2.1 2022-02-01 Notulen Gemeente Dordrecht Gemeenteraad - concept.pdf

Nou, dat heeft hij daarna wel wat genuanceerd, maar het kwam er ook niet zomaar uit denk ik dan altijd maar, dat is wel blijven hangen. Ook als ik dan nu de motie weer zie om de Verlaatjes – dat betekent gewoon dat je een incidentele ontheffing kunt krijgen om langer open te blijven, voor de luisteraar die denkt: wat is in vredesnaam een Verlaatje? – om dat zomaar even te onderzoeken of dat vooruitlopend op beleid van vijf naar twaalf opgehoogd kan worden. Het CDA zegt niet eens dat je dat niet zou moeten willen overwegen, maar vooruitlopend op beleid klinkt af en toe ook wel weer als haast, minder zorgvuldig en niet in het integrale horecabeleid wat we met elkaar in gang hebben gezet – en ook een terrassenbeleid, hetzelfde – gewoon mee kunnen nemen. Dus ik snap wel die haast, maar ik onderschrijf ook de vraag die ook de heer Veldman u schreef, als je het hebt over de balans tussen de horeca en de uitgaansgelegenheden en de bewoners, dat die

23

bij u toch een andere kant op doorslaat dan bij ons in het CDA en ook bij de ChristenUnie/SGP hoor ik, maar dat de zorgvuldigheid van het anderen betrekken betreft. Daar zou ik u toch willen vragen daar meer aandacht voor te hebben. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dank, mijnheer de voorzitter. Ik herken me ook heel erg in het beeld wat de heer De Kruijff aan het begin schetst, het CDA heeft ook een hoop bijgedragen om op dit punt terecht te komen, dus waarvoor ook dank. Het punt is waarom dat ongeduld misschien wel wat verder toegenomen is – en dan los even van het feit dat dat zorgvuldigheid misschien dan ten koste van zou gaan, waar ik de mening van de heer Van der Kruijff gewoon niet deel – is dat we natuurlijk ook wel een urgente tijd te pakken hebben. We hebben twee jaar lang dramajaren achter de rug gehad. Twee jaar lang hebben ondernemers helemaal niks kunnen doen, vrijwel geen omzet gedraaid. Tot op een aantal weken geleden zijn ze gesloten moeten blijven. Dus misschien was mijn vraag: als deze twee jaar er niet was geweest, had mijn vraag op een andere manier vormgegeven dan nu. Want ik denk namelijk dat als wij bijvoorbeeld Koningsdag, Big Rivers, Parkies, dat zijn allemaal avonden dat die ondernemers die Verlaatjes toch best wel eens graag in willen zetten, in goede samenspraak met de bewoners.

Want tegelijkertijd, kijk, de overheid – en dat maakt me ook wel weer een liberaal – de overheid is natuurlijk niet het antwoord op alles. Ik geloof gewoon, ik heb een veel positievere kijk op de relatie tussen ondernemer en bewoner dan misschien anderen in deze raad, omdat ik zie dat ondernemers hartstikke veel energie stoppen in een goede band onderhouden met bewoners en dat ook respecteren, barbecues organiseren, die mensen gratis laten eten, dat gesprek voeren, omdat ze ook de keerzijde kennen van als bewoners het gewoon niet meer trekken. En soms kan dat terecht zijn omdat een ondernemer er gewoon schijt aan heeft en dan vind ik dat de overheid ook op moet treden, dat ben ik van harte met u eens. Maar aan de andere kant zie je ook gewoon soms gevallen voorbijkomen dat het er maar één is die er helemaal klaar mee is en dat wij daardoor een rem zetten op de mogelijkheden en dat we nu deze discussie krijgen: moeten we die Verlaatjes dan maar niet doen, of kunnen die terrassen dan wel niet? Terwijl ik daar toch echt een heel ander beeld van heb. De voorzitter: Mijnheer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dan toch één punt. Bij die Verlaatjes schrijft u zelf in uw motie als overweging dat het niet voor iedere ondernemer aantrekkelijk is om een permanente ontheffing aan te vragen en als een van de redenen lazen we de omgang met de buurtbewoners.

Oftewel, u voelt zelf al aan dat het in de omgang met de buurtbewoners al ingewikkeld is. Om het er dan nu zomaar even doorheen te duwen, dan denk ik: nou, dat gaat ons net te snel. Als u zegt: ja, met terrassen, kunnen we die tijdelijke terrassen niet een jaartje langer toestaan tot het definitieve beleid? Een ander voorbeeld. Dan zeg ik: ja, wil ik met u meedenken, daar kan ik ook nog mee instemmen. Maar om ze in één keer definitief te maken, waarom zou je dat doen? Zo zitten er heel veel dingen waarvan ik denk: u rent net iets te hard dan wat nodig is. Maar ik onderstreep wel wat u zegt dat je de ruimte moet bieden, maar vervolgens wel met inachtneming van de zorgvuldigheid en die grens gaat u af en toe wat over.

