CConstaterende datDordrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Concept Voorjaarsbrief 2024 GR Sociaal.pdf

Gemeenteraad Dordrecht 18 juni 2024, gemeente DordrechtBij agendapunt: 22: Indienen Zienswijze Concept Jaarstukken 2023, Concept Voorjaarsbrief 2024 en Concept begroting 2025 – 2028 Gemeenschappelijke Regeling Sociaal (GR Sociaal) - Raadsvoorstel11.447 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Concept voorjaarsbrief 2024 Gemeenschappelijke Regeling Sociaal

Versie : 22 maart 2024

1

1 INLEIDING Voor u ligt de Voorjaarsbrief 2024 van de GR Sociaal waarin we rapporteren over de voortgang en verantwoorden over de resultaten en we in belangrijke mate de primaire begroting 2024 actualiseren. Het moment van rapporteren en de werkwijze sluit aan op de gemeentelijke begrotingscyclus om zo de raden beter in staat te stellen om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. De Voorjaarsbrief is financieel-technisch ingegeven en wordt vooral gebruikt om met de resultaten van het voorgaande jaar in ons achterhoofd én de punten uit de uitgangspuntennotitie 2025 tot een actualisatie van de begroting 2024 te komen. De gehanteerde aantallen en percentages sluiten derhalve aan bij de ontwikkelingen die zijn gepresenteerd in de Uitgangspuntennotitie in aanloop naar de begroting 2025. Deze Voorjaarsbrief zoomt eerst in op Algemene trends en ontwikkelingen en gemaakte beleidskeuzes, die van invloed zijn op de resultaten van de GR-Sociaal. Vervolgens wordt per opgave stilgestaan bij ontwikkelingen welke noodzaken tot een actualisatie van de begroting over 2024 met een onderbouwing daarvan.

2 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN In de Voorjaarsbrief wordt op basis van de realisatie een jaarprognose gegeven ten opzichte van de actuele begroting 2024. De actuele begroting bestaat uit de primaire begroting 2024 en de 1ste begrotingswijziging naar aanleiding van de zienswijzen van gemeenten op de primaire begroting. In de Uitgangspuntennotitie voor de begroting 2025 is een inschatting gemaakt van de autonome ontwikkelingen in 2024 en de jaren verder (zoals de ambtenaren cao en de werkelijke ontwikkeling van de prijsindexen bij de zorgpartijen). De feitelijke ontwikkeling wordt verwerkt, volgens de P&Ccyclus, in deze Voorjaarsbrief. Verschillen tussen de jaarprognose en de vastgestelde begroting worden toegelicht. Waar een grote mate van zekerheid is dat verschillen werkelijkheid worden, wordt een voorstel gedaan om de begroting te wijzigen. De doorrekening laat een financieel beeld zien van verder oplopende kosten in de komende jaren. Deze is veelal het gevolg van grote prijsstijgingen. In alle sectoren worden cao's overeengekomen met forse salarisstijgingen om de hoge inflatie te compenseren. Naast de prijsontwikkeling neemt ook de vraag naar voorzieningen nog steeds toe. In de Uitgangspuntennotitie voor de begroting 2025 is tegelijkertijd nadrukkelijk stilgestaan bij het ravijnjaar 2026 dat op gemeenten afkomt en het mogelijke tekort aan middelen bij gemeenten.

Daar speelt tevens de onzekerheid wat er landelijk gaat gebeuren op dit punt mee. Daarnaast zien we ontwikkelingen die lang niet altijd beïnvloedbaar zijn. In aanvulling op de geformuleerde uitgangspunten is daarom nu al gezocht naar maatregelen binnen het vigerende beleidskader die de voorziene stijging van de lasten dempen, zoals dit ook in de uitgangspuntennotitie 2025 is opgenomen. Een aantal van deze maatregelen vinden hun weerslag al in het begrotingsjaar 2024 en zijn daarom verwerkt in deze Voorjaarsbrief. Voorbeelden hiervan zijn o.a. te vinden bij Zorgen voor Ondersteuning voor wat betreft de invoering van herstelgerichte ondersteuning (Powerful Ageing) en de afschaling van lichtere vormen van begeleiding naar het voorveld. Ook binnen Ontwikkelen naar Werk / Bestaanszekerheid zijn maatregelen verwerkt, zoals beschut werk met behulp van een loonkostensubsidie (LKS), werk-fit maken van klanten die langer dan twee jaar in de bijstand zijn, een pilot LKS, uitstroom van de Impulsdoelgroep via Inburgering en meer klanten parttime laten werken. Bij bedrijfsvoering zijn de CAO afspraken en prijsontwikkelingen verwerkt.

Los van de reeds meegenomen maatregelen loopt er een bestuurlijke opdracht "toekomstbestendig sociaal domein" waarin met elkaar wordt gekeken welke kansen, optimalisaties en keuzes er zijn om de toekomstbestendigheid (en de betaalbaarheid) van het sociaal domein te garanderen. Omdat deze opdracht nog loopt, zijn vanuit die kant nu geen verdere maatregelen meegenomen. Als de maatregelen concreter worden, kunnen deze altijd via een begrotingswijziging alsnog worden meegenomen / verwerkt.

2

Financieel beeld In het onderstaande overzicht zijn de geprognosticeerde wijzigingen ten opzichte van de actuele begroting (primair) per opgave weergegeven. Een positief bedrag betekent een verwachte verhoging van de baten of de lasten en een negatief bedrag betekent een verlaging van de baten of de lasten. Opgaven

Voorjaarsbrief

Actuele begroting

Afwijking

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Bestaanszekerheid versterken

128.181

128.181

0

135.935

135.935

0

7.755

7.755

0

Inkomensondersteuning

116.957

116.957

0

124.382

124.382

0

7.425

7.425

0

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.281

2.281

0

2.147

2.147

0

-133

-133

0

Minimabeleid

8.943

8.943

0

9.406

9.406

0

463

463

0

Ontwikkelen naar werk

56.004

59.434

3.430

56.925

58.031

1.106

921

-1.403

-2.324

Statushouders

0

270

270

0

270

270

0

0

0

Participatie

7.031

10.191

3.160

8.838

9.674

836

1.807

-517

-2.324

Inburgering

2.421

2.421

0

0

0

0

-2.421

-2.421

0

Drechtwerk

46.552

46.552

0

48.087

48.087

0

1.535

1.535

0

Zorgen voor ondersteuning

77.203

77.203

0

82.841

82.841

0

5.638

5.638

0

Hulpmiddelen

6.030

6.030

0

5.960

5.960

0

-70

-70

0

Vervoer

10.813

10.813

0

11.074

11.074

0

261

261

0

Huishoudelijke ondersteuning

26.990

26.990

0

30.678

30.678

0

3.688

3.688

0

Begeleiding en kortdurend verblijf

33.370

33.370

0

35.129

35.129

0

1.759

1.759

0

Bedrijfsvoering

61.201

57.771

-3.430

66.797

65.691

-1.106

5.596

7.920

2.324

Apparaatskosten

58.926

55.496

-3.430

62.418

61.312

-1.106

3.492

5.816

2.324

Apparaatskosten DVO's

2.061

2.061

0

4.165

4.165

0

2.104

2.104

0

215

215

0

215

215

0

0

0

0

322.589

322.589

0

342.499

342.499

0

19.910

19.910

0

Treasury Totaal Bedragen x € 1.000

Per opgave zien we het volgende beeld: Opgave Bestaanszekerheid versterken Bij de opgave bestaanszekerheid versterken stijgen de lasten en baten met bijna € 7,8 mln. Hiervan komt € 7,4 mln. voor rekening van het product Inkomensondersteuning. De grootste wijzigingen in deze opgave betreffen: Wijziging Bedrag Info uitgangspuntennotitie Prijsontwikkeling uitkering € 6.415 Gemiddelde prijs uit BUIG beschikking 2024 Ontwikkeling klanten in de bijstand € 3.864 CPB macro economische verkenning Wijziging ontwikkeling klantenbestand - € 2.019 Afname ivm maatregelen Aan de batenkant ontvangen gemeenten € 2,7 mln. meer van het Rijk aan BUIG-budget (en hogere terugvordering debiteuren en vangnetuitkering). Daarnaast zijn er verschuivingen op de lasten en baten van de IOAW/Z, BBZ en de loonkostensubsidie. Voor het Minimabeleid wordt de groeiverwachting in de CPB Macro Economische Verkenning 2024 naast de regionale ontwikkelingen gevolgd. Uitgangspunt bij het opstellen van de begroting is reëel ramen op basis van de trendontwikkeling (kosten en klanten) en de opdracht om te komen tot een groter bereik. De verwachting is dat hierdoor de lasten in 2024 met € 0,5 mln. stijgen. Bij het product Maatwerkvoorziening Chronisch Zieken en Gehandicapten is de groeiverwachting van de collectieve ziektekostenverzekering aan de hand van de realisatiecijfers over 2023 met € 0,1 mln. neerwaarts bijgesteld.

