2.7 2025.12.09 Notulen Dordtse Dinsdag - Vergaderzaal 3 - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTE DORDRECHT DORDTSE DINSDAG D.D. 9 DECEMBER 2025 Vergaderzaal 3 1. Agendacommissie 2. Beschikbaar stellen van Krediet anti-graffiti toepassing fietsbrug A16 Raadsvoorstel Voorzitter: Mevrouw Van Vugt-Roose Raadsgriffier: De heer Boogaard Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Van Antwerpen (Beter voor Dordt) Dhr. Ayverdi (DENK) Dhr. Bootsman (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van Herwijnen (Partij voor de Dieren) Mevr. Kamphuis (SP) Dhr. Klerk (CDA) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Pauwels (Partij van de Arbeid) Dhr. Schalken (Beter voor Dordt) Dhr. Stolk (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Dhr. De Vries (VSP) Portefeuillehouder: Ambtelijke ondersteuning: mevr. Anink, dhr. Van Oosterhout De voorzitter: Goedenavond mensen, we gaan starten. En er vertrekt al iemand. Dat gaat heel snel. Maar even serieus. We gaan beginnen met deze vergadering, de beeldvormende vergadering, over het raadsvoorstel beschikbaar stellen van een krediet anti-graffiti toepassing fietsbrug A16. Voordat we gaan beginnen, is het misschien goed om ons voor te stellen. En ik moet natuurlijk eigenlijk eerst iedereen netjes welkom heten, dus bij deze nog. Iedereen welkom, commissie- en raadsleden, maar vooral onze twee gasten mevrouw Anink en de heer Van Oosterhout. En die gaan ook zo mee in het rondje.

We gaan ons eerst voorstellen. Ik begin rechts van mij. De heer Boogaard: André Boogaard, commissiegriffier. De heer Klerk: Albert Klerk, CDA.

1

De heer Ayverdi: Emin Ayverdi, DENK. De heer Struijk: Leen Struijk, ChristenUnie. De heer De Heer: Robert de Heer, ChristenUnie/SGP. De heer Kuhlmann: Alexander Kuhlmann, Dordtse VVD. De heer Gorter: Wouter Gorter, Op Ons Eiland. De heer Van Antwerpen: Dick van Antwerpen, Beter voor Dordt. De heer Schalken: David Schalken, Beter voor Dordt. De heer Bootsman: Nick Bootsman, GroenLinks Dordrecht. De heer Pauwels: Sam Pauwels, PvdA. De heer Stolk: Leo Stolk, VSP. De heer De Vries: André de Vries, VSP. Mevrouw Van Herwijnen: Irma van Herwijnen, Partij voor de Dieren. De heer Venderbos-Lambinon: Cees Venderbos-Lambinon, Partij voor de Dieren. Mevrouw Kamphuis: Meta Kamphuis, SP Dordrecht. Mevrouw Anink: Désirée Anink, projectmanager bij de gemeente. De heer Van Oosterhout: Mark van Oosterhout, ambtenaar. De voorzitter: Franciske Van Vugt, vanavond voorzitter van deze commissie. Waarom zitten we hier? De gemeenteraad krijgt hier een voorstel vanuit het college waarin wordt gevraagd om een krediet van 325 duizend voor het aanbrengen van een anti-graffiti toepassing op de schermen van de fietsbrug van de A16. De heer De Heer van de fractie ChristenUnie/SGP heeft met steun van enkele andere fracties, CDA en GroenLinks, om een beeldvormende vergadering gevraagd.

Vanwege de omvang van de investering wil hij beter geïnformeerd worden over de plannen en welke mogelijke alternatieven er zijn om deze fietsbrug graffitivrij te krijgen en te houden. Dan mag ik eerst de heer De Heer vragen of hij daar nog iets aan toe wil voegen als vraag. Neem uw kans, zou ik zeggen. De heer De Heer: Nee, voorzitter, op dit moment niet. Dank in ieder geval voor deze commissievergadering en ook de voorbereiding die hierin zit. En ik ga met heel veel interesse luisteren naar de toelichting. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Van Oosterhout. Die zou beginnen met de presentatie. En wilt u de vragen tussendoor of achteraf?

2

De heer Van Oosterhout: Misschien dat achteraf het handigste is. De voorzitter: Tenzij het een verduidelijkende vraag is, dan mag het even tussendoor. Dan gaan we luisteren. De heer Van Oosterhout: Dank u wel. En Désirée zal mij aanvullen wanneer nodig of gewenst. En dat zou best weleens wat kunnen zijn. Wij beginnen eigenlijk bij de omgevingsvisie, want in de omgevingsvisie heeft uw raad een aantal punten benadrukt waarin het benadrukt hoe we de aantrekkelijke entrees in de stad willen hebben. Heel vaak zien we op dit moment dat via het spoor als we Dordrecht bereiken, dat je eigenlijk eerst ook het een en ander tegenkomt voordat je de echte mooie stad ziet. De omgevingsvisie is daar erg helder over, zowel de 1.0 versie als de 2.0 versie, over hoe we dat zouden willen. En die passage hebben we hier nog een keer teruggehaald, omdat die ook nadrukkelijk ingaat op de A16, waar we het natuurlijk vandaag over hebben. De bestaande situatie is de fietsbrug eigenlijk op het grensvlak tussen Amstelwijck Businesspark en waar we in Amstelwijck het woongebied gaan hebben en de andere kant het industrieterrein daar. En hoe ziet er dat nu uit? Dit zijn, heb ik me laten vertellen, droombeelden van het architectenbureau, dus denkt u niet dat wij op de fiets op de snelweg hebben gezeten.

Maar wat je hier heel duidelijk ziet, is dat de brug destijds verlengd is met de aanpassing die natuurlijk is gedaan met de nieuwe infrastructuur op de A16. Waar ook weer ander glas in de brug zit, wat je eigenlijk vanaf hier al ziet. Maar wat je zeker ziet op het moment dat je er vaak onderdoor of overheen rijdt, is dat er natuurlijk veel graffiti zit. En dat is ook vanaf de andere kant het geval. Op deze sheet ziet u de constructie zoals deze brug nu is opgebouwd. En die constructie is ook vrij bepalend voor wat er kan. We gaan dadelijk naar de Dedot’s, maar we hebben ook andere varianten onderzocht en heel vaak merk je dan juist dat de constructie het bezwaar is om dat te kunnen doen. Maar wat voor manieren zijn er om graffiti te voorkomen? Over het algemeen gebeurt dat met het aanbrengen van coatings. We hebben een aantal mooie voorbeelden in de stad intussen, waar de Dedot’s aangebracht zijn op de geluidsschermen. Lalas is een mogelijkheid en bijvoorbeeld ook het aanbrengen van roestvrije stalen netten. En u begrijpt natuurlijk allemaal dat geen een van die maatregelen ook echt 100 procent zal voorkomen dat er graffiti op komt. En zeker op het moment dat het viaducten zijn die haaks staan op de snelwegen, want dat is natuurlijk het mooiste uithangbord wat je als graffiti-artiest of wannabe kan hebben.

