2.3 2026.03.31 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf
Tekst van het document
VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 31 MAART 2026 Raadzaal Voorzitter: dhr. Mol Raadsgriffier: dhr. Van Soest Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Dhr. Damen (Partij van de Arbeid) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Op Ons Eiland) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt)
1
Portefeuillehouders: De heer Burggraaf, Mevrouw Van Benschop, Mevrouw De Jonge, De heer Van der Kruijff, De heer Merx, De heer Veldman Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Goedemiddag, mag ik de leden van de raad vragen hun plekken in te nemen? Mensen op de publieke tribune ook. Medewerkers van de griffie, mijnheer Lambinon, mijnheer Den Heijer. Dames en heren, bij dezen open ik de laatste raadsvergadering. Mijnheer Den Heijer. Dames en heren, bij dezen open ik de laatste vergadering van deze gemeenteraad in de huidige samenstelling. Van harte welkom allemaal. Vooral ontzettend welkom aan alle familie en vrienden die zijn meegekomen om met u afscheid te nemen en het ook een beetje mee te vieren. Natuurlijk ook aan iedereen die deze vergadering vanuit huis volgt. Ook alle collega's vanuit de gemeente, de griffie, iedereen die de afgelopen 4 jaar u ondersteund heeft en vanmiddag ook met u bij uw afscheid wil zijn. Voordat we beginnen aan de laatste vergadering van de gemeenteraad in zijn huidige samenstelling, wil ik met u stilstaan bij een overlijden. Dat is mijnheer Kraaijeveld van Hemert, ereburger van de stad Dordrecht. Daarvoor ga ik eerst achter de katheder staan. Mijnheer Kraaijeveld van Hemert heeft zich gedurende zijn leven op bijzondere wijze verdienstelijk gemaakt voor onze stad en onze regio.
Als voormalig CEO van Boskalis Westminster gaf hij leiding aan een internationaal toonaangevend bedrijf met diepe wortels in de maritieme sector, die zo kenmerkend is voor Dordrecht. Naast zijn werkzaamheden in het bedrijfsleven heeft hij zich met grote betrokkenheid ingezet voor het lokale bestuur en het economisch klimaat, onder andere via de Kamer van Koophandel en diverse andere organisaties. Zijn inzet droeg bij aan de versterking van de maritieme maakindustrie en aan de economische ontwikkeling van onze stad. Als erkenning voor zijn grote betekenis voor Dordrecht werd hem op 3 maart 1998 het ereburgerschap toegekend, een onderscheiding die slechts weinigen ten deel valt en die de uitzonderlijke verdiensten van mijnheer Kraaijeveld van Hemert onderstrepen. Met het overlijden van mijnheer Kraaijeveld van Hemert verliest Dordrecht een grote betrokken persoonlijkheid. We zijn hem dankbaar voor alles wat hij voor onze stad heeft gedaan en ook voor de regio verder heeft betekend. Onze gedachten gaan uit naar zijn familie en naasten. Wij wensen hen veel sterkte toe bij het verwerken van dit verlies. Ik wil u dan vragen om allemaal even te gaan staan en met mij een moment van stilte in acht te nemen. Dank u wel. Nogmaals, welkom. Het is een bijzondere middag.
Ik realiseer me dat u hier allemaal zit met uw eigen gevoelens, want voor sommigen is dit een heel bewust en vroeg aangekondigd afscheid. Anderen hebben opnieuw het vertrouwen van de kiezer gekregen en mogen hun werk als raadslid voortzetten. Zij worden morgen weer geïnstalleerd. Er zijn raadsleden die dat ook graag hadden willen doen, maar voor wie de verkiezingsuitslag betekent dat er toch een einde komt aan hun periode. Verschillende gevoelens samen in 1 raad, in 1 middag. Dat is precies wat wij de afgelopen 4 jaar zijn geweest, 1 gemeenteraad. Daar staan we vandaag in deze vergadering dan ook uitgebreid bij stil. We zijn helaas niet helemaal compleet. Ik heb een afmelding ontvangen van mijnheer Van Leeuwen van de Fractie van Leeuwen. Dat is heel spijtig en daar zullen we het mee moeten doen. Voordat we overgaan tot alles wat met het afscheid van de gemeente te
2
maken heeft, moet ik eerst de vraag stellen die ik elke vergadering aan u stel, kunt u allemaal instemmen met de agenda? Dat is het geval. 2. Vaststellen van de notulen van de Dordtse Dinsdag van 24 februari en 3 maart 2026 Vergaderzalen 1, 3 en 5 De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2. Dat is het vaststellen van de notulen van de gemeenteraad van 10 maart jongstleden. Kunt u de genoemde notulen vaststellen? Ook dat is het geval. Dan zijn die vastgesteld. Laatste raad in huidige samenstelling 3. Onderzoek van de geloofsbrieven van de gekozen raadsleden inclusief oordeel over rechtmatigheid verkiezingen De voorzitter: Dan zijn we aangekomen bij het onderdeel de laatste raad in huidige samenstelling, waarbij ik begin bij punt 3, het onderzoek van de geloofsbrieven betreffende de rechtmatigheid van de verkiezing en toelating van nieuwe raadsleden. De verkiezingen hebben plaatsgevonden. Op 26 maart heeft het centraal stembureau de uitslag vastgesteld en is bekend welke kandidaten de voorzitter, dat ben ik toevallig zelf, van het centraal stembureau heeft benoemd. In de wet is het zo geregeld dat na de gemeenteraadsverkiezingen de oude raad besluit over de toelating van nieuwe raadsleden. Dat doet u vandaag. Uit uw midden is daarvoor een commissie geloofsbrieven ingesteld die onderzoekt of de genoemde kandidaten voldoen aan de vereisten uit de Gemeentewet.
Zij onderzoeken tevens de processen-verbaal van de zitting van de stembureaus en geven een oordeel over de rechtmatigheid van de verkiezingen. De commissie geloofsbrieven wordt gevormd door de raadsleden mijnheer Van Dam Timmers, mevrouw Pichel en mijnheer Van der Meer. Mijnheer Van Dam Timmers is voorzitter van de commissie en hem geef ik graag het woord voor een terugkoppeling van de bevindingen van de commissie. Hij heeft mij gevraagd dat vanachter de katheder te willen doen. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Dank voor het woord. Geachte leden van de raad, geachte aanwezigen, Dordtenaren, de commissie geloofsbrieven bestaat inderdaad uit mevrouw Pichel, mijnheer Frans-Bauke van der Meer en mijn persoon. Vandaag hebben we de taak om de raad van advies te voorzien ten aanzien van de verkiezingen en ook de geloofsbrieven van de gemeenteraadsleden te beoordelen. Voorzitter, op grond van de marginale toets op basis van het proces-verbaal, in handen gesteld van deze commissie, door het centraal stembureau, adviseert de commissie de raad vast te stellen dat de verkiezingen wettig zijn verlopen. De commissie constateerde wel afwijkingen bij stembureaus en ook afwijkingen die tot op heden onverklaard zijn gebleven. Echter, dit zijn beperkte afwijkingen die de uiteindelijke stemuitslag niet beïnvloed heeft.
Ook niet op het gebied van de voorkeurstemmen, al was dat soms erg close. Dan, voorzitter, het eigenlijke werk van de commissie is het beoordelen van de geloofsbrieven voor het toelaten van gemeenteraadsleden tot de raad. Er zijn 3 eisen, raadsleden moeten in Dordrecht wonen, moeten de leeftijd van 18 hebben en niet uitgesloten zijn van het kiesrecht. Voordat de commissie onze verklaring wil voorlezen,
3
willen we graag nog een statement maken. Voorzitter, het is de commissie opgevallen dat een groot deel van de raadsleden de formulieren niet goed of niet volledig, en daarmee onjuist, heeft ingevuld. De commissie hecht waarde aan punctualiteit, ook voor het raadswerk. De raadsleden lijken hier bij het invullen soms onvoldoende en onjuist geadviseerd. De commissie heeft wel geconstateerd dat dit benoeming niet in de weg staat, maar we hechten er wel waarde aan om dit toch te benadrukken. Er zijn voor sommige raadsleden wel acties vereist, ook na vandaag. Ze worden ten slotte pas morgen geïnstalleerd. Voorzitter, er zijn 2 artikelen uit de Gemeentewet die de aandacht vragen, artikel 12 en artikel 15. Artikel 12 vraagt van gemeenteraadsleden om openbaar te maken welke andere functies dan het raadslidmaatschap zij bekleden. Wij vertrouwen erop, als commissie, dat morgen alle te benoemen raadsleden ontbrekende informatie op dit vlak bij de griffie hebben gemeld, zodat het ook netjes op de website kan worden gepubliceerd, zodat het als integere raadsleden openbaar is voor al onze inwoners. Artikel 15 was een ander punt dat regelmatig niet goed werd ingevuld. Het gaat erover dat je niet werkzaam mag zijn ten behoeve van de gemeente of als adviseur of advocaat van de gemeente mag aantreden. Hoewel dat voor veel mensen wellicht wel bekend is, werd dat niet altijd juist ingevuld.
