2. Uitvoeringsprogramma Elkaar helpen.pdf

Uitvoeringsprogramma Elkaar helpen Met de integrale visie sociaal domein streven we naar een sterk sociaal Dordrecht. Het hebben van voldoende bestaanszekerheid is belangrijk. Maar ongeacht of iemand wel of niet voldoende bestaanszekerheid heeft, kan het gebeuren dat iemands draaglast en draagkracht (tijdelijk) niet in evenwicht zijn. Om nu en in de toekomst ‘professioneel’ kwalitatief goede hulp te kunnen (blijven) bieden aan Dordtenaren die het echt nodig hebben, doen we een beroep op inwoners: help elkaar zoveel mogelijk waar kan. In het uitvoeringsprogramma Elkaar helpen staan acties georganiseerd langs 6 fundamenten. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

We stimuleren Sociale Cohesie Vrijwillige inzet voor iedereen mogelijk maken Vrijwillige energie vasthouden Mantelzorgers meer preventief ondersteunen Mantelzorgers krijgen meer regie Domein overstijgende samenwerking verbeteren

Belangrijke succesfactoren voor dit uitvoeringsprogramma is het inzetten op bewustwording, expertise ontwikkeling, activiteiten dichtbij de inwoners organiseren en aansluiten bij de energie die er al is in de samenleving. Er wordt veel samengewerkt met samenwerkingspartners, eenzaamheidspecialisten, vrijwilligersorganisaties, leerwerkbedrijven, expertisecentrums en diverse gemeentelijke programma’s om dit voor elkaar te krijgen. We stimuleren Sociale Cohesie Hieronder worden 4 belangrijke deelthema’s kort toegelicht: Sociale Cohesie, Ontmoeten, Eenzaamheid en Inclusiviteit. Sociale Cohesie Binnen de gemeente Dordrecht wordt er veel actie ondernomen om de sociale cohesie te vergroten. Op dit moment wordt er een grondige inventarisatie gehouden welke programma’s en initiatieven er zijn als het gaat om het versterken van informele netwerken en sociale cohesie. We sluiten daarbij aan en onderzoeken waar extra inzet nodig is. Enkele programma’s waar u aan kan denken zijn: het Nationaal Programma Dordt West 2023-2043, het uitvoeringsprogramma inclusieve stad1 en gezonde leefomgeving van opgave Groenblauwe stad. Tijdens de week van de eenzaamheid hebben meerdere activiteiten plaatsgevonden. We zijn deze week in gesprek gegaan met inwoners over eenzaamheid en het hebben van een sociaal netwerk.

Gerichte acties, die bijdragen aan het vergroten van het bewustzijn van de inwoners over het belang van informele netwerken en sociale cohesie, zijn belangrijk. Ontmoeten Om beter aan te sluiten bij de behoeften van jongeren is een behoeftepeiling uitgevoerd naar geschikte ontmoetingsplekken. Op basis van deze uitkomsten is, in het kader van het programma Preventie met Gezag, een eerste ontmoetingsplek gerealiseerd op het Leerpark. In 2026 opent een tweede ontmoetingsplek voor jongeren. Hiermee geven we invulling aan de wens om jongeren laagdrempelige, veilige en stimulerende plekken te bieden waar zij elkaar kunnen ontmoeten en zich kunnen ontwikkelen. Eenzaamheid In 2025 is besloten dat er geen apart plan van aanpak komt voor eenzaamheid omdat we geen categoraal beleid willen voeren. Echter blijft het belang van gerichte acties overeind om eenzaamheid tegen te gaan.

Ook dit jaar heeft de gemeente zich aangesloten bij de Week tegen Eenzaamheid. In samenwerking met Dordrecht Sociaal is een gevarieerd programma aan activiteiten georganiseerd. Denk hierbij aan buurtbijeenkomsten en gezamenlijke diners, onder andere bij Resto Van Harte, sport- en spelactiviteiten voor kinderen en jongeren, en diverse culturele evenementen. Met dit programma willen we enerzijds ontmoeting en verbinding tussen inwoners stimuleren en anderzijds eenzaamheid bespreekbaar maken. In de aanpak van eenzaamheid werkt de gemeente nauw samen met diverse lokale partners die actief zijn in de Dordtse wijken. Deze organisaties spelen een belangrijke rol in het signaleren, ondersteunen en verbinden van inwoners, met name ouderen. •