Wat gebeurt er op het moment dat we deze maatregelen niet nemen? Want er zit nu behoorlijk wat graffiti op en we zien ook op plekken in de stad waar je geen maatregelen neemt, dat het over het algemeen vrij snel komt. Dan heb je het al snel over enkele duizenden tot tienduizenden euro's per jaar. Maar omdat dit een complexe plek is omdat je boven de snelweg zit, komt daar nog het nodige bij. Je hebt een vergunning nodig van Rijkswaterstaat bij de afzetting. Die duurt over het algemeen acht weken. Maar Rijkswaterstaat zegt ook van, graffiti is eigenlijk geen hele belangrijke reden om de snelweg af te sluiten. Eigenlijk wil je dan weer meeliften op reguliere werkzaamheden die we als Rijkswaterstaat verrichten. Voor dat soort afsluitingen zijn de kosten al snel 20 duizend euro. Zoals u allemaal weet, is werk wat 's nachts gebeurt duurder dan wat overdag moet gebeuren. En zelf als gemeente hebben we hier ook geen beheerbudgetten extra voor beschikbaar.

3

Het geeft een beetje een gevoel, het is geen uitgekiende rekensom, maar het geeft wel een beetje een gevoel van wat het doet op moment dat je dit gewoon netjes wil houden en goed wil onderhouden. En de verschillende plekken in de stad waar we nu met Dedot’s werken, bij Amstelwijck, bij de Copernicusweg, bij het Gezondheidspark, hebben daar eigenlijk hele goede ervaringen mee. Je ziet aan de ene kant dat het gewoon hele herkenbare, mooie beelden zijn die daar zijn. En aan de andere kant doen ze ook hun werk, want eigenlijk op alle plekken waar we het nu hebben, ziet het er nog steeds keurig uit, ook op het moment dat het er al wat langer zit. Op het moment dat uw raad akkoord is met dit stuk, dan zijn er nog een aantal dingen die we in de verdere uitwerking zeker moeten stellen. Ik had het net al over de bestaande constructie van de fietsbrug. Daar moeten we natuurlijk wel absoluut zeker van weten dat het houdt. De eerste berekeningen laten zien dat dat met de Dedot's heel erg goed kan. Met andere varianten was dat soms wat lastiger. In een eerste traject is er al weleens met Hans van Heeswijk, de architect, gesproken, want die heeft hier nog steeds auteursrechten. Die kon zich toen vinden in verfraaiingen, maar u zult ook begrijpen dat als we het uiteindelijke ontwerp van de Dedot’s hebben, dat we ook de definitieve goedkeuring nog moeten hebben.

En natuurlijk moeten we een vergunning hebben van Rijkswaterstaat, zoals ik net ook vertelde, voor het aanbrengen. Maar daar zijn ook de eerste contacten over geweest en daar zien we op dit moment weinig beren op de weg. Dat leidt tot een totale investering van zo'n 4 ton ex-btw. Belangrijk om daarbij te melden is dat de ondernemers van Amstelwijck Businesspark en Dordt Skill zich al bereid hebben verklaard om 75 duizend euro daaraan bij te dragen. En zoals we dat met heel veel verschillende projecten in de stad doen, blijven we ook hier zoeken naar subsidiemogelijkheden om dit bedrag nog verder omlaag te krijgen. Dan hebben we een meevaller. Misschien even een kleine vergelijking met de Copernicusweg, waar nu al Dedotschermen staan. Dat is aan 1 kant van de weg, dus daar heb je substantieel minder schermen nodig dan bij deze fietsbrug, want natuurlijk aan alle 2 de kanten van die brug willen we die Dedot’s plaatsen. Maar de Copernicusweg was een kostenpost van de kleine 2 ton. In die zin denk ik redelijk vergelijkbaar met wat we hier willen gaan doen. En ben ik bij de laatste sheet aangekomen voor de vragen. Overigens, misschien voor de volledigheid, want u heeft natuurlijk ook allemaal de presentatie gehad. Deze sheet ziet u ook nog. Dat zijn die alternatieven die we hebben gehad, maar die werk over algemeen niet omdat ze of te zwaar zijn of dat er andere redenen waren.

Maar daar kunnen we misschien nog wel meer over zeggen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Bedankt voor deze presentatie tot dusver. Wie mag ik als eerste de beurt geven om een vraag te stellen? De heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag. Ik ken het viaduct en mij viel onlangs nog op dat de graffitivervuiling die daarop zit nu, die zit er al heel lang op. Het wordt niet erger en het wordt niet minder. Is er een beeld te krijgen in hoeverre graffiti echt een probleem is daar? Want juist ook door de locatie is het sowieso een ingewikkeld punt om het te vervuilen, zeker omdat de huidige graffiti aan de buitenzijde zit. Ik vraag me af, is daar een beeld bij, in hoeverre dat echt het probleem is daar? Laat ik het daar even bij houden.

4

De voorzitter: Gaan we eerst wat vragen inventariseren? Dat is misschien wel goed, want ik zie ineens heel veel vingers gaan. Mevrouw Kamphuis was de tweede. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de presentatie. Maar wat ik me afvroeg, als je deze producten gaat gebruiken, in hoeverre wordt daar PFAS in gebruikt? De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Ayverdi van DENK. De heer Ayverdi: Dank u wel. Bedankt voor de presentatie natuurlijk. Ik ben benieuwd naar hoe hard de toezegging is van de ondernemers. Is dit formeel vastgelegd? En wat als er een van de ondernemers zegt, ik doe niet meer mee, bijvoorbeeld? Wat zijn de conclusies of de gevolgen daarvan? Dank u wel. De voorzitter: De heer De Heer van ChristenUnie/SGP. De heer De Heer: Voorzitter, ik heb best wel een aantal vragen. Kan ik er meerdere in één keer stellen of zal ik ze een voor een doen? De voorzitter: We zitten nog zo vroeg in de vergadering dat ik nu nog geen limiet opleg. U mag er een paar stellen. De heer De Heer: Ik zou graag iets meer toelichting hebben op die alternatieven. Die werden heel kort genoemd, zonder eigenlijk een context van, wat zou dat dan kosten? Bijvoorbeeld die coatings. Ik heb ook nou zelf natuurlijk even zitten zoeken. Er zijn ook soms ideeën over glasfolies bijvoorbeeld, het plaatsen daarvan, et cetera.

