20200915 Actieagenda Dordrecht Europese Stad - definitief.pdf

Werken aan een Actieagenda Dordrecht Europese Stad

Versie Redactie

15 september 2020 Karin van de Berg, strategisch beleidsadviseur Public Afairs Arjen Langhorst, strategisch beleidsadviseur Team Groeiagenda Ronald Bosua, subsidiecoördinator Team Planning & Control

Opdrachtgever

Hans Goossensen, portefeuilledirecteur

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

1

Inleiding: Europa 'zaaien voor oogsten' Gemeenten en Provincies staan voor grote uitdagingen. In Dordrecht en Drechtsteden is dit niet anders en zijn de maatschappelijke opgaven gericht op;  stedelijke herstructurering en woningbouwopgave,  het realiseren van doelen op het gebied van klimaat en energietransitie,  duurzame mobiliteit,  economische ontwikkeling en werkgelegenheid,  verbeteringen in het onderwijs en de gezondheidszorg,  het stimuleren van de creatieve (maritieme) maakindustrie,  investeren in de culturele sector en de bescherming van het historische erfgoed. Onze ambities en opgaven worden geraakt door Europa, niet alleen door beleid en via wet- en regelgeving uit Brussel. Maar ook Europese subsidieprogramma’s kunnen fungeren als vliegwiel om voornoemde maatschappelijke opgaven op te pakken, die tot (in)directe investeringen leiden en bijdragen om lokale en regionale projecten te realiseren. Bestuurlijke ambitie Dordrecht in Europa We zien Dordrecht als geïntegreerd onderdeel van het Europese (stedelijke) netwerk. We denken in termen van internationalisering, en zetten in op de grotere invloed van de Europese Unie en de kansen die dit biedt. Wij willen Dordrecht nader verbinden met de regio en verankeren in Europa en de wereld.

Dat kan door meer aan Europese (gesubsidieerde) projecten deel te nemen, door samenwerkingsverbanden met andere steden en regio's te starten, door in een sterk internationaal netwerk actief te zijn, en daarmee het Europees beleid mede te beïnvloeden. In de ontwikkeling van de netwerkorganisatie gemeente Dordrecht, geven wij de organisatie een opdracht namelijk, scherper, en duidelijker aan de slag te gaan met Europese netwerken. Wat voor kansen liggen op het gebied van proflering, beleidsbeïnvloeding en subsidies? En, hoe pakken we die? De aanpak om deze ambitie in te vullen is een meer gecoördineerde, strategische, Dordtse, langere termijn inzet in de Europese context. Uitgangspunt is: alleen als je zaait kan je oogsten.

En werken we in Dordrecht aan een Actieagenda Dordrecht Europese Stad. Samengevat omvat deze actieagenda de volgende inzet: A. Profilering:i Zelfstandig, én samen met Drechtsteden, G40 en Provincie. Europese proflering op het Dordtse profel en de speerpunten zoals benoemd in het collegeakkoord. Dit willen we zelfstandig, maar ook samen met partners in de Drechtsteden, G40 en de Provincie Zuid-Holland. We gebruiken hiervoor Europese netwerken en nemen deel aan fora van Eurocities. B.

Beleidsbeïnvloeding:i Dordtse inzet in de netwerken.

Via beleidsbeïnvloeding verwerven we steun voor Dordts beleid en projecten. Een lange termijn inzet levert uiteindelijk ook winst in de vorm van aanspraak op Europese fondsen. Dordrecht heeft niet de efectiviteit om volledig zelfstandig al het Europees beleid te beïnvloeden dat de gemeente raakt. We doen dit via de netwerken zoals de G40, VNG en Eurocities. C.

Ontsluiten Europese Fondsen:i

Met Europees geld én eigen cofnanciering kunnen Dordtse projecten worden ontwikkeld en gefnancierd, zoveel mogelijk in samenwerking met andere partners. Opbrengsten van Europese fondsen zijn een fnanciile bijdrage aan deze projecten, beleid, en proflering van Dordrecht op de Europese kaart, kennisuitwisseling en bijdrage aan het verdere netwerk van Dordrecht. Op basis van het nieuwe MFK 2021-2027 maken we in een matrix de koppeling met Dordtse prioriteiten, ambities, opgaven en projecten, en brengen we focus aan op welke Europese Fondsen we richten. D.

