2022-05-31 Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - getekend.pdf

De voorzitter: Kijk, heel goed. Dank. We gaan daarna... De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter. De voorzitter: 0, excuus. De heer Schalken-den Hartoq: Ik had ook nog een vraag van de heer De voorzitter: Bij interruptie. Gaat uw gang, mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: De heer Van der Spoel die gaf al aan dat hij wat terugzag over de input die u had gegeven richting de beoogde coalitie toentertijd. Bent u voldoende tevreden over wat u terug heeft gezien qua input? De heer Van der Spoel: Nee. Waarom niet? Omdat we natuurlijk hier als PvdA nnee hebben gedaan aan de verkiezingen. We wilden groot worden, en vervolgens hebben we daar een nnooi verkiezingsprogramnna voor geschreven, want wij dachten: dat is goed voor de stad. Maar we zijn ook wel zo reeel om te weten dat wij niet bij de grote partijen horen en dat er een andere coalitie is. En natuurlijk heb ik ook, als ik iemand U kent mij langer dan vandaag, als ik een schot kan uitdelen doe ik dat heel erg graag. Maar tegelijkertijd zie ik ook wel - en daarom hebben wij ook het vertrouwen in deze mensen uitgesproken die het moeten gaan doen - dat de intenties goed zijn. En daar kunnen we

65

heel erg teleurgesteld in zijn dat niet alles is overgenomen, maar tegelijkertijd denk ik dat zij met de juiste intenties dit traject zijn aangegaan en hopen wij de konnende vier jaar nog meer van onze dingen die wij willen bereiken voor de stad erin kunnen krijgen. Dus nee, ben ik helemaal tevreden? Niet. Ben ik blij met de punten die zijn overgenomen? Jazeker, en ik zie ook nog wel opties waardoor wij nog meer dingen erin kunnen krijgen, en ik wel een goed gevoel bij heb sannen met de rest van de fractie. De voorzitter: Dank, de heer Van der Spoel. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar de partij voor de Dieren, en dan geef ik graag het woord aan de heer Groenewege. Gaat uw gang. Mijnheer Van der Spoel, ik heb hier uw kaartje nog. U gaat vast nog een keer interrunnperen, dacht ik zo. De heer Groenewege: Even kijken. De voorzitter: En ik hecht eraan om even aan te geven dat dit uw maidenspeech ook is. Ja. De heer Groenewege: Ja, klopt. Maar ik kan me zo voorstellen dat talloze raadsleden muj willen interrumperen om de Partij voor de Dieren ter verantwoording te roepen, dus als ze dat willen doen dan zijn ze van harte welkom. Voorzitter, voor de Partij voor de Dieren draait het om inhoud, dus daar duik ik meteen in.

Het coalitieakkoord is gelukkig inderdaad een Hoofdlijnenakkoord geworden, maar op een aantal punten stelt het college wel degelijk concrete ambities, groeiambities welteverstaan. Ik citeer: om Dordrecht tot bloei te brengen is het belangrijk dat we groeien. We zetten in op groei van de economie. Einde citaat. Het is bijna hallucinant om dit in het jaar 2022 nog te lezen. Economische groei ligt namelijk al jaren onder vuur en niet alleen door de Partij voor de Dieren. Economische groei is namelijk niet de oplossing maar het probleenn. Economisch antropoloog Jason Nickel zei het eerder dit jaar in de Volkskrant, ik citeer: groene groei bestaat niet. Ik ken geen ander politiek verhaal dat zo gevaarlijk onwetenschappelijk is. Einde citaat. Al vijftig jaar geleden in 1972 publiceerde de Club van Rome het bekende rapport De grenzen aan de groei. Een rapport dat aantoonde dat oneindige economische groei op een planeet die niet meegroeit onhoudbaar is. Het geloof in economische groei op een planeet die niet meegroeit is een gevaarlijke ideologie. Een ideologie die al tientallen jaren bijdraagt aan het onleefbaar worden van de aarde en het ontstaan van grote grondstoffentekorten. We hebben de grenzen aan de groei namelijk al lang overschreden.

Economische groei is een oud ingesleten pad naar de afgrond en de coalitiepartijen willen hier de konnende vier jaar op doorgaan, zeer zorgwekkend. Ook zorgwekkend is het getreuzel van toekonnstige generaties te behoeden voor rampzalige klimaatverandering. In 2040 moet Dordrecht klimaatneutraal zijn volgens het coalitieakkoord. Dordrecht Duurzaam 2040 uitroepteken, juichen de coalitiepartijen triomfantelijk. Er staat nog net geen smiley bij. Daarmee leggen we de lat hoog, voegen de coalitiepartijen toe. En als je het vergelijkt met de slakkengang waarmee Dordrecht nu duurzaam aan het worden is is dat inderdaad een hoge at, maar kijk je breder om je heen dan valt het tegen. Eerder dit jaar legden honderd Europese steden zich vast op het doel om in 2030 niet meer bij te dragen aan klimaatverandering waaronder zes Nederlandse steden. Kijk, at is een hoge lat. Dat zijn de voorlopers waar de coalitiepartijen een voorbeeld aan hadden kunnen nemen. Helaas doen ze dit niet. Ze

66

willen wel dat Dordrecht toonaangevend is in Nederland, maar alleen als het om de centen draait. Dordrecht is een toonaangevende evenementenstad, lezen we. We willen in de top vijf staan van MKB-vriendelijkste grote gemeente, staat er. Leuk, maar waar zijn alle andere ambities gebleven, bijvoorbeeld duurzaannste gemeente, groenste gemeente, diervriendelijkste gemeente? Had er allemaal in kunnen staan, staat er niet in. In mijn brief aan de formerende partij heb ik met goede hoop namens de Partij voor de Dieren aandacht gevraagd voor dierenwelzijn en biodiversiteit. In het coalitieakkoord wat nu voorligt kunnen we zien wat de coalitiepartijen met die inbreng hebben gedaan. Zo kunnen we lezen dat de coalitiepartijen dierenwelzijn niet belangrijk genoeg vinden om Liberhaupt te benoennen in het coalitieakkoord. We hebben het er eerder vandaag al even over gehad in een interruptie van mij. Dat is bijna een prestatie, want het dossier is wel aan een wethouder toegekend. Wethouder Tanja De Jonge krijg de eervolle taak om iets te doen voor dieren. Zal ze met voorstellen komen om het dierenwelzijn in Dordrecht te verbeteren? Het blijft ongewis. Wel moet ze ongedierte gaan aanpakken. Een ding is duidelijk, menselijke belangen regeren de komende vier jaar in Dordrecht en dat zullen de dieren weten. Op het vlak van biodiversiteit hebben de coalitiepartijen meer geformuleerd.

Het woord biodiversiteit staat er in ieder geval in, en dat kunnen we over dierenwelzijn niet zeggen. Maar hoe de coalitiepartijen naar de natuur kijken is traditioneel, zelfs stoffig. Een voorbeeld, de coalitiepartijen willen de Biesbosch meer ontsluiten voor een Biesbosch die op dit moment al geteisterd wordt door overweldigende recreatiedruk, klinkt dat niet best. En ook op andere plekken in het coalitieakkoord gaat natuur steeds hand in hand met recreatie. Zo heeft het coalitieakkoord het over verbindingen voor de natuur, maar ook zodat het makkelijker wordt om natuurgebieden te bezoeken. Er komt bijvoorbeeld een waterverbinding tussen de binnenstad en de Biesbosch, en donkere plekken worden extra verlicht. Daag vleermuizen en welkom mensen. Overal mensen. Menselijke belangen regeren in dit coalitieakkoord. Maar waar de natuur juist behoefte aan heeft is aan bescherming van de rust. Mensvrije zones. Gaan we daar meer van krijgen? Durven de coalitiepartijen het aan om de eigen belangen van de mensen niet voorop te stellen? Het coalitieakkoord wekt weinig hoop. Voorzitter, ik sluit af. Wat voor bestuur krijgen we de komende vier jaar? Ik citeer uit het coalitieakkoord: een bestuur dat altijd denkt vanuit het belang van de stad, haar inwoners en bedrijven. Einde citaat. Dus niet: haar dieren, en niet haar natuur.