Ook hier ziet de commissie een taak voor het centraal stembureau, om ook aandacht te hebben voor de punctualiteit bij een deel van de gemeenteraadsleden. Voorzitter, dan de officiële verklaring. Bij het onderzoek van de geloofsbrieven heeft de commissie geen formele belemmering tot toelating geconstateerd. De commissie adviseert de gemeenteraad dan ook om vast te stellen dat de verkiezingen op wettige en rechtmatige wijze hebben plaatsgevonden en dat de benoemden als lid van de gemeenteraad kunnen worden toegelaten. Dit is ondertekend door Ruby Pichel, Frans-Bauke van der Meer en mijn eigen persoon Jan van Dam Timmers. Dat document heeft u inmiddels via de griffie bereikt. Dank u wel. De voorzitter: Dank aan de commissie en hun voorzitter, mijnheer Van Dam Timmers. 4. Rechtmatigheid verkiezingen en toelating nieuwe raadsleden - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we nu over tot agendapunt 4, het raadsvoorstel rechtmatigheid verkiezingen en toelating van de nieuwe raadsleden. Gehoord hebbende de commissie geloofsbrieven, kunt u vaststellen dat de verkiezingen op 18 maart 2026 op rechtmatige wijze hebben plaatsgevonden en de te benoemen leden toe te laten tot de raad van de gemeente Dordrecht? Dat is het geval. Dan is hierbij het raadsvoorstel vastgesteld. 5.
Afscheid commissieleden De voorzitter: Dan komen we bij het afscheid van de commissieleden en de vertrekkende raadsleden. Want dit is niet alleen een moment om bij u persoonlijk stil te staan en bij wat u heeft bijgedragen, het is ook goed om even terug te blikken op deze afgelopen raadsperiode. Ik neem u dan graag mee in een korte terugblik. Vandaag komt er voor 19 van de 39 gemeenteraadsleden een einde aan het raadslidmaatschap. Na de verkiezingen van 2022 zijn ze begonnen met 28 nieuwe raadsleden. Sommigen hebben om uiteenlopende redenen eerder afscheid genomen. Van ieder van hen hebben we op dat moment op gepaste wijze afscheid genomen. Daarnaast trad een aantal raadsleden toe tot het college als wethouder. Om misverstanden te voorkomen, vandaag nemen we nog geen afscheid van de wethouders. Zij blijven nog aan tot het nieuwe
4
college is aangetreden. Vandaag draait het om u. Wat heeft u ontzettend veel werk verzet. U nam onder andere afscheid van burgemeester Kolff en u bent als fractievoorzitters op zoek gegaan naar een nieuwe burgemeester. U bent de gemeenteraad die mij het vertrouwen gaf om burgemeester te mogen zijn van deze fantastische stad. U heeft het college kritisch bevraagd wanneer dat nodig was, u nam heel veel besluiten die richting geven aan onze stad. Sommige besluiten kregen veel aandacht, zoals het bestemmingsplan Maasterras. Andere besluiten waren minder zichtbaar, maar ook van grote betekenis voor het dagelijks leven van onze inwoners, zoals over hun gezondheidszorg of ondersteuning die we hen als gemeente bieden. Hoewel het in de gemeenteraad natuurlijk altijd om de inhoud moet gaan, wil ik toch ook een aantal cijfers met u delen. U diende in 4 jaar tijd in totaal 448 moties in. Daarvan zijn er 172 aangenomen, 135 verworpen en ook weer 141 ingetrokken. Daarnaast waren er 233 amendementen, waarvan er 87 zijn aangenomen, 110 verworpen en 36 ook weer ingetrokken. U diende ook nog 48 moties vreemd in, waarvan er 20 zijn aangenomen, 22 verworpen en 6 zijn ingetrokken. Wat daar dan opvalt, is dat u deze instrumenten vaker gebruikt dan in de vorige raadsperiode. Het aantal moties vreemd is ruim verdubbeld en het aantal initiatiefvoorstellen nam toe van 5 naar maar liefst 15.
Kortom, zoals ik al zei, u heeft echt veel werk verzet. U heeft de gemeenteraad echt in positie gebracht met veel initiatieven. U stond er als raadsleden echter niet alleen voor. U werd geholpen door onze commissieleden en dat zijn zeker niet de minste. Zij zijn van groot belang voor kleinere fracties, zodat zij aan alle commissievergaderingen kunnen deelnemen. Maar ook voor de grotere fracties maken commissieleden het verschil om tot goede besluitvorming te komen. Vandaag nemen we afscheid van 22 van onze commissieleden. Sommigen definitief, anderen voorlopig. Zij maken dan ook weer hun rentree. Ik kijk even naar de commissieleden. Ik wil hen allen heel erg hartelijk bedanken. Dat doe ik graag op de volgende manier, straks noem ik uw namen 1 voor 1 en vraag ik of u naar voren wil komen. Wilt u naar de rechterkant van de raadszaal lopen en daar even op elkaar wachten? In de middenring ontvangt u dan van mij de bloemen en van de griffier een cadeau. Daarna kunt u via de linkerkant de middenring weer verlaten. Voor degenen die geen bloemen of cadeaus aannemen, dat respecteren wij natuurlijk. Mocht het voor iemand niet mogelijk zijn om naar voren te komen, dan kom ik zelf naar u toe. Dan roep ik nu graag naar voren Tristan Aarden, Jolanda Van den Aardwegh-van Leeuwen, die heb ik gezien. Goed zo. Dick van Antwerpen, Emin Ayverdi, Mailys Balorian, Elco van den Berg.
Ik kom zo meteen naar jou toe, Nick Bootsman. Jacqueline van den Bergh, Marjanne Dijkstra, André Droog, Wouter Gorter, Irma van Herwijnen, Meta Kamphuis. Dan staat hier Masum Kolkiliç, maar ik heb Masum niet gezien. Is Masum er? Top. Daar is hij. Vincent Laban, Jack ’t Lam, Jeanine Lammens-Oostdijk, Naomi Lindner, Sam Pauwels, Erik-Jan Roggekamp, Gersom Tutupoly en André de Vries. Dat breekt ook een beetje de spanning, even af en toe klappen. 6. Afscheid vertrekkende raadsleden De voorzitter: Nu komen we bij het afscheid van onze raadsleden. Dordtenaren die zich hebben ingezet als raadslid, verdienen bij hun afscheid een bijzonder aandenken. Het is echt een eervolle functie, maar ook 1 die veel tijd, energie en betrokkenheid vraagt. Daarom krijgen de raadsleden die afscheid nemen vandaag een cadeau dat symbool staat voor de waardering voor al het werk dat zij hebben gedaan. Raadsleden die in de volgende periode doorgaan als raadslid, krijgen dit bij hun eigen afscheid. Het is wat het
5
is. Het cadeau is een handgemaakte foto-ets Wim van Broekhoven. Het beeld laat de leeuw zien met de opengesperde bek, bewaker van het stadhuis en het hart van onze democratie. Daarin is een dichtregel van Jan Eijkelboom verwerkt. Elk exemplaar is uniek en vormt een blijvende herinnering aan uw tijd in de raad. Nu breekt het moment aan waarop we echt afscheid gaan nemen. Hoe gaan we dat doen? Raadsleden die nog een periode doorgaan, wil ik vragen om te blijven zitten. Voor u ligt er geen ets klaar, maar u ontvangt bloemen en een cadeau op uw plaats. Raadsleden die wel vandaag afscheid nemen, nodig ik van harte uit om naar voren te komen. U ontvangt van mij de ets. Een aantal van u heeft deze al bij een eerder afscheid gekregen. Daar hebben we gelukkig een ander aandenken voor met natuurlijk dezelfde waardering. Na mijn woorden per fractie is er de gelegenheid voor fractievoorzitters om ook kort iets te zeggen. Enkele fractievoorzitters hebben laten weten dat ze daar gebruik van willen maken. Dat zijn in ieder geval de voorzitters van Beter voor Dordt, ChristenUnie/SGP, de VVD, de GroenLinks-PvdA, VSP Dordrecht, het CDA en de Partij voor de Dieren. Nadat ik alle fracties en raadsleden heb toegesproken, is er gelegenheid voor de raadsleden die afscheid nemen om ook tot ons te spreken.