Richten van de (interne) de Europese organisatie:i

Een Europese mind-set is nadrukkelijk een middel om Dordtse doelen verder te brengen. Vanuit de opgaven gaan we scherper aan de slag in Europese netwerken. We zetten sterker in op coördinatie door middel van een (intern) Europanetwerk. We investeren in capaciteit en borgen de kennis van Europa in de Dordtse organisatie.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

2

1. Europese context 1.1. EU-impactscan. Met adviesbureau ERAC is begin 2020 een EU-impactscan uitgevoerd. Deze nulmeting van de mate van europeanisering van de gemeente Dordrecht laat zien dat Dordrecht op dit moment gematigd geiuropeaniseerd is. Dordrecht heeft de ambitie om actiever in te zetten op ‘Europa’ en gebruik te maken van de kansen die de EU biedt om de eigen gemeentelijke ambities te verwezenlijken.

Belangrijkste aanbevelingen: Korte termijn  Zorg er bij het uitwerken van Actieagenda voor dat er voldoende vooruitgekeken wordt naar de komende EU programmaperiode (2021-2027) en maak de koppeling met Dordtse prioriteiten en ambities. Zet maximaal in op bestuurlijk commitment van het college en de gemeenteraad. 

Maak vervolgens een vertaling van de Actieagenda naar de organisatie: welke organisatiestructuur, capaciteit en kennis is nodig om de ambities te realiseren?

(Middel) lange termijn Bezien vanuit de Actieagenda waar/welke inzet gewenst is op:  Samenwerking: welke samenwerkings-partners en/of netwerken zijn voor Dordrecht relevant om haar eigen ambities te bereiken?  Public afairs: op welke thema’s wil Dordrecht inzetten in haar lobby richting Brussel? Op welke thema’s wil Dordrecht zich positioneren, en loont het om met eensgezinde (Europese) partners samen op te trekken?  Financiering: op welke manier gaat Dordrecht haar (bestaande) fnancieringsstrategie actiegericht vormgeven? Europese fnanciering voor projecten wordt opgehaald, maar er bestaat nog onvoldoende capaciteit en expertise rondom aanvragen en projectontwikkeling. Welke investering in kennis en capaciteit is nodig om de doelen op het gebied van fnanciering te bereiken?

Deze belangrijkste aanbevelingen zijn in de verdere uitwerking van de voorliggende Actieagenda EU Stad van een eerste uitwerking voorzien. Voor nadere detaillering en de volledige rapportage EU-Impactscan, zie bijlage 1.

1.2 Europa wordt steeds meer van steden Vijf hoofdthema sturen de Europese investeringen voor 2021-2027.  

 



een slimmer Europa door middel van innovatie, digitalisering, economische transformatie en ondersteuning voor kleine en middelgrote ondernemingen; een groener, koolstofvrij Europa, waar de Overeenkomst van Parijs "Greendeal" wordt uitgevoerd en waar in energietransitie, hernieuwbare energiebronnen en de strijd tegen klimaatverandering wordt geïnvesteerd een beter verbonden Europa, met strategische transport- en digitale netwerken een socialer Europa waarin resultaten worden geboekt met betrekking tot de Europese pijler van sociale rechten, en waarin kwalitatief hoogstaand werk, onderwijs, vaardigheden, sociale inclusie en gelijke toegang tot gezondheidszorg worden ondersteund; een Europa dat dichter bij de burger staat door ondersteuning van lokaal geleide ontwikkelingsstrategiein en duurzame stedelijke ontwikkeling in de gehele EU.

Dit betekent dat de EU en de EU-landen samen moeten werken aan meer werkgelegenheid, hogere productiviteit en meer sociale samenhang. De huidige Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen werkt aan het Investeringsplan voor Europa, welke door de lidstaten wordt uitgevoerd. De opgave om sterker in te zetten op de Europese Agenda speelt direct in op de Europese ontwikkelingen. Het belang van steden en stedelijke regio's neemt toe. Europese ontwikkelingen raken de steden steeds meer, en andersom nemen steden steeds meer het initiatief. Initiatieven variirend van de Europese Urban Agenda tot Circulaire Economie en Betere Regelgeving dichten een grote rol toe aan steden in het aanpakken van maatschappelijke opgaven. Beleidsbeïnvloeding op Europees niveau richt zich primair op de Europese instellingen. De Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie, waarin de lidstaten direct