3

Opgave Ontwikkelen naar werk In 2023 zijn Drechtwerk en de Sociale Dienst Drechtsteden samen gegaan in de GR Sociaal. Dat was vooral eerst een juridische fusie. Achtergrond van het samenbrengen van beide organisaties is om meer van betekenis te kunnen zijn voor mensen zonder werk met een bijstandsuitkering. Met het bundelen van de krachten en mogelijkheden van beide organisaties kunnen meer mensen naar werk worden begeleid. Om dat te bereiken zijn Drechtwerk en Werk (het werkdeel van voorheen Werk en & Inkomen) samengevoegd in de opgave Ontwikkelen naar Werk. Het is evident dat in het eerste jaar (2023) de vruchten van de samenvoeging en samenwerking nog niet volledig geplukt konden worden. Samenwerken, samenvoegen en wijzigen van de dienstverlening vraagt tijd. Vanaf 2024 zijn in de begroting doelen opgenomen over meer inwoners in trajecten naar werk en meer inwoners die uitstromen naar werk. In 2024 verwachten we door de samenvoeging van de SDD met Drechtwerk voor het eerst een positief effect op de uitkeringslasten (zie bestaanszekerheid versterken) én op de gemeentelijke bijdrage voor Drechtwerk door (gedeeltelijke) uitstroom te realiseren door de inzet van diverse maatregelen. Het gaat om de volgende maatregelen:  Inzet beschut werk met behulp van een loonkostensubsidie (LKS): per 2024 gaan we de huidige inwoners met een indicatie beschut werk versneld laten uitstromen.

Voor de uitstroom gaan we daarbij voor 2024 uit van een uitstroom van 15% naar gedetacheerd werk en reguliere werkgevers.  Werk-fit maken van klanten die langer dan twee jaar in de bijstand zijn: in 2024 maken 100 inwoners gebruik van het nieuwe ontwikkelprogramma dat gezamenlijk is opgezet. He te bereiken uitstroompercentage is 40% regulier werk, 30% aan de slag op een participatieplek en 30% arbeidsmatige dagbesteding.  Meer klanten laten werken (part-time): we intensiveren de begeleiding van de parttime werkenden en vergroten de groep parttime werkenden. Dit start in 2024.  Activeren inburgering: in 2024 worden 260 inwoners geactiveerd, waarbij de uitstroom is gesteld op 40%.  De eerste effecten van het samenvoegen van Drechtwerk met de Sociale Dienst, en daarmee de vertaling van de gezamenlijke ambitie, werkt door in de gemeentelijke bijdrage aan Drechtwerk. De gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Drechtwerk, t.o.v. de begroting laat in 2024 voor het eerst een neerwaartse bijstelling zien van ruim € 0,9 mln. De gemeentelijke bijdrage gaat hiermee van € 6,2 mln. naar € 5,3 mln. Overige ontwikkelingen Ontwikkelen naar Werk  Voor Drechtwerk t.o.v. van de vorig jaar afgegeven begroting 2024 geldt verder: een stijging van de lasten en baten in de begroting van circa € 1,5 mln. Zien.

Dit is het gebruikelijk effect van loon en prijsindexeringen inclusief de bijstelling van de rijkssubsidie SW, detacheringen opbrengsten, salaris (SW en ambtelijk) en bedrijfsvoeringkosten (incl. Drechtwerk b.v.) o In de bedrijfsvoeringskosten Drechtwerk is ook de onttrekking van de bestemmingsreserve voor AFAS verwerkt. Zoals in de jaarrekening 2023 al opgenomen, heeft het AB van de GR Drechtwerk bij het vaststellen van de jaarstukken 2022 een bedrag van € 250.000 bestemd ter vervanging van het HRM pakket Een deel van de kosten van de afronding van de implementatie landt in 2024 én na de ingebruikname volgen nog enkele noodzakelijke verbeterslagen. Voor de dekking van deze kosten wordt bij de Voorjaarsbrief daarom gevraagd om het bedrag vanuit de reserve beschikbaar te stellen.  De mutatie van € 2,4 mln. lagere lasten in verband met het uit de begroting halen van de Wet Inburgering (gemeenten betalen uiteraard deze kosten nog wel).  De hogere lasten Participatie van € 1,8 mln. is voor € 1,3 mln. het gevolg van de toevoeging van de Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden aan de begroting. Tegenover deze hogere baten staan inkomsten van derden en daarmee is dit budgetneutraal in de begroting verwerkt.  Aan de batenkant zijn apparaatskosten verplaatst naar de opgave Bedrijfsvoering.

Opgave Zorgen voor Ondersteuning De lasten en baten binnen de opgave Zorgen voor Ondersteuning stijgen in 2024 met € 5,6 miljoen. De grootste wijzigingen in deze opgave betreffen:

4

Wijziging Autonome groei huishoudelijke ondersteuning en indexering tarieven Autonome groei individuele begeleiding en indexering tarieven Invoering herstelgerichte ondersteuning (powerful ageing) Beweging naar de voorkant (afschalen en inzet voorveld)

Bedrag € 3.966 € 1.933

Info uitgangspuntennotitie Wijziging tarieven agv CAO afspraken (11% stijging) Wijziging tarieven agv CAO afspraken (6% stijging)

- € 294 - € 174

De prognose in de opgave Zorgen voor Ondersteuning is gebaseerd op de groei van het aantal maatwerkvoorzieningen en de tarieven van de zorgaanbieders. Op basis van de historische trend is samen met gemeenten een inschatting gemaakt van de verwachte groei en de klantenaantallen. In de Uitgangspuntennotitie voor de begroting 2025 is aangegeven, dat de verwachte stijging van de kosten vooral wordt veroorzaakt door een relatief snelle stijging van de tarieven. Deze stijging vloeit voort uit de forse stijging van de grondstofprijzen en recente CAO-ontwikkelingen, die ook binnen de zorgsector tot forse loonsverhogingen heeft geleid. Heel specifiek hadden we in 2023 te maken met het openbreken van de CAO voor huishoudelijke hulp, die nog niet was vertaald in de begroting 2024. Om de stijgende kosten te dempen wordt per 1 april 2024 gestart met de voorziening Herstelgerichte Ondersteuning (gemeente Dordrecht neemt waarschijnlijk later deel, zie verder in de risicoparagraaf). Alvorens een beroep wordt gedaan op de maatwerkvoorzieningen huishoudelijke ondersteuning, traplift of scootmobiel wordt eerst onderzocht of de verstrekking van een dergelijke voorziening kan worden uitgesteld door klanten een specifiek trainingsprogramma aan te bieden waarmee de fysieke belastbaarheid van de inwoner wordt verhoogd.

Daarnaast hebben we ook de verwachte klantenaantallen naar beneden bijgesteld door de zogenaamde 'beweging Wmo naar de voorkant' waarbij lichtere vormen van begeleiding en dagbesteding lokaal worden opgepakt. De verwachting is dat hiermee in 2024 ongeveer € 0,5 mln. op de maatwerkvoorzieningen wordt bespaard. Opgave Bedrijfsvoering Binnen de opgave Bedrijfsvoering stijgen de lasten met € 5,6 mln. en de baten met € 7,9 mln. Het verschil tussen de baten en lasten wordt verklaard door de tegenhanger van de mutatie van € 2,3 mln. bij de opgave Ontwikkelen naar Werk naar de opgave Bedrijfsvoering. Dit onderdeel betreft een budgetneutrale wijziging van de begroting. De resterende € 5,6 mln wordt voor € 1,9 mln. gedekt vanuit inkomsten derden (overige financieringsbronnen) en € 2,0 mln. op basis van overeengekomen DVO's met (individuele) gemeenten. De hogere gemeentelijke bijdrage voor de apparaatskosten komt daarmee op € 1,7 mln en bestaat in elk geval uit de volgende grotere wijzigingen: Wijziging Bedrag Info uitgangspuntennotitie Nacalculatie CAO 2024* € 1.611 Verwerking nieuwe cao-gemeenteambtenaren die loopt van 1 januari 2024 t/m 31 maart 2025. Nacalculatie prijsindex 2024* € 118 In de primaire begroting 2024 hielden we rekening met een prijsindex van 2,5%, op basis van de CPBkostenindexering bedraagt de werkelijke indexering 3,3%.

*Gemeenten ontvangen hier een vergoeding voor (loon en prijsstijgingen) binnen de algemene uitkering.

Voor de uitbreiding van de taken voor de Wet open overheid (Woo) die reeds in 2024 tot uitdrukking komt ontvangen gemeenten extra middelen van het Rijk. Deze worden voor de GR Sociaal middels deze wijziging opgehaald. Als gevolg van de besluitvorming over de Uitgangspuntennotitie zijn geen middelen opgenomen voor de lobby op het sociaal domein. Het totale verwachte financieel effect van alle opgaven voor gemeenten bedraagt daarmee € 15.683 mln. nadelig: Hogere lasten en baten t.o.v. actuele begroting € 19.910 Hogere baten derden t.o.v. actuele begroting Hogere bijdrage gemeenten

€ 4.227 € 15.683

-

*Bedragen x € 1.000

Naast deze bijdrage loopt er los ook een financieringsstroom voor de aparte DVO's, zoals de programmakosten voor Wet Inburgering, Beschermd Wonen, Leefgeld Oekraïners en Kindertoeslagenaffaire. Dit staat los van bovenstaand bedrag, meer informatie hierover is terug te vinden in hoofdstuk 5, paragraaf 5.3.