Maar dieren en natuur hebben ook belang, en die zouden volwaardig nnee moeten tellen. Daar gaat de Partij voor de Dieren zich de komende vier jaar voor inzetten. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dat was een maidenspeech, dus graag uw applaus. En het is natuurlijk mijn fout, maar dit applaus was ook een beetje nog voor de heer Struijk, want die had ook vandaag zijn maidenspeech. Maar goed. Dat staat hier. Dan is het zo. De heer Struijk: Ja, dan kunnen we wel weggaan, he. Bij het duidingsdebat heb ik ook gesproken of telt dat niet mee? De voorzitter: Goed, dat wordt gecorrigeerd, dus dan was het applaus niet voor u mijnheer Struijk. De heer Struijk: Mooi. Ik heb een hekel aan applaus.

67

De voorzitter: Oke dank. We gaan naar DENK. Het woord is aan de heer Safranti, gaat uw gang. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ik zal in dit geval me gedeisd houden en niet aanvallend zijn net als mijnheer Groenewege. Voorzitter, ook wij willen de beide formateurs bedanken en het ambtelijke apparaat bedanken voor hun inzet. Voorzitter, we hebben hier te nnaken met een rijdende trein waarbij de route en snelheid eerder was vastgesteld door de drie zittende partijen. GroenLinks nnag een locomotief toevoegen aan deze rijdende trein en wij, de oppositiepartijen, mogen met onze inbreng hopen op een extra station stop in de geplande route. Voorzitter, het volgende over het politieke akkoord, want ik heb het natuurlijk nnoeten inkrimpen tijdens mijn diner omdat er heel veel is gezegd. Annbities rondonn de duurzanne groene stad, bestaanszekerheid en gelijke kansen kunnen wij omarmen. Zeker omdat wij de genoemde ambities letterlijk herkennen uit ons verkiezingsprogramma. In het akkoord staat dat het college discriminatie en uitsluiting niet accepteert. Die mening delen wij. Maar we nnissen deel twee. Voorzitter, juist met GroenLinks in het college hadden wij verwacht dat er in het akkoord stond: wij konnen met een antidiscrinninatiebeleid. Jammer dat GroenLinks dit tijdens de onderhandelingen heeft weggegeven. Daarbij nnissen wij de concrete acties rondom de armoedeval.

Zeker omdat we weten dat meer dan de helft van onze inwoners onder de 23 duizend euro-grens per jaar zitten. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Burakcin, GroenLinks. Gaat uw gang. De heer Burakcin: Ja voorzitter, toch nog eventjes richting DENK. Ik heb toch het idee dat DENK het coalitieprogramma niet goed heeft gelezen, want er staat wel degelijk in dat er een diversiteitsbeleid komt waaronder, volgens mu j heb ik het ook in mijn betoog gezegd, een discriminatiebeleid een onderdeel van is. Dus dan vraag ik toch aan DENK wat hij nu dan precies hieronder verstaat, want volgens mij is wel degelijk dat binnen het coalitieakkoord aandacht is voor discriminatie als het gaat om beleid. De heer Safranti: Ja? Voorzitter, dan wil ik mijnheer Burakcin vragen met een duidelijk antwoord te konnen. Als u straks antidiscrinninatie ... Bent u bereid onn straks antidiscriminatiebeleid anders toe te dienen met steun van uw college? De heer Burakcin: Ja, voorzitter. Even voor de helderheid. Dit is een Hoofdlijnenakkoord. Wij hebben ons gesteund... De heer Safranti: Door alle drie de partijen? De heer Burakcin: Als ik heel eventjes mijn zegje mag doen? Dit is een Hoofdlijnenakkoord waarin wij dus hebben aangegeven dat er een diversiteitsbeleid komt. En onderdeel daarvan is een discrinninatiebeleid.

Dus dat betekent dat we dus een overkoepelende visie gaan krijgen van het college en wij als raad mogen daar dus iets van vinden. Dus dat is eigenlijk het complete verhaal. Dus ik snap niet waar u eigenlijk uw verhaal vandaan haalt?

68

De heer Safranti: Nou, mijn verhaal is duidelijk. En mijn verhaal is in dit geval of de andere coalitiepartijen uw verhaal steunen? Daar gaat het nnij cm. De heer Burakcin: Ja voorzitter, dat voorstel krijgen wij. De heer Safranti: Prima. Dank u... De heer Burakcin: Dus wij gaan er met z'n alien over. De heer Safranti: Dank u wel, mijnheer Burakcin. Dan zien we dat zeker tegemoet in de toekonnst en dan zullen we deze discussie natuurlijk verder houden. Voorzitter, als DENK zijn wij voor een Hoofdlijnenakkoord. Echter vinden we dit akkoord te algemeen. Een akkoord zonder koers. We gaan ervan uit dat dit akkoord ook doorbrekend is. Voorzitter, wat betreft de wethouders wil ik de VVD connplinnenten geven voor het volgen van haar lijst en het vertrouwen in eigen kandidaten. Dat kan ik helaas van GroenLinks niet zeggen, terwijI er van het begin af aan het woord stabiliteit en vertrouwen herhaaldelijk werd benoemd. Er had voor kwaliteit gekozen kunnen worden in plaats van kwantiteit. Bij aanvang hebben wij de infornnateur al aangegeven dat wij voor parttimers gingen. Juist in deze moeilijke, zware economische tijden had er gekozen kunnen worden voor vijf fte's en toch zes wethouders. Zeker omdat we weten dat een van de kandidaatwethouders een parttime wethouder was in een andere gemeente met soortgelijke portefeuille.

Voorzitter, aandacht in verband met de verhuisplicht heb ik al eerder genoemd. Tot slot, voorzitter, zijn wij blij met de wethouderposten inclusiviteit en diversiteit en wensen we de nieuwe wethouders heel veel succes. DENK Dordts. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar de fractie Gewoon Dordt, mevrouw Keene. Gaat uw gang. Nee, dat was geen maidenspeech. En nog even ter correctie, mijnheer Struijk, het was toch uw nnaidenspeech, want ... Ja. Het duidingsdebat was namelijk geen formele raadsvergadering. Het woord is aan nnevrouw Keene. Mevrouw Keene: Yes. Heb ik geen dingetje De voorzitter: Mijnheer Safranti heeft in de raad gezeten. Ja, er zijn allerlei regeltjes voor. Het is nu eenmaal zo. U kunt ervan uitgaan dat we dat heel geed bijhouden. Mevrouw Keene. Mevrouw Koene: Mijnheer Kolff. Goed. Dank, voorzitter. Onder het motto Samen bouwen aan een sterk en green Dordrecht kwam er een politiek akkoord ens raadsleven in dat mij bijna aanleiding gaf em vandaag bloemetjes in mijn haar te doen. Wat een blijheid. En dan denkt u natuurlijk, voorzitter, daar komt een heel positief verhaal van Gewoon Dordt, maar nee. Het wordt wat kritisch, onndat het akkoord ens eigenlijk een beetje tegenvalt. Een politiek akkoord op hoofdlijnen vinden wij het nneest acceptabele alternatief voor een raadsakkoord, dus dat is het probleem niet.

Wel hadden we verwacht dat de hoofdlijnen spannender, concreter en stelliger zouden zijn. Bijna alles wat erin staat is al eens aan de orde geweest in eerdere periodes, en dat had dus best ook eerder met de stad gedeeld kunnen worden. En van die paar nieuwe plannen was niemand omgevallen als ze dat eerder hadden gehoord. Het staat er allennaal zo

69

algemeen dat je het er bijna niet mee oneens kunt zijn. Dat biedt natuurlijk veel ruimte voor de raad, en dat is nnooi. Maar waarom is er dan uiteindelijk niet gekozen voor een raadsakkoord? Dat was dan misschien logischer geweest, en nu komt het over alsof je als coalitie niet ergens duidelijk voor staat. Een sterk en groen Dordrecht willen we allemaal, denk ik, net als dat we bijvoorbeeld willen dat het er netjes uitziet en dat we ons veilig voelen. De focuspunten lijken daarom open deuren te zijn. En ondanks dat we als raad niet over de uitvoering gaan denken wij dat het juist daar wat spannend gaat worden in de coalitie. En we hopen dat dit geen belemmering wordt om Dordrecht richting toekomst te brengen. We weten zeker dat de wil er is, zowel bij de fracties als bij de zes wethouders die zojuist geInstalleerd zijn. In onze stemverklaring over het aantal wethouders hebben wij gezegd dat wij de beoogde portefeuilleverdeling prima vinden, en dat is bijna waar. Wij vinden het vreemd dat het primair en voortgezet en hoger onderwijs uit elkaar zijn gehaald. Het is net een beetje alsof opnieuw het NOVA Tienercollege dichtgaat, zeg nnaar. We snappen wel dat zowel nnevrouw Van Benschop als de heer Heijkoop het beste voor hebben met leerlingen en studenten.