Ik zou iets willen begrijpen van, hoe kan ik dat vergelijk nou precies maken met bijvoorbeeld die lalas, denk ik, wat daar staat, of de roestvrijstalen netten. Ook heb ik de vraag, voor deze brug zoals die nu is, met het glas, daar zit graffiti op. Is dat eerder al een keer verwijderd? Hoe vaak is dat tot nu toe gebeurd? En wat waren daar dan de kosten van? Want dat weten we dan. Dan hebben we een wat beter vergelijk. En ik wilde even dubbelchecken, maar het zou kunnen dat ik dat dan gewoon heb gemist. Er zit nu glas in. Het idee is dat er straks de Dedot’s inkomen. Gaat dat glas er dan uit en komt dat ervoor in de plaats of komt het ervoor? Dat is even de dubbelcheck daarvoor. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuhlmann van de VVD. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter. Een fietsbrug die onder de graffiti zit is slecht voor de sociale veiligheid van de fietsers en het creëert ook een slecht beeld voor de meer dan 200 duizend mensen die dagelijks erlangs rijden op de A16. En het is een heel goed idee om dit aan te brengen. We zijn even benieuwd, is er al een idee voor de afbeeldingen op de … De voorzitter: Mijnheer Kuhlmann, ik onderbreek u even. Het gaat nog niet over wel of niet een goed idee. We houden het echt even technisch.

5

De heer Kuhlmann: Ik kom bij mijn vraag. Goed idee. Is er al een idee voor de afbeeldingen die op Dedot’s komen, op de fietsbrug? Wij denken bijvoorbeeld aan een mooi stuk van de skyline van Dordrecht, zodat we voor al die meer dan 200 duizend mensen die dagelijks op de A16 hier voorbijrijden, dat die in plaats van het beeld van de achterbuurt gewoon een heel positief beeld van onze stad krijgen. De voorzitter: Uw technische vraag is, zijn er ideeën over de afbeeldingen die worden aangebracht door middel van de Dedot’s? We gaan naar de heer Pauwels van de PvdA. De heer Pauwels: Dank u wel. Ik heb een paar vragen. Er werd gezegd dat er geen beheerbudget was, net in de presentatie. Ik vroeg me af, is dat beheerbudget voor graffiti in het algemeen? Want je zou verwachten dat je als grote stad graffiti overal hebt. Of gaat het meer over extra budget voor graffiti in dit geval? Andere vraag, waarom zijn er geluidsschermen nodig op de fietsbrug zelf? Is dat dan voor de fietsers, niet voor de woonwijken ernaast? Ik kan me ook voorstellen dat je alleen een railing doet bijvoorbeeld, om de veiligheid van de fietsers te garanderen, maar niet voor het geluid. Een andere vraag is, is er overwogen om het wat breder aan te besteden? Wij vinden het een heel goed idee dat je iets kunstzinnigs neerzet. Alles om deze stad aantrekkelijker te maken.

Maar mogelijk kan een bredere uitvraag ook tot meer oplossingen leiden, zelfs misschien gewoon een professionele graffiti-artist, zoiets. Die vraag. En dan de laatste vraag. In de brief die over dit voorstel gaat, wordt gesproken over dat er een conflictsituatie is tussen ProRail en de aannemer, dat er mogelijk een serieus bedrag vrijkomt van 600 duizend euro. In hoeverre leunt dit hele voorstel op het vrijvallen van dat geld? Want de ervaring leert dat op claims je eigenlijk niet zou moeten rekenen. De voorzitter: Vier vragen. Dan gaan we naar de heer Bootsman van GroenLinks. De heer Bootsman: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een klein vraagje over de Dedot’s en de afbeelding daarop. Ook voortbordurend op wat mijnheer Kuhlmann zei. Ik lees ook in het voorstel dat Rijkswaterstaat het heel belangrijk vindt dat deze Dedot’s geen afleidend geheel vormen, want het is natuurlijk wel een snelweg. En ik vroeg mezelf af hoe dat het stuk staat, op de Copernicusweg, et cetera, zijn ze ook niet afleidend, maar daar rijd je natuurlijk niet recht onderdoor op de snelweg. Dan rijd je er alleen recht onderdoor gewoon op bebouwde kom wegen. En je zit niet naar opzij te kijken als je autorijdt. Vandaar dat ik daar toch nog een vraag over had.

De voorzitter: De vraag is, gaat Rijkswaterstaat ermee akkoord als er een ingewikkelde afbeelding komt die af kan leiden? Dan is er aan die kant nog een vraag van de heer Van Antwerpen van Beter voor Dordt. De heer Van Antwerpen: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer De Heer heeft een klein beetje mijn eerste vraag al wel gesteld. Want ik vroeg me inderdaad af, hoe vaak wordt graffiti op dit moment nu verwijderd op die fietsbrug? Want in de presentatie, waarvoor dank trouwens, wordt wel gesproken over wat de kosten zijn per schoonmaakbeurt, denk ik. Maar hoe vaak wordt dat dan verwijderd?

6

En de tweede vraag, ik zie in het voorstel een financieringsvoorstel, maar is er ook nagedacht over andere manieren om dit te financieren? De voorzitter: Dank u wel voor de vragen. Zijn er nog meer mensen met vragen? Ik heb zelf ook hard mee zitten schrijven, dus ik hoop dat we niks vergeten. En er is hier al een beetje een verdeling gemaakt, begrijp ik. Het is ook wel mooi dat er over zo'n onderwerp wat relatief duidelijk lijkt toch zoveel vragen komen. De beurt is aan u beiden om de vragen te gaan beantwoorden. De heer Van Oosterhout: Ik hoop dat er ook net zoveel goede antwoorden komen, maar dat is aan u. Een aantal mensen hebben vragen gesteld over de graffiti en hoe vaak wordt dat verwijderd. U gaf eigenlijk zelf het antwoord al. Het zit er al een hele tijd. En dat heeft ook te maken met dat hier geen speciaal beheergeld voor vrij is gemaakt. En dan heb ik het over graffiti in het algemeen. Maar het laat ook zien hoe niet top of mind het is, dat is en Engels en een tegenstelling, maar u snapt wat ik bedoel, hoop ik, om dit te om dit te verwijderen. En hoe het ook helpt op het moment dat het er wel netjes uitziet en het ook mooi blijft. Of dat er PFAS in de Dedot’s zit. Bij mij weten niet. We kunnen het nog checken, maar u mag ervan uitgaan dat het niet zo is, tenzij wij laten horen dat het wel zo is. Maar ik denk dat we het dan bij de anderen al hadden gehoord.

De toezegging van de ondernemers is daar ook bestuurlijk afgekaart. Wethouder Burggraaf heeft die gesprekken gevoerd en heeft die toezeggingen gehad van de ondernemers. Daar moet echt iets anders gebeuren in de verenigingen waar die mensen in zitten voordat daar veranderingen in zijn. Misschien de alternatieven dat jij beter even kan doen, Désirée, net zoals het ontwerp van de afbeeldingen en hoe ROWS daarover denkt. Mevrouw Anink: Zal ik dat direct doen? De heer Van Oosterhout: Dat lijkt me goed. Mevrouw Anink: Eerst even over de afbeeldingen. Wij hebben op dit moment nog geen idee welke afbeeldingen we daarop zullen aanbrengen. We hebben wel gezegd, gezien het feit dat de ondernemers meebetalen, dat we dat in participatie willen doen met de ondernemers. En daar zouden we het idee van de skyline uiteraard mee kunnen nemen. En Rijkswaterstaat, want wij hebben het daar met Rijkswaterstaat over gehad, is dit afleidend, hebben daar ook … In het voorstel zit een bijlage en daar heeft de architect ook aandacht geschonken aan in ieder geval een beeldtoelichting. Als je erlangs rijdt, dan zie je het beste de afbeeldingen met de Dedot's. Als je er recht op rijdt, dan kijk je er eigenlijk grotendeels doorheen en … Kan jij even terug? Als je hier met name rechtsonder kijkt, dan zie je dat je er grotendeels doorheen kijkt.