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

3

vertegenwoordigd zijn, vormen gezamenlijk de beleidsvormende instituties. Daarnaast is het Comité van de Regio’s een institutioneel orgaan van de Europese Unie. Het vormt de schakel tussen de Europese Unie en de regio’s, gemeenten en steden in Europa en vervult een ofciile adviesfunctie richting het Europees Parlement en de Europese Commissie. Het comité fungeert hiermee als spreekbuis, waarmee de decentrale overheden hun stem in het institutionele besluitvormingsproces kunnen laten horen. Concreet zijn gemeenten vaak direct betrokken bij initiatieven rondom de Europese Urban Agenda, Smart Cities, start ups, circulaire economie en betere regelgeving. Voorbeelden uit het werk van de Europese Commissie die Dordrecht direct raken zijn de vereenvoudiging van Europese fondsen (plus toekomstverkenning ná 2020), wegnemen van juridische en technische belemmeringen voor de wegvervoersmarkt, en het pakket arbeidsmobiliteit. Dat het belang van steden in Europe aan terrein wint is te merken aan het feit dat lidstaten en veel middelgrote steden werken aan de Europese Agenda Stad. Doel van de Europese Agenda Stad is het EU-beleid beter te laten aansluiten op de stedelijke praktijk.

1.3 Dordrecht in Europa De gemeente Dordrecht profleert zich samen met Drechtsteden en Rotterdam op Europese schaal nadrukkelijk als Europese hoofdstad voor de maritieme sector: Rotterdam Maritime Capital of Europe. Het profel van Dordrecht in Europa is uitgewerkt aan de hand van vier kenmerken: a. Netwerkstad in een Europese metropolitane gebied Randstad. b. Duurzame inclusieve groei. c. Innovatie. d. Technisch, creatief & toepasbaar (maakindustrie). Vanuit de Actieagenda Dordrecht EU Stad zetten we in op het versterken van het profel van Dordrecht in Brussel/Europa. Dit vraagt dat we actiever en gerichter invloed uitoefenen in Europese netwerken. Waarmee uiteindelijk meer Europese kansen voor Dordrecht kunnen worden verzilverd middels meer Europese subsidies.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

4

2. Wat gaan we doen in de Actieagenda EU Stad? In dit gedeelte gaan we rond de Europese Agenda in op de vraag: Wat is er voor nodig om succesvol aan proflering en beleidsbeïnvloeding te doen, en op welke Europese fondsen gaan we ons richten?

2.1 Profilering Europees beleid en wet- en regelgeving raakt de Dordtse maatschappelijke opgaven. Om goed geïnformeerd te zijn over dit beleid, of om zelf deze wet- en regelgeving te kunnen beïnvloeden is zichtbaarheid en aanwezigheid door proflering in netwerken nodig. Proflering van Dordrecht in Europa doen we voornamelijk door middel van netwerk- en relatiebeheer. We onderhouden netwerken met Europese steden, bijvoorbeeld op het gebied van Social Innovation, met Europese projecten en in Eurocities. Proflering in netwerken wordt ook ingestoken om kansen mee te kunnen pakken, bijvoorbeeld door met een partner consortium mee te kunnen dingen om Europese fondsen. Proflering gaat vooraf aan het pakken van kansen op beleid en fondsen. Deelname aan Eurocities Een van de versterkte inzet op de Europese mogelijkheden is dat we aan de slag gaan met een verkenning wat we méér uit de Eurocities fora kunnen halen. Deelname/lidmaatschap in drie fora van Eurocities Associated Partners, "Environment", "Mobility en "Social Afairs" gaan we gebruiken om het beleid, activiteiten en ervaringen op deze thema's voor Dordrecht uit te dragen. Waar mogelijk trekken we het profel ook breder naar andere netwerken, zoals als eHealth.

De uitgebreidere verkenning van de mogelijkheden van Eurocities houdt in dat zowel de strategisch adviseur Public Afairs, als de inhoudelijke strategen verscheidende bijeenkomsten van de fora en daaronder hangende werkgroepen bezoeken, het netwerk verder opbouwen, en waar mogelijk aansluiting zoeken met Europese projectvoorstellen van de deelnemende steden. Deze participatie gebeurt zoveel mogelijk in samenhang met de opgaveteams, omdat samenwerking op inhoud plaatsvindt. European Week of Cities & Regions We versterken ook het profel van Dordrecht in Europa door actieve deelname aan de Europese Week voor Steden en Regio's. Samenwerking Partners Het is een voortdurende uitdaging om in de juiste netwerken te zitten en daar de goede inhoud te kunnen inbrengen. Proflering doen we daarom voor een groot deel zelf, maar ook samen met Drechtsteden (bijvoorbeeld op Innovation), in G40-verband en met de Provincie Zuid Holland. Intern Europanetwerk Het netwerken en profleren verspreiden we breder in de organisatie dan enkel de strateeg public afairs. Een overwogen alternatief scenario, waarin enkel wordt ingezet op meer aanwezigheid in Brussel (met een public afaires of proflering opdracht), leidt niet tot meer gebruik van de Europese mogelijkheden. Daarvoor is eerst meer 'Europese voeding' vanuit de Dordtse organisatie noodzakelijk.