En toch zijn wij als Gewoon Dordt bezorgd, want als we willen dat elk kind de kans moet krijgen onn eruit te halen wat erin zit dan geldt dat voor alle kinderen en jongeren, en daar moet een doorgaande lijn in zitten. Als we willen dat alle kinderen de Nederlandse taal beter beheersen dan is dat niet lets dat per se opgelost kan worden met extra geld bovenop al extra geld wat vanuit het rijk daartoe ter beschikking wordt gesteld. Het lijkt verstandig dat beide wethouders de handen ineenslaan en richting Den Haag een lobby starten onn eens te beginnen met het op een hoger niveau brengen van de Pabo, met alle respect overigens voor de inzet van alle leerkrachten. Wat betreft taal. Gewoon Dordt vindt dat je wat betreft laaggeletterdheid niet wegkomt in een akkoord met: ook voor ons laaggeletterden moeten onze brieven leesbaar zijn. We zullen daarom proberen onn dit onderwerp waar wij ons al vier jaar flink op inzetten zo snel mogelijk binnen diverse portefeuilles die aandacht te geven die het verdient. Niet alleen ieder kind moet eruit kunnen halen wat erin zit, dat geldt voor alle Dordtenaren en zeker voor de 18.000 mensen voor wie taal niet vanzelfsprekend is. Om op dit moment niet al te lang van stof te zijn benoem ik een aantal onderwerpen kort waar we snel nneer concrete tekst op verwachten onndat zij voor ons belangrijk zijn, en daar gaan we graag over in gesprek.

De opkonnst van de verkiezingen dat het hoger moet, wat er wordt verstaan onder een droombaan, diversiteitsbeleid waarmee echt iedereen een plek heeft in Dordt, wat nu echt de rol is van de genneente bij het oprichten van een ondernemersfonds, de bereikbaarheid van het centrum en het voorkomen van verkeersinfarcten, en een slimme mobiliteitsregeling voor kwetsbare doelgroepen waarmee we eindelijk een accent kunnen gaan leggen op mensen die echt afhankelijk zijn van deur tot deurvervoer. Genoeg voor nu, voorzitter. En ondanks dat we graag een wat meer daadkrachtige toon hadden willen lezen in het politiek akkoord zal onze fractie net als de afgelopen vier jaar een constructieve bijdrage leveren aan de ontwikkelingen in de stad. Dat doen we gewoon met elkaar. De voorzitter: Hartelijk dank. Tijd over. Ja, die gaan we niet bij een andere inzetten. Op Ons Eiland, de heer Gundogdu. Gaat uw gang.

70

De heer Gundogdu: Voorzitter, beste raadsleden, beste publiek op de tribune, kijkers thuis. Van harte welkonn zal ik zeggen en u gaat in ieder geval naar mijn maidenspeech luisteren in deze periode. Voorzitter, we hebben het vanavond gehad over het proces dat de formerende partijen hebben gevoerd de afgelopen weken. Ook bij ons in de partij hebben wij een bepaald proces gevoerd. Nu hebben wij afgelopen vrijdag dit document tot ons gekregen en ik dacht: nou, ik heb een fractie met drie man sterk, helaas geen dames. We zijn in totaal drie keer bij elkaar gekomen, hebben dit document heel goed bestudeerd en ik dacht: nee, dit moeten wij anders doen. En ik heb daar geen toestemming voor gevraagd, maar gisteren heb ik met een aantal partijgenoten onder embargo dit document bestudeerd, want ik wilde nannelijk van hun weten, mensen die niet zodanig actief zijn in de politiek, wel betrokken bij deze stad, zelfs enorm betrokken, wat zij nou vinden van dit akkoord. Nou, er spelen twee dingen. Er werd gezegd: we kunnen heel hard tegen dit document zijn, want wat kopen we ervoor? Waar kunnen wij deze coalitie over vier jaar op aanspreken? Want het is allennaal heel vaag en heel abstract. Anderzijds gingen er ook geluiden op van: nee, we moeten ze een kans geven. Het zijn allemaal een voor een mensen die betrokken zijn bij deze stad.

We hebben een nieuwe gemeenteraad en dit biedt ook perspectief mede omdat de formerende partijen ons hebben toegezegd dat zij met ons deze raad heel actief aan de slag willen bij de uitvoer van de diverse programma's. Zo hebben wij dus ook onze woordvoering opgezet. Voorzitter, ik vervolg. Ik wil in ieder geval namens mijn collega's de formerende partijen bedanken voor het opnennen van een aantal punten die wij zo vrij zijn geweest om aan te leveren. Ik ga ze niet een voor een noennen, maar ik wil deze dank overbrengen aan de partijen. Nu kunnen wij inderdaad ook wel zeggen: welke keuzes ma ken wij nou? Wat is nou de visie? Welke budgetten zijn eraan gekoppeld. Voorzitter, dat gaan we dus nu vooralsnog niet doen. We gaan met elkaar straks het gesprek aan tijdens de diverse programma's en ik zeg gelijk daarbij: u heeft ons aan uw zijde als de belangrijkste nneetlat, in ieder geval voor Op Ons Eiland is de participatie bij ieder voorstel. Als de participatie niet goed is georganiseerd, zeg ik nu alvast: daar gaan wij niet mee instemmen, want, voorzitter, we weten allennaal dat het vertrouwen in de politiek en in dit gremiunn helaas tanend is. Wij zijn aan zet en het college uiteraard ook om daar werk van te maken, dus dat is onze belangrijkste voorwaarden. De voorzitter: Interruptie. Mevrouw Koene.

Mevrouw Koene: Nou, ik ben heel erg geInteresseerd in wat de heer Giindogdu ziet als oplossing dan, want als hij aangeeft dat de participatie te wensen overlaat dat hij dan niet akkoord gaat, ik neem aan dat hij dan juist voor zichzelf een kans ziet om ervoor te zorgen dat die participatie wel goed gaat, dus kan hij daar wat concreter op zijn in plaats van de bal weer weg te spelen? De heer Gundogdu: Voorzitter, ik begrijp mevrouw Koene heel goed. Wij hebben de handschoen al opgepakt. Vandaar dat ik ook zojuist heb toegelicht dat ik dus de vrijheid heb genomen, en de burgemeester zal mu j daar vast op aanspreken, maar ik heb dat programma dus gedeeld met mijn collega's, want je kan natuurlijk met die professionals, en dan zeg ik even de drie collega's, althans, de fractie, dat wij een oordeel vellen over dit document, maar ik heb de vrijheid genomen om juist met een aantal mensen die niet

71

betrokken zijn bij de dagelijkse politieke activiteiten om wel met hen te delen waar het over gaan hebben de komende vier jaar, dus die handschoen pakken wij zeker op. De voorzitter: Even voor de duidelijkheid, ik ga u daar niet op aanspreken, want het was een product van vier partijen en die gaan over het opleggen van hun embargo en ik niet, dus gaat u verder. De heer Gundogdu: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, wij hebben steeds groter wordende groepen Dordtenaren die helaas niet kunnen rondkomen met hun inkonnen, geen woning kunnen vinden of huur kunnen betalen. Er is helaas heel veel ellende in deze stad. De uitdagingen zijn alom. Wij hebben in dit document ook gelezen, weliswaar op een heel abstract niveau, dat het college bereid is en heel betrokken is bij deze groepen om hen te benaderen en daar met concrete oplossingen voor te konnen. Voorzitter, we gaan ze daaraan houden. Vervolgens zeggen wij er ook bij: er zijn een zestal collegeleden, eentje meer dan de vorige periode. Het excuus dat we in het verleden wel eens hebben gehoord dat het druk is en dat we het niet hebben kunnen handelen of dat het zo lang heeft moeten liggen op de plank zullen wij dan ook niet accepteren. Voorzitter, ik wil voor de komende jaren Maarten, Peter, Rik, Chris, Tanja en Marc en uiteraard Wouter, de burgemeester, bedanken voor hun inzet nu alvast en we gaan jullie heel nauw volgen.

Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar de SP-fractie. De heer Portier, gaat uw gang. Het pasje van de heer Gundogdu zit ook nog in de ... De heer Portier: Voorzitter, leden van de raad, publiek, et cetera, vanochtend hebben wij een mooie presentatie van het akkoord gezien en een flitsend reclamefilmpje. Ook het akkoord zelf bevat prachtige woorden en de mooiste ambities. Er is intensief onderhandeld. Vooraf hadden wij gezegd dat een akkoord op hoofdlijnen van ongeveer tien pagina's voldoende zou zijn voor ons. Het zijn er 25 geworden, nnaar met veel foto's. Als ik echter kijk naar de concrete afspraken, dan zie ik er niet heel veel. Die hadden nnogelijk op een briefkaart gepast. Kennelijk is besproken om de echte onderhandelingen uit te stellen tot de boezem van het college en de toekomst. Wat dat betreft kan ik over het resultaat van langlopende en intensieve onderhandelingen een oud spreekwoord aanhalen: de berg is bevallen en baarde een muis. Het akkoord bevat veel open deuren en zinnen die in een mooie pronnotiefolder zouden vaststellen. Ik haal een paar voorbeelden aan. We leren dat groen belangrijk is, dat daar dieren kunnen leven, er staat zekerheid dat je een inkonnen hebt en een dak boven je hoofd, dat elk kind veilig en gezond en met plezier op moet kunnen groeien, dat sport en bewegen gezonder en gelukkiger maakt. Onze stad leeft, uitroepteken.

Et cetera, ad infinitum. Laat ik ingaan op de concrete punten die er wel in staan. Dertig procent woningen in de sociale huursector, direct ook het nneest positieve punt wat nnij betreft in dit akkoord en niet verwonderlijk omdat drie van de vier partijen dit al wilde waaronder twee partijen die in het vorige college nog niet zover waren. Verdere invulling zal echter nodig zijn. Worden het allennaal woningen van rond de 750 euro? Hoeveel woningen van de 600650 konnen er voor gezinnen? Hoeveel kleinere woningappartementen voor jongeren of starters rond de 400 euro? En de betaalbare koopwoningen, worden dat woningen van 325.000 euro waarvoor je twee modale inkomens nodig hebt om die te betalen? Of

72

komen er ook woningen van rond de 250.000-275.000 euro? En gaat de ambitie echt waargemaakt worden? Wordt het plan bijvoorbeeld om op de Vlijweide langs de Noorderwijk alleen maar dure woningen te bouwen aangepast naar ook sociale huurwoningen? Of wachten we tot dat de giftreinen weg zijn als er nnisschien over twintig jaar een tunnel ligt voor een deel sociale woningen in de spoorzone kunnen realiseren? Bij de energietransitie wordt gesproken over een energieneutraal Dordrecht in 2040 in plaats van in 2050. Uiteraard een volstrekt betekenisloos onderscheid van een coalitie die er tot 2026 zit. De discussie over 2040 of 2050 heeft lets van de theologische discussies in de middeleeuwen over hoeveel engelen er op de punt van een naald passen. Het heeft geen echt effect op het werkelijke leven. Wat gaat er dan de konnende vier jaar gebeuren? We lezen veel over annbities en plannen, maar zien geen concrete doelstellingen. Geconstateerd wordt dat er 16.000 woningen zijn die een slecht energielabel hebben. Ja, ik ben op bezoek geweest bij iemand die inderdaad in een woning zat met vijftien graden onndat ze niet meer de kachel aan durfde te zetten. Hoeveel van die 16.000 woningen kunnen we de komende jaren goed isoleren? Wat ons betreft alle 16.000, maar wat wit de coalitie? Tevreden met een paar honderd of toch met minimaal de helft? We leren het niet.

Verderop in het akkoord is uitgelegd dat het warmtenet warm water naar de huizen brengt, dank u wet voor de informatie, en dat we in gesprek gaan over geothermie, warmte uit de grond in plaats van het verbranden van afval. Maar worden deze periode de eerste boringen gedaan of blijft het bij gesprekken over geothermie? Een nnooi voornemen is om voor iedere Dordtenaar die geboren wordt een boom te planten. Dat zijn er dus iets minder dan 1200 ieder jaar. Er zijn 156.000 bonnen in Dordrecht, dus de grandioze annbities betekent dat elk jaar het aantal bomen 0,7 procent groeit, in vier jaar met 2,8 procent, waar dan de kap natuurlijk nog even van afgetrokken moet worden. Op het onderdeel arbeidsmarkt staan veel lovenswaardige woorden over het MKB waar we natuurlijk van harte achter staan. We missen aandacht voor nnensen die vanwege een beperking of andere reden het nnoeilijk hebben om aan betaalde banen te komen of die te behouden. Een maatregel als basisbanen om iedereen die maar enigszins kan werken aan een betaalde baan te helpen, hadden wij graag opgenomen gezien, evenals duidelijkheid over veiligstellen en uitbreiden van beschutte arbeidsplaatsen, de opvolger van het door staatssecretaris Klijnsnna afgebroken sociale werkvoorziening. Tenslotte nog een punt over het bestuur waar we wet erg blij mee zijn.

Mijn fractie-collega Jack 't Lam heeft in de vorige periode vaak erop gewezen en dat bij rechtsza ken tussen burgers van onze genneente het goed zou zijn als ook wethouders de vinger aan de pots zouden houden. Nu is opgenomen dat bij zaken in hoger beroep er altijd door een wethouder naar gekeken zou worden. HuIde voor dat punt. Tenslotte nog eens over financiele strategie. In de vorige periode bereikten wij een sluitende exploitatiebegroting dankzij ook trekkingen aan de reserves. Nu gaan we de uitgaven die voor een paar jaar lopen niet nneer opnemen in de exploitatie, maar direct betalen vanuit reserveringen. De methode verandert, maar het blijft een vornn van pot verteren waarbij de reserves die gelukkig nog wet omvangrijk zijn beetje bij beetje worden uitgegeven. Voorzitter, het coalitieakkoord is een akkoord tussen vier partijen en wordt niet aan de raad ter stemming voorgelegd, maar hoewel we het college veel succes toewensen met alle ambities kunnen wij dit akkoord op deze man ier niet steunen. Dank u wet.

73

De voorzitter: Hartelijk dank. Geen vragen. Vergeet uw pasje niet. We gaan naar de PVV. Het woord is aan de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Yes. Voorzitter, voordat ik ga reageren op de plussen en nninnen die de PVV ziet in het coalitieakkoord eerst een opmerking over de verkiezingen en dan met name over het opkomstpercentage. Slechts 47 procent van de kiesgerechtigden Dordtenaren heeft gestennd en een deel van deze mensen ziet zijn partij, zijn of haar partij nu vertegenwoordigd in het college. De mensen die ik sprak tijdens de verkiezingscannpagne, want je gaat dus ook nadenken van: hoe komt het nou dat er zo een laag percentage opkomt? De mensen die ik sprak tijdens de verkiezingscampagne hadden het vaak over een onbetrouwbare overheid en vaak ging het dan over de landelijke politiek, het toeslagenschandaal, het verkeerd infornneren van de Kamer, het nog steeds niet cornpenseren van de Groningers voor wat betreft de aardbevingsschade, het kroonbeleid en tenslotte een premier die veelvuldig de waarheid niet lijkt te spreken. Dit terechte wantrouwen in het kabinet, vandaag kwann een percentage van 83 procent eruit die het kabinet niets meer vertrouwt, straalt helaas ook af op de genneentelijke politiek. Het is dus van het grootste belang dat wij als lokale politici laten zien dat we betrouwbaar en open zijn naar onze inwoners toe.