de volgende raadsleden hebben aangegeven daar gebruik van te maken, sowieso mijnheer Van der Net, mijnheer Burakçin, mijnheer Van der Meer, mijnheer Noldus, mijnheer Van Dam Timmers, mijnheer Oostenrijk, mevrouw Pichel en natuurlijk mevrouw Kruger en mevrouw Koene, maar zij krijgen hun eigen spreektijd. Laten we de periode samen afsluiten, even stilstaan bij alles wat u hebt betekend voor Dordrecht, bij uw inzet, de ideeën die u aandroeg en de gesprekken die onze stad vooruit hebben geholpen. Want dit is niet alleen een afscheid, het is de waardering voor uw betrokkenheid en uw inzet voor onze mooie stad. We gaan beginnen en dat doe ik aan mijn linkerhand. Ik richt mij tot de fractie van Op Ons Eiland. Jullie begonnen in 2020, Aydin, met jou. Begin 2025 sloot mevrouw Claudia Simon-van Waardhuizen zich daarbij aan. Samen hebben jullie je ingezet voor de stad. Aydin, al bijna 16 jaar mag je de inwoners van Dordrecht hier in de gemeenteraad vertegenwoordigen. Ook de komende bestuursperiode zien we je weer terug in deze raadzaal. Daar heb je ook stevig campagne voor gevoerd. De afgelopen periode heb je je op tal van terreinen ingezet. Een onderwerp waar je veel tijd in hebt gestoken, is de woningbouw op de Struyk Verwo-locatie op De Staart. Met succes. Jouw amendement om hier als gemeente initiatief voor te nemen, werd unaniem aangenomen.
Je bent betrokken, altijd vriendelijk en we wensen je toe dat je dit mooie werk goed kunt blijven combineren met je drukke leven daarbuiten, met je gezin en je werk als ambtenaar bij de gemeente Rotterdam. Claudia, ook voor jou waren het intensieve jaren. Na de afsplitsing van Beter voor Dordt, vormde je samen met Marco Stam de Fractie van Waardhuizen. Uiteindelijk vond je je plek bij Op Ons Eiland. Het waren uitdagende jaren die begonnen met jouw maidenspeech op 5 juli 2022 over balanceren in de Biesbosch. Weet je het nog? Het is niet alleen balanceren in de Biesbosch, het raadswerk combineren met werk en privé is voor iedereen ook balanceren. Het is fijn dat je die uitdaging bent aangegaan en in de raad en als lid van de CTOO je plek hebt gevonden. Dank je wel voor je inzet. Veel succes en alle goeds voor je toekomst. Mag ik een applaus? Wil je naar voren komen? Dan komen we bij de SP. Wie in Dordrecht SP zegt, zegt Raymond Hartmeijer. Beste Raymond, je verving in de zomer van 2024 Ronald Portier als raadslid. Dat waren grote schoenen om te vullen. Zoals mijnheer De Heer als voorzitter van de commissie geloofsbrieven aangaf, ook nog eens twee linkerschoenen. Maar je hebt je een waardig opvolger getoond en bent al niet meer weg te denken uit de gemeenteraad. Dat hoeft gelukkig ook niet, want je keert terug. Je bent letterlijk dag en
6
nacht bezig met Dordrecht. Tijdens je werk als nachtportier bij Villa Augustus, achter de schermen bij Bibelot en natuurlijk hier in de raadzaal. Als eenmansfractie is dat geen gemakkelijke taak. Er komt veel op je af. Fijn dat je daarin wordt ondersteund door betrokken commissieleden. Samen staan jullie op voor grote onderwerpen die onze inwoners raken, zoals Chemours. Dat doe je zowel buiten als hierbinnen in de raadszaal voor sociale vraagstukken en uitdagingen. Maar in alles wat groots is, vergeten jullie ook de kleintjes niet, zoals onlangs toen het ging over het peuterbad. Vanmiddag nemen we geen afscheid, maar danken we jou, Raymond, voor je inzet de afgelopen jaren. We wensen je heel veel succes toe de komende periode. Dank u wel. En dan Beter voor Dordt. David Schalken-den Hartog, Jacques Katif en Jan-Willem Wringer, jullie hebben de afgelopen jaren Beter voor Dordt vertegenwoordigd in deze gemeenteraad. Dat hebben jullie ieder op je eigen manier en in verschillende rollen gedaan. David, jij onder andere als plaatsvervangend voorzitter van de raad, voorzitter van de Agendacommissie, de werkgeversdelegatie en als nestor van de raad. Je hebt de afgelopen jaren heel veel werk verzet voor de schermen als fractievoorzitter van jouw partij, maar zeker ook achter de schermen bij de zoektocht naar een nieuwe burgemeester en een interim griffier.
In ieder geval voor de griffier is het heel goed gelukt. Je bent het langstzittende raadslid. Het mooie is, het stopt nog niet voor jou, want we zien je weer terug. Dat is fijn en goed, want zo veel kennis en ervaring blijft dan voor ons allemaal hier, voor de raad en voor de stad behouden. Dank je wel. Jacques, je bent een echte ondernemer. Je kwam nog met je laatste bedrijfsperikelen hier vandaag de raadzaal in gehold. Die energie heb je volop meegenomen naar de gemeenteraad. Je was bij heel veel werkbezoeken aanwezig, je bent actief lid van de CTOO en vooral als voorzitter van de Auditcommissie heb je je enorm ingezet. Je wilde dat die commissie zowel inhoudelijk sterk als politiek neutraal functioneerde. Dat is gelukt. De afgelopen jaren zijn er mooie stappen gezet op het gebied van financiën. De Auditcommissie heeft er onder jouw leiding een belangrijke bijdrage aan geleverd. Daarvoor wil ik je hartelijk bedanken. Het is natuurlijk heel fijn dat je ook weer terugkeert als raadslid, want ondernemerschap is een kwaliteit die we hier in deze raad niet alleen heel goed kunnen gebruiken, maar ook wel mogen koesteren. Dank je wel. Jan-Willem, jij begon in 2022 als raadslid en het was duidelijk dat je plezier had. Als lid van de Auditcommissie en plaatsvervangend lid van de Agendacommissie was je heel actief en zeer betrokken.
Je maakte je sterk voor de autobezitter in Dordrecht. Voldoende en betaalbare parkeerplekken waren voor jou een duidelijk speerpunt. Of het nu ging om de parkeernorm bij het Maasterras of de tarieven in de binnenstadgarages, je stelde er regelmatig vragen over en diende er moties en amendementen over in. Damen met collega's van andere partijen nam je ook het initiatief om het voor Dordtenaren makkelijker te maken hun elektrische auto thuis, op straat. op te laden. Dat voorstel werd ook door de raad aangenomen. Dan was er nog je motie Een Dordtse trotse Leeuw is geen grijze muis. Zoals je zelf zei, misschien niet het grootste probleem van de stad, maar wel 1 die tot de verbeelding sprak. Gouden leeuwen voor het stadhuis in plaats van die huidige grijze. Het college dacht daar anders over, vond het historisch niet echt verantwoord en uiteindelijk trok je de motie met enige tegenzin in, maar hij blijft ons wel bij. Ik heb ergens gelezen dat je vroeger architect wilde worden. Dat is niet zo gelopen, maar op je eigen manier heb je wel meegebouwd aan onze stad. De verkiezingsuitslag maakt dat je niet terugkeert als raadslid, maar wij willen je wel bedanken voor de energie en de tijd die je de afgelopen jaren in de stad hebt gestoken en waarmee je invulling hebt gegeven aan het raadslidmaatschap. Het is fijn dat we je de volgende periode gelukkig weer terugzien als commissielid.