24

De voorzitter: Mijnheer Den Heijer, zonder in herhaling te vallen. De heer Den Heijer: Nee, het is een afweging tussen ruimte bieden en perspectief bieden. Volgens mij wil ik juist door dit soort voorstellen te doen ook perspectief bieden aan de binnenstad waarvan ik denk dat die binnenstad moet zijn. En ja, dat is een binnenstad waar je moet kunnen wonen, waar het ook op heel veel plekken rustig is, maar op de plekken waar die ondernemers zitten, dat daar wel de ruimte is zo dat die lui nu niet omvallen met de schuldenpositie waar ze nu in zitten. En omdat ik tegelijkertijd vind dat dat gewoon bij een volwassen stad als Dordrecht past. Dat past gewoon bij Dordrecht. En die omgang met die bewoners, ja, u legt dat negatief uit, ik leg dat juist heel positief uit in mijn overwegingen in de motie, omdat juist die ondernemer ervoor kan kiezen om geen permanente ontheffing aan te vragen omdat hij vindt dat die buurtbewoners juist recht hebben om niet het hele jaar door tot twee uur ‘s nachts of langer dan twee uur ‘s nachts allemaal herrie voor de deur te hebben. Dat respecteren die ondernemers. Maar dan vind ik wel dat diezelfde ondernemers dan gewoon de ruimte moeten hebben. We hebben het over steden als Leeuwarden, steden als Rotterdam, steden als Zwolle waar die Verlaatjes gewoon veel meer zijn dan hier in Dordrecht.

Dan snap ik gewoon niet waarom wij dat dan niet doen en dat het in die andere steden wel zou kunnen. Als je dat als politicus vindt, dan moet je er gewoon wat aan doen en dat doe ik vandaag door dit voorstel in te dienen. De voorzitter: Dank. De heer Polat, en dan kom ik nog een keer bij de heer Schalken. De heer Polat. De heer Polat: Dank, voorzitter. Ik heb een vraag aan mijnheer Den Heijer over de motie Verlaatjes. Er is natuurlijk gesproken over participatie van de bewoners, dat is natuurlijk niet helemaal goed gegaan de afgelopen periode. Zou mijnheer Den Heijer wel in zijn om bijvoorbeeld die motie zo om te zetten dat het een pilot wordt, dat er na een jaar evaluatie plaatsvindt om te kijken of dat gewoon werkt? Waardoor er dus in de tussentijd dat de bewoners meer betrokken raken en ook inspraak kunnen hebben. De heer Den Heijer: Ja, dat is zo’n trucje dat je dan het een pilot noemt. Weet je, ik wil het helemaal geen pilot noemen. Ik denk dat we het eerst volgens mij gewoon zorgvuldig moeten onderzoeken. Tenminste, je moet eerst gewoon met een voorstel komen, hè. Het is ook niet meteen dat ik zeg: je moet het morgen gaan doen. Dat staat er ook niet in die motie. Daar komt een bepaald stukje zorgvuldigheid bij kijken, wat ook het CDA zegt, dus dat is gewoon belangrijk.

Maar ik zeg wel dat we gewoon daar nu een beetje tempo op moeten gooien, omdat we nu na die twee jaar wel met een urgent tijdstip zitten. Ik denk dat het moment nu daar is. En niet voor een pilot of een ding. Weet je, evalueren kan altijd, ik sta open met u, dat is een ander D66-punt. Ik sta open voor u om het te gaan evalueren. Dat lijkt me ook heel zinvol, want dan kunnen we er ook uit leren. Maar ja, ik dien niet voor niets deze motie op deze manier in. De voorzitter: De heer Polat. De heer Polat: Kijk, evalueren, of het nou een pilot is of niet. Als je gewoon evalueert, dan kun je gewoon op basis van de best practices of gewoonweg wat je hebt geleerd

25

daarop bijsturen. Dat is wat D66 natuurlijk voorstelt: bent u dan voor om bijvoorbeeld na een jaar te evalueren en te kijken of het wel gewoon werkt, zodat we gewoonweg kunnen bijsturen, of niet? De heer Den Heijer: Ja, ik heb even de motie er snel bij gepakt, want ik had hem net bij de griffier. Er staat het woord verkennen in, dus dat verkennen duidt op onderzoeken. Als we dat nou uiteindelijk met zijn allen besluiten: nou, dat gaan we dus ook doen. Dan lijkt het me heel logisch dat je dat ook gaat evalueren, want volgens mij wordt er hier amper beleid vastgesteld wat we niet evalueren, omdat dat mijns inziens ook heel onverstandig is. De voorzitter: Oké, dank. Mevrouw Kruger: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mevrouw Kruger, … De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: … ik had mijnheer Schalken het woord beloofd eigenlijk. Gaat uw gang, en dan wil ik wel een beetje naar de volgende fractie, hoor, want anders dan krijgt de VVD veel te veel aandacht. De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, kort. Dank u wel. Ook naar aanleiding van de beantwoording op eerdere vragen aan de VVD. De VVD geeft aan dat ze het belangrijk vinden dat ook bewoners zijn betrokken, maar aan de andere kant gaat de VVD toch met deze moties al van alles vastleggen waar de bewoners eigenlijk niks meer van kunnen vinden.