En dat maakt dat Rijkswaterstaat geen er problemen mee heeft als er afbeeldingen op deze wijze boven de weg komen. Dat is ook mede de reden dat ze in principe, we hebben vooroverleg gehad met Rijkswaterstaat, hebben aangegeven geen problemen te verwachten in het kader van de vergunningverlening. Dan hebben we nog een vraag over de constructie. Iemand zei dat het geluidsschermen waren. Het zijn geen geluidsschermen, het zijn windschermen. Het is ter beveiliging van fietsers die eroverheen rijden, dat je niet grote windvlagen opvangt daar.

7

Die schermen moeten ook weer dicht zijn en komen in die zin ook weer gewoon terug. Inmiddels is de constructie onderzocht en blijkt dat die glazen, ik denk dat het geen glas is, ik denk dat die iets van perspex is, maar in ieder geval dat kan eraf vanaf de brug. En dat betekent dat je vanaf de brug, boven op de brug staand, ook weer de nieuwe schermen erop kunt zetten. Dat is ook een van de redenen waarom Rijkswaterstaat er eigenlijk niet zoveel problemen mee heeft om deze werkzaamheden uit te voeren. Mogelijkerwijs moet er voor Rijkswaterstaat nog wel een net onder hangen zodat er niks kan vallen, maar in principe zijn afsluitingen van de weg niet nodig om het aan te brengen. Dat was die. Het waren geen geluidsschermen. De voorzitter: Een toelichting op de alternatieven. Mevrouw Anink: Een toelichting op de alternatieven. Eigenlijk in veel gevallen passen we al coatings toe. En een van de voorbeelden daarvan is de brug klein eindje verderop, de nieuwe brug richting Moerdijkbrug die is aangelegd, om het naar Industrieterrein te kunnen. En daar wordt inmiddels alweer veelvuldig graffiti opgespoten. Dat wordt er op dit moment handmatig regelmatig afgehaald, omdat we daar redelijk goed bij kunnen. Maar die coating is niet zaligmakend. Daar kan toch nog overheen gespoten worden.

De beste oplossing zou zijn roestvrijstalen netwerken aanbrengen, maar dat is heel erg zwaar en heel erg duur. En bovendien was het doel niet alleen om de graffiti te weren, maar ook om de entree van Dordrecht te verfraaien. En als je er van die grijze roestvrijstalen netten neer gaat zetten, dan doe je daar eigenlijk niks mee. Nog afgezien van het feit dat het waarschijnlijk te zwaar is en nog veel duurder is dan wat we nu aanbrengen. De heer Van Oosterhout: Er stond inderdaad ook nog een vraag open over het geld en de vrijval die inderdaad in het stuk staat. Dat is een positieve meevaller op het moment dat dat gebeurt. Volgens mij zijn we ook bijna zover dat dat gaat gebeuren, maar daar heb ik de exacte laatste stand van zaken niet van. Mevrouw Anink: Ik wel. Het krediet rust niet op de claim. Het aanbrengen van de geluidsschermen leidt er sowieso toe dat we geld overhouden en het krediet wat we aanvragen rust op dat wat overblijft. En die claim is alleen maar een positieve meevaller als die gaat plaatsvinden. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet zeker weet of die nou wel of niet komt, maar het lijkt erop dat die niet gaat komen. Het had te maken met het feit dat de aannemer aan bepaalde eisen in het kader van CO2-reductie moest voldoen of had aangeboden daardoor een korting op zijn aanbestedingsbedrag had gekregen.

En hij wilde maar niet aantonen of hij nou wel of niet aan die eisen uiteindelijk voldaan heeft. Uiteindelijk heeft hij op dit moment wel al zijn spullen ingeleverd en is ProRail op dit moment aan het controleren of het allemaal klopt. En daarmee lijkt in ieder geval zeker geen 6 ton naar de gemeente te komen, want dat zou alleen aan de orde zijn als die zijn rapport niet had ingediend en hij de volledige boete had opgelegd gekregen. En dat gaat in ieder geval niet gebeuren. De heer Van Oosterhout: Maar dat maakt verder voor het voorstel an sich niks uit, want dat gaat al uit van het restant wat erin zit.

8

Overigens, als er ideeën zijn over nog andere vormen dan van een bijdrage van de ondernemers die in de buurt zijn en de subsidies waar we nog aan het kijken zijn, dan houd ik me graag aanbevolen, want dan is dat natuurlijk een extra meevaller in de uitvoering van dit project. En wat ik u ook nog mee wilde geven is, we hadden het net inderdaad, wanneer is Rijkswaterstaat, waarom werken die mee? Je kunt er doorheen kijken. Ik rijd zelf regelmatig over de N3, maar ook onder de N3, zodat je ook echte verschillen ziet wat dat doet. En zeker op het moment dat je weet wat er staat, zie je eigenlijk al heel snel wat het is. Ook als je recht op het gebied rijdt. Maar ik kan me inderdaad voorstellen dat het voor Rijkswaterstaat natuurlijk heel erg belangrijk is dat het niet te afleidend is voor mensen die daar langskomen. En dat zijn er op de A16 toch ongeveer 1,5 keer zoveel als over de N3. En ook heel veel mensen die daar elke dag langskomen. Tenminste, ik wel. En ik denk dat wij daarmee de meeste vragen wel aangeraakt hebben, voorzitter. De voorzitter: Toch nog niet allemaal. Ik moet u een beetje teleurstellen. Er komt straks een ronde twee, mijnheer Gorter. De toelichting op de alternatieven, we hebben wel de coatings gehad, maar nog niet het glasfolie en het lalas en hoe dat dan vergeleken kan worden. Daar is naar gevraagd.

Er werd ook gevraagd, wat waren de kosten van de eerdere verwijderingen van graffiti? Is het al eens vervangen of is dat eigenlijk nog nooit gedaan? Gewoon een technische vraag, gaat het glas eruit en wordt dat dan vervangen door de Dedot’s? Even voor het begrip. Die was wel gehad? Dan heb ik er eentje gemist. Of er al ideeën waren over de afbeelding en of er nog overwogen was om breder aan te besteden. De heer Van Oosterhout: Dan zal ik eerst een kleine poging wagen. Breder aanbesteden hebben we niet gedaan, omdat we in die afweging van die alternatieven allen hebben gekeken, of het is te zwaar en dan kan het domweg niet, of het is een veel duurdere oplossing. En ook vanwege de eenheid die we met de Dedot’s al op de andere plekken in de stad hebben, leek het ons verstandig om deze variant aan u voor te leggen. Désirée, de Dedot’s in plaats van glas. Die had je gezegd, dat was vanwege de wind. Mevrouw Anink: Maar ik heb nog niet alles gehad, realiseerde ik me ook net. Oorspronkelijk werd er gedacht om het lalas toe te passen. Alleen het lalas is een open netwerk. Het is een soort kant van stalen draden en dat is open. Dat betekent dat als je de windschermen wil laten staan, dan laat je de buitenkant van de schermen staan en dan zou je het aan de binnenkant aanbrengen. Dat heeft twee nadelen.