Dank je wel. Mijnheer Safranti.
7
Mehmet, ben je er klaar voor? Je stond net nog in de gang te bellen met koffie in je handen en je tas geklemd tussen je benen. Je bent er maar druk mee, met de allerlaatste perikelen. Beste Mehmet, je begon in 2010 in de lokale politiek bij de Partij van de Arbeid. Na 8 jaar afwezigheid keerde je in 2022 terug in de raad. Dit keer voor DENK. Dat gebeurde toen al op een bijzondere manier en dit keer gebeurde hetzelfde, als lijstduwer wist je opnieuw de hele kandidatenlijst voorbij te gaan en werd je met een groot aantal voorkeursstemmen gekozen. Het geeft aan dat de inwoners je kennen en je waarderen. Je kiest er dit keer voor niet verder te gaan als raadslid, maar actief te worden als commissielid. Wij blijven je heel gelukkig in een andere rol in dit huis terugzien. Vandaag bedanken we je voor jouw inzet de afgelopen jaren als raadslid, als plaatsvervangend lid van de Agendacommissie en de Auditcommissie, als lid van de CTOO en als commissievoorzitter. Je was een verbinder binnen deze gemeenteraad, met als mooiste voorbeeld misschien wel de reis naar Istanbul, die jij voor jouw collega's in de gemeenteraad organiseerde en waar zij allemaal met heel veel plezier en waardering aan terugdenken en het nog vaak over hebben. Mehmet, je bent een zeer warme persoon, een zeer graag geziene inwoner. Gelukkig blijven we je hier ook terugzien.
Mag ik je uitnodigen naar voren te komen voor de ets? Er wordt weleens gesproken over stabiele fracties, maar de fractie van de ChristenUnie/SGP heeft werkelijk een nieuwe dimensie toegevoegd aan het woord stabiliteit. Jullie keren alle 4 weer terug in de raad voor de ChristenUnie/SGP. Desalniettemin is het toch wel heel fijn om kort stil te staan bij wat jullie fractie de afgelopen jaren voor onze stad heeft betekend. Robert, in jouw dagelijks werk zet je je in voor mensen die het moeilijk hebben, voor wie het leven anders loopt dan gehoopt. Dat neem je ook mee in deze raadzaal. Je laat steeds zien dat je oog hebt voor hoe het leven van inwoners soms tegen kan zitten en dat je daar met aandacht en betrokkenheid naast wil staan als mens. Dat bleek onlangs nog uit je in initiatiefvoorstel Dordt ontmoet, waarmee je eenzaamheid wil tegengaan. Ook in je inzet voor dak- en thuislozen hebben we die gedrevenheid heel duidelijk teruggezien. Dat is een voorbeeld voor velen. Je bent nieuwsgierig naar de standpunten van anderen en geeft ruimte aan verschillende perspectieven. Dat kenmerkt je als raadslid, maar ook als voorzitter van de CTOO. Je hebt die rol met overtuiging en inzet ingevuld. Ook als plaatsvervangend lid van de Agendacommissie heb je zichtbaar bijgedragen. Dank daarvoor. Klappen. Eline, met je economische achtergrond zijn cijfers voor jou vertrouwd terrein.
Daarom was het zo fijn dat jij je wilde inzetten voor de Auditcommissie. Daar ontdekt je al snel dat de gemeentelijke financiën een wereld op zich zijn met hun eigen regels en logica, maar dat ook met jouw scherpe blik en inzicht je daar veel aan bij te dragen had. Je had het dan ook heel snel in de vingers. Toch zijn het hier in de raad niet de cijfers waar jouw hart het meest van gaat kloppen, het zijn de mensen daarachter. Jij kijkt verder dan de getallen en ziet de verhalen, de levens die daarachter schuilgaan. Dat maakt jouw bijdrage zo waardevol en zo menselijk. De afgelopen jaren stonden niet alleen in het teken van het raadswerk, er gebeurde ook iets heel moois in jouw eigen leven, want jullie gezin werd uitgebreid. Dat maakt deze raadsperiode voor jou des te bijzonder. Eline, heel veel dank voor jouw inzet. Dan Bart. Je kwam in 2023 binnen en liet meteen van je horen. Bij je maidenspeech diende je direct zelf een motie in en die haalde het ook nog eens. Dat zegt veel over hoe je erin staat. Je pakt aan en je wacht niet af. Die daadkracht liet je niet alleen aan het begin zien, maar je hele raadsperiode. Ook toen je te maken kreeg met stevige tegenslag in je gezondheid bleef je je inzetten
8
als raadslid. Dat was bewonderenswaardig en maakte op ons allemaal heel erg veel indruk. Als jongste raadslid van deze gemeenteraad bracht je energie, scherpte en een frisse blik mee. Dank voor wat je de afgelopen jaren hebt betekent voor de stad en voor ons als voorbeeld van doorzettingsvermogen. Dank je wel. En dan Leen. Van docent de politiek ingegaan. Echt iemand die zegt, als je meedoet, dan doe je ook echt mee. Dat is te merken. Hier in de raad stond je er de afgelopen jaren als fractievoorzitter van je team, zichtbaar en betrokken. Maar je doet meer. Je neemt ook met grote regelmaat en bereidheid de rol van commissievoorzitter op je. Dat waarderen we enorm. We hopen dan ook dat je die rol in de nieuwe bestuursperiode blijft vervullen, want je gaat nog een ronde door. Niet meer als fractievoorzitter, omdat je zelf hebt aangegeven wat meer ruimte en flexibiliteit te willen, ook in je privéleven. Dan denken we natuurlijk meteen aan je kleinkinderen, die ook niet allemaal heel dichtbij wonen. Ook dat kost tijd en energie. Dat maakt het des te mooier dat je toch verbonden blijft aan het hoogste orgaan van deze stad. Leen, dank je wel. Dank aan de hele fractie voor jullie inzet. Succes de komende periode. Leen, jij hebt aangegeven ook nog kort wat ze willen zeggen. Ik wil je graag nu uitnodigen naar voren te komen. Doen we ze allemaal na afloop? Dan doen we dat na afloop.
Excuus. Dan komen we bij een raadslid die ik inmiddels niet meer kan zien door de bloemen. Dank. Echt een instituut, Irene Koene. Irene, sinds 2010 ben je actief in deze gemeenteraad. Eerst voor de VVD en vanaf 2018 voor Gewoon Dordt, jouw partij. Vanaf het begin viel je op. Iemand met een duidelijke mening, een eigen stijl en een grote liefde voor eenvoudige en heldere taal. Moeilijke woorden en Engelse termen waren bij jou, zoals we dat zeggen, echt een no-go. Je hield ons er in commissies en in de raad steeds scherp op, de gemeente moet zo communiceren dat iedereen ons kan begrijpen en wij als bestuur ook. Juist wij als bestuur. Het bleef niet bij woorden alleen, je maakte het ook concreet met voorstellen, zoals met de motie Lzeen en shicreijvn is niet voor iereeden vezlafneksprend. Je hebt echt iets in beweging gezet. Het was jouw onderwerp. Je hebt het op de agenda gezet, levend gehouden en ons bewuster gemaakt. In deze gemeenteraad heb je veel rollen vervuld, plaatsvervangend voorzitter van de agendacommissie en het vragenhalfuur, plaatsvervangend lid van de Auditcommissie, commissievoorzitter en natuurlijk fractievoorzitter van Gewoon Dordt. Altijd op jouw manier, scherp, met tempo, betrokken en duidelijk. Je durfde anderen aan te spreken als iets niet goed liep en bracht ook vaak een andere invalshoek in.