Alleen als strategen, beleidsmedewerkers, management én bestuur in de netwerken participeren en onderling daarover afstemmen, worden kansen gezien en vergroot. We zetten daarom sterker in op deze coördinatie en voeding van ons profel, dat doen wij door middel van het intern Europanetwerk. A. 

 

Profilering:i Zelfstandig, én samen met Drechtsteden, G40 en Provincie. Europese proflering op het Dordtse profel en de speerpunten zoals benoemd in het collegeakkoord. Dit willen we zelfstandig, maar ook samen met partners in de Drechtsteden, G40 en de Provincie ZuidHolland. We gebruiken hiervoor Europese netwerken en nemen deel aan fora van Eurocities. We zetten sterker in op coördinatie door middel van een (intern) Europanetwerk.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

5

2.2 Beleidsbeïnvloeding De uitdaging bij proflering om inhoud en expertise meer te verbinden met externe kansen speelt ook bij beleidsbeïnvloeding. Beleidsbeïnvloeding kent een hoge investering. Er dient zeer actief in netwerken te worden deelgenomen met een actieve aanwezigheid in Brussel een bepaalde expertise en massa in de vertegenwoordiging. We kiezen onze inzet van capaciteit en netwerk aan de hand van onze strategie, beleidsthema's, partners en vastgestelde prioriteiten. Insteek is: verkenning en scannen van onderwerpen doen we zelfstandig (al halen we ook informatie uit die gremia), maar de inzet is altijd gericht en in de netwerken. Samen met partners / netwerken Dordrecht als stad heeft niet de schaal om volledig zelfstandig het Europees beleid te beïnvloeden dat de gemeente raakt. Er wordt daarom vooral in netwerkverband via Drechtsteden, de G40, VNG en Eurocities opgetrokken om Europees beleid te kunnen beïnvloeden. Ook in netwerkverband handelen we echter vanuit onze Dordtse agenda. Waarom willen we beleid beïnvloeden? Om steun te verwerven voor Dordt beleid en projecten, en die verder mogelijk te maken door beleid (en beleidsruimte) daar op in te richten. Europees beleid kan projecten en beleid zowel beperken als juist mogelijk maken (denk aan luchtkwaliteit, aanbesteding).

De themagroep Europa van de G40 bespreekt met regelmaat verschillende Europese dossiers en coördineert de mogelijke gezamenlijke inzet daarop. Ambtelijk en bestuurlijk zijn we lid van deze themagroep. Hiernaast gebruiken we ook de VNG als platform voor Europese beleidsbeïnvloeding. Zo voeren zij de lobby aan op het onderwerp toekomst cohesiefondsen. Ook op het thema Urban Agenda hebben zij een belangrijke rol. Dordrecht draagt hier actief aan bij, onder meer door het lidmaatschap van ambtelijk aan diverse overleggen. Lobby voor eigen activiteiten Ook voor Europese projecten kan gelobbyd worden. De Dordtse lobbyist is regelmatig in Brussel om te informeren naar kansen voor Europese projecten en samenwerkingsverbanden. Er wordt ook samengewerkt met provincie en ander steden en hun lobbyisten in Brussel zoals bijvoorbeeld Rotterdam. We gebruiken onze opgaves en speerpunten, aangevuld met lopende projecten en ontwikkelingen, om in te zetten op Europese fondsen. Europese fondsen zijn nadrukkelijk een middel om Dordtse doelen verder te brengen. Opbrengsten van Europese fondsen zijn een fnanciile bijdrage aan projecten en beleid, proflering van Dordrecht op de Europese kaart, bijdrage aan het verdere netwerk van Dordrecht, en verdere kennisuitwisseling.

Invloed via Eurocities Tot slot willen we als actief deelnemer Eurocities gebruiken voor beïnvloeding van Europees beleid, bijvoorbeeld op het gebied van milieu en duurzaamheid, voor mogelijkheden voor aanboren Europese fondsen, en voor mogelijkheden om met andere steden een consortium te vormen ten behoeve van Europese projecten. Het is hierom zowel een platform voor kennisuitwisseling tussen Europese steden, als ook een gremium om beleidsdiscussies te voeren. Met enige regelmaat wordt via Eurocities de kans geboden te reageren op white papers van de Europese Commissie.

B.