5

In onderstaande tabel zijn alle verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten in detail opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten): Omschrijving

Opgave: Bestaanszekerheid versterken Uitbreiden formatie bewindvoering met 1 fte Ontwikkeling aantal klanten IOAW, IOAZ en Bbz Loonkostensubsidie Autonome groei 2024 Autonome groei UPN 2025 Loonkostensubsidie IOAW IOAZ BBZ Prijsontwikkeling van een uitkering Ontwikkeling van het aantal klanten in de bijstand Ontwikkeling klanten als gevolg van (te nemen) maatregelen Autonome groei en indexering 2024 Baten van de bewindvoering eigen beheer Bijzondere Bijstand Autonome groei UPN 2025

Lasten Baten van Bijdrage derden gemeenten

0 -334 432 345 -14 -119 -282 -995 6.415 3.864 -2.019 -102 0 565

110 59 0 0 0 0 0 0 34 0 0 0 240 0

-110 -394 432 345 -14 -119 -282 -995 6.381 3.864 -2.019 -102 -240 565

-2.421 3 1.283 131 -39 429 250 1.285

0 0 1.283 0 0 0 250 653

-2.421 -2.321 0 131 -39 429 0 632

1.933 -174 3.966

-596 0 1.132

2.529 -174 2.834

-278 -318 277 -16 248

0 -207 -615 0 0

-278 -111 892 -16 248

Opgave: Bedrijfsvoering Uitbreiden formatie bewindvoering met 1 fte Hersteloperatie toeslagenaffaire 2024 Formatie Wet Inburgering DVO 2024 Leefgeld uitvoeringskosten Formatie 0,5 fte woo contactfunctionaris DVO Beschermd wonen actualisatie Nacalculatie prijsindex 2024 Nacalculatie CAO 2024 Rente financiering (treasury) Diverse kosten gedekt uit directe baten Projectkosten gedekt uit directe baten Verplaatsen apparaatskosten nav UP25

110 710 883 200 85 198 118 1.611 0 100 1.584 -3

0 0 0 0 0 0 0 0 200 100 1.584 0

110 710 883 200 85 198 118 1.611 -200 0 0 2.321

Totaal

19.910

4.227

15.683

Opgave: Ontwikkelen naar werk Wet inburgering uit de begroting 2024 Verplaatsen apparaatskosten nav UP25 Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 Loon- en prijsontwikkeling n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025 CPB raming n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025 Intensivering Beschut Werk n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025 Drechtwerk inzet reserve HR-pakket Voorjaarsbrief 2024 Drechtwerk mutaties Voorjaarsbrief 2024 Opgave: Zorgen voor ondersteuning Autonome groei Begeleiding en indexering tarieven Wmo naar de voorkant Autonome groei Huishoudelijke ondersteuning en indexering tarieven Invoering voorziening Herstelgerichte ondersteuning Autonome groei Hulpmiddelen en indexering tarieven Autonome groei Vervoer en indexering tarieven Invoering voorziening Herstelgerichte ondersteuning Aanpassing hulpmiddelen ten opzichte van stand uitgangspuntennotitie 2025

Bedragen x € 1.000

6

Gemeentelijke bijdragen In de navolgende tabel is het verloop aangegeven in gemeentelijke bijdragen van de primaire begroting 2024 plus de wijzigingen op de begroting = Actuele begroting. De actuele begroting is afgezet tegen de prognose van de gemeentelijke bijdragen bij deze Voorjaarsbrief. Ook hier geldt dat Inburgering terugvloeit in de gemeentelijke begrotingen. Voor gemeenten levert dit dus geen voordeel op, aangezien de kosten nog wel gemaakt worden en enkel niet meer in de P&C-stukken van de GR Sociaal zijn opgenomen. A Opgaven

B

C = (A + B)

Wijzigingen tot de Prim. begroting voorjaarsbrief Actuele begroting 2024 2024

D

D-C

Voorjaarsbrief

Afwijking

Bestaanszekerheid versterken

125.738

0

125.738

133.050

7.312

Inkomensondersteuning

114.515

0

114.515

121.847

7.332

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.281

0

2.281

2.147

-133

Minimabeleid

8.943

0

8.943

9.056

113

Ontwikkelen naar werk

46.941

0

46.941

43.352

-3.589 0

WSW

0

0

0

0

270

0

270

270

0

10.191

0

10.191

8.391

-1.800

Inburgering

2.421

0

2.421

0

-2.421

Drechtwerk

34.059

0

34.059

34.691

632

Zorgen voor ondersteuning

74.317

-300

74.017

79.941

5.924

Hulpmiddelen

6.123

-300

5.823

5.960

137

Vervoer

9.798

0

9.798

10.674

876

Huishoudelijke ondersteuning

25.622

0

25.622

28.178

2.556

Begeleiding en kortdurend verblijf

32.774

0

32.774

35.129

2.355

Bedrijfsvoering

57.758

-328

57.430

63.467

6.036

Apparaatskosten

55.508

-328

55.180

59.302

4.122

Apparaatskosten DVO's

2.051

0

2.051

4.165

2.114

200

0

200

0

-200

304.755

-628

304.127

319.810

15.683

Statushouders Participatie

Treasury Totaal bijdragen gemeenten Bedragen x € 1.000

3 NIEUWE EN GEWIJZIGDE RISICO'S In de begroting 2024 is een risicoparagraaf opgenomen, en in deze Voorjaarsbrief wordt deze geactualiseerd. Gemeenten hebben de verplichting voor de opgenomen risico's middelen te reserveren, zodat -als een risico zich voordoet- deze middelen aangesproken kunnen worden ter dekking. De GR Sociaal heeft zelf geen weerstandscapaciteit. Alle risico's zijn geactualiseerd en opgenomen in de bijlage.

7

4 OPGAVEN Alle inwoners van de Drechtsteden kunnen zelfstandig en volwaardig leven, werken, wonen en meedoen. Waar dat niet lukt, helpen we die mogelijkheden vergroten. Hierin willen we werken aan een mensgericht, doelmatig en effectief sociaal beleid. Waarmee we doen wat nodig is voor inwoners én de publieke waarde. Dit vraagt om een verandering in al onze dienstverlening en taken die we uitvoeren, waarbij de inwoners altijd en continu centraal staat:

Vanuit die gedachte werken we als GR Sociaal intensief aan 5 opgaven: 1. Dienstverlening; 2. Bestaanszekerheid versterken; 3. Ontwikkelen naar werk; 4. Zorgen voor ondersteuning; 5. Bedrijfsvoering. Waarbij geldt dat 'Dienstverlening als opgave' feitelijk over de 3 inhoudelijke opgaven heen hangt en vanuit daar de integraliteit, samenwerking en verbeteringen continu vormgeeft en 'bedrijfsvoering als opgave' gezien moet worden als de opgave die de inhoud ondersteunt en optimaal faciliteert en de trekker is in de bestuurlijke processen. 4.1 DIENSTVERLENING Wat zijn de kosten? De lasten van deze opgave bestaan uit kosten van personeel en bedrijfsvoeringsmiddelen. Deze zijn onder de Opgave Bedrijfsvoering opgenomen. 4.2 BESTAANSZEKERHEID VERSTERKEN Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2024

Bestaanszekerheid versterken

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Inkomensondersteuning

116.957

116.957

0

124.382

124.382

0

7.425

7.425

0

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

2.281

2.281

0

2.147

2.147

0

-133

-133

0

Minimabeleid

8.943

8.943

0

9.406

9.406

0

463

463

0

128.181

128.181

0

135.935

135.935

0

7.755

7.755

0

Totaal

Voorjaarsbrief 2024

Afwijking

Bedragen x € 1.000

8

Toelichting bij de afwijkingen In onderstaande tabel zijn de verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten). Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Inkomensondersteuning

7.425

93

7.332

Loonkostensubsidie

-282

0

-282

-995

0

-995

6.415

34

6.381

3.864

0

3.864

0

-2.019

345

0

345

-334

59

-394

432

0

432

Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G.

-133

0

-133

Autonome groei UPN 2025

-119

0

-119

-14

0

-14

Lagere lasten Loonkostensubsidie o.b.v. Uitgangspuntennotitie 2025. Dit is gebaseerd op de begrotingsstaat 2024 van het ministerie SZW. IOAW IOAZ BBZ Lagere lasten IOAW, IOAZ en Bbz o.b.v. UPN 2025. IOAW en IOAZ zijn gebaseerd op de CPB-prognoses terwijl Bbz is gebaseerd op de Begrotingsstaat 2024 van het ministerie SZW. Prijsontwikkeling van een uitkering De hogere prijs is het gevolg van indexering en het hanteren van de gemiddelde prijs uit de BUIG-beschikkingen van het Rijk. Ontwikkeling van het aantal klanten in de bijstand

Het aantal is gebaseerd op het gemiddelde aantal klanten bij de najaarsbrief 2023 waarbij rekening is gehouden met de procentuele ontwikkeling volgens de Macro Economische Verkenning van het CPB. Ontwikkeling klanten als gevolg van (te nemen) maatregelen

-2.019

Afname van het aantal klanten als gevolg van extra maatregelen die worden genomen om de uitstroom te bevorderen. Loonkostensubsidie De aanpassing van de lasten loonkostensubsidie is o.b.v. de realisatie van de lasten 2023. Ontwikkeling aantal klanten De ontwikkeling van het aantal klanten is aangepast aan de werkelijke eindstand van 2023. IOAW, IOAZ en Bbz De aanpassing van de lasten IOAW, IOAZ en Bbz is o.b.v. de realisatie van de lasten 2023.