Dit is een gezannenlijk belang en voor onze partij betekent dit dat we meer de wijk ingaan. Juist omdat het college een beperkt, laat ik het zo zeggen, een beperkt percentage van de kiesgerechtigde Dordtenaren achter zich heeft staan, is het belangrijk dat ook het college met een open oog en oor naar de inwoners staat. Het college en de raad zijn er immers om het stadsbelang te dienen. Het coalitieakkoord gaat in een paragraaf in over de betrouwbare overheid. Er worden participatietrajecten beloofd en er wordt beloofd om open en helder te communiceren. Hartstikke mooi trouwens. Mooie voornennens, maar de tijd zal leren of de burger in werkelijkheid hier in Dordrecht kan participeren of voldoende kan participeren. Bij participatie gaat het erom dat je niet alleen de mensen die jouw beleid geweldig vinden gehoord worden, dat je daarnaar luistert, maar juist ook de critici. Dat koersvaste beleid dat dit college belooft, kan nog wel eens gaan botsen met het participeren van onze inwoners. Onze partij, de PVV, zal in de loop van deze collegeperiode nnogelijkheden laten onderzoeken naar een nog grotere betrokkenheid van de inwoners, bijvoorbeeld in de vornn van referenda. We nnoeten de inwoners terughalen. Ik lees in het coalitieakkoord een mooie zin dat het college de mensen beter moet informeren.

Absoluut waar, maar nog belangrijker is het dat de inwoners het college en raad kunnen vertellen wat zij willen. Het coalitieakkoord wat hier voorligt, is op veel vlakken vaag. Dit wisten we, want er zou een akkoord op hoofdlijnen konnen. Er staan weinig concrete zaken in en daaronn is het wel erg moeilijk om dit akkoord te ondersteunen zoals het nu voorligt. Je moet nannelijk dan weten wat je ondersteunt en aan een visieverhaal alleen hebben we weinig. Er zijn te weinig gegevens om nu te kunnen zeggen: we gaan dit verhaal zoals het er nu ligt ondersteunen. Wel zullen we uiteraard als dit verhaal wat praktisch wordt gennaakt in de vorm van verschillende voorstellen per voorstel bekijken of wij erachter kunnen staan of niet. Tegen het vorige college zeiden we in 2018 dat we het positief kritisch zouden volgen. Tegen dit college zegt de PVV: dit akkoord is te vaag voor ons om er ja tegen te zeggen. Laat eerst maar eens wat zien. Vertrouwen moet je verdienen. Ik geef een voorbeeld van de onduidelijkheden die in het akkoord staan, een voorbeeld. Het onderdeel betaalbare

74

woningen, net al iets gezegd in een interruptie. Onze partij wil bouwen, dat is bekend, voor alle inwoners, rijk en arm, alles wat ertussen zit. Op zich is het goed om te lezen dat het college aangeeft dat dertig procent van de woningen die gebouwd gaan worden sociale huurwoningen zijn en nog 1500 koopwoningen in de betaalbare prijsklasse. De informatie die ontbreekt is echter hoe we dan uitkomen met de planning. Komen we dan wat sociale huurwoningen betreft hoger uit dan een aantal in 2016? Jammer dat het college een duidelijke annbitie niet heeft vertaald in concrete cijfers, erg jammer, gemiste kans. Transparantie, college, vergroot de betrouwbaarheid namelijk. Het vorige college had een standpunt dat het aantal sociale huurwoningen in 2030 hetzelfde zou moeten zijn als in 2016. Zelfs in dat streven liepen ze achter in de planning. Wij hebben echter altijd aangegeven dat er nneer sociale huurwoningen nnoesten zijn op termijn. Dat zie ik met het collegeakkoord niet snel gebeuren. Althans, ik zie geen getallen. Ik kan het niet beoordelen. Even kijken. Nou, verder opnnerkingen over de volgende zaken. Het onderdeel duurzame en groene stad. Het college heeft afgesproken om tien jaar korter over de energietransitie te doen. Dat kan een enorme financiele druk betekenen voor de inwoners van onze stad. Op zich is het ook niet te beoordelen, want ook daar missen we de cijfers voor.

Er staan voornennens in, maar het financiele plaatje is nog onbekend. Overigens staan we sowieso huiverig tegenover een aantal maatregelen. De heer Den Heijer: Voorzitter. De voorzitter: Een interruptie. De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik ben ook wel geinteresseerd in de opvatting van de PVV over deze energietransitie, duurzaamheidambities dat we die op 2040 fornnuleren. De vraag aan de politiek is ook vaak: wat is de consequentie nou als je het niet doet? En u haalt nou precies het punt naar voren in het kader van financien, wat betekent het voor het huishoudboekje dat mensen op dit moment nou juist tegen enornn hoge energiekosten aanlopen en wij ons zorgen maken op de aankomende winter en ons dat juist het besef heeft doen doordringen om die versnelling te willen maken. Ziet u dat heel anders of bent u bereid om hier ook constructief op mee te denken omdat het ook voor uw achterban misschien het ook wel heel simpel is om het huis te isoleren, om de duurzaamheidsannbities na te komen? De heer Van Leeuwen: Ik ga eropin, uw vraag, want ik heb het eigenlijk at een beetje uitgewerkt. Voor zover ik het niet vertel ga ik er zo bij aansluiten. We staan huiverig tegenover een aantal maatregelen zoals we at bepleit hebben in de raad.

Het opwekken van energie zou wat ons betreft meer op landelijk niveau geregeld nnoeten worden door bijvoorbeeld kerncentrales te bouwen of waterstofcentrales of thoriumcentrales ontwikkelen op ternnijn. Wel staan we positief tegenover beleid dat sowieso voordeel oplevert voor de inwoners. Hierbij denken we inderdaad aan het isoleren voor je huis, het warnntenet en het plaatsen van zonnepanelen op daken. We zijn iiberhaupt tegen nnens- en dieronvriendelijke windmolens. Ook zijn we geen voorstander van luidruchtige warmtepompen. Wij gaan namelijk voor leefbaarheid. We zijn in principe ook tegen verplichte maatregelen en tegen maatregelen die onbetaalbaar zijn voor bepaalde inkomensgroepen. Een duurzanne stad houdt ook in dat je duurzaam met mensen omgaat. Overigens zijn wij voor een groot stadspark dat het college wil aanleggen waar

75

mensen kunnen recreeren, maar wij vinden het wel van belang dat bestaande parken blijven. En om even op uw vraag in te gaan, we bekijken het voorstel onderbouwd met een financieel plaatje. Daar gaan wij goed naar kijken in de komende jaren. We ondersteunen een belangrijk deel van de paragraaf focus op bestaanszekerheid en gelijke kansen. Veel dingen gebeuren nu al. Vooral vinden wij het van belang dat meer mensen aan het werk gaan. In principe moeten alle mensen die een uitkering hebben zo snel mogelijk aan het werk en moet er glashelder vast komen te staan wat betreft de mensen die niet aan het werk gaan waarom dit zo is. Waar we wel van geschrokken zijn, is dat het college de regeling voor gratis openbaar vervoer wil afschaffen voor 65 plus. Juist in het kader van transparantie had een alternatieve regeling in het akkoord moeten staan. 65-plussers gaan op deze manier wel erg schrikken van het voornemen. Wees dan ook duidelijk over wat je wil. Dan het onderdeeltje focus op groei van de economie en een gezonde arbeidsmarkt. Het is belangrijk dat bedrijven zelf initiatieven kunnen nennen, dat de regelgeving zo beperkt nnogelijk wordt. Ook ondersteunen we de inzet van flexibele werkplekken verspreid over de stad en minder regelgeving. Alle voorstellen die zorgen voor een betere bereikbaarheid ondersteunen we. We maken ons wel zorgen om het aantal parkeerplekken in Dordrecht.

We hebben een totaaloverzicht gevraagd aan het vorige college over vraag en aanbod van parkeerplekken, maar we hebben helaas nog geen antwoord gekregen. Iedereen heeft recht op een parkeerplek in Dordrecht. Het akkoord wekt de indruk dat de parkeertarieven flink gaan stijgen de komende vier jaar.