Beleidsbeïnvloeding:i Dordtse inzet in de netwerken.



Via beleidsbeïnvloeding verwerven we steun voor Dordts beleid en projecten. Een lange termijn inzet levert uiteindelijk winst in de vorm van kennis & informatie en aanspraak op Europese fondsen. Dordrecht heeft niet de efectiviteit om volledig zelfstandig al het Europees beleid te beïnvloeden dat de gemeente raakt. We doen dit via de netwerken zoals de G40, VNG en via Eurocities.



werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

6

2.3 Europese Financiering De EU werkt met zevenjarige budget- en programmaperiodes. De huidige periode loopt van 2014 t/m 2020. Op woensdag 27 mei j.l. heeft de Europese Commissie een aangepast voorstel voor het Meerjarig Financieel kader (MFK) gepresenteerd voor de periode 2021 t/m 2027. Het totale pakket heeft een omvang van € 1.850 miljard en bestaat uit drie pijlers: een aangepast Meerjarig Financieel Kader (MFK) van €1.100 miljard, een nieuw herstelinstrument Next Generation EU ter waarde van €750 miljard en een aangepast werkprogramma. Het Europees herstelplan moet de gevolgen van de coronacrisis voor Europa en haar lidstaten zoveel mogelijk beperken. Het aangepaste voorstel moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en door de 27 EU-lidstaten. De Europese Commissie hoopt dit snel te bereiken om onmiddellijk te kunnen beginnen met het economisch herstel. Met het Meerjarig Financieel Kader (MKF) 2021-2027 zet de EU in op een groen, digitaal en sterker Europa.

De volgende bekende/bestaande programma’s keren terug: Europees Sociaal Fonds + ESF+ is de opvolger van ESF. Het fonds is opgericht om de werkgelegenheid en eerlijke arbeidskansen binnen de EU te stimuleren. De ESF-programma’s ondersteunen projecten die zich richten op re-integratie van mensen met een arbeidsbeperking en een afstand tot de arbeidsmarkt, werkeloze 50-plussers en het terugdringen van de jeugdwerkeloosheid. Beschikbaar budget ESF+ 2021-2027: De onderhandelingen in Brussel over het nieuwe Meerjarig Financieel Kader 2021-2027 (MFK) zijn nog volop bezig. Het is nog niet bekend hoeveel nieuwe ESFmiddelen beschikbaar komen voor Nederland. Naar verwachting wordt het budget aan het einde van 2020 duidelijk waardoor het programma in de zomer van 2021 kan worden ingediend. Uitgangspunt voor het nieuwe ESF-programma is een focus op het ondersteunen van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Dit kan gaan om zowel werkzoekenden als werkenden in de 35 arbeidsmarktregio’s. De verwachting is dat daarmee wordt voortgeborduurd op de bestaande ESFstructuur binnen Nederland. Interreg Stimuleert samenwerking tussen regio’s uit verschillende landen. Het gaat hierbij om het gezamenlijk ontwikkelen van projecten op digitalisering, concurrentiekracht van het mkb, onderwijs en (duurzame) mobiliteit.

Vanaf 2021 werkt Interreg met vijf overkoepelende prioriteiten:  Een slimmer Europa door middel van innovatie, digitalisering, economische transformatie en ondersteuning voor kleine en middelgrote ondernemingen.  Een groener, koolstofvrij Europa, waar het Parijs-akkoord wordt uitgevoerd en waar in energietransitie, hernieuwbare energiebronnen en de strijd tegen klimaatverandering wordt geïnvesteerd.  Een beter verbonden Europa, met strategische transport- en digitale netwerken.  Een socialer Europa waarin resultaten worden geboekt met betrekking tot de Europese pijler van sociale rechten, en waarin kwalitatief hoogstaand werk, onderwijs, vaardigheden, sociale inclusie en gelijke toegang tot gezondheidszorg worden ondersteund.  Een Europa dat dichter bij de burger staat door ondersteuning van lokaal geleide ontwikkelingsstrategiein en duurzame stedelijke ontwikkeling in de gehele EU. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) Het EFRO biedt gelden voor het uitvoeren van regionale projecten die de plaatselijke economie stimuleren. Veel EFRO-regelingen zetten in op een Triple Helix samenwerking. Het gaat om projecten die human capital versterken, kennisontwikkeling bevorderen en innovatie en valorisatie binnen het MKB stimuleren.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