De groei is gebaseerd op de groei CPB MEV 2024. De verwachte onderbenutting jaarrekening 2023 leidt tot een bijstelling van de begroting. Autonome groei 2024 De realisatie van de jaarrekening 2023 leidt tot het bijstellen van de begroting 2024.

9

Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Minimabeleid

463

350

113

0

240

-240

-102

0

-102

0

110

-110

565

0

565

7.755

443

7.312

Baten van de bewindvoering eigen beheer Bijzondere Bijstand GR Sociaal voert bewindvoering in eigen beheer uit. De baten van de bewindvoering in eigen beheer komen ten gunste van de begroting minimabeleid en heeft derhalve een verlaging van de bijdrage van de gemeente tot gevolg. Autonome groei en indexering 2024 De bijstelling is gebaseerd op reëel ramen met als uitgangspunt de realisatie van de jaarrekening 2023. Daarnaast is de indexatie van de bedragen PMB, Bewindvoering en Bijzondere bijstand verwerkt. Uitbreiden formatie bewindvoering met 1 fte Structureel uitbreiden formatie Bewindvoering met 1 fte a.g.v. de groei van cliënten, waarbij de kosten worden gedekt uit de wettelijk verplichte bijdragen van de cliënten (verantwoord bij het product minimabeleid). Autonome groei UPN 2025 Voor minima wordt de groei CPB MEV 2024 naast de regionale ontwikkelingen gevolgd: centraal uitgangspunt bij het opstellen van de begroting is reëel ramen op basis van de trendontwikkeling (kosten en klanten) en de opdracht tot een groter bereik. Totaal Bedragen x € 1.000

4.3 ONTWIKKELEN NAAR WERK Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2024

Ontwikkelen naar werk

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

0

270

270

0

270

270

0

0

0

Participatie

7.031

10.191

3.160

8.838

9.674

836

1.807

-517

-2.324

Inburgering

2.421

2.421

0

0

0

0

-2.421

-2.421

0

Drechtwerk

46.552

46.552

0

48.087

47.837

-250

1.535

1.285

-250

Totaal

56.004

59.434

3.430

56.925

57.781

856

921

-1.653

-2.574

Statushouders

Voorjaarsbrief 2024

Afwijking

Bedragen x € 1.000

10

Toelichting bij de afwijkingen Participatie Naar aanleiding van de Uitgangspuntennotitie begroting 2025 zijn de lasten en baten Participatie 2024 geactualiseerd.

Vanaf 2023 worden de personele lasten onder de opgave bedrijfsvoering verantwoord (mede opgenomen in de najaarsbrief 2023 en jaarrekening 2023). Voor de begroting 2024 betekent dit dat er € 2,3 mln. wordt overgeplaatst naar apparaat. Het betreft een budgetneutrale wijziging van de begroting (van participatie naar bedrijfsvoering). Regionale Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 De lasten en baten van de Uitvoeringsagenda zijn toegevoegd aan Participatie. In de cyclische producten wordt over de voortgang van de financiën gerapporteerd.

Inburgering De lasten en baten Wet inburgering 2021 lopen niet via de begroting van de GR Sociaal. De financiële verantwoording wordt periodiek rechtstreeks aan de gemeenten toegestuurd. Drechtwerk De voorliggende voorjaarsbrief 2024 geeft ten opzichte van de vorig jaar afgegeven begroting 2024 een stijging van de lasten en baten in de begroting van circa € 1,5 mln. het gebruikelijke effect van loon- en prijsindexeringen op een begroting enig moment en daarmee een combinatie van verschillende lasten en baten, waaronder de bijstelling van:    

Rijkssubsidie SW Detacheringen opbrengsten Salaris (SW en ambtelijk) en overige personeels lasten Bedrijfsvoeringskosten (incl. Drechtwerk b.v.)

Het geheel van deze bijstelling op o.a. loon en prijsontwikkelingen en ook de eerste effecten van het samenvoegen van Drechtwerk met de Sociale Dienst, en daarmee de vertaling van de gezamenlijke ambitie, werkt door in de gemeentelijke bijdrage aan Drechtwerk. De gemeentelijke bijdrage voor het onderdeel Drechtwerk, t.o.v. de begroting, een neerwaartse bijstelling heeft van ruim € 0,9 mln. De gemeentelijke bijdrage gaat hiermee van € 6,2 mln. naar € 5,3 mln.

11

Totaaloverzicht In onderstaande tabel zijn de verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten). Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Participatie

1.807

1.283

-1.800

131

0

131

3

0

-2.321

1.283

1.283

0

Intensivering Beschut Werk n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025 Conform meicirculaire 2024 Integratie Uitkering Participatie; Intensiveren Beschut Werk naar aanleiding van de maatregelen uitgangspuntennotitie 2025.

429

0

429

CPB raming n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025

-39

0

-39

Inburgering

-2.421

0

-2.421

Wet inburgering uit de begroting 2024

-2.421

0

-2.421

1.535

903

632

250

250

0

1.285

653

632

921

2.186

-3.589

Loon- en prijsontwikkeling n.a.v. Uitgangspuntennotitie 2025 Loon- en prijscorrectie naar aanleiding van Uitgangspuntennotite 2025 zijnde 2,4% en 0,8% Verplaatsen apparaatskosten nav UP25 Vanaf 2023 wordt de financiering van personeel ten laste van Participatie afgebouwd (reeds opgenomen in de najaarsbrief en jaarrekening. Voor de begroting 2024 betekent dit dat er € 2,3 mln. minder participatiemiddelen worden opgehaald en deze worden overgeplaatst naar apparaat. Het betreft een budgetneutrale wijziging van de begroting (van participatie naar bedrijfsvoering) Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden 2024 Verhogen van de lasten en baten conform Regionale Uitvoeringsagenda Arbeidsmarktregio Drechtsteden.

Ontwikkeling klanten op basis van CPB Macro Economische Verkenning 2024 (publicatie september 2023) -0.5%.

De lasten en baten van de Wet inburgering 2021 zijn uit de begroting gehaald en op nihil gezet. Het betreft een gemandateerde taak in plaats van een gedelegeerde taak. Hierdoor lopen de lasten en baten buiten de begroting van de GR Sociaal. Drechtwerk Drechtwerk inzet reserve HR-pakket Voorjaarsbrief 2024 Inzet van de reserve ten behoeve van de implementatie van het HR-pakket voor Drechtwerk. Drechtwerk mutaties Voorjaarsbrief 2024 Verhogen lasten en baten 2024 ten opzichte van de primaire begroting 2024 Totaal Bedragen x € 1.000

12

4.4 ZORGEN VOOR ONDERSTEUNING Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2024

Voorjaarsbrief 2024

Zorgen voor ondersteuning

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Hulpmiddelen

6.030

6.030

0

5.960

5.960

0

-70

-70

0

Vervoer

10.813

10.813

0

11.074

11.074

0

261

261

0

Huishoudelijke ondersteuning

26.990

26.990

0

30.678

30.678

0

3.688

3.688

0

Begeleiding en kortdurend verblijf

33.370

33.370

0

35.129

35.129

0

1.759

1.759

0

Totaal

77.203

77.203

0

82.841

82.841

0

5.638

5.638

0

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen Voor zorgen voor ondersteuning wordt de prognose gebaseerd op de verwachte aantallen voorzieningen (gebaseerd op de historische trend per gemeente). De hoogte van de gemeentelijke bijdrage voor de Wmo voorzieningen wordt bepaald door de verwachte ontwikkeling van het klanten aantallen/voorzieningen en de hoogte van de tarieven minus de opbrengst eigen bijdrage CAK. Zoals bij de Uitgangspuntennotitie voor de Begroting 2025 is vermeld, wordt de verwachte stijging van de lasten vooral veroorzaakt door de stijgingen van tarieven van de aanbieders. De stijging in 2023 was nog niet vertaald in de begroting 2023 (en volgende jaren) en heeft effect op 2024. Daarnaast is samen met de gemeenten gekeken naar de verwachte ontwikkeling van de klantenaantallen. Bij deze Voorjaarsbrief is ook een aanpassing van het Iv3-Informatievoorschrift doorgevoerd waarin staat dat eigen bijdragen die vallen onder het Abonnementstarief voortaan worden geboekt onder taakveld 6.71a Huishoudelijke hulp (Wmo) ook wanneer deze betrekking hebben op voorzieningen en diensten die worden geboekt op andere taakvelden. Als gevolg hiervan zien we in de gepresenteerde cijfers een (neutrale) verschuiving van baten van Hulpmiddelen (woonvoorzieningen), Individueel vervoer en Begeleiding naar Huishoudelijke ondersteuning.