Dus nogmaals de vraag: vindt u het niet veel belangrijker dat met die voorstellen die u heeft, dat die nu eerst ook in het participatietraject worden meegenomen voordat u ze nu al eigenlijk wil afdwingen, waarbij u eigenlijk de bewoners met een voldongen feit opzadelt. De heer Den Heijer: Volgens mij, de heer Schalken hoort de woorden zoals hij ze wil horen en dat mag. De heer Schalken wil heel de tijd ook suggereren hier dat hij voor die bewoners dan op zou komen, terwijl ik elke keer zeg dat we dat moeten doen en ik zie ook hier in mijn motie ook gewoon staan dat we een gesprek met de bewoners aan moeten gaan. Dus ik vind deze vraag, ja, het is leuk, ik snap dat u dat punt wil maken. Dat heeft u nou al twee keer gedaan, dus laat ik me daar gewoon … Daar hoef ik denk ik dus op dit moment niet meer op in te gaan. De voorzitter: Mevrouw Kruger nog. Mevrouw Kruger: Voorzitter, even gewoon een opmerking ten aanzien wat de heer Den Heijer aangeeft ten aanzien van evaluatiebeleid. Onze gemeente, juist het college staat bekend om het niet evalueren van beleid, daar komen we pas jaren later achter: o, dat had toch al eerder? Dus ja, ik maak even deze opmerking voor het historisch besef voor

26

de volgende periode dat we daar dus heel goed op moeten letten en juist vaker moeten evalueren als dat tot nu toe gebeurt. De heer Den Heijer: Daar wil ik aan toevoegen: en experimenteren. Want experimenteren is ook heel leuk, dan kun je veel dingen proberen en dat weer bekijken of dat werkt. En als het niet werkt, dan stop je ermee. Dus daar heeft mevrouw Kruger helemaal gelijk in. De voorzitter: Dank. Volgens mij een mooi debat zo over deze drie moties. Dan gaan we naar de volgende fractie, de CDA-fractie. Mijnheer Van der Kruijff, gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het CDA is positief over de denkrichtingen van het meerjarenplan binnenstad – want zo heet het, sommigen zeggen visie, maar het heet echt meerjarenplan – die naar onze overtuiging zal leiden tot een aantrekkelijkere, gezellige, levendige binnenstad. En dat is goed. Om de leegstand en de verloedering te bestrijden, stemt het CDA in met een kleiner winkelgebied. Dat is geen doel op zich, dat is een middel. Als we zien dat in aanloopstraten leegstandsissues zijn, denken we dat het goed is om daar mogelijkheden te bieden voor wonen of andere functies zoals cultureel, sport, maatschappelijk, tussen en boven de winkels. Als er geen leegstand is, moet het natuurlijk niet, het kan. Het CDA is ook positief over de horecaconcentratiezones.

Wij pleiten wel voor een gedifferentieerd regime voor verschillende gebieden, bijvoorbeeld rustige gebieden met meer restaurants, wat drukker met cafés, of misschien op zijn allerdrukst als het gaat over nachthoreca of andere partycenters. Het CDA wil daarvoor wel een goede bewonersparticipatie, want uit de inspraak blijkt dat er op dat punt nog wel een wereld te winnen is. Zoals we net zeiden, de VVD-moties over Verlaatjes, tijdelijke terrassen definitief maken vinden we te haastig en te onzorgvuldig, vooruitlopend op de binnenkort te verwachten nieuwe horecabeleid. Neem het daarin mee. Mevrouw Koene: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Daar wilde ik even vragen aan de heer Van der Kruijff of hij een beeld heeft hoelang dat nieuwe beleid nog kan gaan duren. De heer Van der Kruijff: Nou ja, mijn verwachting is dat we dat zeg maar even dit jaar – niet voor de verkiezingen, maar dit jaar – een van de eerste dingen is die dit college gaat oppakken als uitwerking vanuit deze visie binnenstad. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van der Kruijff: Wat we wel goed vinden is om te kijken naar woonruimte voor studenten en andere jongeren – dat moet je volgens ons niet te nauw willen definiëren – in de binnenstad om te zorgen dat het daar ook divers blijft qua bewoning.