Jij liet zien hoe belangrijk het is dat iedereen op de juiste plek zit en de juiste rol inneemt. Om het duidelijk te zeggen, als raadslid ga je niet over de uitvoering, dan had je maar wethouder of ambtenaar moeten worden. Je sprak je daar altijd voor uit en hebt zelfs de motie Mores in de raad daarvoor ingebracht. Wat je ook kenmerkt, is je afkeer tegen pamperen, niet de inwoner en zeker niet de raadsleden. Zelf het werk doen, verantwoordelijkheid nemen en niet leunen. In het verlengde daarvan wil je mensen ook helpen bij wie dat niet vanzelf gaat en voor wie dat niet vanzelfsprekend is. In jouw 2 eigen winkels in fournituren heb je een plek gemaakt voor mensen die daar ook kunnen meedoen. Dat is ongelooflijk prijzenswaardig. Er is nog meer. Als trouwambtenaar heb je zo'n 1.500 huwelijken voltooid, altijd met aandacht en plezier. Een biertje hoort erbij, een biertje kan altijd. Zeker bij FC Dordt waar je trouw supporter bent. Irene, met jouw vertrek verliezen we niet alleen veel kennis, ervaring en ons politieke geheugen, maar vooral een uitgesproken en betrokken raadslid. Je directheid, je inzet, je vermogen om mensen en taken serieus te nemen en je scherpte maken dat je hier gemist gaat
9
worden. We hopen dat je je kracht en jouw enthousiasme nog heel lang mag behouden voor je familie, voor je stad en overal waar je hart ligt. Dank je wel. Irene, er komt nog een ander moment waarbij je tot ons gaat spreken, maar voor nu nodig je uit om de ets alvast in ontvangst te nemen. De afgelopen jaren vormden Pieter Groenewege en Cees Venderbos-Lambinon samen de Partij voor de Dieren. Voor het eerst deed jullie partij in 2020 mee in Dordrecht en meteen kwamen jullie met 2 zetels in de raad. Ook nu hebben de inwoners jullie opnieuw 2 zetels gegeven. Pieter, we hopen dat we de komende 4 jaar weer van je mogen genieten. Met je originele invalshoeken, scherpe manier van verwoorden en met humor zorg je ervoor dat lange debatten een stuk luchtiger worden. Dat zijn overigens geen saaie debatten, maar lange debatten. Dankzij jou gaat iedereen weer even rechtop zitten. Ik weet dat ieder van ons een uitspraak wel van jou nog op zijn eigen manier in zijn achterhoofd heeft. Ik moet altijd denken bij jou aan zie ginds komt de stoomboot, wilt u ramen en deuren sluiten? Je geeft het debat kleur. Je kleurt het altijd ook wat groener, van bomen tot een trappetjes. Je hebt ons geleerd dat er niet zoiets bestaat als ongedierte. Maar daar blijft het niet bij. We hebben ook van je geleerd dat je verordeningen altijd beter kunt maken. Een knappe verordening waar jij geen foutje in ontdekt.
De ambtelijke organisatie gaat de komende 4 opnieuw de uitdaging met je aan, want gelukkig blijf jij raadslid en kunnen we blijven genieten van jouw originaliteit, scherpte en je grote inzet voor de toekomst van deze stad op grote en kleine onderwerpen. Dank je wel. Dan Cees. Cees Venderbos, voor jou stopt het raadswerk helaas. Je maidenspeech hield je op 16 mei 2023 over het eerste Dordtse burgerberaad, een initiatiefvoorstel van de ChristenUnie/SGP. Ook als lid van de CTOO en de Auditcommissie heb je je ingezet. Je was vrijwel altijd aanwezig bij de werkbezoeken op de Dordtse Dinsdagmiddagen. Je werk als raadslid stopt, maar hopelijk blijf je je actief inzetten voor Dordrecht via de vele vrijwilligersfuncties die je vervult. Misschien blijf je op de achtergrond ook nog wel beschikbaar voor advisering aan de fractie. Hopelijk heb je nu wel wat meer tijd voor je vrouw, voor je ex-laboratorium beagle Molly, voor jullie vier ex-straatkatten en voor je grote hobby muziek. Niet alleen wij, maar ook de blauwgele ara, de mollen en honden op de Wantijdijk, de opgevangen wilde dieren en alle dieren op het eiland van Dordrecht zijn je dankbaar. Wij gaan je missen. Dank je wel. Dan komen we bij de VVD-fractie. Rolin den Heijer, Karin Boom, Robin Noldus, Alexander Kuhlmann, John van der Net en Leonie van den Tol, samen vormden jullie de afgelopen jaren de fractie van de VVD.
Rolin, jij ging daarin met energie en optimisme voorop. Je gebruikt zelf altijd een mooie beeldspraak, een auto heeft niet voor niets een kleine achteruitkijkspiegel en een hele grote voorruit. Dat typeert hoe jij in het leven staat, vooruitkijken en kansen zien. Toch is vandaag het moment om een blik te werpen in die kleine achteruitkijkspiegel. Als fractievoorzitter van je eigen partij en van de grootste partij in de gemeenteraad droeg je veel verantwoordelijkheid. Soms moest je het voortouw nemen. Dat deed je met overtuiging en met oog voor wat voor de ander belangrijk is. Rolin, je leven is rijk en vol. Vol voor Dordt, maar ook omdat je naast je raadswerk een drukke baan hebt en een jong gezin. Rolin, in alle drukte weet je goed wat er echt toe doet. Soms lijkt het alsof je te laat bent en soms lijkt het ook of ik daar wat van vind, maar uiteindelijk ben je toch altijd precies op tijd en ook weer precies op tijd thuis om je kinderen naar bed te brengen. Uiteindelijk is dat toch wel het allerbelangrijkste. Hou dat vast. Daar moet je prioriteit liggen, ook voor de komende jaren. Dank je wel. Beste Karin, een geboren en getogen Dordtse, iemand die de stad door en door kent en zichtbaar geniet van alles wat Dordrecht zo bijzonder maakt. In 2022 maakte je de stap naar de gemeenteraad. Nieuw in de lokale politiek, maar zeker
10
niet onbekend hoe je in een gemeente werkt. Door je werk bij de gemeente Rotterdam kende je het bestuurlijk speelveld al van de andere kant. Die ervaring nam je mee en dat was merkbaar. Je maakte je het politieke werk heel snel eigen. Binnen de raad heb je op verschillende plekken van betekenis kunnen zijn. In de Auditcommissie kwam jouw financiële kennis bijzonder goed tot zijn recht. Ook in de CTOO liet je betrokkenheid zien. We waarderen het zeer dat je ook de rol van commissievoorzitter op je hebt genomen. Dank voor alles wat je hebt gedaan. Fijn dat je er de volgende periode ook weer bij bent. Dank je wel. Alexander, ook jij blijft nog een periode raadslid. Daarmee blijven wij ook de komende 4 jaar luisteren naar jouw woordvoeringen in eerste, tweede, derde en vierde termijn. Als jurist duik je echt in onderwerpen en laat je niet zomaar los. Die vasthoudendheid heeft hier in de gemeenteraad veel gebracht en vooral ook daarbuiten. We weten zeker dat onder meer de herten je daar heel dankbaar voor zijn en niet te vergeten, al die inwoners voor wiens belangen jij zo zichtbaar opkomt. Wij natuurlijk ook, want je bent een raadslid dat zichtbaar is in de stad, veel contact heeft met inwoners en duidelijk van zich laat horen in deze gemeenteraad.
Je spreekt je uit, je maakt helder waar jullie anders naar kijken dan andere partijen en je weet heel goed onder woorden te brengen waar jouw partij voor staat. Dank je wel voor jouw inzet en je betrokkenheid de afgelopen jaren. Dan Leonie. Leonie van den Tol, toen je in 2022 in de gemeenteraad kwam, bracht je een mooie staat van dienst mee. Je was actief in de samenleving, onder meer bij de scouting en binnen het Vrouwennetwerk. Met diezelfde motivatie begon je aan het raadslidmaatschap met als duidelijk doel om een positief verschil te maken voor de leefomgeving van inwoners en voor digitale vaardigheden in de stad. In de periode daarna heb je te maken gehad met gezondheidsuitdagingen en momenten waarop je noodgedwongen een stap terug moest doen. Dat heeft je misschien minder ruimte gegeven om te doen wat je zelf graag had gewild, maar tegelijkertijd heeft dat allemaal niets afgedaan aan de intentie waarmee je dit werk hebt gedaan en op de achtergrond actief bent gebleven. We willen je bedanken en bovendien wensen we je voor de toekomst vooral gezondheid en energie toe om je betrokkenheid bij de samenleving verder vorm te geven. Dank je wel. Mag ik jou uitnodigen om naar voren te komen? Robin, in 2018 werd jij lid van deze raad met als doel van Dordrecht een stad te maken waar mensen graag wonen en hun toekomst opbouwen. Dat doel heb je de afgelopen jaren zichtbaar bereikt.