A, je ziet het eigenlijk aan de buitenkant niet, waardoor weer dat verfraaiende effect er niet is. En B, onze onderhoudstechnici hebben er een hard hoofd in dat het echt tegen graffiti zal werken. En als er graffiti gespoten wordt, dan is dat zeker bij dat lalas er heel lastig af te krijgen, want dan spuit je het door het naar het gaaswerk heen op de ruiten die erachter zitten. En hoe kom je in godsnaam weer bij die ruiten die erachter zitten? Daarmee is het eigenlijk in die zin ook geen optie. Dat is ook mede de reden dat we, naast dat we het al op andere plekken hadden zitten, er toch voor gekozen hebben om naar Dedot’s toe te gaan. De voorzitter: En dan nog de kosten van het verwijderen zoals het tot nu toe gedaan werd.

9

De heer Van Oosterhout: Dat stond op een van de sheet, maar de sheets zijn intussen van het beeld af. Dit is de sheet met daarboven kosten schoonmaken. En mijn leesbril zegt me dat dat sheet 9 is. En daarmee heb je vaste kosten van duizenden tot tienduizenden euro's en daaronder staat ook een opsomming van wat er extra bij komt. De voorzitter: We gaan eerst naar de heer Gorter. Die had al een tijd lang een vraag. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. De eerste vraag is al beantwoord. Het zijn geen geluidsschermen, maar het zijn windschermen. Ik denk dat je, dat hebben ze onder andere bij Barendrecht gedaan, die beplating verandert in een soort geperforeerde plaat, je heel simpel met weinig geld een oplossing kan bieden. Want ik heb zelfs het vermoeden dat de graffiti die er nu op staat aan de binnenkant aangebracht, in spiegelbeeld, omdat het doorzichtige platen zijn. Dan kan je het aan de binnenkant doen, want diegene die aan de buitenkant gestaan zou hebben, dan moet je een circusartiest zijn. En die zou ik direct een baan aanbieden, want dat is eigenlijk niet mogelijk. Ik heb een advies, kijk even naar de oplossing die ze in Barendrecht, ook een fietsbrug met een soort geperforeerde plaat. Je zou ook kunnen denken aan een soort gaas, maar dan heb je misschien wat meer last van de wind. Maar dan ben je in ieder geval het graffitiprobleem kwijt.

Want het graffitiprobleem ontstaat nu omdat die plaat doorzichtig is. De voorzitter: Het advies wordt meegenomen, denk ik. Dan gaan we naar de heer Van Antwerpen. Die had de volgende vraag. De heer Van Antwerpen: Voorzitter, dank u wel. Er werd net ingezoomd op de kosten van schoonmaken, dat het ongeveer 20 duizend euro zou zijn per keer. Maar ik had ook de vraag gesteld, hoe vaak wordt dat dan verwijderd tot nu toe? Is dat 1 keer per jaar, is dat 2 keer per jaar bijvoorbeeld? De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel. Dan zitten we ook weer op de kosten. In die slide lees ik namelijk kosten per afsluiting, 20 duizend euro. Is dat alleen de kosten wat het kost om die snelweg af te sluiten of is dat dan het totaalplaatje? Want dat is wat er op die slide staat. En ik word even getriggerd door wat de heer Gorter zegt, als het waar is dat we een graffitispuit hebben die dat heel goed in spiegelbeeld kan doen. Als je het erop kan spuiten zonder wegafsluiting, kun je het toch ook verwijderen zonder wegafsluiting. De voorzitter: Dan de heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, ook een paar vragen nog van mij. Er wordt een bedrag genoemd. Ik was even benieuwd, hoe zeker zijn we over dat bedrag.

Is dat een inschatting of weten we dat al zeker, omdat we dat al een aantal keer hebben toegepast op andere plekken? Ik verwacht niet dat het een soort Binnenhof situatie wordt natuurlijk, maar ik zou toch willen voorkomen dat we nu met elkaar ervoor gaan omdat de middelen er zijn en dat dat dan vervelend uitpakt. Tweede vraag is, wat gebeurt er gewoon technisch met deze middelen als we het niet doen?

10

Waar blijven die dan en hoe blijven die bestemd of niet? En het laatste is toch waar ik even op aanging, omdat het gaat over die aantrekkelijkheid van de entree van de stad. En tegelijkertijd hoor ik ook dat Rijkswaterstaat zegt, maken ons niet zo gek van uit, want je kijkt er toch doorheen. Dan denk ik, maar missen we dan niet met deze leuke toepassing juist die aantrekkelijkheid? Je kunt er niet op deze plek van de zijkant opkijken, je kijkt er alleen maar recht op. Ik zou toch willen voorkomen dat we daarmee het hele effect missen. Dank u. De voorzitter: Dan de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u wel, voorzitter. Ik ben even benieuwd, er werd zojuist door de heer Gorter een alternatief genoemd van stalen platen, iets met een motief waardoor het moeilijk is om graffiti aan te brengen die aan de buitenkant zichtbaar is. Ik begrijp dat verschil ten opzichte van glazen platen. Alleen dan vraag ik even aan u als deskundige, heb je dan nog wel risico graffiti aan de binnenkant, voor dat het natuurlijk een slecht effect heeft op de sociale veiligheid van fietsers? En de tweede vraag die ik wil stellen heeft betrekking op de uitstraling en de afleiding die ook even voorbijkwam. Ik laat even deze foto aan de deskundigen zien en aan andere geïnteresseerden. Dit is zo'n bord op de weg.

Je ziet ze in Frankrijk heel veel, van die bruine verkeersborden waarop mensen een regio of een stad die trots is, die graag wat wil laten zien, dat laat zien. En dat is zo gangbaar dat dat niet als afleidend wordt ervaren. Is het een beetje in dezelfde lijn ook mogelijk om dat in Dordrecht te doen op deze plek? En heb ik het goed gezien dat weliswaar misschien als je er loodrecht voorstaat, dat je het dan iets minder duidelijk ziet, maar dat over de hele breedte van die fietsbrug, die natuurlijk over meerdere rijbanen gaat, dat het eigenlijk op dezelfde manier, zoals we net ook al zagen bij de N3, dat heel goed zichtbaar is voor mensen die voorbijrijden aan een leuke goede uitstraling iets veel aantrekkelijkers zien dan die verdraaide graffiti? De voorzitter: De drie vragen zijn genoteerd. Gaan we naar de heer Pauwels. Niet. De heer Bootsman dan. De heer Bootsman: Dank u wel, voorzitter. Ik wil het nog even hebben over dat schoonmaken en de kosten van afsluiting van de weg. In aanvulling op de heer Van Antwerpen, is het al een keer gebeurd dat de A16 volledig afgesloten moest worden voor het schoonmaken van deze graffiti? De voorzitter: Dan de heer Gorter nog een aanvullende vraag. De heer Gorter: Het is eigenlijk meer een opmerking op wat de heer Kuhlmann zei. Ik vind het altijd wel mooi, dat doet hij op zijn manier ook.