Overigens wel goed om hier ook nog even te zeggen dat we voor jongeren en studenten al wel heel veel appartementen realiseren op Leerpark en Thureborgh, maar ook in de binnenstad

27

zou het goed zijn. Het CDA is mede-indiener van de motie voor de goede balans van horecabelang en bewonersbelangen, daar hebben we het net al genoeg over gehad. Het CDA is het ook eens om de Grote Markt te transformeren, voorzitter. Wij pleiten wel om de inspraak over te nemen om te kijken naar een wat groter gebied. Kijk ook richting Tolbrugkamp of je dat mee kan nemen en wij denken dat een parkeergarage daar op zijn best is. Ook daar maak je werk met werk als je gaat transformeren. Voorzitter, nog twee punten. Even kijken. Het Binnenstad Bedrijf, het is het CDA niet duidelijk waarom dat in een juridische entiteit moet en wij vinden het ook ingewikkeld hoe je zo’n constructie allemaal rijmt met positie en inspraak van binnenstadbewoners en anderen, bijvoorbeeld de culturele sector of andere maatschappelijke instellingen en ook de raad. Dus daar willen we een nadere uitwerking van waarom dat allemaal zo moet en waarom dat niet zonder kan. Afsluitend, om ons een oordeel te vormen over de SP-moties. Het CDA schat in dat we met het vaststellen van dit meerjarenplan een denkrichting, een richtinggevend besluit nemen, maar dat het college de hieruit voortvloeiende uitvoeringsbesluiten allemaal nog aan de raad moet voorleggen en dat die ook allemaal nog een participatietraject ingaan. Deelt het college die gang van zaken? Dank u wel. De voorzitter: Dank.

Dan gaan we naar de volgende fractie, D66. De heer Polat, gaat uw gang. De heer Polat: Dank u, voorzitter. D66 heeft jarenlang de volgende uitgangspunten voor een vitalere binnenstad geformuleerd: D66 wil dat de historische binnenstad meer gaat bruisen; D66 zet in op een kleiner kernwinkelgebied; we creëren ruimte voor andere functies zoals wonen, werken of recreëren; we kunnen onze dagbezoekers zo een nog mooiere beleving bieden. Deze visie geeft op hoofdlijnen invulling aan onze wensen. En hoofdlijnen, want er moet nog veel gebeuren. Op de eerste plaats mist D66 participatie van de bewoners in deze visie. Dit college scoort op participatie een zware onvoldoende op alle projecten in de stad. Maar laat nou aan het einde van deze periode eens goed oppakken. Niet achteraf informeren, maar aan de voorkant betrekken. D66 gaat dan ook het amendement ‘Bij een visie zonder participatieregels worden bewoners gepasseerd’ van SP steunen, zodat participatie goed geborgd is. Het tweede amendement, ‘Geen uitwerking zonder participatie’ van de SP gaan we niet steunen, omdat dat amendement een beslag legt op de voortgang van de uitwerking. D66 wil namelijk meters maken. Voorzitter, groen ontbreekt. D66 wil, net als Bewonersplatform Binnenstad meer groen de uitwerking.

De heer Portier: Voorzitter? De heer Polat: Vraag aan het college: kan de wethouder toezeggen dat er meer groen komt? Dordrecht is de oudste stad van Holland. Er zijn nog veel gebouwen die ons daaraan herinneren, maar ook veel historie zijn we kwijt. Oude, mooie gebouwen zijn door de tijd gesloopt om plaats te maken voor lelijke panden. D66 wil dat de oude historie weer in ere wordt hersteld. In dat kader tekenen we mee met de motie van ChristenUnie/SGP om bij de herontwikkeling van de Grote Markt zorg te dragen voor een duidelijke verbinding met de historie van de joodse buurt en het culturele leven aldaar. De heer Portier: Voorzitter?

28

De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. De heer Portier: Fijn dat D66 ons eerste amendement steunt. Bij het tweede amendement zei hij: we kunnen dit niet steunen, want we zijn bang dat het de voortgang bedreigt. Maar eigenlijk wat we daar vragen is: voeg de afwijkende meningen die ontbreken toe aan het eindrapport en dan zijn we ermee klaar. Dat hoeft toch niet meer dan vijf minuten te duren? De heer Polat: Voorzitter, we hebben gewoon het amendement anders gelezen, dat het gewoonweg eerst uitgewerkt moet gaan worden voordat het vastgesteld kan worden. We willen gewoon graag dat de uitwerking zo snel mogelijk plaatsvindt en we willen op geen enkele wijze dat het amendement daar een obstakel voor is. De heer Portier: Voorzitter, ik zou het amendement nog een keer goed lezen, want dat is niet zoals het bedoeld is. Mevrouw Kruger: Voorzitter? De voorzitter: Dank. Mevrouw Kruger, u heeft een vraag aan de heer Polat? Mevrouw Kruger: Jazeker. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Want de heer Polat zegt: wij willen graag meters maken. Maar als u nou meters tevergeefs maakt en u moet weer terug lopen, dan gaat het nog meer tijd kosten. Ik weet niet hoe u daarop kunt reageren? De heer Polat: Daar heeft u gelijk in, voorzitter, mevrouw Kruger heeft daar gelijk in, als dat gewoonweg een zinloze actie is.

