al vanuit de ondernemers zelf, maar ook vanuit hun klanten in feite al wordt aangegeven. Kijk, er zijn al restaurants die erop ingespeeld hebben. Die hebben al gedeeltelijk rookvrije terrassen.

Ja, dan mag ik het woord betuttelend of wat dan ook niet noemen van mijn buurman, maar dat is het dan wel. Ik bedoel, volgens mij is het een proces waar inderdaad de ondernemer de eigen verantwoordelijkheid in heeft en waarbij hij luisteren naar wat de mensen die op zijn terras zitten willen. Ik weet nog dat ik het zelf, ik heb langer gerookt dan dat de heer Van Dam Timmers oud is, dat ik het altijd super vervelend vond om dan weer ergens weggestuurd te worden, of tenminste, commentaar te hebben terwijl er iemand zat, enzovoort. Ik bedoel, ik heb zelf nooit bij de ingang van een restaurant staan roken, toen we niet meer binnen mochten roken, omdat ik dat ook niet netjes vind. Dus er zit ook een heleboel in mensen zelf en ik vind het zo jammer dat mijnheer Van Dam nou dat eigenlijk heel weinig naar voren laat komen. Dus die denkt dat dat blijkbaar alleen maar mogelijk is door de overheid die dan gaat vertellen wat … Nee. Nou, ik zie nee schudden, dus ik ben nieuwsgierig of hij mij dan blij kan maken met een zinnige reactie. De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. De voorzitter: Dat is het hoogste doel van deze avond. De heer Van Dam Timmers: Dat is het grootste doel natuurlijk van deze motie. Ik wil mensen blij maken, dus dat is helemaal het idee hierachter en dat gaat om meerdere mensen om daar duidelijkheid over te geven.

Je ziet inderdaad dat er een tendens gaande is die de goede kant opgaat. Waar we mensen een gezonde toekomst gunnen en daar komt het ook vandaan, in het gunnen van een goede toekomst en ook het gunnen van onze nieuwe generatie van een gezonde toekomst een ook het gunnen van schone lucht op het terras. Op andere terreinen vinden bij schone lucht van enorm belang en daar hebben wij het vandaag eerder ook al met stemverklaringen over gehad. Dan denk ik als je je persoonlijke gezonde lucht in je eigen omgeving ook ietsje schoner kan maken en daar ook voor moet kunnen kiezen, dan vind ik dat een goede actie om dat verder te stimuleren. Dus ik vraag helemaal niet om het te verplichten of om wat dan ook te doen. Het gaat erom dat je dat verder wil stimuleren, zoals we ook op andere terreinen …

98

Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat is de tegel. Daar gaat hij al. De heer Van Dam Timmers: Ja, ik … De voorzitter: Levensgevaarlijke dingen, de tegels. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, ik denk dat u toch een andere carrière moet hebben dan tegels leggen ‘…’. De voorzitter: Ik moet geen tegelzetten, als het een keer helemaal mislukt hier. De heer Van Dam Timmers: Nee, voorzitter, om even mijn verhaal af te maken. Ik denk dat, het is juist om te stimuleren en ik zie dat er een goede tendens gaande is. Er zijn een aantal restaurants die dat doen, maar ik denk dat de zichtbaarheid daarvan best nog wel kan verbeteren. Vroeger en dat heb ik niet meegemaakt inderdaad, omdat ik nog de dertig niet heb gehaald, maar … Hoe zeg je dat? Toen stond er bij mijn opa en oma op de verjaardag allemaal sigaretten op tafel. Dat was heel normaal. Op een gegeven moment was dat niet meer normaal. Op een gegeven moment was binnen roken niet meer normaal, maar waren er rookruimtes. Op een gegeven moment waren er geen rookruimtes meer en dat is niet bedoeld om mensen te plagen of te betuttelen, maar om mensen soms ook te helpen bij een gewoon heel vervelende, verslavende gewoonte. Waarbij we mensen gunnen om dat minder te doen en ook om een nieuwe generatie dat te gunnen. Nou, ik gun die mensen dat en ik zou graag mensen willen stimuleren omdat ook andere mensen te gunnen. Dat is de argumentatie.