•

•

•

WIJ Dordrecht (Crabbehof/Wielwijk) is een samenwerking van Dordrecht Sociaal (buurtwerkers), PZC en Stichting Aafje en zet zich in om eenzaamheid onder ouderen te verminderen. Dit gebeurt door getrainde vrijwilligers en buurtactiviteiten te koppelen aan kwetsbare bewoners. De activiteiten bestaan onder andere uit een maatjesproject, beweeggroepen, sociale ontmoetingen met (geheugen)spellen en gezamenlijke kookactiviteiten met ouderen en jongeren. Stichting Helpende Handen (Sterrenburg) biedt praktische ondersteuning zoals hulp bij boodschappen, kleine klussen en tuinonderhoud. Daarnaast zorgen vrijwilligers, stagiaires en participanten voor sociale verbinding door een luisterend oor en persoonlijke aandacht te bieden. Stichting Salios organiseert inlooppunten in de stad waar ouderen met beginnende geheugenproblematiek kunnen deelnemen aan culturele en beweegactiviteiten. Deze activiteiten trekken ook andere ouderen uit de buurt aan, wat bijdraagt aan het versterken van sociale netwerken en het voorkomen van eenzaamheid. Dordrecht Sociaal is met haar sociaal werkers, buurtwerkers en jongerenwerkers de grootste partner in het sociaal domein. Een van de opgaves van Dordrecht Sociaal is het versterken van sociale cohesie in wijken en buurten door inwoners laagdrempelig te ondersteunen, buurtactiviteiten te organiseren en samenwerking te stimuleren.

De professionals werkzaam bij Dordrecht Sociaal richten zich o.a. op het signaleren, bespreekbaar maken en verminderen van eenzaamheid.

Door deze wijkgerichte samenwerking wordt ondersteuning laagdrempelig en dichtbij georganiseerd. Dit draagt bij aan het vergroten van de sociale samenhang en het verminderen van eenzaamheid onder Dordtenaren. Op dit moment wordt een groot deel van de inzet op de thema’s eenzaamheid, ontmoeting en de dienstverlening vanuit Dordrecht Sociaal mogelijk gemaakt door incidentele middelen, onder andere vanuit het Politiek Akkoord en de SPUK-regeling van het Rijk. Deze financiering loopt in 2026 en 2027 deels af, wat onzekerheid geeft over de structurele beschikbaarheid van middelen en daarmee over de haalbaarheid van bepaalde acties. In 2026 wordt hierop voorgesorteerd, zodat tijdig kan worden bijgestuurd waar nodig. Inclusiviteit Inclusiviteit is binnen de gemeente Dordrecht een aparte opgave ‘Inclusieve stad’. We willen een stad zijn waar iedereen zich thuis kan voelen en kan meedoen. Een stad waar je elkaar begroet op straat. We accepteren geen uitsluiting en discriminatie. Wat je achtergrond ook is en met welke mensen je je ook verbonden voelt: er is plek voor jou in Dordrecht. In het uitvoeringsplan inclusieve stad wordt onder andere ingezet op •

Het tegengaan van discriminatie en andere vormen van uitsluiting.

• • • •

De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld als werkgever en dienstverlener. Ook van inkoop- en subsidiepartners van de gemeente verwachten we goed, inclusief werkgeverschap. Het wegnemen van drempels voor meedoen, zoals toegankelijkheid van evenementen en de fysieke ruimte. Er worden diverse activiteiten ondernomen om sociale inclusie te bevorderen.

De volgende voortgangsrapportage Inclusieve Stad wordt op korte termijn aangeboden aan de raad. We verwijzen graag ook nog naar de eerdere voortgangsrapportage vanuit deze opgave: voortgang uitvoeringsprogramma inclusieve stad. Vrijwillige inzet voor iedereen mogelijk maken In Dordrecht streven we ernaar om vrijwillige inzet voor iedereen toegankelijk te maken, zie hiervoor ook ‘Vrijwillige energie vasthouden’ verderop in deze Raadsinformatiebrief. Een belangrijk instrument hierin zijn de 335 participatieplekken bij diverse lokale leerwerkbedrijven. Deze plekken bieden inwoners de kans om actief mee te doen aan de samenleving en zich verder te ontwikkelen. In 2024 en 2025 is een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) uitgevoerd door het onderzoekcentrum Drechtsteden naar de effecten van deze participatieplekken. De belangrijkste conclusies zijn: 1. Toename in welzijn van deelnemers: Participanten ontwikkelen een werkritme, leren nieuwe vaardigheden, ervaren meer sociale interactie en zelfredzaamheid, maken minder gebruik van zorg en vergroten hun kans op (doorstroom naar) betaald werk. 2. Maatschappelijke opbrengsten: De inzet op participatieplekken leidt tot minder zorggebruik, meer doorstroom naar werk of opleiding en een hogere kwaliteit van leven. Het maatschappelijk rendement wordt geschat op € 700.048 per jaar, oftewel € 2.365 per participant. 3.