In onderstaande tabel zijn de verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten). Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Hulpmiddelen

-70

-207

137

Aanpassing hulpmiddelen ten opzichte van stand uitgangspuntennotitie 2025 In 2023 is voor de hulpmiddelen een nieuw facturatie- en controlesysteem ingevoerd. Dit heeft geleid tot enige vertraging in de factuurafhandeling. Op basis van de toen aanwezige facturen is in de uitgangspuntennotitie 2025 een inschatting gemaakt van de te verwachten kosten. Uit de laatste realisatiecijfers 2023 blijkt dat deze prognose iets te positief is geweest en dat de kosten hoger uitvallen dan waarmee rekening is gehouden. De hogere kosten hebben effect op de begroting 2024 (en verder) en wordt daarom hierop aangepast.

248

0

248

Autonome groei Hulpmiddelen en indexering tarieven

-318

-207

-111

Bij de hulpmiddelen (woonvoorzieningen en rolstoelen) is per gemeente gekeken naar de verwachte ontwikkeling van de aantallen voorzieningen. De tarieven 2024 zijn ongewijzigd gebleven.

13

Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

Vervoer

261

-615

876

Autonome groei Vervoer en indexering tarieven

277

-615

892

-16

0

-16

3.688

1.132

2.556

Autonome groei Huishoudelijke ondersteuning en indexering 3.966 tarieven De begroting voor de huishoudelijke ondersteuning is gebaseerd op de verwachte aantallen voorzieningen. Bij het bepalen van het aantal klanten is per gemeente gekeken naar de autonome groei over de periode 2021 en 2023. De jaren daarvoor zijn buiten beschouwing gelaten in verband met fluctuaties als gevolg van de invoering van het abonnementstarief en Corona. De hogere kosten worden vooral veroorzaakt door de aanhoudende stijging van de tarieven. Door (het openbreken van) cao-afspraken stijgen de tarieven in 2024 stapsgewijs met ongeveer 11%.

1.132

2.834

-278

0

-278

Begeleiding en kortdurend verblijf

1.759

-596

2.355

Autonome groei Begeleiding en indexering tarieven

1.933

-596

2.529

-174

0

-174

5.638

-286

5.924

Net als bij de hulpmiddelen is voor individueel vervoer (scootmobielen, aangepaste fietsen, etc.) de begroting 2024 gebaseerd op de ontwikkeling van de verwachte aantallen. Ook voor het individuele vervoer blijven de tarieven in 2024 gelijk. Ten aanzien van het collectieve vervoer met de Drechthopper volgen wij de begroting van Stroomlijn. Invoering voorziening Herstelgerichte ondersteuning Bij de individuele vervoersvoorzieningen houden we rekening met de mogelijke besparing door de invoering van Herstelgerichte ondersteuning. Vanaf 2024 verwachten wij 1% lagere groei van het aantal klanten dat een beroep doet op deze voorzieningen. Huishoudelijke ondersteuning

Invoering voorziening Herstelgerichte ondersteuning Bij de voorziening huishoudelijke ondersteuning is de verwachte besparing door de pilot Herstelgerichte ondersteuning in mindering gebracht op de bijdrage van de gemeente.

Bij het opstellen van de begroting Begeleiding (individuele begeleiding en dagbesteding) is gekeken naar de ontwikkeling van de verwachte aantallen per gemeente en de contractuele afgesproken jaarlijkse indexering. In 2024 stijgen de tarieven Begeleiding met 6%. Wmo naar de voorkant De 'beweging Wmo naar de voorkant' biedt vooral kansen bij de lichtere vormen van individuele begeleiding en dagbesteding. Vanaf 2024 verwachten wij 1% lagere groei van het aantal klanten dat een beroep doet op deze voorzieningen. Totaal Bedragen x € 1.000

14

4.5 BEDRIJFSVOERING Wat zijn de kosten? Opgave

Actuele begroting 2024

Voorjaarsbrief 2024

Bedrijfsvoering

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Apparaatskosten

58.926

55.496

-3.430

62.418

61.312

-1.106

3.492

5.816

2.324

Apparaatskosten DVO's

2.061

2.061

0

4.165

4.165

0

2.104

2.104

0

Treasury

215

215

0

215

215

0

0

0

0

Totaal

61.201

57.771

-3.430

66.797

65.691

-1.106

5.596

7.920

2.324

Afwijking

Bedragen x € 1.000

Toelichting bij de afwijkingen In onderstaande tabel zijn de verwachte afwijkingen op de lasten, de baten van derden en (als resultaat) de bijdrage van gemeenten opgenomen (negatieve bedragen zijn lagere lasten c.q. baten). Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

198

0

198

100

100

0

200

0

200

1.584

1.584

0

-3

0

2.321

DVO Beschermd wonen actualisatie Jaarlijks maken de gemeente Dordrecht en de GR Sociaal met een dienstverleningsovereenkomst (DVO) afspraken over de personele inzet vanuit de GR Sociaal gericht op Beschermd wonen en Opvang. Voor de inzet vanaf 2023 zijn aanvullende afspraken gemaakt, waarbij de formatie voor deze taak groeit naar 11,18 fte. Diverse kosten gedekt uit directe baten Voor specifieke werkzaamheden binnen projecten (zoals communicatie) zijn met diverse partijen afspraken gemaakt voor onze inzet waarbij deze wordt bekostigd door de betreffende partijen. Per saldo is dit neutraal voor de begroting. Leefgeld uitvoeringskosten Hogere uitvoeringskosten t.b.v. de verwerking van het Leefgeld Oekraïners. Projectkosten gedekt uit directe baten Met diverse partijen zijn afspraken gemaakt voor projecten waarbij de inzet wordt bekostigd door de betreffende partijen. Per saldo is ook dit neutraal voor de begroting. Verplaatsen apparaatskosten nav UP25 Vanaf 2023 wordt de financiering van personeel ten laste van Participatie afgebouwd (reeds opgenomen in de najaarsbrief en jaarrekening. Voor de begroting 2024 betekent dit dat er € 2,3 mln. minder participatiemiddelen worden opgehaald en deze worden overgeplaatst naar apparaat. Het betreft een budgetneutrale wijziging van de begroting (van participatie naar bedrijfsvoering)

15

Omschrijving

Lasten

Baten van derden

Bijdragen gemeenten

85

0

85

1.611

0

1.611

118

0

118

110

0

110

710

0

710

883

0

883

0

200

-200

5.596

1.884

6.036

Formatie 0,5 fte woo contactfunctionaris De invoering van de Wet Open Overheid (landelijke wetswijziging) leidt tot een uitbreiding van de reeds bestaande taak die de GR Sociaal al kent. Nieuw is dat we onder andere worden verplicht een Woo-contactfunctionaris aan te stellen. Er worden meer eisen gesteld aan de openbaarmaking van allerlei zaken, de informatiehuishouding dient hiertoe structureel beter op orde te zijn en er volgen de komende jaren vanuit deze wet structureel nog meer opdrachten en taken (de landelijke implementatie van de Woo duurt meerdere jaren). Gemeenten hebben voor deze taak extra middelen van het Rijk ontvangen, een deel hiervan wordt nu opgehaald. Nacalculatie CAO 2024 De stijging komt voort uit de CAO van 2024. Per 1 januari 2024 zijn de loonkosten gestegen met 4,75% en per 1 oktober 2024 1,25%. Nacalculatie prijsindex 2024 Voor de prijsindexering wordt een nacalculatie toegepast op de primaire begroting 2024. In de primaire begroting 2024 is rekening gehouden met een stijging van 2,5%. Op basis van de uitgangspuntennotitie 2025 is de stijging voor 2024 3,3%. Dat betekent een aanvullende stijging van 0,8%. Uitbreiden formatie bewindvoering met 1 fte Structureel uitbreiden formatie Bewindvoering met 1 fte a.g.v.

de groei van cliënten, waarbij de kosten worden gedekt uit de wettelijk verplichte bijdragen van de cliënten (verantwoord bij het product minimabeleid). Hersteloperatie toeslagenaffaire 2024 Bij de primaire begroting 2024 waren er geen uitvoeringskosten opgenomen. De brede ondersteuning van de gedupeerden van de Kinderopvangtoeslagaffaire Drechtsteden blijft een extra taak van de GR Sociaal, naar verwachting tot en met 2026. De kosten van de toeslagenaffaire worden afgerekend met de gemeenten via een DVO. Formatie Wet Inburgering DVO 2024 Met de gemeenten zijn afspraken gemaakt om de taken op het gebied van de Wet Inburgering uit te breiden. In de DVO is afgesproken is om de formatie met 8,5 fte vanaf 1-1-2024 te verhogen. Rente financiering (treasury) Voor de financiering van de vaste activa, verstrekte leningen aan verbonden partijen en tijdelijk tekort aan liquide middelen worden kasgeldleningen aangetrokken. Vanaf de primaire begroting 2024 wordt voor de kosten een bijdrage van de gemeente opgehaald. Dit kwam hoofdzakelijk doordat de Drechtsteden gemeenten niet tijdig de maandelijke liquiditeitsbijdrage betaalden aan de GR Sociaal. In 2024 zijn hierover met de gemeenten afspraken gemaakt. Dat betekent dat de rentekosten als gevolg van het "rood staan" van de GR Sociaal zijn afgenomen. De extra gemeenlijke bijdrage voor de rentekosten is nu niet meer nodig.