Dit is een proef geweest op de A27 over de weg heen en dat is ook beschut. Open, absoluut, graffiti aanbrengen onmogelijk. Fietsers zijn beschut. Het is natuurlijk minder dan dat het nu is. Dat ben ik helemaal met u eens. Fantastische oplossing, kost niet al te veel geld. De voorzitter: Het advies is verder aangevuld en ondersteund door middel van een foto. Gaan we toch weer naar die kant.

11

De heer Stolk: De heer Stolk. Voorzitter, dank. Ik wilde toch eigenlijk eerst wel zeggen dat de presentatie mij zeer aantrekkelijk lijkt. Ik heb het idee dat we allemaal voorbijgaan aan het beeld dat eigenlijk alle bruggen of de viaducten die zijn met deze soort platen zijn geplakt of neergezet. En dan lijkt het mij, buiten dat het geld gaat kosten ... De voorzitter: Mijnheer Stolk, interruptie. We gaan het niet politiek maken. Beeldvormende vragen. De heer Stolk: Dat had ik niet gedacht, dat dat niet zo zou zijn. Maar ik zou het adviseren om dit wel te doen. En ik heb nu wel een technische vraag. De voorzitter: Nee, dat gaat echt even net te ver. De heer Stolk: Dat is het eigenlijk. Ik zou wel zeggen, wordt er ook graffiti elk jaar weggehaald? Komt hier dan hierna ook een controle op de graffiti die er dan alsnog op gedaan wordt en wordt daar geld voor gereserveerd? De voorzitter: Dat is een goede technische vraag. Wordt er ook naderhand nog aan het onderhoud en schoonmaak gedacht? Even voor de zekerheid, de heer Pauwels, nu wel? De heer Pauwels: Ja. Dank u wel. Ik ben trouwens niet zomaar over geluidsschermen begonnen. Volgens mij stond tot in de tweede zin of zo van de brief. Ook bijzonder dat er geen beheerbudget is voor graffiti. Maar wie weet in de toekomst.

Een reden waarom ik die aanbestedingsvraag ook heb gesteld is, Dedot’s is een product wat gepatenteerd is door een bepaalde partij. Wie weet zijn er toch nog alternatieven op de markt. Zijn er producten op de markt die heel erg lijken op Dedot’s, maar niet Dedot’s zijn en die dan alsnog in een aanbesteding meegenomen kunnen worden? De voorzitter: Zoiets als kraaltjes of zo, zat ik aan te denken. De heer Ayverdi. De heer Ayverdi: Dank u wel, voorzitter. Ook dank voor de mooie vragen. Is er ook een berekening gemaakt over hoeveel extra kosten optreden bij nachtelijke werkzaamheden of bij het plaatsen van bijvoorbeeld veiligheidsnetten? En mijn tweede vraag heeft te maken met de vraag van de heer De Heer. Wat gebeurt er als de constructieverstijvingen duurder uitvallen dan ingeschat is? Dank u wel. De voorzitter: Dank voor beide vragen. Dan gaan we nu denk ik naar een rondje beantwoording toe. Het is echt een boeiend onderwerp. Het maakt van alles los. De heer Van Oosterhout: En dat verbaast me niks. Alleen maar goed. De voorzitter: Aan jullie het woord. De heer Van Oosterhout: Het hoe vaak schoonmaken tot op heden en of dat daar al weleens nachtelijke afsluitingen voor de A16 voor zijn geweest, sec voor het schoonmaken.

12

De enige conclusie die ik kan trekken, is dat de graffiti die er nu op zit er echt al heel lang op zit, volgens mij ook vanuit voor de tijd dat ik bij de gemeente Dordrecht kwam werken. Dat in 2019 geweest. Toen werkte ik namelijk in Den Haag en kwam ik er ook langs. En ik kan me niet voorstellen dat er sec voor het schoonmaken inmiddels een nachtelijke afsluiting is geweest. Die 20 duizend euro die u op die sheet ziet staan is inderdaad voor een nachtelijke afsluiting, dus daar komen dan nog schoonmaakkosten bij. Maar wat we ook al hebben gezegd, vaak wordt dat dan op advies van Rijkswaterstaat gecombineerd met werkzaamheden die er toch al zijn en dat zou best weleens een oorzaak kunnen zijn van dat het toch vrij weinig is gebeurd tot op heden. De geperforeerde plaat waar het over ging en de andere varianten die voorbij zijn gekomen. Eigenlijk wordt er ook door onze collega's van stedenbouw heel veel waarde gehecht aan dat je een redelijk uniform beeld hebt, eigenlijk wat de heer Stolk ook al aangaf, en een herkenbaar beeld hebt op wat je dan op de N3 doet en wat we dan over de A16 doen. Daarmee heb je toch een bepaalde kwaliteit die je met elkaar wil brengen. Dat is eigenlijk de reden waarom we die afstemming ook zoeken en nog wel naar alternatieven hebben gekeken.

Maar wat mijn collega net al aangeeft, die waren of te duur of te zwaar of op een andere manier minder aantrekkelijk in onze optiek dan deze. Maar dan schurk ik natuurlijk al een beetje tegen politieke statements aan. Dat is meer aan u. Als ik er op dit moment langsrijd, dan is het inderdaad hoe vaker je er langsrijdt, hoe beter dat je het beeld gaat zien. Ook als je erlangs rijdt moet je eraan wennen. En het is inderdaad een volle breedte van de snelweg. Hoe meer je de ruimte hebt om om je heen te kijken, hoe beter je dat beeld ziet. En ik denk inderdaad dat op het moment dat je er vaker langskomt, dat je hem beter gaat herkennen. Ik hoop dat ik daarmee genoeg over de alternatieven heb gezegd. De bruine VVV borden kon ik niet helemaal plaatsen in dit kader. Ik geloof niet dat we een dergelijk bocht aan het viaduct zullen gaan maken, maar dat was volgens mij ook niet uw bedoeling. Dat zouden we aan Rijkswaterstaat moeten vragen. Dat durf ik niet te zeggen. De heer Kuhlmann: Waar het om gaat is, je ziet dat die bruine, toeristische borden op heel veel plekken in Nederland en ook in het buitenland langs de wegen staan. Die staan daar niet om extra verkeersongelukken te veroorzaken. Die worden ervaren als goed en veilig.