Maar we zien in de visie gewoonweg goede aanknopingspunten om het programma uit te kunnen werken en met het amendement van de SP die ze hebben ingediend en dat we ook steunen zien wij genoeg borging voor participatie om daarom ook snel aan de slag te kunnen gaan. Mevrouw Kruger: Voorzitter, nog één keer. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Nou, fijn, want we hebben dat mede ingediend, dus daarom reageer ik daar ook nog zo op. Het is zoals de heer Portier zegt, het hoeft niet zoveel tijd te kosten om gewoon toe te voegen wat er nu aan mist. Het is slechts een onderdeel van de besluitvorming, dus dat stukje zouden we graag ook eventjes pas op de plaats. En ja, het geldt nog steeds ook voor het slijpen van een diamant: je kan het beter voorzichtig doen dan gehaast, waardoor je straks alleen maar brokstukken overhoudt en dat er geen één facet meer kan glinsteren of wat dan ook. Dus haastige spoed is zelden goed, mijnheer Polat.

29

De heer Polat: Dank, voorzitter. Voorzitter, wat dat betreft zijn we wel eens dat haastige spoed zelden goed is. Maar in het eerste amendement waar dus de participatie wordt geborgd, dat we ook steunen, staan er gewoonweg genoeg instrumenten in om de participatie goed te regelen. Dus wat dat betreft zien wij gewoon geen reden om het tweede amendement te steunen. De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar GroenLinks. Mevrouw Kruger, gaat uw gang. De heer Polat: O, ik ben nog niet klaar. De voorzitter: O, u was nog helemaal niet klaar. U werd geïnterrumpeerd, dat is waar. Mijnheer Polat, gaat u verder. De heer Polat: Dank u wel. Voorzitter, Dordrecht moet een bruisende stad worden. Overdag de stad verkennen, winkelen en ‘s avonds uitgaan, net als de historische steden van de wereld. In dat kader is een horecaconcentratiegebied een goed idee volgens D66. Aan het water genieten van een diner, terrasje pakken en/of tot vroege uren genieten van vele uitgaansgelegenheden. Bij de uitwerking van de visie vragen we echter aandacht voor de eisen en de wensen van de jongeren. Naast participatie van de jongeren in het hele proces is het rapport Urban reflectie op Cultuurbeleid Dordrecht een goede aanvulling om aan de doelstellingen te werken. Voorzitter, nu de moties en amendementen.

Motie ‘Betrek joodse cultuurhistorie bij herontwikkeling Grote Markt’, deze motie dienen we samen met ChristenUnie/SGP en GroenLinks en anderen in. Motie ‘Het draait om de goede balans van levendigheid en leefbaarheid’ van ChristenUnie/SGP, in deze motie worden alleen functie wonen specifiek genoemd en andere functies minder. Zonder een levendige binnenstad is onze stad en de regio ten dode opgeschreven, daarom gaan we deze motie niet steunen. Motie ‘Doe het in één keer goed’ van Gewoon Dordt, tijdens de commissievergadering is hier heel veel over gesproken. D66 vindt het een onhaalbare optie en ziet dan ook niets in om ambtelijke capaciteit hieraan te spenderen. Motie ‘Onderzoek … Mevrouw Koene: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Hij legt hem op de stip, hè? De voorzitter: Ja, ik zag hem al rollen. Mevrouw Koene: Ja. Ik vraag me namelijk af welke achtergrond mijnheer Polat heeft dat hij kan beoordelen dat het onhaalbaar is, zonder dat daar iets onder ligt. De heer Polat: Ik heb zelf een ingenieursopleiding, maar geen civiele achtergrond, dus wat dat betreft, zoveel ervaring heb ik niet, zoveel kennis heb ik ook niet. Maar ik heb me gewoon laten vertellen dat een dergelijke parkeerplaats onder water daar, naast wat de VVD heeft genoemd en ook anderen, in en uit rijden, dat dat natuurlijk een probleem is.

Maar aan het water, in een dergelijke setting, de kosten die daarmee gemoeid zijn,

30

de wethouder heeft daar ook al naar gerefereerd, die zijn gewoonweg niet in verhouding om daar een parkeergarage te regelen. Wij zien daar, ook gezien de beraadslagingen, niet in dat dat gewoon zin heeft om daar ook zelfs een onderzoek naar te doen. Mevrouw Koene: Oké, voorzitter. Nou ja, toch wel opvallend, want ook de wethouder heeft namelijk daar geen berekening van. Ik weet wel, hoor, dat hij zei dat het heel duur wordt, maar we hebben daar ook nog geen berekening van gezien. Maar dat komt dadelijk. De heer Polat: Een vraag, nee? De voorzitter: Nee, hoor, gaat u verder. De heer Polat: Dank u. Motie ‘Extra Verlaatjes’, dat is al besproken. D66 gaat deze motie steunen. We hebben gevraagd voor een pilot, dat was geen pilot en dan wordt het ineens een experiment. Maar experiment en pilot zijn gewoon bijna synoniem aan elkaar, dus wat dat betreft, daar zijn we het gewoon wel over eens. Motie ‘Dordrecht wel een studentenstad’, nou, D66 is een onderwijspartij en heeft een zwak voor de studenten, maar wij vinden het genoemde percentage, vijftig procent in het dictum, een beetje arbitrair, een beetje te veel arbitrair. Dus wat dat betreft, daar hebben wij gewoon grote vraagtekens over. De andere motie vinden wij bovendien betuttelend een beetje, dus gaan we deze motie niet steunen.