Je was woordvoerder op belangrijke dossiers. Bouwen, wonen, grote projecten, sport en recreatie, allemaal onderwerpen die direct raken aan hoe onze stad zich ontwikkelt en hoe mensen hier leven. Bij de woningbouwdebatten bracht jij steeds naar voren, vergeet de middengroepen niet, zorg ook voor voldoende koopwoningen. Maar je keek ook verder dan alleen de grote lijnen. Samen met collega's diende je het initiatief Passende daghoreca in het levende Weizigtpark in waarmee een bewoners initiatief uit Krispijn een stap verder kwam. Dat de raad er ook geld voor vrijmaakte, laat zien dat jouw inzet echt iets in beweging bracht. Je wist niet alleen waar je het over had, maar ook over hoe je het moest brengen. Bij de aankondiging van je afscheid gaf je aan dat de combinatie van raadswerk, een fulltimebaan en een gezin wel veel vraagt. Dat is herkenbaar voor anderen. Je maakt de keuze daarom ook heel begrijpelijk voor ons. Je kiest er nu voor om meer tijd en energie te steken in werk, gezin en nieuwe uitdagingen. Wij nemen afscheid van een raadslid dat zeer gewaardeerd wordt om je inzet, je deskundigheid, je humor en de manier waarop je het ambt vervulde. Dank je wel daarvoor. Voor de toekomst wensen we je heel veel succes, plezier, mooie momenten thuis en daarbuiten en we hopen dat je
11
af en toe nog even langskomt. Dan kom ik bij nog zo'n vertrouwde kracht waar we vandaag als raadslid afscheid van moeten nemen, John, de rechtsbuiten van de VVD. Van 2012 tot 2014 en nog kort in 2017 was je al raadslid. In al die perioden heb je heel duidelijk jezelf laten zien en vooral ook laten horen. Recht door zee, met een duidelijke visie en een sterke focus op veiligheid, immigratie en integratie. Altijd met het oog op wat er nodig is om Dordrecht een leefbare en veilige stad te houden. Hoe belangrijk dat is, dat ondervond je helaas zelf. Na de aanval op straat ben je direct doorgegaan met je raadswerk. Daar waren we allemaal ongelooflijk van onder indruk. Je liet je niet klein maken. Je was daarin onverschrokken en dat kenmerkt je. Je gaat lastige situaties en onderwerpen niet uit de weg. In de raad stond je bekend om je heldere taal, je vasthoudendheid. Maar je was er niet alleen om je eigen standpunt over te brengen. Als commissievoorzitter heb je je ingezet voor de hele raad. Als iemand die altijd te vinden is op de voetbalvelden van SC Emma, ben je vooral ook een teamspeler in je eigen fractie en in deze raad. Altijd op de bal, nooit op de persoon. Dat maakt jou tot een hele fijne en hartelijke collega. John, bedankt voor je inzet, je duidelijke geluid, je betrokkenheid bij de stad en we wensen je alle goeds voor de toekomst. Dank je wel.
Voor GroenLinks was 2022 de laatste gemeenteraadsverkiezing waar jullie als partij zelfstandig aan meededen. Jullie kwamen met 6 personen in de gemeenteraad, Abdullah Uysal, Paul den Hartog, Yara van Engelen, Kitty Kruger, Frans-Bauke van der Meer en Necdet Burakçin. Abdullah, je hebt je als fractievoorzitter van jouw partij ingezet voor een groener Dordrecht, een stad waar het fijn wonen is en waar volop wordt gebouwd aan de toekomst. Je haalde alles uit de kast om je boodschap over te brengen met woorden. Als dat voor je gevoel nog niet genoeg was, nam je zelfs ook nog wat Duplo mee. Je bent al sinds je tienerjaren actief in het Dordtse maatschappelijk leven. Je bracht die betrokkenheid ook mee naar de gemeenteraad waar je sinds 2022 raadslid bent en vanaf 1 januari 2023 ook nog als fractievoorzitter van GroenLinks. Jouw passie voor het raadswerk straalt ook door in jouw rol als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden. We zijn natuurlijk heel trots dat jij die rol landelijk mag vervullen. Je maakt je in die rol sterk voor de positie van raadsleden. Dat is belangrijk, want zoals je het zelf zegt, het is misschien wel de mooiste hondenbaan die er is. Ook een baan die jou nog 4 jaar gegund is door de kiezer.
Ik wens je de komende periode een mooie balans toe tussen je werk, het raadswerk, je privé, je carrière die je daarnaast nog gaat vormgeven en alle andere mooie dingen waarvoor je je voor de stad inzet. Dank je wel. Paul, jouw eerste inbreng in de gemeenteraad was meteen een krachtig begin. Op 13 september 2022 hield je je maidenspeech over het budget voor het zonoffensief, een onderwerp dat je duidelijk aan het hart ligt en dat ook treffend symbool staat voor jouw inzet voor een duurzamer Dordrecht. Je liet meteen horen waar je voor staat, een stad die groener wordt, met schone energie en oog voor toekomstige generaties. Je zet je in voor een schone en gezonde leefomgeving. Ik noem jouw inzet tegen de PFAS-vervuiling door Chemours graag ook met nadruk. Alle protesten en bijeenkomsten die jij actief bijwoont om actief duidelijk te maken, gezondheid kan geen luxe zijn. Paul, je houdt van stevige dossiers, maar gelukkig ben je ook een mens en geniet je net als Robin en Albert van een stevige whisky en een flinke dosis gezelligheid. We kunnen de whisky de komende jaren helaas niet voor je regelen, al is het maar omdat ik dan in de problemen kom met mijnheer Van Dam Timmers, maar gelukkig kunnen we ook de volgende periode wel blijven rekenen op jouw inzet en jouw gezelligheid in de raad. Dank je wel. Yara, jij begon je politieke betrokkenheid al op jonge
12
leeftijd in Papendrecht. Daar zette je je eerste stappen in de lokale politiek. Die lijn heb je overtuigend doorgetrokken naar Dordrecht. Sinds 2022 maak je deel uit van de gemeenteraad en in korte tijd heb je ontwikkeld tot een zichtbaar en heel betrokken raadslid. Je hebt laten zien hoe snel je het raadswerk en de stad eigen hebt gemaakt. In de raad trad je ook vaak naar voren als woordvoerder. Je sprak helder, met overtuiging en bracht altijd energie mee. Dat is geen toeval, het is wie je bent. Dat heeft ook ongetwijfeld te maken met jouw achtergrond aan de academie voor kleinkunst en entertainment waar je leerde spelen, schrijven en regisseren. Dat zijn ook in de politiek hele prettige vaardigheden die je zichtbaar hebt ingezet om je boodschap over te brengen. Niet alleen als raadslid, maar ook als plaatsvervangend lid van de Agendacommissie en als commissievoorzitter. Nu breekt er een nieuwe fase aan. We nemen afscheid van jou hier, maar je mag een nieuwe inwoner van Dordrecht binnenkort op de wereld zetten en grootbrengen. Met jouw creativiteit en ongelooflijke liefde wordt dat een fantastische nieuwe fase. Dank, Yara. Wij wensen je alle goeds. Kitty, al jarenlang ben je een vertrouwd gezicht in onze raad. Sinds 2014 zet je je hier met overtuiging en betrokkenheid in. Met jouw vertrek nemen we afscheid van een ongelooflijke schat aan ervaring.
Maar misschien nog wel veel belangrijker, we nemen afscheid van iemand die de raad heel veel kleur geeft. Je had een brede portefeuille en bewoog je moeiteloos tussen onderwerpen als vrouwenemancipatie, sociale veiligheid, kunst en cultuur, Wmo, zorg en gezondheid. Thema's die raken aan het dagelijks leven van mensen en waar jij je zichtbaar en hoorbaar voor hebt ingezet. Of het nu ging om aandacht voor vrouwenrechten rond Internationale Vrouwendag of je betrokkenheid bij initiatieven als Wij eisen de nacht op, je liet duidelijk zien waar je voor staat. We kunnen er natuurlijk niet omheen, jouw inzet voor meer openbare toiletten. Er werd soms wel wat luchtig over gedaan, maar jij liet ons zien dat het voor inwoners een heel serieus onderwerp is. Iets wat bepaalt of je wel of niet vrij bent om de deur uit te gaan en in de stad op pad te gaan. Jij nam dat vanaf het begin serieus en bleef die boodschap vasthoudend herhalen en met resultaat. Er zijn er inmiddels 2 gerealiseerd. Daarmee heb je echt iets betekend voor mensen die zich anders beperkt voelen. Maar niet alleen buiten in de stad heb je je ingezet, je hebt ook op allerlei manieren bijgedragen aan het werk van de raad. Wie jou heeft meegemaakt als commissievoorzitter, weet dat je dat op een geheel eigen wijze deed, met ruimte voor improvisatie en met creativiteit.