Dit geeft een verlaging van € 200.000 voor gemeenten. Totaal Bedragen x € 1.000

16

5 BIJLAGEN

Totaal

Zwijndrecht

Sliedrecht

Papendrecht

H.I. Ambacht

HardinxveldGiessendam

naar Taakveld - Opgave - product

Dordrecht

Bijdragen gemeenten

Alblasserdam

5.1 VERWACHTE BIJDRAGEN PER GEMEENTE (o.b.v. voorjaarsbrief)

bedragen x € 1.000 0.4

Overhead

0

143

46

0

55

39

0

283

0 0

143 143

46 46

0 0

55 55

39 39

0 0

283 283

127

945

103

192

208

166

327

2.068

127 127

945 945

103 103

192 192

208 208

166 166

327 327

2.068 2.068

31

405

5

40

83

55

91

710

31 31 8.772 8.772 6.750

405 405 89.262 89.262 65.986

5 5 4.439 4.439 3.380

40 40 8.326 8.326 6.281

83 83 12.221 12.221 9.101

55 55 12.729 12.729 9.496

91 91 27.097 27.097 20.852

710 710 162.845 162.845 121.847

108

1.214

54

119

179

166

308

2.147

454 1.459

5.176 16.886

216 789

427 1.500

700 2.240

710 2.357

1.352 4.585

9.035 29.816

1.693

22.562

0

1.284

2.143

2.933

4.076

34.691

Ontwikkelen naar werk Drechtwerk

1.693 1.693

22.562 22.562

0 0

1.284 1.284

2.143 2.143

2.933 2.933

4.076 4.076

34.691 34.691

6.5 Arbeidsparticipatie Bestaanszekerheid versterken Minimabeleid Statushouders Participatie Apparaatskosten Maatwerkvoorzieningen 6.6 (WMO) Zorgen voor ondersteuning Hulpmiddelen Vervoer Apparaatskosten Hulp bij het huishouden 6.71A (WMO) Zorgen voor ondersteuning Huishoudelijke ondersteuning Apparaatskosten 6.71B Begeleiding (WMO)

1.241 1.241 1 20 429 791

14.699 14.699 10 113 4.655 9.921

569 569 0 10 213 346

1.210 1.210 1 29 424 756

1.834 1.834 4 31 638 1.161

1.685 1.685 3 24 594 1.064

4.039 4.039 4 43 1.438 2.554

25.276 25.276 22 270 8.391 16.593

1.092

8.132

838

1.458

1.962

1.801

3.048

18.331

1.092 498 497 97

8.132 2.732 4.700 700

838 339 417 82

1.458 445 866 147

1.962 548 1.232 182

1.801 462 1.173 166

3.048 936 1.789 323

18.331 5.960 10.674 1.697

1.729

12.336

1.457

2.425

3.343

2.570

5.046

28.905

1.729 1.686 43 1.834

12.336 12.021 315 15.968

1.457 1.421 36 1.652

2.425 2.367 58 2.061

3.343 3.259 84 2.871

2.570 2.504 66 3.204

5.046 4.920 126 5.092

28.905 28.178 727 32.682

Zorgen voor ondersteuning Begeleiding en kortdurend verblijf Apparaatskosten

1.834 1.414 420

15.968 12.538 3.430

1.652 1.274 378

2.061 1.590 471

2.871 2.205 666

3.204 2.438 766

5.092 3.948 1.144

32.682 25.407 7.275

Dagbesteding (WMO)

861

4.988

1.147

1.171

1.316

1.348

1.801

12.632

Zorgen voor ondersteuning Begeleiding en kortdurend verblijf Apparaatskosten

861 677 184

4.988 3.827 1.161

1.147 898 249

1.171 911 260

1.316 991 325

1.348 1.054 294

1.801 1.364 437

12.632 9.722 2.910

0

1.387

0

0

0

0

0

1.387

0 0

1.387 1.387

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

1.387 1.387

17.380

170.826

10.256

18.168

26.035

26.530

50.617

319.810

Bedrijfsvoering Apparaatskosten Samenkracht en 6.1 burgerparticipatie Bedrijfsvoering Apparaatskosten DVO's Toegang en 6.2 eerstelijnsvoorzieningen Bedrijfsvoering Apparaatskosten DVO's 6.3 Inkomensregelingen Bestaanszekerheid versterken Inkomensondersteuning Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G. Minimabeleid Apparaatskosten 6.4

6.71C

6.81A

WSW en beschut werk

Beschermd wonen (WMO)

Bedrijfsvoering Apparaatskosten DVO's Totaal generaal

17

Dordrecht

H.I. Ambacht

Papendrecht

Sliedrecht

Zwijndrecht

Totaal

7.314

72.386

3.650

6.827

9.984

10.374

22.515

133.050

Inkomensondersteuning 6.3 Inkomensregelingen Maatwerkvoorziening Inkomenssteun C.Z.G. 6.3 Inkomensregelingen Minimabeleid 6.3 Inkomensregelingen

6.750 6.750

65.986 65.986

3.380 3.380

6.281 6.281

9.101 9.101

9.496 9.496

20.852 20.852

121.847 121.847

108

1.214

54

119

179

166

308

2.147

108 455 454

1.214 5.186 5.176

54 216 216

119 428 427

179 704 700

166 712 710

308 1.355 1.352

2.147 9.056 9.035

1

10

0

1

4

3

4

22

Ontwikkelen naar werk

2.142

27.330

223

1.737

2.812

3.551

5.557

43.352

Statushouders 6.5 Arbeidsparticipatie Participatie 6.5 Arbeidsparticipatie Drechtwerk 6.4 WSW en beschut werk

20 20 429 429 1.693 1.693

113 113 4.655 4.655 22.562 22.562

10 10 213 213 0 0

29 29 424 424 1.284 1.284

31 31 638 638 2.143 2.143

24 24 594 594 2.933 2.933

43 43 1.438 1.438 4.076 4.076

270 270 8.391 8.391 34.691 34.691

Zorgen voor ondersteuning

4.772

35.818

4.349

6.179

8.235

7.631

12.957

79.941

Hulpmiddelen 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Vervoer 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Huishoudelijke ondersteuning 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding en kortdurend verblijf 6.71B Begeleiding (WMO)

498 498 497 497 1.686 1.686 2.091 1.414

2.732 2.732 4.700 4.700 12.021 12.021 16.365 12.538

339 339 417 417 1.421 1.421 2.172 1.274

445 445 866 866 2.367 2.367 2.501 1.590

548 548 1.232 1.232 3.259 3.259 3.196 2.205

462 462 1.173 1.173 2.504 2.504 3.492 2.438

936 936 1.789 1.789 4.920 4.920 5.312 3.948

5.960 5.960 10.674 10.674 28.178 28.178 35.129 25.407

677

3.827

898

911

991

1.054

1.364

9.722

Bedrijfsvoering

3.152

35.291

2.034

3.425

5.004

4.973

9.588

63.467

Apparaatskosten 0.4 Overhead

2.993 0

32.555 143

1.926 46

3.193 0

4.713 55

4.752 39

9.170 0

59.302 283

6.3

Inkomensregelingen

1.459

16.886

789

1.500

2.240

2.357

4.585

29.816

6.5

Arbeidsparticipatie

791

9.921

346

756

1.161

1.064

2.554

16.593

6.6

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

97

700

82

147

182

166

323

1.697

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

43

315

36

58

84

66

126

727

6.71B Begeleiding (WMO)

420

3.430

378

471

666

766

1.144

7.275

6.71C Dagbesteding (WMO) Apparaatskosten DVO's Samenkracht en 6.1 burgerparticipatie Toegang en 6.2 eerstelijnsvoorzieningen 6.81A Beschermd wonen (WMO)

184 158

1.161 2.736

249 108

260 232

325 291

294 221

437 418

2.910 4.165

127

945

103

192

208

166

327

2.068

31

405

5

40

83

55

91

710

0

1.387

0

0

0

0

0

1.387

17.380

170.826

10.256

18.168

26.035

26.530

50.617

319.810

naar Opgave - product - Taakveld

HardinxveldGiessendam

Alblasserdam

Bestaanszekerheid versterken

Bijdragen gemeenten

bedragen x € 1.000

6.5

Arbeidsparticipatie

6.71C Dagbesteding (WMO)

Totaal generaal

18

5.2 RISICO'S In deze bijlage zijn alle geactualiseerde risico's en kansen opgenomen die een materiële invloed op de financiële positie kunnen hebben, maar onvoldoende zeker zijn om in de begroting of de financiële prognose op te nemen. Omschrijving

Bestandsontwikkeling inkomensondersteuning

Kans

Totale Impact (€) Toelichting omvang (€)

Gemiddeld (50%)

1.750.000

Uitstel invoering Wmo voorziening herstelgerichte ondersteuning

Groot (75%)

115.000

Geen compensatie van het Rijk inzake hogere loonkosten

Matig (25%)

356.000

Gevolgen afwijking van blijfkans berekening Wsw

p.m.