‘Tijdelijke terrasuitbreiding permanent’, D66 staat niet negatief tegenover deze motie, er zijn echter drie maren. A, de juridische grondslag om tijdelijke terrassen permanent te maken, hoe staat het met de verkeersveiligheid, en kunnen ouderen met een rollator of een scootmobiel zonder problemen doorgang vinden? Wij horen van de wethouder hoe hij erin zit en dan komen we in de tweede termijn hierop terug. De heer Den Heijer: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Is het ook niet denkbaar, om het even om te denken, hè? Is het juist niet denkbaar dat die extra terrassen, ik noem maar bijvoorbeeld de Wijnstraat, dat die juist bijdragen aan de verkeersveiligheid? De heer Polat: Nou, D66 is natuurlijk voor autoluw maken van de binnenstad, dus wat dat betreft, als dat het resultaat is, dan zijn we gewoonweg helemaal voor. Dus wat dat betreft, dat is het punt niet en wij horen van de wethouder hoe hij hier tegenaan kijkt en dan komen we erop terug. Dan, amendement ‘Bij een visie zonder participatieregels worden bewoners gepasseerd’ van SP, we gaan dit amendement steunen. We hebben al gezegd, amendement ‘Geen uitwerking zonder participatie’, dat hebben wij, we gaan dit amendement niet steunen.

Amendement ‘Voorbereiding en uitvoering is een basistaak van het college, daarvoor heb je geen coöperatie nodig’, de gemeente is niet de eigenaar van de panden en heeft daarom de andere belanghebbenden nodig om aan de visie te werken. D66 ziet een corporatiemodel als een middel om dat doel te realiseren. D66 gaat daarom dit amendement niet steunen. Als laatste, voorzitter, amendement

31

‘Voor een bruisende binnenstad zijn betaalbare woningen voor jongeren een must’ – dat was natuurlijk niet de laatste. D66 vindt net als de motie van de VVD over de studentenhuisvesting een percentage te arbitrair en gaat dit amendement niet steunen. Nog twee, voorzitter. Amendement ‘Bij nieuwe visie hoort ook een nieuwe afweging voor de omvang van het autoluwe gebied’, D66 is voor een autoluwe binnenstad, een onderzoek naar de uitbreiding juichen we toe. We gaan dit amendement steunen. Als laatste, voorzitter, amendement ‘De kracht van pioniers’, D66 gaat dit amendement steunen. Dank. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we nu naar GroenLinks, mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Voorzitter, dank u wel. Tijdens de commissiebehandeling hebben insprekers en iedere fractie zijn/haar zienswijze meegegeven en de wethouders hebben aandachtslijstjes waarover zij hebben gezegd deze mee te nemen in de ontwikkeling van het programma van uitvoering. Dat deze raad daar graag wat over wil vastleggen, laten we zien door de hoeveelheid moties en amendementen. Het eindrapport is in onze ogen onvolledig en daarom hebben wij mee getekend met amendementen van de SP, ‘Bij een visie zonder participatieregel worden bewoners gepasseerd’ en ‘Geen uitwerking zonder participatie’. Want zoals iedereen weet, staat participatie hoog in het vaandel van GroenLinks en niet alleen in woord, maar vooral in daad.

Voorzitter, een lastige maar schitterende opgave, slijpen aan een diamant. Schijnbare tegenstellingen – reuring versus rust, historie tegenover nieuw elan – die omgezet moeten worden in complementaire facetten. Belangrijk in dit debat ten behoeve van de Dordtse binnenstad zal GroenLinks gefocust zijn op participatie en groenplannen, waarvan we ervan uitgaan dat de wethouder een toezegging doet in ieder geval de Bomenridders te betrekken hierbij. Wij richten ons op de plannen rondom parkeren, bereikbaarheid voor mindervaliden, een betere uitwerking van concentratiegebieden van de horeca en culturele sector, de verbindingen met de wijken en met de andere gemeentes in de regio. Voorzitter, waar het ov van groot belang zal zijn. En daarom, de opstapplaats bij de Hooikade, de veerverbinding met onder andere Zwijndrecht is nu in de wintermaanden verdwenen en de zondag in de zomermaanden. We weten dat het een provinciale aangelegenheid is, dat klopt. Maar serieus, meer dan 6500 handtekeningen zijn opgehaald die onzes inziens een groter signaal afgeven dan een motie, zodat deze verbinding hersteld wordt. Voorzitter, we gaan ervan uit dat de wethouder zo spoedig mogelijk met een bericht komt dat de verbinding met de Hooikade hersteld wordt en dat er ook op zondagen het hele jaar door wordt gevaren.