Samenhang tussen werken, leren en zorg: Wanneer deze domeinen in samenhang worden georganiseerd en betrokken partijen goed samenwerken, levert dit aantoonbaar meer rendement op. Vanuit de ‘beweging Naar voren’ is een begin gemaakt met het verkennen van de mogelijkheden om arbeidsmatige dagbesteding om te zetten naar participatieplekken. In 2026 wordt dit onderzoek voortgezet, in samenwerking met alle betrokken partijen. De uitkomsten worden gebruikt om het uitvoeringsbeleid en de subsidievoorwaarden verder aan te scherpen en beter aan te laten sluiten op de praktijk. Vrijwillige energie vasthouden Samen met expertisecentrum INZET078! zetten we ons in om vrijwillige energie in Dordrecht te behouden en te versterken. Dit doen we langs vier pijlers: ondersteunen, matchen, stimuleren en waarderen. Daarnaast streven we naar sterke en zelfredzame vrijwilligersorganisaties in de stad. Sinds juni ontvangen 66-plussers een informatieve brief over hun pensioen, met daarbij een verwijzing naar een speciaal ingerichte webpagina. Deze pagina biedt bredere informatie over vrijwillige inzet en bevat een oproep om actief te worden, inclusief contactmogelijkheden. In 2025 zijn diverse activiteiten uitgevoerd om vrijwillige inzet te bevorderen:

• • • • • • • • • •

Organisatie van een beleefmarkt waar inwoners kennismaakten met de wereld van vrijwillige inzet; (Poster)campagnes ter promotie van vrijwillige inzet, met extra aandacht voor senioren en hun waardevolle ervaring; Organisatie van de vrijwilligersprijzen en het vrijwilligersfeest; Training van vrijwilligersvertrouwenspersonen; Beschikbaarstelling van de Dordtpas voor vrijwilligers; Trainingen door onze adviseurs vrijwillige inzet voor vrijwilligers en organisaties; Ondersteuning bij werving en selectie van vrijwilligers; Organisatie van netwerk- en fundamentbijeenkomsten voor vrijwilligersorganisaties; Verspreiding van digitale platforms voor matching en kennisdeling; Begeleiding van organisaties bij het behalen van het NOV-keurmerk3.

De komende jaren zetten we het beleid voort zoals vastgesteld door uw raad. Jaarlijks evalueren we, samen met INZET078!, de voortgang en resultaten. Op basis van deze evaluaties en actuele maatschappelijke ontwikkelingen stellen we de prioriteiten en uitvoering binnen de vier pijlers (ondersteunen, matchen, stimuleren en waarderen) bij. Zo blijven we inspelen op de veranderende behoeften in de stad en versterken we de duurzame inzet van vrijwilligers. Mantelzorgers meer preventief ondersteunen In 2025 is gestart met het ontwikkelen van een bewustwordingscampagne Werk & Mantelzorg. Een eerste werksessie (brainstorm) staat gepland, waarbij wordt samengewerkt met onder andere MEE Mantelzorg, Accountmanagement Gemeente Dordrecht, Dordrechtse Ondernemersvereniging, Werkgevers Drechtsteden, Stichting Maatschappelijk Betrokken Ondernemen Drechtsteden, Werkcentrum Drechtsteden en de Werkgeversvereniging ZHZ. In 2017 heeft de gemeente Dordrecht de Erkenning "Wij werken Mantelzorgvriendelijk” behaald. Afgelopen jaar is opnieuw verbinding gemaakt tussen MEE Mantelzorg en de HRafdeling van de gemeente Dordrecht, om oog te hebben voor werkende mantelzorgers binnen onze eigen organisatie om een 'mantelzorgvriendelijke' werkgever te zijn en blijven. Daarnaast blijkt uit een recente inventarisatie dat mantelzorgers veelvuldig gebruikmaken van de waardering via de Dordtpas.

Het ondersteuningsaanbod in Dordrecht wordt als ruim en waardevol ervaren. Mantelzorgers voelen zich erkend, mede dankzij voorzieningen zoals passende respijtzorg, parkeervoorzieningen, vrij besteedbare financiële waardering en een breed aanbod aan inclusieve activiteiten. Als laatste is wonen een belangrijk thema voor mantelzorgers. Het bepaalt immers voor een groot deel hoe je de zorg voor een ander kunt vormgeven. Om mantelzorgers te ondersteunen wordt hier rekening mee gehouden in de Woonzorgvisie Gemeente Dordrecht en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. In het verlengde hiervan publiceren we in 2026 een handreiking ‘Mantelzorg en Wonen’. Deze handreiking biedt mantelzorgers praktische informatie over woonvormen, voorwaarden en vergunningen. Na publicatie wordt de handreiking actief onder de aandacht gebracht, in samenwerking met onze partner MEE Mantelzorg. Mantelzorgers krijgen meer regie & Domein Overstijgende samenwerking verbeteren Als laatste zijn er twee fundamenten waarvoor acties gepland staan in 2026. Voortgang en rapportage komt in de volgende raadsinformatiebrief Uitvoeringsprogramma’s Sociaal Domein begin 2027. Wat zijn de belangrijkste gerelateerde besluiten?

• • • • •

Akkoord gaan met de uitgangspunten startnotitie Inclusieve stad - Raadsvoorstel voortgang uitvoeringsprogramma inclusieve stad - Raadsinformatiebrief Nationaal Programma Dordt West 2023-2043 - Raadsinformatiebrief Uitvoeringskrediet Opgave Groen-Blauwe stad – Raadsvoorstel Tussentijdse evaluatie IVP Dordrecht 2023-2026 - Raadsinformatiebrief