De voorzitter: De heer Van Leeuwen, ik attendeer u erop dat u nu op zeven minuten zit. De heer Van Leeuwen: Dan ... Ja, ik ben bijna klaar, dus dat komt goed uit. De voorzitter: Prima. Heel goed. De heer Van Leeuwen: Dan nog even over de paragraaf focus op een veilige en leefbare en levendige stad. We zijn het ook grotendeels eens met deze paragraaf. Zichtbaardere handhaving is goed. Meer canneratoezicht is goed om maar een paar voorbeelden te noemen, maar we zien het nut niet van verplaatsen van de parkeergarage aan het Energieplein. Het lijkt ons ook vrij kostbaar. Verder, hebben we gezegd, zien we hoge parkeertarieven niet zitten en vinden wij dat er gewoon voldoende aanbod moet zijn zodat er geen kunstnnatige parkeerplaatsenkrapte ontstaat met hoge tarieven. Dit was het, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we tot slot zeg ik naar Forum voor Dennocratie. Het woord is aan mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel voorzitter. Geachte aanwezigen, dank aan de coalitiepartijen voor het samenstellen van dit akkoord, een politiek akkoord op hoofdlijnen waarin mooie ambities worden weergegeven. Ik zal mijn betoog starten op een punt waar wij fundamenteel anders tegenaan kijken om vervolgens af te sluiten met een positieve noot. De annbitie om in 2040 klimaatneutraal te willen zijn, leidt tot maatregelen die niet allemaal ten goede konnen van de inwoners.

Begrijp mij niet verkeerd, wij vinden ook dat men goed moet zijn voor de aarde en bewust met natuur

76

en milieu om moet gaan. Het vervuilen en mishandelen van alle elennenten van de natuur dient tot het nulpunt te worden gebracht. Vanuit onze visie heeft het echter een groter effect wanneer we bij ons handelen bewust kiezen voor wat meer gaat creeren voor de aarde en daarmee ook de inwoners van de aarde. Het zal dan ook meer opleveren wanneer we bewustzijn overbrengen en laten zien dat dat ook daadwerkelijk een groter effect heeft. Het willen opleggen van regels, de controle willen houden over het klimaat, de nnensen dwingen iets te doen terwijI ze toch niets zien, is niet wat de aarde nodig heeft. En we hebben ook gezien dat het nnoeilijk van de grond komt. Heeft u er wel eens over nagedacht hoe dat komt? Volgens wetenschappelijke inzichten bestaat de aarde al viereneenhalf miljard jaar. Wij !even hier grofweg tachtig jaar. Denkt u echt dat bij het bepalen dat de aarde er niks over te zeggen heeft? De aarde weet wel hoe het meet overleven. Stort genoeg beton en er komt een aardbeving. Maak genoeg kapot en er komt een overstroming. Nognnaals, de aarde redt zich wel. Wat mag er ontstaan als wij niet vernietigen maar de aarde eren en dankbaar zijn voor alles wat het ons geen? Gas is bijvoorbeeld een grondstof van de aarde en ja, als wij het nnisbruiken en verbruiken dan zal de aarde het niet meer schenken.

Wat zal de aarde doen als wij dankbaar zijn voor dit geschenk en het juist inzetten om meer te creeren voor de aarde? De nnens consunneert en consumeert zonder terug te geven aan de aarde en dat mag stoppen. En overstappen naar lets anders om dan weer verder te consumeren heeft totaal geen zin. Dan ontstaat er wel weer een ander probleenn. Het bijbrengen van bewustzijn hoe de aarde functioneert en handelen vanuit dankbaarheid en bijdragen aan wat de aarde vraagt van ons

De heer Van der Net: Voorzitter. De voorzitter: Interruptie. De heer Van der Net. Mevrouw Van der Net: Ik ken mevrouw natuurlijk nog niet, maar ik vind het een mooi verhaal, maar ik begrijp er echt helemaal niets van en dat kan ongetwijfeld ook wel aan nnij liggen, dus misschien moeten we het daar eens een keer over hebben, maar dat wilde ik even nneegeven. Het klinkt als een mooi verhaal, maar ik begrijp er helemaal niets van. De heer

Lekker constructief.

Mevrouw Pichel: Ik hoor ook geen vraag. De voorzitter: Ik hoer inderdaad geen vraag, dus gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Pichel: Dank u wel voor uw opmerking. De heer Groenwege: Voorzitter. Mevrouw Pichel: Nogmaals De voorzitter: Nog een interruptie, excuus. De heer Groenwege, gaat uw gaan.

77

De heer Groenwege: Mag ik een constructieve interruptie doen? Mevrouw Pichel zegt dat de aarde ons aardgas geeft, maar dat trekken we eruit met pompen en al. Wat we wel gratis krijgen is het zonlicht en wind. Vindt mevrouw Pichel het dan niet holistischer als we overstappen op een energievoorziening gebaseerd op zonlicht en wind? Mevrouw Pichel: Ik kan u zeggen dat ik ook niet zeggen dat ik het er mee oneens ben, dat gaf ik net ook aan in nnijn woorden. Overstappen naar lets anders om vervolgens verder te consumeren, dat heeft geen zin, dus wat mij betreft gaat het dan ook over het bewustzijn en de manier waarop de mensen ernnee omgaan, want op het moment dat we ze lets anders bieden en het gaat op dezelfde nnanier verder, ik denk dat het meer gaat creeren als men ook snapt wat wij aan het doen zijn en ik denk nog niet dat dat het geval is, dus dat is voor nnij eigenlijk het onderliggende. De heer Groenwege: Ik ben het met nnevrouw Pichel eens dat we niet alleen duurzanne energie moeten produceren maar ook moeten reduceren, ons energiegebruik moeten reduceren. Is Forum voor Democratie dan te porren voor nnaatregelen die energiereductie voorstellen zoals het isoleren van een gebouw? Mevrouw Pichel: Ja. De heer Van der Net: Dat is duidelijke taal. Ik denk dat de heer Van der Net dat ook heeft begrepen. Mevrouw Pichel: Ja, fijn. De voorzitter: Dank u wel.

Mevrouw Pichel: Nogmaals, niet vanuit dwang en controle, maar vanuit het natuurlijke proces van schenken en ontvangen zoals alle elementen van de aarde dat doen. Ik kon het niet laten am dit met u te delen. Ik sluit graag als met mijn complinnenten voor de vruchtbare samenwerking die geleid hebben tot het akkoord. Er is duidelijk te nnerken dat er zorgvuldig aandacht aan is besteed en ik kijk ernaar uit am de komende periode de mooie plannen te verwezenlijken. Wellicht zullen wij het hier en daar nog oneens zijn, maar zonder wrijving geen glans. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. En dit was ook van mevrouw Pichel haar nnaidenspeech. Hartelijk dank inclusief wat interrupties. Dames en heren, het klinkt alsof Beste mensen, het klinkt alsof er nu een soort spontane schorsing ontstaat, maar dat is natuurlijk niet de bedoeling, dat begrijpt u. Ik kijk even rand of er behoefte is aan een tweede ternnijn. Ik zie geen vingers. Geen tweede termijn. Ja, dat betekent eigenlijk dat we op dit moment de bespreking van het coalitieakkoord kunnen afronden. Er wordt zoals gezegd niet over gestemd. Het is echt ter kennisname. Het zijn beschouwingen over het coalitieakkoord geweest waarover wij hier niet besluiten.

Li heeft wel heel verschillende reacties gegeven en ik verwacht dan ook dat de coalitiepartijen en ook de collegeleden over de verschillende inhoudelijke thema's nog met u het debat zullen aangaan als de onderwerpen naar voren zullen komen. Dank u wel in ieder geval voor al uw bijdragen en goed am te zien dat u zich allemaal ook zo hebt voorbereid.

78

50.Motie vreemd aan de orde van de dag — fracties Gewoon Dordt en Op Ons Eiland — Gewoon een kerstmarkt De voorzitter: Dan gaan we naar het laatste agendapunt voor vandaag. Dat is de motie vreemd ingediend door Gewoon Dordt en Op Ons Eiland. Het gaat over de motie over de kerstmarkt en ik geef de indieners de tijd om de motie kort toe te lichten. Graag stilte in de zaal. We zijn er nog niet. U krijgt koffie of thee. Voor de rest graag stilte. Dus het woord is aan mevrouw Koene om de motie toe te lichten en in te dienen en dan gaan we daarnaar kijken welke fracties daarop willen reageren. Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Ik snap best wel dat het aan de ene kant vervelend is dat we bij zo een raad als dit dan ook nog een motie vreemd hebben. Maar goed, het kan, dus waarom niet. En het heeft er vooral nnee te nnaken dat het besluit dat de kerstmarkt niet door zou gaan dat dat bij een heleboel ondernemers rauw op het dak is gevallen. We hebben wel vragen gesteld, maar eigenlijk, dat is misschien flauw, maar we horen niet wat we willen horen en dat is dat er misschien eens een keer goed gekeken moet worden of Ciberhaupt degenen die het organiseren nog wel degenen zijn die dat zouden moeten doen al zou dat dit jaar niet zijn.