En nog een derde aspect, dat hij gaat bezien wat er gedaan kan worden aan de behoorlijke verhoging van de prijskaartjes. Voorzitter, ik sluit af met aandacht … De heer Van Verk: Voorzitter? De voorzitter: De heer Van Verk. De heer Van Verk: Ik hoorde een interessante positie innemen door GroenLinks, namelijk dat de halte aan de Hooikade hersteld moet worden. Maar bent u dan ook bereid om …

32

Mevrouw Kruger: Sorry, ik hoorde het even niet. De heer Van Verk: Bent u ook bereid de benodigde drie ton daarvoor neer te leggen? Of zegt u: we willen hem wel hersteld hebben, maar niet het prijskaartje betalen. Mevrouw Kruger: Nou, mijnheer Van Verk, die drie ton is een schatting die gemaakt is tijdens allerlei gesprekken. Ik heb het nog nergens vast zien liggen, die drie ton. Er moet nog onderhandeld gaan worden met de provincie en ook … Ik zeg het steeds verkeerd, ik wil steeds zeggen CoolBlue of Blue Lagoon. Blue Amigos. Met Blue Amigos en ik heb begrepen, wij waren toen aanwezig bij een gesprek bij Studio De Witt waarbij de woordvoerder van Blue Amigos aangaf dat dat mogelijk een stuk minder zou kunnen zijn. Dus we weten gewoon echt nog niet hoeveel het is, laten we dat nou ook eens eerst horen en ja … De voorzitter: Beste mensen, ik zie dat debatje nu ontstaan over de Hooikade, maar we hebben het Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht voorliggen … Mevrouw Kruger: Ja, voorzitter, dat klopt. De voorzitter: Ik begrijp dat met een beetje goede wil alles daaraan gekoppeld kan worden, inclusief de halte van de waterbus, maar ik zou wel een beetje bij het topic willen blijven. Mevrouw Kruger: Ja, voorzitter, maar het klopt wat u zegt. Ik heb het echt ook tot mijn grote plezier kunnen vinden, dit haakje, om dit nog even hier te benoemen.

Maar het gaat … De voorzitter: Nee, uw punt is helder, maar ik zou wel het debat echt een beetje willen sturen op de moties en amendementen ten aanzien van het Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht. Mevrouw Kruger: Klopt, maar dit gaat ook over het stukje wat voor ons zo belangrijk is, de verbinding met de wijken, met andere gemeentes, wat wij ook al in de commissie hebben aangegeven. Dan juist die hele belangrijke, met andere gemeentes, de veerpont. Dus daarom noem ik hem toch wel en ik ben blij dat ik daar nog even een stukje podium voor krijgt. De voorzitter: Nee, dat is ook prima als u het even aanstipt, maar ik zou dan verder wel het debat willen richten op de moties en amendementen. Mevrouw Kruger: Wat fijn dat u nu zo met mij in debat gaat en ik dus meer podium heb. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Nee, het is geen debat, hoor. Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik sluit af. De voorzitter: Het is een kleine ingreep van de voorzitter, meer niet.

33

Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik sluit af. Met aandacht voor eerherstel van het joods erfgoed, hiervoor hebben wij samen met de ChristenUnie/SGP en de andere al eerdergenoemde partijen een motie ingediend. Wij zijn het aan de joodse gemeenschap, die met name in de Tweede Wereldoorlog, maar ook daarvoor verschrikkingen en onrecht is aangedaan, verschuldigd de mediene te herstellen. En waar kan dit beter dan op de Grote Markt? Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan gaan we door naar de ChristenUnie/SGP-fractie. De heer Veldman, gaat uw gang. De heer Veldman: Voorzitter, veel dank. Ik wil deze bijdrage met een korte persoonlijke ontboezeming beginnen, want jaren geleden – toen het nog sneeuwde, zeg ik er maar bij – liep ik eens op een zondagmorgen van de Augustijnenkerk door de Voorstraat richting de Grote Kerk. Er was vrijwel niemand op straat en het had net gesneeuwd en ik was echt oprecht geroerd en getroffen door de schoonheid van onze stad. Iets soortgelijks had ik met een heel ander event, namelijk Dordt in Stoom. Toen ik nog maar net in Dordt woonde en dat voor het eerst meemaakte, dacht ik: wat is dit een gave binnenstad dat dit allemaal gebeurt, alleen maar blije en gemoedelijke mensen, veel mensen bij elkaar. Voorzitter, volgens mij is dat exact wat onze binnenstad voor kracht in zich heeft. Dat maakt onze binnenstad gaaf.