7

LIFE+ Het programma LIFE+ biedt fnanciile ondersteuning voor het demonstreren van een nieuwe techniek of aanpak op het gebied van klimaatverandering, milieu- en grondstofenbesparing. In het nieuwe LIFE-programma komen vier subprogramma’s:  Circular economy and quality of life (grofweg het ‘oude’ Environment-deel van het subprogramma Environment, waar ook Nature & Biodiversity onder viel)  Nature and biodiversity (een voortzetting van het huidige sub-subprogramma Nature & Biodiversity)  Climate mitigation and adaptation (een voortzetting van het huidige suprogramma Climate)  Clean energy transition (nieuw toegevoegd) Horizon Europe Horizon Europe is de opvolger van het huidige kaderprogramma voor innovatie en ontwikkeling Horizon 2020, en zet in op het versterken van Europese innovatiekracht. Denk aan innovatieve projecten van het bedrijfsleven, veel al binnen internationale samenwerkingsverbanden met kennisinstellingen en ook overheden, op het gebied van duurzame energie, klimaatadaptatie en voedselveiligheid. Connecting Europe Facility (CEF) CEF ondersteunt projecten die de ontbrekende schakels in de sectoren transport, energie en digitaal invullen. CEF Transport staat open voor overheden en het bedrijfsleven (havenbedrijven, industriile, logistieke en dienstverlenende bedrijven). De EU zal miljarden vrij maken voor studies, pilot- en hoofdprojecten.

Nieuwe programma’s zijn: EU Green Deal (NIEUW) De routekaart met een hele reeks aan maatregelen om Europa voor 2050 klimaatneutraal te maken. In de komende periode komt de Europese Commissie met de verdere invullingen van het Actieplan voor de circulaire economie en Farm to Fork-strategie die onderdeel gaan uitmaken van de EU Green Deal. Beide onderwerpen zijn relevant voor provincies en gemeenten. In het Actieplan voor de circulaire ecnomie wordt ingezet op beleid voor duurzame producten gericht op circulair design, waarbij het voorkomen van afval en hergebruik van producten centraal staat. Om de voedselketen te verduurzamen introduceert de Europese Commissie de Farm to Fork-strategie (Boer tot bord-strategie). Deze strategie beoogt bij te dragen aan een eerlijk, gezond en milieuvriendelijk voedselsysteem. Naast bewustwording van de burger richt deze strategie zich op een sterke vermindering in het gebruik van chemische pesticiden, meststofen en antibiotica. Eind 2020 wordt meer informatie verwacht over de daadwerkelijke invulling beide thema’s en welke fnancieringsmogelijkheden die gaan bieden. European Urban Initiative (NIEUW) Vanaf 2021 gaat 6% van het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) naar het nieuwe European Urban Initiative, dat aansluit bij de doelstelling om Europa dichter bij de burgers te brengen.

De verwachting is dat de huidige Europese programma’s Urban Initiative Actions (UIA) en Urbact (Europees kennisuitwisselingsprogramma dat richt zich op een duurzame ontwikkeling van steden) onder dit Initiative komen te vallen. De European Urban Initiative gaat innovatieve oplossingen ondersteunen voor duurzame stedelijke ontwikkeling. Denk aan werkloosheid, migratie, luchtvervuiling, circulaire economie, energietransitie en cultureel erfgoed.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

8

Focus op Decentrale fondsen Dordrecht kent voorlopig een focus op enkele decentrale fondsen (EFRO/Kansen Voor West, Interreg, en ESF+). Zij sluiten vaak direct aan op Dordtse doelstellingen, en de projecten zijn laagdrempeliger, omdat ze vaak geheel in het gebied zijn. Deze fondsen zijn ook nationaal georganiseerd, waarbij gelden gericht aan een bepaald gebied zijn gelieerd. De centralere fondsen (LIFE+, HORIZON Europe, CEF, Urban Initiative) bieden echter een kans om meer in Europese consortia te acteren. Zij kennen echter een lager goedkeuringspercentage van projectvoorstellen en zijn vaak veelomvattender qua aantal partners, verantwoording, etc. De afgelopen jaren is kennis en expertise opgebouwd middels lopende EU-projecten waar Dordrecht in participeert. Dit zijn o.a. Interreg Grenzeloos Biobased Onderwijs, Interreg BEGIN, Interreg SCORE, ESF-arbeidsmarkt en LIFE Critical (Wielwijk). Qua focus op nieuwe fondsen is het vanzelfsprekend dat deze kennis ook onder het nieuwe EU-programma daar verder wordt uitgebouwd. Maar ook nieuwe fondsen worden in relatie tot toekomstige projecten verkend op kans en haalbaarheid.