Mijn vraag is, kunnen we die Dedot’s afbeelding van bijvoorbeeld de Dordtse skyline zo aanbrengen dat die net zo opvallend of onopvallend is als die bruine borden? Laten we niet een stapje minder doen voor de veiligheid als je ziet dat die bruine borden geen problemen geven. Dat was eigenlijk de crux van mijn vraag. De heer Van Oosterhout: Ik denk dat er meerdere objecten langs de snelweg staan, ook reclamezuilen en dat soort dingen, die ook door Rijkswaterstaat getoetst worden tot hoever dat kan gaan. We gaan met het ontwerp wat we straks hopelijk gaan maken, gaan we aan de slag en hebben we ook die toetsen. Die verkeersveiligheid ben ik op zich niet zo bang voor. Zou jij nog een paar vragen kunnen beantwoorden, Désirée? Mevrouw Anink: Ik ga een poging doen. Er werd net een opmerking gemaakt of er extra kosten zijn voor het verstijven van de brug. Dat is nou juist het uitgangspunt wat we kiezen dat we dat niet gaan doen. Dat wat we aanbrengen, moet in principe gewoon aan de huidige brug toegepast kunnen worden.

13

Alternatieven voor Dedot’s waar geen patent op zit. Ik heb geen idee of ze op dit moment bestaan. Daar zullen we naar moeten kijken bij de aanbesteding. De heer Van Oosterhout: Het belangrijkste is dat we gewoon zorgen dat we de aanbestedingsregels goed volgen, want dat moet je altijd doen en dat zullen we hier ook zeker doen. Het is wel op het moment dat je zo'n specifiek ontwerp en specifieke materialen kiest, dat het natuurlijk wat lastiger is. Misschien ook wat over, hoe zeker is het bedrag? Dit zou het vierde viaduct worden waar we aan de slag gaan met Dedot’s. We hebben er al met drie ervaring. Dat helpt ook met materialen die vergelijkbaar zijn. Helemaal zeker weet je het nooit natuurlijk. Dat is altijd maar weer afwachten op het moment dat de offerte op de mat ligt. Maar er zijn een boel projecten waarbij het denk ik risicovoller is. En op het moment dat we dit niet doen, dan valt het geld vrij in de algemene reserve via de jaarrekening, als ik me goed heb voor laten lichten. Ik ga er even vanuit dat dat nu niet anders is. En dan weer even de checkvraag bij de voorzitter of dat we dan nu … Nee. Dat dacht ik al. De voorzitter: Nee, wij hebben nog niet alles. Er is nog gevraagd, de graffitikunstenaar of -spuiter heeft geen wegafsluiting nodig.

Het wordt van binnenuit gedaan, dus waarom hier dan wel? De aantrekkelijkheid, wordt die nou echt vergroot, terwijl je er ook doorheen kan kijken? Daar is wel al iets over gezegd. Berekening van het nachtelijke werk. En dat waren ze. Valt mee. De heer Van Antwerpen: Er komen nog twee aanvullende vragen of een opmerking bij de heer Van Antwerpen. Voorzitter, dank u wel. U mist in uw opsomming, ik had het in de eerste ronde gevraagd, is er nagedacht over andere vormen van financiering dan vanuit deze bestemmingsreserve? De voorzitter: Daar was wel op ingegaan. En de heer Gorter had ook nog een aanvulling. De heer Gorter: Dank u wel, voorzitter. Ik sloeg even aan op de uniformiteit wat net aangegeven werd. Maar dat gaat niet helemaal op, want dat zijn geluidsschermen waar je langsrijdt. Dit zijn windschermen waar je haaks op rijdt, dus dat heeft ook met betrekking tot de uitvoering een compleet ander beeld. Hoe verder je weg staat, hoe beter je het beeld ziet van wat er op die schermen zit. Hoe dichterbij je komt, hoe minder je gaat zien. Dat is een totaal ander effect. De voorzitter: Het wordt ietsje politiek. De technische vraag, valt dit onder uniform? De heer Gorter: De uniformiteit er niet is. De voorzitter: U mag weer verder met uw antwoorden. De heer Van Oosterhout: Zoals u zelf al aangeeft, hoe dichter je erbij zit, hoe meer je ziet. Je komt van verder afrijden.

Maar ik denk dat u daar echt gewoon zelf de afweging moet maken wat u van deze ontwerpen vindt. En ik dacht dat we de andere vragen intussen te pakken hadden, maar misschien de eerste die u noemde.

14

De spuiter heeft het ook niet nodig, maar het is nog altijd wel zo, gelukkig, dat als wij opdracht geven voor werken, dat we willen dat dat op een veilige manier gebeurt. En ik weet niet hoe dat spuiter het destijds heeft gedaan. Als hij het aan de binnenkant heeft gedaan, dan kan ik me nog iets van veiligheid voorstellen. Als hij het aan de buitenkant heeft gedaan, dan zou ik er niet voor in willen staan. En als het aan de binnenkant is, daar heeft u gelijk in, dan hoef je de weg niet af te sluiten. Dat is waar. De voorzitter: Dan heb ik toch ook even vraag, u weet niet of het aan de binnen- of buitenkant zit? En dan was er nog een vraag van de fractie DENK of er extra berekeningen waren gemaakt voor het nachtelijk werk en al dat soort bijzondere dingen die erbij komen. De heer Van Oosterhout: Ik hoop dat we op de sheet van de kosten van het schoonmaken duidelijk hebben aangegeven wat de verschillende stappen zijn. En als daar een afsluiting bij ... Daarom staat in het tweede blok, kosten voor aanvullende maatregelen. Dat zijn niet het sec schoonmaken, maar dan heb je het als je inderdaad een wegafsluiting moet gaan doen of iets dergelijks, of het nachtelijk moet doen. Als het aan de binnenkant is, dan is het misschien best logisch om dat overdag te doen.

Als het aan de buitenkant is en het gaat in combinatie met … We hebben geprobeerd om de extra kosten onder die tweede bullet te zetten. De voorzitter: Dan zijn we door de tweede vragenronde heen. Zijn er nog resterende vragen? De heer Klerk heeft nog een vraag. Zijn er nog meer vragen? De heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. De kosten voor schoonmaken zit ik nog wel een beetje mee, want er staat inderdaad die meelift met die werkzaamheden van Rijkswaterstaat. Daar is al rekening mee gehouden bij die 20 duizend euro? En wat zijn de, voor zover daar iets over te zeggen is, de totale kosten dan van het schoonmaken? Want die 20 duizend euro, daar komt volgens mij meer bij kijken als ik de opsomming zie. Is daar iets over te zeggen? De voorzitter: Dus echt van de schoonmaak zelf. En dan was er nog een vraag. De heer Van Antwerpen. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. Ook inderdaad over die schoonmaak, want ik begreep net uit de toelichting dat er eigenlijk, als er al is schoongemaakt, dat dat sowieso de laatste grofweg zes, zeven jaar in ieder geval niet gedaan is. Klopt dat? De voorzitter: Dat gaan we vragen en dat gaan we horen. De heer Van Oosterhout: Bij mijn weten wel, want anders had ik het niet gezegd. Meer kan ik er niet van maken. Het is wat mijn observatie daar is.