Sommigen herinneren zich vast nog die ene vergadering over het uitvoeringsprogramma Fiets, waarin jij met een Dordtse fietsbel de orde bewaakte. Met jou vertrek verdwijnt er niet alleen veel kennis en ervaring uit deze raad, maar ook eigenheid en levendigheid. Ook letterlijk kleur want, jouw rode kleding en rode schoenen zijn een handelsmerk geworden. Kitty, dank voor alles wat je voor ons hebt gedaan en wat je de stad hebt gebracht. Je betrokkenheid, je inzet en voor wie je als persoon bent. We gaan je heel erg missen. Frans-Bauke, je had al ervaring als commissielid opgedaan en begon met een goed beeld van het raadswerk aan deze raadsperiode. Jouw drijfveer als raadslid was om een beetje bij te dragen aan de eerlijke verdeling van welvaart, vooral via de weg van de duurzaamheid. Tot je pensioen werkte je aan de opleiding bestuurskunde van de Erasmus Universiteit. Je deed daar onderzoek naar de bestuurlijke praktijk, vooral op het vlak van stedelijke ontwikkeling en milieu- en gezondheidsbeleid. Deze kennis en ervaring hebben we duidelijk in de raad teruggezien. De omgevingsvisie en de ontwikkeling van het Maasterras waren bijvoorbeeld onderwerpen waar jouw hart sneller van ging kloppen en waar je de plannen via moties
13
en amendementen nog beter probeerde te maken. Recent onderstreepte je nog eens het belang van bomen voor een gezond leefklimaat in onze stad, door samen met de Partij van de Arbeid een initiatiefvoorstel in te dienen om het bomenonderhoud te verbeteren. De nieuwe raad gaat het voorstel behandelen. Je gaat het ongetwijfeld ook met veel belangstelling volgen. Ik hoop op een goede afloop. We hebben natuurlijk ook wat gelezen over je. Volgens de website van jouw partij hou je van lezen, fietsen, mijmer je graag en je zingt. Zoals je het zelf omschrijft, ik zing niet goed, maar wel gemotiveerd. Een mooie, inspirerende uitspraak voor iedereen om vooral te doen waar je plezier aan beleeft. Dank je wel. Necdet, in 2018 kwam je in de raad. Als wijkagent in RotterdamZuid weet je wat er speelt op straat. Je ziet wat mensen bezighoudt, ook wat niet altijd zichtbaar is. Je kijkt met een open blik naar de stad. Je hebt hart voor Dordrecht en voor de mensen die hier wonen. Vanuit wie je bent en vanuit je werk heb je je ingezet voor mensen die het moeilijk hebben, voor het tegengaan van armoede, voor de aanpak van diverse vormen van verslaving en voor een stad waar iedereen mee kan doen en iedereen erbij hoort. Die betrokkenheid zag je ook terug in andere onderwerpen. Zo vroeg je aandacht voor het tekort aan begraafplaatsen voor de moslimgemeenschap.
Jij liet zien hoe belangrijk je het vindt dat er ruimte is voor verschillende gebruiken en wensen. Je bent ook iemand die zich uitspreekt. In mei 2025 deed je dat rondom de situatie in Gaza. Je riep op tot aandacht en menselijkheid. Dat typeert jou. Betrokken, altijd vanuit het besef dat het uiteindelijk om mensen gaat. Dank je wel voor je inzet, voor je betrokkenheid en voor jouw manier voorop jij altijd bij onze mensen en dicht bij hen blijft staan. Dank je wel. Dan kom ik bij mijnheer Marco Stam van de fractie Stam. Iedereen geïnstalleerd? Ik wacht nog eventjes. Onze griffie heeft het waanzinnig zorgvuldig voorbereid. Zien jullie dat allemaal trouwens? Ongelooflijk. Daar mag voor geklapt worden. Beste Marco, jij begon je politieke loopbaan bij Beter voor Dordt. In de jaren daarna heb je je op verschillende manieren ingezet voor onze stad. Als raadslid, als wethouder en toen ook weer als raadslid. Jij kent het bestuur van Dordrecht van meerdere kanten. Dat merk je in hoe je je werk doet. Het soepel wisselen tussen verschillende rollen is niet voor iedereen weggelegd, maar jij deed dat telkens op een goede en prettige manier. Samen met Claudia van Waardhuizen nam je afscheid van Beter voor Dordt. Later ging je weer verder met je eigen fractie, Fractie Stam. Ook als eenmansfractie bleef je vasthoudend. Als er een dossier op je pad kwam, dook je erin en beet je je vast.
Daarbij had je vooral oog voor mensen in een kwetsbare positie. Dat zien we ook terug in de onderwerpen die je oppakte. Zo zorgden jouw vragen en inzet ervoor dat de Essenhof onder de aandacht kwam. Je nam ook het initiatief voor moties om de bewoners van de Weeskinderendijk-oost zo goed mogelijk te ondersteunen als zij hun huis moeten verlaten. Jij kwam op voor de medewerkers van de Sociale Dienst Drechtsteden toen daar zorgen en misstanden aan het licht kwamen. Steeds weer ging het je om recht doen aan mensen, om luisteren, doorvragen en zorgen dat zij gehoord werden. Marco, dank. Dank je wel voor je jarenlange inzet voor Dordrecht en haar inwoners. We wensen je het allerbeste voor de toekomst. Dan richt ik mij tot de fractie van de VSP. Mevrouw Margret Stolk, mevrouw Bernadette Striebeck, Richard in ‘t Veld en Leo Stolk, in 2022 kwamen jullie onder leiding van mevrouw Margret Stolk met 4 raadsleden de gemeenteraad binnen. Bij de afgelopen verkiezingen is dat aantal zelfs uitgebreid naar 5. We blijven jullie inzet daarmee ook de komende jaren zien hier in de raadzaal. Wat jou, Margret, jou maakt, is je enorme betrokkenheid bij de stad. Jij zoekt mensen op, luistert naar hun verhalen en gaat het gesprek niet uit de weg. Of het nu
14
gaat om buslijnen, de Drechthopper of de zorgen van de bewoners op de Weeskinderendijk en in Sterrenburg, jij bent er, zichtbaar, benaderbaar en met aandacht. Mensen voelen zich bij jou gehoord. Maar je bent niet alleen betrokken bij inwoners, je bent ook een belangrijke drijvende kracht binnen je fractie en je partij. Je houdt overzicht, zorgt dat iedereen zich betrokken voelt en bent zelf altijd bereid die extra stap te zetten. Ook laat je altijd zien dat je oog hebt voor iedereen in het stadhuis. Je spreekt je waardering uit voor de medewerkers en ziet hun inzet. Dat zegt veel over wie jij bent en hoe je werkt. Dank voor alles wat je hebt betekent voor Dordrecht en haar inwoners. Het is heel mooi dat we jou de komende jaren hier blijven zien en dat je je blijft inzetten voor onze stad. Dank je wel. Bernadette, 4 jaar geleden had je niet gedacht dat je meteen als raadslid zou starten. Je had zelf het idee eerst ervaring op te doen als commissielid, maar in deze raad heb je je plek gevonden. Wat je hoort in de wijk breng je hier weer in. Dat zagen we recent nog bij het initiatiefvoorstel Dordt ontmoet, dat je samen met collega's indiende om ontmoeting en verbondenheid in de wijk te stimuleren. Het laat zien dat je niet alleen kijkt naar wat er speelt, maar ook zoekt naar manieren om mensen dichter bij elkaar te brengen.