Gevolgen wijziging omvang Swsubsidie van het Rijk

p.m.

DW Kamerlingh Onnesweg 1

p.m.

Uitstaande geldlening aan Assembly Partner B.V.

Matig (25%)

1.132.000

875.000 De prognose is dat eind 2024 het aantal bijstandsgerechtigden maximaal 6.180 zal zijn. Dit wijkt af van de prognose van het CPB (6.400) door het nemen van maatregelen om de uitstroom te bevorderen. Blijkt dat door een tegenvallende (plaatselijke) conjunctuur op het eind van het jaar er 100 bijstandsgerechtigden meer te zijn is er een risico van € 1.750.000. 86.250 De gemeente Dordrecht neemt het laatste kwartaal 2024 een besluit over de invoering van de Wmo voorziening herstelgerichte dienstverlening. Door deze vertraging wordt de beoogde besparing niet (volledig) gerealiseerd. 89.000 Bij het opstellen van de meerjarenbegroting wordt gewerkt met bekende (verwachte & exacte) ontwikkelingen op gebieden als aanpassingen van WML, loonprijsontwikkelingen, bekende Cao afspraken waar van toepassing. Vaststaande gegevens over landelijke ontwikkelingen, gepubliceerd in de meest recente mei- en septembercirculaires van het Rijk zijn hierin verwerkt. Elke wijziging of aanpassing heeft dus direct effect op de hier gepresenteerde (meerjaren-) begroting. Een afwijking van 1% op de lonen voor SW heeft een effect van € 286.000 en op overig personeel een effect van € 70.000. Bij de invoering van de Participatiewet is de door het Rijk begrote bezuiniging op de rijksbijdrage als uitgangspunt genomen.

Voor de verdeling van de subsidiegelden wordt rekening gehouden met een zogenaamde blijf kansberekening. De werkelijke uitstroom van Drechtwerk versus de uitstroom vanuit het actuarieel model waar vanuit het Rijk werkt, kan (grote) afwijkingen hebben hetgeen kan leiden tot (aanzienlijke) tekorten op de subsidie inkomsten ten opzichte van de salarisbetalingen zoals inmiddels gepresenteerd. Rijkssubsidie SW (vanaf 1-1-2008 gemeentelijke subsidie SW):de subsidie SW is de belangrijkste inkomstenbron van het onderdeel Drechtwerk. Wijziging in de bekostigingssystematiek kan gevolgen hebben voor de omvang van de subsidie SW, d.w.z. dat het ministerie de hoogte van de subsidie per SE bepaalt. Elke euro verandering in de subsidie veroorzaakt een gelijke mutatie in het tekort zowel positief als negatief. (in deze begroting zijn de meest recente budgetten verwerkt, septembercirculaire 2023 als wel een verwachte LPO Rijkscompensatie). Het in eigendom zijnde pand van Drechtwerk aan de Kamerlingh Onnesweg 1: onvoorziene benodigde maatregelen om te voldoen aan wet- en regelgeving kunnen impact hebben op het exploitatieresultaat. 283.000 Uitstaande geldlening aan Assembly Partner B.V. op 1 januari 2024 groot € 1.132.000. Bij faillissement is het risico tot het niet volledig innen van de uitstaande lening reëel, afgegeven borgstelling zal dit risico beperken.

19

Omschrijving

Kans

Arbeidsontwikkeling

p.m.

Huisvesting

Matig (25%)

Vangnetregeling

Matig (25%)

Totaal

Totale Impact (€) Toelichting omvang (€) Door krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om (goed opgeleid en ervaren) personeel te werven. Ook bij de SDD staan vacatures lang open. De schaarste op de arbeidsmarkt zal op korte termijnniet direct een knelpunt zijn bij de kwaliteit van dienstverlening aan de klanten van de SDD. Op langere termijn kan dat echter wel het geval zijn. De SDD doet allerlei inspanningen om goed personeel te werven en te behouden. 300.000 75.000 Het pand 'De Hellingen' is gehuurd tot en met het eerste kwartaal 2025. Door de vertragingen in de realisatie van het Dordthuis is de inschatting dat de huur van dit pand verlengd gaat worden voor het hele jaar 2025. Investeringen zijn nodig om de functionaliteit van de panden op orde te houden, maar worden beperkt tot het strikt noodzakelijke. Ook de jaarlijkse onderhoudskosten kunnen oplopen, door de ouderdom van het pand. Er wordt steeds kritisch gekeken naar de noodzaak van investeringen en onderhoudsverplichtingen. Risico is dat de extra kosten niet binnen de bestaande budgetten in 2024 kunnen worden opgevangen. 200.000 50.000 Op basis van de nu bekende informatie wordt voor het jaar 2023 een aanvraag gedaan voor een vangnetuitkering van € 0,2 miljoen. Deze is in de prognose 2024 meegenomen. Of het zal leiden tot een werkelijke uitkering is op zijn vroegst in het vierde kwartaal van 2024 bekend. 1.458.250

Onderstaande risico's zijn afgevoerd. Omschrijving

cao verhoging Huishoudelijke ondersteuning per 1 oktober 2023

Herijking minimabeleid

Ontwikkeling kosten Wmo

Kans

Totale omvang (€)

Impact (€) Toelichting

Zeer groot (90%)

400.000

360.000 Op 22 juni hebben de werkgeversorganisaties en vakbonden een akkoord bereikt over het openbreken van de CAO 2023 om prijsstijgingen door de inflatie op te vangen. Overeenstemming is bereikt om per 1 oktober 2023 de lonen met 5% te verhogen. Daarnaast vindt per 1 maart 2024 en per 1 oktober 2024 een loonsverhoging plaats van 2,5%. Het onderhandelaarsakkoord moet nog worden voorgelegd aan de leden van de vakbonden en werkgeversorganisaties.--> Risico afgevoerd. Nieuwe CAO huishoudelijke hulpen is verwerkt in de Voorjaarsbrief 2024 In 2022 vond er een herijking minimabeleid plaats. De herijking minimabeleid zal o.b.v. van de gemeentelijke beleidswensen leiden tot aanpassingen in beleid en zal tevens eenfinancieel effect hebben op de begroting 2023. Onderdeel van de herijking minimabeleid is o.a. ook de aanpassing van de website van GR Sociaal. De financiële vertaling van de herijking minimabeleid zal in de 1e bestuursrapportage 2023 worden verwerkt. 1.890.000 Bij de vaststelling van de primaire begroting 2023 is besloten om een pas op de plaats te maken en de begroting vooralsnog gelijk te houden aan het niveau van 2022. Daarbij is rekening gehouden met ruimte in de begroting omdat niet alle indicaties verzilverd kunnen worden als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt.

Op sommige voorzieningen verwachtten we een plus en andere een min, per saldo leken de verschillen in financiële zin elkaar uit te middelen. Wat we op dat moment niet voorzagen was dat de prijzen voor de lonen, materialen en grondstoffen enorm hard zouden stijgen. Deze ontwikkeling zien we terug in de prijsindexaties 2023 voor de Wmo voorzieningen, die uitzonderlijk hoog zijn ten opzichte van voorgaande jaren.

p.m.

Zeer groot 2.100.000 (90%)

20

Omschrijving

Kans

Energielasten huisvesting

Zeer klein (5%)

Energietoeslag

Gemiddeld (50%)

Ontwikkeling macrobudget n.a.v. aflopen Bbz-light

Gemiddeld (50%)

Energietoeslag

p.m.

Totale Impact (€) Toelichting omvang (€) 200.000 10.000 De energieprijzen zijn vanaf 2022 gestegen. GR Sociaal had een contract voor gas met energieleverancier Gazprom. Vanwege de economische sancties tegen Rusland is dit contract tussentijds beëindigd en zijn we overgestapt naar een andere leverancier. Dit heeft geleid tot hogere energielasten. De begroting voor huisvesting is aangepast op de hogere lasten. Daarnaast bleek dat het niet nodig was om het contract bij Gazprom op te zeggen, doordat de energieleverancier een Nederlandse dochter was van de Duitse Gazprom. Via de gemeente Dordrecht wordt nu compensatie aangevraagd. 870.000 435.000 Voor de Energietoeslag is er landelijk € 1,4 miljard beschikbaar gesteld. Voor de Drechtsteden is er in totaal circa € 21,3 budget beschikbaar gesteld. Aangezien de Drechtsteden bij de toekenning van de energietoeslag voor een ruimere doelgroep hebben gekozen dan waarvoor het Rijk middelen beschikbaar heeft gesteld en het bereik hoger ligt dan verwacht, zullen de uitgaven energietoeslag naar verwachting € 24,5 miljoen bedragen. Deze uitgaven zijn gebaseerd op een prognose waarbij een inschatting is gemaakt van de nog te ontvangen en af te handelen aanvragen. De overschrijding ten opzichte van het beschikbaar gestelde budget bedraagt € 3,1 miljoen. Bij de verwachte aantal aanvragen is niet uitgegaan van 100% bereik.