Een deel zit er gewoon in mijn optiek al heel lang op, maar ik heb de dagen niet bijgehouden dat het erop zit, moet ik bekennen. En de kosten van het schoonmaken van de afsluiting. Die 20 duizend euro gaat om een afsluiting. Dat is het werk wat Rijkswaterstaat moet doen om die snelweg af te zetten.

15

Op het moment dat Rijkswaterstaat zegt, doe het maar op het moment dat wij het toch al afgesloten hebben, dan zou je die 20 duizend euro in mijn optiek niet maken. Maar ik zie hier een frons aan mijn kant, wat erop lijkt te duiden dat hier wat extra aanvulling op komt. Mevrouw Anink: Of er echt aanvulling op komt, weet ik niet. Maar beheer en onraad heeft mij bezworen dat hoe dan ook het 20 duizend euro voor ons kost. Ook als we meeliften. De heer Van Oosterhout: Maar als het wenselijk is om daar nog een verdere uitsplitsing of detaillering op te geven, nemen we die graag mee als technische vraag en komen daar schriftelijk op terug. De heer Klerk: Graag. De voorzitter: Genoteerd. Dat was vragenronde drie. Mevrouw Kamphuis, u heeft nog een vraag? En zijn er nog meer mensen? Mevrouw Kamphuis, u mag. Mevrouw Kamphuis: Dank u wel. Ik zou ook graag willen vragen, via de voorzitter, toch beantwoording dat er wel of geen PFAS in zit, zodat wij het zeker weten. De voorzitter: Ik hoor hier naast me dat dat goed is. Dat wordt ook genoteerd. Dan is het eigenlijk ook helemaal niet erg dat we misschien wat eerder klaar zijn dan de geplande tijd. We gaan eens even kijken of we tot een afsluiting kunnen komen.

Is er genoeg informatie verzameld om een standpunt te kunnen vormen? En hoe gaan we verder? Gaan het als hamerstuk naar de raad of als stemstuk, of moet er nog een oordeelsvormende commissie volgen? Wie heeft er een idee? De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Wat ons betreft kan het als hamerstuk naar de raad. De voorzitter: U stelt voor hamerstuk. De heer Klerk. De heer Klerk: Voorzitter, wij twijfelen toch of, gezien de grootte van de investering en de onduidelijkheid nog wel over de kosten van het onderhoud van de huidige situatie, zou mijn fractie hem toch het liefst oordeelsvormend bespreken. En dan met de politieke vraag of het uittrekken van 325 duizend euro of verfraaiing van een fietsviaduct over de A16 verantwoord is, gegeven de huidige situatie en de ombuigingen waar we voor staan. De voorzitter: Die vraag is genoteerd, denk ik, ongeveer. De heer Stolk heeft ook een voorstel. De heer Stolk: Ik sluit mij aan bij Kuhlmann. Hamerstuk. De voorzitter: U zegt hamerstuk. Mevrouw Kamphuis. Mevrouw Kamphuis: Ik sluit me aan bij het CDA, mits we wel van tevoren de antwoorden van de vragen hebben.

16

De voorzitter: De dingen die al zijn toegezegd. Mevrouw Van Herwijnen. Mevrouw Van Herwijnen: Het mag van ons een hamerstuk worden. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Steun voor het voorstel van het CDA. Oordeelsvormend. De voorzitter: Ik denk dat we alle vormen hebben. We kunnen even met hand opsteken doen verder. Zullen we dat doen? We gaan de keuze maken tussen hamerstuk, stemstuk of oordeelsvormende commissievergadering. De heer Kuhlmann: Voorzitter, het is niet mijn idee, maar ik als ik goed geteld heb zijn er drie fracties die een oordeelsvormende bespreking willen van een raadsvoorstel. Dat betekent dat er voldoende steun is, ik kijk ook even naar de griffie, om dat te doen. Dan hoeven we daar niet ... Als het dan toch oordeelsvormend wordt besproken, zou ik graag de volgende politieke vraag willen toevoegen. De voorzitter: Wacht even. Ik rond het even goed af, want u bekort de vergadering. Daar ben ik heel blij mee. Dat is hartstikke goed. Er zijn drie fracties die sowieso al om oordeelsvormend te hebben gevraagd. Vier en misschien nog wel meer. Het wordt sowieso oordeelsvormend en er kunnen nu nog politieke vragen worden toegevoegd. De eerste was al, is het verantwoord om gegeven deze periode van bezuinigingen 325 duizend te besteden aan dit project. Ietsje anders, maar dat kan de heer Klerk straks wel verbeteren. Dan de tweede politieke vraag.

De heer Kuhlmann: Is het wenselijk om de sociale veiligheid voor fietsers en de uitstraling voor meer dan 200 duizend dagelijkse passanten te verbeteren door deze anti-graffiti toepassing? De voorzitter: Is het wenselijk om deze investering te doen voor de sociale veiligheid van fietsers door deze anti-graffiti toepassing? De heer Kuhlmann: Iets meer, maar ik kan hem straks even ter beschikking stellen aan de commissiegriffier. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Antwerpen. De heer De Heer: Voorzitter, dank u wel. Wij zouden daaraan toe willen voegen de vraag of het wenselijk is om dit krediet te verstrekken uit deze bestemmingsreserve of dat er een andere keuze dient te worden gemaakt. De voorzitter: Die sluit eigenlijk aan bij de CDA vraag. Of het wenselijk is om het krediet hiervoor aan te wenden of een andere keuze te maken. De heer Gorter.

17

De heer Gorter: U moet me even helpen, voorzitter, om hem politiek te maken, omdat ik het gevoel heb dat er beter gekeken moet worden naar de alternatieven die er zijn. Ik weet niet hoe we dat het best politiek kunnen omschrijven, maar daar bent u heel erg goed in. De voorzitter: Vinden wij als raad dat er voldoende gekeken is naar de alternatieven. Dat kan ook nog. Maar als het dan ja of nee is, dan kan een fractie ook aangeven, wij willen dat er beter gekeken wordt. En bij ja is het, dat hoeft voor ons niet. De heer Gorter: Mijn dank is aan het einde van het jaar erg groot. De voorzitter: Dat is toch leuk, dat we toch nog vriendjes worden. Zijn er nog meer politieke vragen? Wat gaat het allemaal lekker vlot vandaag. Heerlijk. Dan sluiten we af met vier politieke vragen. Die gaan allemaal mee. We hebben ook twee uitzoekvragen meegegeven. Dat ging over de totale schoonmaakkosten. Daar zou nog iets beter naar gekeken worden. En de PFAS. En over het breed aanbesteden van Dedot’s vanwege de patenten. Daar zou ook nog even wat uitleg op komen. Dan kunnen we het afronden. Wil iedereen alle toebehoren meenemen naar het keukentje en de boel hier netjes achterlaten? Het is niet zo netjes dat u nu al gaat staan. Ik wil ook de insprekers nog even bedanken. En allemaal wel thuis. Tot ziens. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 3 februari 2026.

De griffier,

De voorzitter,

C. Bronsveld

N. Mol

18