Maar om dat toch te proberen, hebben wij deze motie gemaakt en Op Ons Eiland steunt deze en dat is de oproep om de kerstmarkt alsnog wel door te laten gaan. We hebben gezien bij Dordt in Stoom hoezeer de ondernemers daarvan hebben kunnen profiteren, van omzetten en dat is met de kerstmarkt sowieso ook altijd het geval en ik weet, want vandaag zei ook iemand tegen mu j van: ja, maar winkels zijn wel geblokkeerd als er kramen staan. Dat snap ik allemaal, maar over het geheel genomen zijn er heel veel ondernemers die daar een hele goede boterham door verdienen en dat lijkt ons in deze tijd erg belangrijk, dus vandaar deze motie vreemd en wat mu j betreft hoeven we er ook niet ingewikkeld over te discussieren, maar ik weet niet of mijnheer Gundogdu dat wel wil, dus die nnag dat zelf zeggen. De heer Gundogdu: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Gundogdu: Nou ja, toeval wil dat ik afgelopen zondag met de penningmeester van Dordt in Stoonn in gesprek was en die was enorm enthousiast over de omzet die is gedraaid, ver boven de verwachting, want Dordtenaren zijn de afgelopen twee jaar natuurlijk enorm beu omdat ze heel weinig hebben kunnen bezoeken.

En los daarvan, als wij het hebben over de kerstmarkt, voorzitter, al jaar en dag geven we als gemeente en gemeenschap tonnen uit aan de promotie van onze binnenstad en een evenement als de kerstmarkt dat is landelijk, internationaal zelfs bekend. We begrijpen eenvoudigweg niet waarom nu de keuze wordt gemaakt op basis waarvan en op basis van welke afgewogen argumenten dat een dergelijk evenement van zo een allure geschrapt moet worden terwijI we nota bene zitten in een situatie dat we juist ondernemers zoveel mogelijk willen ondersteunen. Wij krijgen ook die klachten vanuit de ondernemers, onbegrip dat die keuze is gemaakt.

79

De voorzitter: Hartelijk dank. Is de motie inmiddels verspreid? Kan iedereen erbij? En dan kijk ik rond wie van de fracties daarover het woord wil voeren. Ik zie veel handen. Dan ga ik toch even alle partijen af. Dan begin ik bij de VVD. Gaat uw gang. De heer Den Heiler: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik weet niet of de nieuwe raadsleden dat ook weten, maar ik stond in de vorige raad te boek als iemand die evenementen en de stad gezelliger maken en een warm hart toedraagt en dat trekken we graag door in deze nieuwe periode. De kerstmarkt is natuurlijk een enorm groot evenennent waar nnensen echt van genieten. Ook op dat punt was het voor ons verbazingwekkend dat we daar dan mee stoppen, maar daar zit volgens mij nog een verhaal naast en dat blijft een beetje onderbelicht. Dat is dat ik ook vernomen heb dat we de Dordtse Decemberdagen gaan doen en dat heeft een veel langere reikwijdte dan drie dagen, maar ik ben meer meegenomen in het felt dat die kerstmarkt niet doorgaat dan wat het alternatief is. En dan is mijn vraag aan het college: kunt u dat nnisschien helder maken voor ons? De voorzitter: Hartelijk dank. Ik kijk even naar GroenLinks. Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Ja, voorzitter, dank u wel.

Ik kan mij volledig aansluiten bij wat de heer Den Heijer zegt, want we hebben inderdaad jarenlang genoten van de kerstmarkt, zeker toen die nog twintig jaar geleden, misschien nog lets korter, maar toen het in ieder geval nog echt een hele mooie kerstmarkt was met vuurkorven op straat enzovoort. De veiligheidsnormen, ja, dat kan nu allennaal niet meer, dus het is als je kijkt hoe het nu geworden is, is het nog de vraag of de spin-off die het geeft of dat nog steeds hetzelfde is. En wij zijn ook zeker benieuwd naar wat de wethouder kan zeggen over de alternatieven die er zijn door het uitbreiden van de Decemberdagen. Mogelijkerwijs levert dat net zoveel op of nnisschien zelfs nog wel meer voor de ondernenners als dat de huidige kerstmarkt op dit moment doet. De voorzitter: Hartelijk dank. Beter Voor Dordt, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, dank u wel. In een eerste reactie is Beter Voor Dordt vooral benieuwd of het college met dit voorstel de kerstmarkt voor de toekomst een zachte dood wil laten sterven en wil vervangen door de Dordtse Decemberdagen of dat het wel degelijk mogelijk is dat we de konnende jaren de Dordtse Decemberdagen gaan combineren met een kerstmarkt in een oorspronkelijke of een nieuwe stijl. Dus wat ons betreft hoeft het een het ander niet uit te sluiten, dus graag reactie. De voorzitter: Hartelijk dank. De VSP-fractie.

Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter, dat geldt ook vanuit de VSP. Wij sluiten aan bij de woordvoering van de heer Den Heijer. Het gaat ons om de transparantie in dit proces en waaronn is ervoor gekozen om dit al acht maanden voor december af te lassen daar we nog geen alternatieven hebben die eigenlijk, ja, ik kom nu even niet uit mijn woorden, die een grotere reikwijdte hebben dan de kerstmarkt die drie dagen duurt? Dus we wachten even het antwoord van het college af.

80

De voorzitter: Dank u wel. De ChristenUnie/SGP-fractie, de heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel voorzitter. Heel kort, ook wij willen graag eerst de reactie van het college afwachten en een kerstmarkt an sich, zeker zoals die de laatste jaren was daar waren wij niet zo heel enthousiast over. De voorzitter: Hartelijk dank. De CDA-fractie. Ja, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, het CDA begrijpt het wel dat Gewoon Dordt deze motie indient, want ook het CDA was een beetje verbaasd dit bericht uit de media te moeten ontvangen en ook nog gecommuniceerd door een directeur marketing in plaats van door een college of een wethouder of een raadsinfornnatiebrief of hoe dat ook allemaal gekund zou hebben. En daarbij ontbreekt ook bij ons het inzicht waaronn dit besluit genomen is. Je hoort van alles. Is het vanwege het risico op Covid en teleurstelling om het weer te moeten afzeggen of vinden we stiekem de Dordtse Decemberdagen toch een mooier alternatief? En als dat al zo is, welke cijfers en inzichten liggen daar dan aan ten grondslag? We weten het als raadsleden niet, dus we kunnen nu ook nog niks vinden van deze nnotie of het wel of niet moet doorgaan. Het proces vinden we wat vreemd en op inhoud horen we graag het antwoord uit het college om in de tweede termijn een oordeel te kunnen vornnen. De voorzitter: Hartelijk dank.

Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel voorzitter. We sluiten ons aan bij de woorden van de heer Van der Kruijff, maar wij komen ook nog wel eens op straat en dan hebben we ook gesprekken net als Gewoon Dordt en Op Ons Eiland en waar wij het vooral veel over hebben gehad met die mensen, met die ondernemers, is dat er het gevoel is dat corona wordt gebruikt als excuus om iets nieuws te gaan proberen en ik had het wel mooi gevonden als gewoon werd gezegd: wij hebben een duidelijke keuze gemaakt. In dit geval kwam dat bij Dordrecht marketing vandaan en wij gaan voor die Decemberdagen. Verdedig dan die keuze in plaats van dat je je verschuilt achter iets waarvan we niet zeker weten of dat om die reden is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Partij voor de Dieren en. De heer Groenwege. De heer Groenwege: Ja, ik heb een feitelijke vraag, want in dit debat wordt er veel over die kerstmarkt gesproken alsof de gemeente hem organiseert, maar zoals ik hem begrijp, organiseert Dordrecht Marketing hem. Ik wil graag weten of dat is in de opdracht van de gemeente of dat Dordrecht Marketing op eigen initiatief die kerstmarkt organiseert en daar subsidie voor aanvraagt, want voor de Partij voor de Dieren maakt het wel verschil.

Als het in opdracht van de gemeente is, vind ik dat we er veel meer een sturende rol in hebben dan als het gewoon een initiatief is van een organisatie, zelf als die subsidie ontvangt. De voorzitter: Hartelijk dank. DENK, de heer Safranti.