Project-inhoud is uitgangspunt. Een verhoogde aandacht voor kansen in Europese fondsen betekent niet dat naar deze kansen toegeschreven dient te worden. In tegenstelling, het betekent het beter kijken naar Dordtse projecten en ontwikkelingen en die door te vertalen naar de Europese context. Geldstromen die hierbij al lopen (bijv. provinciale fnanciering) kunnen hierbij ingezet worden als cofnanciering, die vaak noodzakelijk is voor het verkrijgen van Europese fondsen.

Onderzoeken Co-fnancieringsfonds Vanuit de Actieagenda EU Stad onderzoeken we de wens/behoefte een cofnancieringsfonds in te stellen. Veel fnancierings- en subsidiekansen werken op call-basis, waarbij er (eens in de zo veel tijd) een oproep voor goede projectideien wordt gedaan. Bestuurlijke besluitvorming om cofnanciering te bieden voor kansrijke projecten kan een langere doorlooptijd vragen, waardoor een deadline om mee te doen in een call niet kan worden gehaald. Mogelijk dat het werken met een cofnancieringsfonds hier een oplossing kan bieden.

Subsidie-informatie delen Via een Subsidiekalender, Nieuwsbrieven, Intranet en meetup-sessies met opgaveteams verzorgen we de informatievoorziening rondom deze kansen om op elk moment van het kansenspectrum op de hoogte te zijn.

Samenwerking met partners Wat betreft het inzetten op Europese programma's wordt er veel samengewerkt met partners in de stad. Drechtsteden speelt hier een belangrijke rol als facilitator richting externe fnanciering aan bijvoorbeeld MKB. Afhankelijk van het beleidsthema wordt er veel samengewerkt met bijvoorbeeld Davinci, de bibliotheek of andere natuurlijke (kennis-) partners op een specifek beleidsterrein. Europese projecten zijn namelijk bijna altijd projecten met meerdere partners, zowel lokaal, regionaal als Europees. Vanuit de Actieagenda EU Stad brengen we in kaart welke samenwerkingspartners en/of netwerken relevant zijn voor Dordrecht om haar eigen ambities te bereiken. C.

Ontsluiten Europese Fondsen:i

Met Europees geld én eigen cofnanciering kunnen Dordtse projecten worden ontwikkeld en gefnancierd, zoveel mogelijk in samenwerking met andere partners. Opbrengsten van Europese fondsen zijn een fnanciile bijdrage aan deze projecten, beleid, en proflering van Dordrecht op de Europese kaart, kennisuitwisseling en bijdrage aan het verdere netwerk van Dordrecht. Op basis van het nieuwe MFK 2021-2027 maken we een koppeling met Dordtse prioriteiten, ambities, opgaven en projecten, en brengen we focus aan op welke Europese Fondsen we richten.  Focus op decentrale fondsen Interreg, LIFE, EFRO/KVWIII en ESF+  (Jaarlijks) Uitvoeren projecten scan versus EU-subsidiekansen  Onderzoek wens/behoefte cofnancieringsfonds  Subsidie-informatie delen  Samenwerkingsnetwerk in beeld brengen

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

9

3. De Dordtse organisatie en Europa Wat is organisatorisch er nodig om meer actief in Europa te worden? Wat voor soort werkzaamheden past bij de Europese netwerken en fondsen?

3.1 Prioriteit De uitdagingen zijn voor zowel proflering, beleidsbeïnvloeding als Europese projecten hetzelfde: in de netwerken zitten en informatie en kansen goed koppelen aan interne ontwikkelingen. We staan daarom voor een dubbele uitdaging. Om meer 'uit Europa te halen' geven we er een hogere prioriteit aan. Daarbij komt dat het 'Europees werken' breder gedragen wordt: zowel strategen als beleidsmedewerkers die projecten ontwikkelen dienen meer gebruik te maken van Europese netwerken en fondsen. De vraag stellen 'wat heeft Europa te bieden aan Dordrecht' betekent nadrukkelijk ook de noodzaak tot beantwoorden van de vraag 'wat Dordrecht Europa te bieden heeft'. Dit betekent dat Dordtse beleidsontwikkelingen (collegeadviezen) en projecten zoveel mogelijk onderzocht dienen te zijn op de kansen om te verbinden aan Europese netwerken en fondsen. We vullen zo de Europese agenda en organiseren de capaciteit om de Europese mogelijkheden te pakken.