Je achtergrond in het werken met ouderen en jouw jarenlange inzet voor mensen in verschillende posities geven je daarbij een stevige basis. Je hebt je onder andere sterk gemaakt voor thema's als eenzaamheid, armoede en leefbaarheid in de wijken. Het is mooi om te zien hoe je ideeën inbrengt die van betekenis zijn in het dagelijks leven van Dordtenaren. Daar zijn we je heel dankbaar voor. We hopen dat je die rol blijft vervullen. Dank je wel. Richard, de afgelopen jaren was je sterk als woordvoerder financiën hier in de raad en als lid van de Auditcommissie. Je houdt ervan om dingen goed te begrijpen voordat je iets zegt en niet zomaar iets te roepen. Dat is een waardevolle kwaliteit in een tijd waarin zorgvuldigheid weleens ten koste gaat van snelheid. Maar jouw inzet ging verder dan cijfers alleen. Zo werkte je mee aan het initiatiefvoorstel van Knarrenhof, zodat ouderen in Dordrecht zelfstandig en sociaal kunnen wonen. Je kwam op voor woonwagenbewoners door te pleiten voor meer standplaatsen en je liet je stem horen bij lokale voorzieningen, zoals extra speelruimte voor sportclubs. Hoewel je inmiddels met pensioen bent, is het fijn dat je je ook de komende jaren vanuit de gemeenteraad blijft inzetten voor Dordt. Dank je wel voor alles wat je hebt gedaan en succes ook de komende ronde. Leo.
Leo, zoals je zelf aan het begin van deze periode zei, politiek is prachtig, maar echt iets bereiken, best lastig. Toch heeft dat jou nooit tegengehouden. Geen overleg is je te veel en geen werkbezoek sla je over. Of het nu een campagneavond is of een afspraak in de stad, jij bent erbij. Vaak samen met André een vertrouwd duo. Je bent niet iemand die graag in de schijnwerpers staat. Liever sta je er net naast, met je camera in de hand, om het moment vast te leggen. Je combineert je werk in de raad met je werk bij RTV Dordrecht en Dordt Centraal en houdt zo voortdurend een vinger aan de pols in deze stad. Je stelde in de raad vaak vragen over leefbare buurten, veiligheid op scholen en parkeerproblemen. Je vond het belangrijk dat bewonersbelangen werden meegenomen bij belangrijke besluiten. Dank je wel voor alles wat je hebt betekend voor Dordrecht en haar inwoners. Wat is het mooi dat we je bij ons houden. Dank je wel. Beste Leo, in oktober van het afgelopen jaar nam je het raadslidmaatschap over van Marije Schnabel. Omdat je al actief was als commissielid verliep die overstap heel natuurlijk, ook je entree in deze raad. Ook al ben je nog niet zo lang raadslid, je hebt je plek snel gevonden en je stem duidelijk laten horen. Je zette je in voor betaalbare woningen voor iedereen en het verkleinen van kansenongelijkheid. Ook
15
de luchtkwaliteit in de stad had jouw aandacht, omdat je wil dat Dordrecht een prettige en gezonde plek is om te wonen en om op te groeien. Daarnaast stond je stevig voor meer inspraak van inwoners over wat er in hun eigen buurt gebeurt. Dat leidde tot de motie Naar Uitnodigende Overheidsparticipatie, waarmee je ervoor zorgde dat Dordtenaren meer kans krijgen om mee te denken en mee te beslissen. Die motie werd bijna unaniem aangenomen en laat zien dat jouw inzet succes opleverde. Naast je werk in de raad was je ook actief in de Auditcommissie. Dank je wel, Leo, voor de manier waarop jij je de afgelopen maanden hebt ingezet voor de stad, in de raad en al die afgelopen jaren voor je partij en voor de commissie. Heel erg lang. Leo memoreerde nog even, 50 jaar lid van de Partij van de Arbeid en ook nog hiervoor 20 jaar lid van de gemeenteraad geweest. Dat is toch indrukwekkend? Ik kom bij de raadsleden van het CDA. Franciske, Albert, Theo en Jan, graag blik ik ook met jullie terug op de afgelopen bestuursperiode. Laat ik dan ook beginnen bij de blijvers. Franciske, hier in de gemeenteraad begon jouw verhaal niet helemaal zoals het hoort. Tijdens jouw maidenspeech over het coalitieakkoord werd je onderbroken, iets wat we nooit doen. Om het op zijn CDA’s te zeggen, dat was niet zo fatsoenlijk. Maar jij liet je niet van je stuk brengen.
Dat is natuurlijk ook niet gek als Nederlands kampioene Online Debatteren. Maar misschien zegt het nog meer over jou dat je het prijzengeld schonk aan de Dordtse stichting Broodnodig. Iets betekenen voor een ander is ook hoe wij hier in de raad kennen. Je hebt je hard gemaakt voor de Dordtse vrijwilligers, zorgverleners en onderwijsprofessionals. Je bracht concrete voorstellen in, zoals het mogelijk maken van herinneringsbankjes en het initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon, om verduurzaming voor inwoners makkelijker te maken. Daarnaast was je actief als commissievoorzitter, plaatsvervangend lid van de Auditcommissie en als lid van de CTOO. Een hele lijst. We bedanken je voor je inzet. Het is fijn dat je in de raad blijft. Een groot applaus van Franciske. Albert, de afgelopen 4 jaar heb jij je laten zien als een gedreven en standvastig raadslid. Als fiscaal jurist heb je een scherp oog voor cijfers en zorgvuldigheid. Die kwaliteiten kwamen goed van pas in de Auditcommissie. Als woordvoerder op de fysieke dossiers wist je scherpte te combineren met een praktische blik. Je zoekt niet naar de makkelijke weg. Waar anderen een rondje hardlopen, kies jij voor bergtrails, flink veel hoogtemeters maken op marathonafstanden. Dat jij vrijwillig kiest voor een totaal fysieke uitputtingsslag en daar plezier in vindt, zegt veel over wie je bent.
Gelukkig ben je een stuk milder voor onze inwoners dan voor jezelf. Waar jij zelf de uitdaging op zoekt, zet jij je juist hier in om het leven in Dordrecht voor inwoners prettiger te maken. Dat werd bijvoorbeeld zichtbaar in je initiatiefvoorstel Fijn Fietsen in Dordrecht, waarbij je het voor inwoners juist meer comfortabel wilde maken om de fiets te pakken. Wij kijken uit naar je inzet de komende jaren hier in de raad en daarbuiten en beloven dat we hier nog vast de nodige uitdagingen gaan bieden de komende periode. Dank je wel. Theo, toen Wim Van der Kruijff in september 2024 wethouder werd, nam jij zijn plek in de gemeenteraad over. Het raadswerk was voor jou zeker niet een vreemde plek, want het was al de derde keer dat je deze rol op je nam. Je politieke loopbaan begon namelijk al in 1974 in Gorinchem, waar je 2 periodes raadslid was. In 2018 kwam je hier in Dordrecht in de raad toen Peter Heijkoop wethouder werd. Daarmee heb je over een hele lange periode een bijdrage geleverd aan het openbaar bestuur. Dat is ook erkent met een koninklijke onderscheiding. In de gemeenteraad stond je bekend als iemand die zijn dossiers goed kende. Je dook erin, stelde vragen en bleef doorzoeken tot
16
het helder was. Vanuit die ervaring keek je ook kritisch naar onderwerpen die spelen in de stad, zoals bereikbaarheid. Afgelopen jaar kreeg je te maken met gezondheidsproblemen, waardoor je weer een stap terug moest doen. Des te mooier is het dat je het raadswerk weer hebt kunnen oppakken en je betrokkenheid opnieuw hebt laten zien Theo, dank je wel voor alles wat je hebt betekent voor Dordrecht en voor het openbaar bestuur. We wensen je voor de komende periode veel geluk en veel gezondheid toe. Jan, jij begon in 2020 als commissielid en werd in 2022 raadslid. Meteen bij je maidenspeech liet je zien wie je bent. Met je motie Maak mensen blij en ga voor rookvrij nam je direct het voortouw en liet je zien dat je niet afwacht. Diezelfde daadkracht zie je terug in andere projecten. Zo werkte je mee aan het initiatiefvoorstel Geen dag zonder zon, om het plaatsen van zonnepanelen in de binnenstad makkelijker te maken. Je vroeg aandacht voor zonnepanelen op scholen en sporthallen, voor het behoud van het Wantijbad en voor een betere spreiding van huisartsen en sportvoorzieningen in de stad. Een rode draad, en u begrijpt het al, in alles wat je doet, is gezondheid, voor mensen en voor hun leefomgeving. Je durft onderwerpen aan te snijden die niet altijd populair zijn, minder roken, meer sporten en je wijst graag op de gevaren van alcohol.