81

De heer Safranti: Dank u wel voorzitter. Als liefhebber van de kerstmarkt vond ik het jammer dat het dit jaar niet zou doorgaan, maar ik ben ook benieuwd naar de decennbermaanden, dus ik zou ook kijken of er een combi mogelijk is, dus ik wacht ook even een reactie van de wethouder af. De voorzitter: Hartelijk dank. Gewoon Dordt heeft natuurlijk de motie ingediend. Heeft u nog behoefte aan een eerste termijn? Dat is niet het geval. Op Ons Eiland? Ook niet. De SP-fractie, de heer Portier. De heer Portier: Ja, voorzitter, een paar woorden. Als inwoner van de binnenstad was ik nooit heel erg enthousiast over de kerstmarkt, maar ik had altijd zoiets: als een hoop mensen daar lol aan beleven, laat ze hun gang gaan. Wat ik altijd wel vreennd vond, was dat een evenement waar ondernemers gigantisch veel aan verdienen en dat de gemeente daar heel veel geld bij moest steken. Dan denk ik: vroeg wat meer voor die vergunningen. Als ik nu kijkt naar dat proces van de vervanging van de kerstmarkt door de Dordtse Decemberdagen, dan vind ik dat dat geen schoonheidsprijs verdient. We hebben het altijd over participatie, er is geen genneentestuk of er staat niet twintig keer in: samen met onze partners in de stad, samen met de ondernemers, samen met dit, samen met dat, maar ineens komt ervan bovenaf een besluit: nee, het gaat er niet door. We gaan nu naar de Dordtse Decemberdagen.

Dat verdient geen schoonheidsprijs. Dan wordt het ook nog gegooid op Covid terwijI gewoon heel duidelijk lijkt dat we gewoon de voorkeur geven aan de Dordtse Decemberdagen. Daar kunnen hele goede argumenten voor zijn. Er is het een en ander gewisseld over dat het veel verspreider is, dat het meer de lokale ondernemers zijn die meer baat hebben bij de Dordtse Decemberdagen, allennaal prima argunnenten wat mij betreft, maar dat wel besproken nnoet worden met bewoners van de binnenstad, met ondernemers via een normaal participatietraject en dan had het voorgelegd kunnen worden ook aan de raad en niet op de manier waarop het nu eigenlijk onderhand gebeurt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De PVV-fractie, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel voorzitter. Nou, de PVV die begrijpt de motie van Gewoon Dordt en Op Ons Eiland wel heel erg goed. Het heeft mij zelf altijd heel erg verbaasd dat je in april lets kan afgelasten in december, acht maanden van tevoren en ik had de indruk dat dat door corona zou komen. Je bent toch niet helderziend ofzo? De pandemie kan toch gewoon zijn uitgedoofd? Mijn vraag is: wat is nou precies de achtergrond geweest van het afgelasten van de kerstmarkt? En verder willen we de nnotivatie van de wethouder eerst afwachten. Dank u wel. De voorzitter: Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank u wel voorzitter.

Ik heb geen probleem met verandering. Sterker nog, ik omarm het graag. Ik ben het wel eens met opmerkingen die eerder zijn gemaakt dat het fijn zou zijn om te horen wat nu anders is, wat de argumentatie is en wat de verdere invulling is, want wellicht is het een betere invulling, maar dat kan ik nu nog niet inschatten. Dank u wel.

82

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan hebben we de eerste termijn van de raad gehad. We gaan we naar het college. Het woord is aan wethouder Burggraaf. De heer Burcigraaf: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zat even net te denken, maar ik ga denk ik ook wel iets gedetailleerder in op dit evenement en de vragen en daarbij ook wel wat herhalen van het schriftelijke vragenhalfuurtje, nee, sorry, het wonderlijke vragenhalfuurtje dat at is geweest, maar ik denk dat het wel goed is voor dit onderwerp om even breder de context te schetsen en ik begrijp heel goed dat er een motie komt en dat de kerstmarkt zoveel de tongen beroert en zoveel mensen nou aan het hart gaat en hier in de raad ook zoveel interesse in is, want het is een heel mooi evenement wat heel veel oplevert voor Dordrecht. Om meteen even op de vraag van de Partij van de Dieren in te gaan, een evenement waarvoor een aparte status is toegekend en de raad heeft gezegd dat nennen we op in de begroting en vervolgens wordt vandaaruit een opdracht gegeven. En dat is sinds ik denk een jaar of vijftien ongeveer of tien is dat aan Dordrecht Marketing om dat uit te voeren met een aantal randvoorwaarden of doelen daaraan.

Die zal ik zo even op ingaan, maar om nog even een stukje verder in de geschiedenis terug te gaan, het was ooit begonnen als een initiatief van de winkeliersverenigingen Voorstraat West en de Grote Spuistraat als een winkeliersactie tijdens de decembermaand. En dat is later op een gegeven moment werd het steeds groter, is het overgenonnen of is die opdracht aan Dordrecht Marketing verstrekt. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Ja, nnevrouw Koene. Mevrouw Koene: De kerstnnarkt is van oorsprong vanuit de Vleeshouwersstraat ontstaan. De heer Burograaf: Goed, oke. In ieder geval vanuit de winkeliers. Dat was het punt dat ik wilde maken. Dat klopt wel, mevrouw Koenen? Kijk. Dus er zijn een aantal kaders vervolgens aan die dagen mee te geven en dat is ons weer aan die stad te geven in de decennbermaand, in de kerstdagen, een feestmaand, te zorgen dat Dordtenaren een prettige feestmaand kunnen creeren op feestdagen, dat het een visitekaartje voor de stad is, dus dat het dagjesmensen, toeristen aantrekt omdat het daarmee namelijk als je sannen met de Dordtse ondernemers organiseert ook voor de winkeliers en de horeca weer omzet oplevert en dusdanige omzet dat je daar vervolgens ook een jaar goed nnee kan maken en daar profiteren uiteindelijk ook alle Dordtenaren weer van, want daarnnee heb je voorzieningen in je stad waar je het hele jaar rond van profiteert.

Vervolgens hebben we ook gezien dat het een kwetsbaar evenement is. Er is in de vorige periode voordat corona begon een flinke storm geweest waardoor de markt eerder moest worden afgelast. Er zijn vervolgens twee coronajaren geweest. Of eigenlijk hebben we toen corona begon gezegd van: ja, het kan niet. En op dat moment, en dat is ook in de raad toen gecommuniceerd van: hoe gaan we nou in de tijd dat je geen evenementen kan organiseren, hoe gaan we toch nog proberen het nnaximale eruit te halen? En toen is het plan gekonnen van de Dordtse Decemberdagen met precies dezelfde doelstellingen als die ik net noennde gericht op de kerstnnarkt, dus om nnensen naar de stad te trekken, om een sfeervolle stad neer te zetten, die kerstbeleving, die december

83

feestmaandbeleving en onnzet voor de winkeliers op te leveren. Daar is ook vanaf het allereerste begin met de ondernemers samen een programma gennaakt, dus de POBD onder andere die heeft in het programmateam gezeten en die hebben samen dat programma gemaakt. Daar is de lichtjestocht gekomen met rondvaartboten. Het tweede jaar dat er weer corona was, de eerste keer kon dat toch uiteindelijk maar voor nnisschien een derde van het evenennent doorgaan, dus de rondvaartboten die nnoesten volgens mij halverwege en uiteindelijk gecanceld worden. Het tweede jaar, denk ik, was ook maar een kwart van het oorspronkelijke programma, maar was wel het programma verder uitgebouwd met elementen die in de kerstdagen ook voorkomen, zoals de sing along die je in de kerstdagen hebt, een aantal van die andere aspecten waarvan je zegt: dat gaf een positieve sfeer ook aan die stad, maar ook vorig jaar heeft daar maar heel weinig van plaats kunnen vinden en toch zagen we twee jaar lang dat het heel veel mensen op de been bracht, dat er ook heel veel mensen buiten Dordrecht speciaal naar de stad toe kwamen om dat te beleven en te zien en waar de afhaalhoreca, dat kon dan nog wel, in leder geval ervan profiteerden, dus daarmee allennaal elementen waardoor je zegt: ja, die Decemberdagen dat heeft het in zich om te kunnen bereiken zo een zelfde doelstelling als je dat bij de kerstmarkt hebt en ook een