3.2 Een Dordrechts Europanetwerk:i Coördinatie, Netwerk en Capaciteit Naast prioritering is er ook een duidelijkere coördinatie en aanjaagrol nodig vanuit een intern Europanetwerk. In een netwerk kunnen kennis en ervaring uitgewisseld worden, en kan met elkaar geleerd worden hoe van Europese kansen meer gebruik gemaakt wordt. Functie en doel van het Europanetwerk is het gezamenlijk inzetten op Europa. We delen, verspreiden en spiegelen daartoe informatie over Europese netwerken en fondsen. We coördineren de Dordtse overkoepelende inzet in de Europese context. Deelnemers praten elkaar regulier bij over in welke netwerken zij actief zijn, wat daarin bijeenkomsten en fondsen zijn, en hoe dat samenhangt met andere thema's. Het netwerk speelt daarmee in op zowel proflering, beleidsbeïnvloeding als Europese fnanciering. Naast deze insteek van proflering en beleidsbeïnvloeding, heeft het netwerk ook een schakelfunctie wat betreft Europese projecten. Het gaat om de schakel tussen strategie en projecten en tussen extern en intern. Het Europanetwerk kent een natuurlijke koppeling met het strategenoverleg, maar kent ook een toevoeging in specifeke deelnemers (optie is het inbouwen van een 'Europees half uurtje'). Het Europanetwerk dient voor de 'voorkant', dat wil zeggen de inzet op Europese mogelijkheden.

Alle Europese fnancieringsvragen moeten in dit netwerk bekend gecoördineerd worden. Voor de 'achterkant', dat wil zeggen het uitvoeren van Europese projecten, maken we afspraken tussen de opgaven om ook hier een netwerkaanpak voor mogelijk te maken. Welke vaste stappen worden doorlopen om capaciteit toe te wijzen aan een project van de subsidiecoördinator, de inhoudelijke strateeg of beleidsmedewerker, de fnancieel medewerker (P&C) en communicatie.

3.3 Competentie en Europa mind-set Naast dat prioriteit, capaciteit en coördinatie noodzakelijk is, dienen ook de juiste competenties in de organisatie aanwezig te zijn. Om goed in de netwerken te kunnen functioneren dient men ten eerste over een voldoende niveau Engels te beschikken. Dit helpt de barrière voor samenwerking te verlagen, en stelt de medewerker meer in staat proactief op zoek te gaan naar kansen. Het Europanetwerk vraagt hier aandacht voor bij de medewerkers, al naar gelang ze regelmatiger in Europese netwerken komen. Ook de competentie van het netwerken en lobbyen kan breder ontwikkeld worden bij de strategische medewerkers. Meedoen in de Europese netwerken (waar mogelijk en nuttig) betekent een proactieve houding naar buiten te toe, dat men in netwerken aanwezig en actief is, en dan niet alleen als er een directe concrete winst te behalen valt. Want: alleen als je brengt kan je halen.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

10

Ook training over de Europese context, beleidsprocessen en fondsen is noodzakelijk. Alleen met voldoende kennis van de Europese context weten medewerkers hoe Dordtse ontwikkelingen aan Europese kansen geknoopt kunnen worden. Hiervoor is een breed begrip nodig van beleidsprocessen in Brussel: wie is ervan belang, en waar hebben gemeentes en partners uit de stad hun ingangen? Verder is er ook een bepaald begrip nodig van de Europese fondsen en de processen die daarbij komen kijken. In welke netwerken moet men zitten om makkelijk aan te haken bij lopende 'Calls'? Welke fondsen zijn er, en voor wie zijn die van belang? Naast dat deze informatie via de mail al met elkaar gedeeld wordt, willen we hier regulier mogelijke inzet hierop doorspreken. Het voorstel is dat scholing plaats vindt in de vorm van een lobbyklasje strategen en beleidsmedewerkers.

3.4 EU-Monitoring Naast dat informatie wordt gegeneerd vanuit het Europanetwerk, wordt de mogelijkheid verder onderzocht om te werken met een EU monitor. Verschillende partijen bieden diensten aan ten aanzien van monitoring van Europese beleids- en mediaontwikkelingen. Vanuit de actieagenda onderzoeken we welke mogelijkheden we hiertoe inzetten. D.

Richten van de (interne) de Europese organisatie:i

Een Europese mind-set is nadrukkelijk een middel om Dordtse doelen verder te brengen. Vanuit de opgaven gaan we scherper aan de slag in Europese netwerken. We zetten sterker in op coördinatie door middel van een (intern) Europanetwerk. We investeren in capaciteit en borgen de kennis van Europa in de Dordtse organisatie. We monitoren de efectiviteit van de inzet op Europa.

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

11

werken aan acteagenda Dordrecht EU Stad

12