De voorzitter: Dank u wel en die tegeltjes zijn wel vrij stevig trouwens. Mevrouw Koene: Ja, zeker, ja. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Koene: Ze passen ook door ruiten. Nee, dat is heel … Maar goed, dat heb ik wel eens meegemaakt dat dat gebeurde, dus, maar voorzitter, ik moet ineens aan iets heel anders denken. En dat heeft ook te maken met de horeca. Dus daar ben ik dan wel nieuwsgierig naar wat de heer Van Dam daar dan van vindt. Een gezonde generatie, het is bijvoorbeeld ook gezond als je borstvoeding geeft aan je kinderen en dat kan nergens. Dus misschien kan er dan een gelijk een tegel bij verzonnen worden of een sticker, of wat dan ook. Dat daar dan ook … Ik bedoel, zo kunnen we bezig blijven. Dat is eigenlijk een beetje wat ik wil zeggen, want er zijn allerlei dingen waarin we mensen kunnen gaan voorlichten. En volgens mij zijn daar andere manieren voor dan stoeptegels. Maar goed, we gaan het merken of het lukt om het aangenomen te krijgen. De voorzitter: Goed. Dank u wel. Dit was ook uw termijn, mijnheer Van Dam Timmers? De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. De voorzitter: Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid, de heer Van der Spoel.

99

De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het woord betuttelend niet in de mond nemen, maar ik krijg er wel heel erg jeuk van, van deze motie. Maar vorige week stond het volgens mij in de krant en wij als Dordtofielen lezen natuurlijk alleen dat deel over Dordrecht in het AD, maar in het landelijk gedeelte stond dat heel deze rookvrije generatiecampagne helemaal niet goed werkt. Dus dan gaan wij in Dordrecht extra tegels neerleggen van een campagne die niet goed werkt. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. De heer Van Dam Timmers: Ja, dank, voorzitter. Ik denk dat de heer Van der Spoel dan die onderzoeken niet helemaal goed leest. Kijk, het feit dat iets onvoldoende werkt of dat het toch niet voldoende effect heeft of dat er toch nog te veel jongeren hier beginnen met roken, betekent dat niet dat de inspanning niet werkt. Dat betekent dat de inspanning niet voldoende werkt. Er is wel eens achteruitgang, maar het is niet voldoende. Dat zou juist pleiten voor het uitbreiden van stimulerende maatregelen die roken tegengaan. De heer Van der Spoel: Nou, ik hoor u zeggen dat ik het dan niet goed lees, maar ik denk daar dus gewoon anders over. Ik denk dat het campagnetechnisch gewoon niet werkt op deze manier.

Dus daarom denk ik dat het op andere manieren sneller te bereiken is dat we een rookvrije generatie krijgen en daarnaast denk ik ook als we nu alleen nog kijken naar het Scheffersplein of alle andere horecazaken hier in de binnenstad. Ik vind het gewoon spuuglelijk als overal zo’n tegel ligt. Dus wij zijn tegen deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij voor de Dieren. Mevrouw Vol. Mevrouw Vol-van der Holst: Ja, wij steunen deze motie. We vinden hem heel erg mooi. We zijn voor een gezonde samenleving uiteraard. Partij voor de Dieren staat er heel duidelijk voor en daar hoort ook een rookvrije openbare ruimte bij. Naast dat het beter is voor de gezondheid is een vermindering van het aantal peuken op terrassen ook heel prettig. De giftige peuken op straat die eindigen allemaal via putten gewoon in de zee. Zie je van die mooie stoeptegels van hier begint de zee. Nou, dat klopt dus echt. Wij zijn ook afhankelijk van de zee, dus het is heel belangrijk dat ook dat beschermd wordt. Daarnaast waren wij eerst genegen om nee te zeggen, nu die aanpassing maakt dat wij wel deze motie ondersteunen. Echter is één klein maartje. Dat is dat er een deel van het terras dan ook nog roken mag. Ik vraag me af hoe dat te handhaven is en hoe dat dan zich verhoudt tot een tegel die ergens ligt dan dat je op één deel van het terras wel mag roken.

Dat zie ik niet helemaal voor mij. Dank u wel. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: Ja, gaat uw gang. De heer Van Dam Timmers: Mag ik daarop interrumperen? Ja, ik kan er nog wel een vraag over stellen. Ik ben natuurlijk benieuwd hoe u dat zelf ziet, die verdeling op terrassen, maar als ik even in eigen ervaring spreken dan is dat mogelijk door

100