Het verschil tussen de begrote uitgaven en de uitgaven bij een bereik van 100% is het vermelde risico. Het tekort t.o.v. de Rijksbudgetten bij de jaarrekening 2022 bedraagt € 4,0 mln. -400.000 -200.000 De uitgaven Bbz zijn in het eerste kwartaal fors hoger door de ondersteunende maatregel Bbz-light (i.v.m wegvallen Tozo). Deze maatregel is per 1 april komen te vervallen. In hoeverre dit nog na-ijlt is lastig aan te geven. Daarnaast is het moeilijk te voorspellen wat voor een effect de te verwachten faillissementen hebben op eventuele aanvragen Bbz. Zijn er verder geen nakomende kosten Bbz-light en blijken de faillissementen mee te vallen is er een kans van € 400.000. Dit positieve risico/ deze kans heeft zich niet voortgedaan. Gepaard aan de eenmalige energietoeslag treedt nog een risico op: in de wetswijziging die de eenmalige energietoeslag mogelijk maakt, is tevens de wettelijke ruimte geschapen voor tegemoetkomingen voor energiekosten op basis van de individuele bijzondere bijstand. De kans is zeer reëel dat voor een (aanzienlijk) deel van de doelgroep de eenmalige energietoeslag niet toereikend zal zijn. Dit zal vooral inwoners treffen wier energiecontract recentelijk is, of binnenkort wordt, gewijzigd. Zonder aanvullende landelijke maatregelen zullen zij mogelijk een beroep doen op de individuele bijzondere bijstand.

Een fors beroep impliceert niet alleen hoge apparaatskosten (want de afhandeling vergt individuele toetsing van recht en noodzaak, gebaseerd op werkelijke uitgaven), maar ook hoge programmakosten. Bij de septembercirculaire is € 35 miljoen aan incidentele middelen beschikbaar gesteld om zowel via vroegsignalering als via de bijzondere bijstand gerichte hulp aan te bieden aan burgers. Voor Drechtsteden betekent dit een totaalbedrag van € 0,5 miljoen. Het is op voorhand niet duidelijk of deze compensatie afdoende is. Vooralsnog is dit risico van als p.m. opgenomen.

21

Omschrijving Bedrijfsvoering

Kans Gemiddeld (50%)

Huisvesting

Groot (75%)

Integratie Drechtwerk

Matig (25%)

Bandbreedte in begroting voor onzekerheid

Matig (25%)

Buig vergoeding loopt niet mee met actuele CPB raming

Gemiddeld (50%)

Totale Impact (€) Toelichting omvang (€) 200.000 100.000 De bedrijfsvoering moet aan steeds meer regels voldoen. Bijvoorbeeld de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en informatiebeveiliging, maar ook de steeds meer opkomende landelijke standaardisering. Daarnaast moet de informatisering aan steeds grotere eisen voldoen. We zien dat we als overheid minder snel van deze ontwikkelingen gebruik maken. De mogelijkheden die door de markt worden aangeboden en dat wat door onze inwoners wordt gebruikt, wijkt in toenemende mate van elkaar af. Systemen en hun onderlinge relatie/uitwisseling worden complexer en dat vraagt om heroverweging. Ook de sterke afhankelijkheid van de IT-systemen en daarmee onze kwetsbaarheid blijft een risico. De grote(re) incidenten die we hebben afgelopen jaar hebben ervaren onderstrepen dit. 300.000 225.000 De plannen van de gemeente Dordrecht voor de ontwikkeling van de Spuiboulevard hebben tot gevolg dat de Sociale Dienst Drechtsteden het huidige pand moet verlaten. De kosten van de nieuwe huisvesting zullen in ieder geval hoger zijn dan het huidige huurcontract, dat loopt tot en met het eerste kwartaal 2025. Er is in de kosten niet voorzien. Met de projectorganisatie van gemeente Dordrecht vindt overleg plaats over welke extra kosten er gemaakt moeten worden m.b.t.

de voorbereiding op de huisvesting na het eerste kwartaal 2025 en waar deze kosten zullen landen. In 2022 zal er naar verwachting extra inzet moeten worden gepleegd in en aan het project van het Huis van stad en regio. Risico is afgevoerd: deze extra inzet kost in 2022 circa € 340.000, vanaf 2023 tot en met 2025 is de verwachting dat dit jaarlijks € 250.000 gaat kosten. In 2022 kan dit bedrag opgevangen worden binnen de begroting. Voor de jaren daarna is dit onzeker. 200.000 50.000 Voor de integratie tussen GR Drechtwerk en GR Sociaal is eerder een bedrag van € 400.000 genoemd voor mogelijke kosten. Ingeschat wordt dat er nog maximaal € 50.000 nodig is. Het kan zijn dat door onvoorziene omstandigheden toch een hoger bedrag nodig is. Dit risico heeft zich niet voortgedaan. 8.200.000 2.050.000 De begroting en meerjarenraming van de sociale dienst kent een bandbreedte, gezien de grote onzekerheden. De onderkant van de bandbreedte is in de begroting toegepast voor de budgetten en gemeentelijke bijdragen. Er is daarmee een risico dat budgetten en gemeentelijke bijdragen hoger worden. Ten opzichte van de bovenkant van de bandbreedte is het maximale risico € 8,2 miljoen. Hiervan is 25% in de risicoparagraaf opgenomen. 800.000 400.000 In de begroting 2022 is ervan uitgegaan dat BUIG vergoeding o.b.v.

de CPB Centraal Economisch plan (CEP maart 2021) gelijk mee daalt met lager stijging van de bijstand zoals voorstelt door het CPB. De rijksvergoeding BUIG van het Rijk wordt echter niet o.b.v. actuele ramingen maar o.b.v. realisaties T-2 betaald (2020). Dit zou leiden tot een vergoeding die harder zou dalen dan de daling van de uitgaven raming als gevolg van de gunstigere raming. Dit risico wordt geschat op 0,8 mln. Er lopen gesprekken met het Rijk om de vergoeding aan te passen op de actuele ramingen van het CPB (en bestaande systematiek i.h.k.v. de coronacrisis los te laten). Budgetten zijn nu gebaseerd op de meest actuele gegevens van het CPB (CEP maart 2022).

22

Omschrijving

Kans

Wmo huishoudelijke ondersteuning

Groot (75%)

Wmo begeleiding

p.m.

Wetsvoorstel resultaatgericht indiceren Wmo huishoudelijke ondersteuning Apparaatskosten

Groot (75%)

Totale Impact (€) Toelichting omvang (€) 1.000.000 750.000 Bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning spelen een aantal zaken waarvan we verwachten dat hierdoor de uitgaven voor gemeenten zullen toenemen. Een van die dingen is de invoering van het abonnementstarief voor eigen bijdragen. Het kabinet heeft met ingang van 2019 een uniform tarief van € 17,50 per vier weken (vanaf 2020 € 19,00 per maand) voor de eigen bijdrage aan Wmovoorzieningen in te voeren. In 2019 is mede als gevolg van de aanzuigende werking het klantenbestand met circa 22% gestegen. Door een combinatie van de vergrijzing, de beweging naar langer zelfstandig thuis wonen en de invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage zal het beroep op de huishoudelijke ondersteuning komende jaren verder toenemen. Daarnaast wordt in 2022 de Wmo huishoudelijke ondersteuning opnieuw aanbesteed. De SDD is dan gehouden om bij de vaststelling van de tarieven uit te gaan van de nieuwe HV-loonschalen en overeengekomen CAOafspraken. De verwachting is dat de tarieven als gevolg hiervan verder zullen oplopen. In de meerjarenbegroting 2023-2025 is rekening gehouden met constante prijzen, ten opzichte van 2022, van zorg die klanten afnemen. Ook heeft de CRvB in 2019 een uitspraak gedaan inzake resultaatfinanciering bij huishoudelijke ondersteuning.

De rechter oordeelde dat gemeenten in feitelijke uren moeten indiceren en niet in het te behalen resultaat. Momenteel wordt nog onderzocht wat de gevolgen zijn voor het huidige model resultaatfinanciering en de onderliggende contracten met de zorgaanbieders. Als laatste zullen ook de apparaatskosten mee stijging met de stijging van het aantal voorzieningen huishoudelijke ondersteuning.-> Risico afgevoerd. Blijven binnen de begroting Wmo huishoudelijke ondersteuning. 500.000 In 2018 is een aantal maatregelen genomen om de groei van de uitgaven voor Wmo Begeleiding en kortdurend verblijf te beperken. Op dit moment lijkt het dat deze maatregelen toereikend zijn om op dit programmaonderdeel binnen het beschikbare budget te blijven. Onduidelijk is nog of op langere termijn deze maatregelen stand zullen houden. Door de vergrijzing van de bevolking is de verwachting dat in de toekomst het beroep op de Wmo alleen maar verder zal toenemen.--> Risico afgevoerd voor 2022. Op basis van de laatste prognoses is de verwachting dat de begroting Wmo Begeleiding niet wordt overschreden. Onduidelijk is of de genomen maatregelen vanaf de jaren 2023 en verder stand zullen houden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.dordrecht.nl/api/v1/meetings/763/documents/32637