Voorzitter, en dat, precies dat zouden wij dus willen bewaren en verder uitbreiden en daarom hebben we die motie over de balans ook ingediend. Dus ik geef nog een keer een warm stemadvies daarover, dat heeft u gemerkt. Voorzitter, dan nog heel kort over de Grote Markt. Wat ik net nog niet heb gezegd, mevrouw Kruger van GroenLinks stipte dat ook even aan, ik vind het heel belangrijk om hier nog te refereren aan het contact dat wij ook hebben gehad met de joodse gemeenschap en dat zij dit gebaar, wat volgens mij breed leeft ook in de raad, waarderen en zich daar ook achter plaatsen en graag ook met de gemeente in gesprek gaan over de uitwerking. Voorzitter, dan nog een aantal slotopmerkingen. Er is in de commissie ook nog kort even stilgestaan bij de markt, dus zonder, maar gewoon de markt, de weekmarkt. In onze optiek is dat ook een essentieel element van een bruisende stad. Daar heb je een plein voor nodig en natuurlijk kun je kijken en moet je ook kijken om dat plein op andere dagen van de week ook op een goede manier in te richten, maar wij vinden het wel echt essentieel dat een markt, die volgens mij één of meerdere keren uitgeroepen is tot de beste markt van het land, dat je die op een goede manier faciliteert en misschien meer ruimte geeft, dus fysieke ruimte en andere dingen, daar kan uiteraard naar gekeken worden, dat is echt belangrijk. Dan nog het groenplan.

Wij gaan ervan uit dat in de verdere uitwerking van het groenplan opmerkingen zoals onder andere de Bomenridders hebben gedaan gewoon een plek kunnen krijgen. Daar gaan we nu niet verder moties of zo over indienen. Dan tot slot, voorzitter, het voetgangersgebied. Wat ons betreft echt heel belangrijk om dat uit te breiden. We hebben daar bij de vorige inrichting van het Achterom ook al op gewezen. We zijn heel blij dat dat nu verankerd wordt in de plannen. Dan, voorzitter, als slotopmerking, de openingstijden genoemd. Wij zijn van nature altijd wat kritisch over uitbreiding van openingstijden. We gaan daar nu in mee, want we gaan wat ons betreft voor dit plan stemmen, maar we zullen dat wel heel kritisch blijven volgen in de uitwerking. Tot zover.

34

De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we door naar de volgende fractie, de PVVfractie. De heer Van Leeuwen, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik beperk me tot een beknopte toelichting wat ons standpunt betreft over de moties en amendementen die over dit onderwerp zijn ingediend. De motie over de balans tussen leefbaarheid en levendigheid van de ChristenUnie/SGP zullen we ondersteunen. Natuurlijk moet je als binnenstadbewoner wel iets kunnen hebben qua overlast, absoluut. Maar het moet wel prettig wonen blijven in de binnenstad. Ook is het goed om als samenleving balansen te blijven zoeken. Dan een motie om de joodse cultuurhistorie te betrekken van ChristenUnie/SGP en een aantal andere partijen. Wij tekenen heel graag mee. De motie van Gewoon Dordt over de parkeergarage onder water. Nou, op zich zijn wij voor een parkeergarage ondergronds, maar bouwen onder water lijkt ons veel duurder en ook zo’n onderzoek daarnaar zal niet goedkoop zijn. Maar we twijfelen op dit moment over ons standpunt en we horen graag wat de wethouder hierover te vertellen heeft. Overigens heeft onze fractie op 31 mei 2021 artikel 40-vragen gesteld aan het college over het bouwen van een ondergrondse parkeergarage onder de Grote Markt en nou goed, we hebben contact gehad met de griffie, we krijgen daar nog antwoord op.

De motie van de VVD over het permanent uitbreiden van de terrassen. Een mooie motie en we zijn uiteraard voor en we tekenen mee. Dat geeft Dordrecht een meer stadse uitstraling, ik zou bijna zeggen, een wat meer professionele uitstraling voor een stad. Datzelfde geldt ook voor Dordrecht als studentenstad. Dat is de motie, dat gaat over een onderzoek – althans, zo lezen wij hem – en daar zijn we heel erg voor. We vinden dat studenten zeer welkom zijn en we hopen ook op deze manier dat studenten ook hier blijven wonen op het moment dat ze zijn afgestudeerd. Dan de amendementen en moties van de SP. De PVV vindt participatie van inwoners zeer belangrijk, daarom tekenen we mee op de amendementen van de SP die hierover gaan. Ook zijn wij geen voorstander van het coöperatiemodel zoals aangegeven in het voorstel van het college vanwege de hierdoor vergaande gedelegeerde bevoegdheden. We willen graag namelijk het college direct kunnen aanspreken en niet het werk van een coöperatie moeten beoordelen. Daarom zullen we het amendement dat hierover gaat ook ondersteunen. Wat betreft de motie over de wateroverlast van de SP zullen we de reactie van de wethouder hierover afwachten alvorens ons standpunt te bepalen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank. U was zo snel klaar dat ik nog een hapje in mijn mond had.

Die wateroverlast, dat is een ander onderwerp, hè, dat komt straks als motie vreemd nog terug. Dank. Dan gaan we naar de SP-fractie zelf. Gaat uw gang, mijnheer Portier. De heer Portier: Voorzitter, er is al heel wat gezegd. Het zal wennen na maart zijn om straks als eerste het woord te krijgen. Ik ga even in op de amendementen die we hebben ingediend en de andere voorstellen die gedaan zijn. Ik wil wel zeggen, we hebben vijf amendementen ingediend, maar wij vinden dat er hele goede punten staan in het meerjarenplan wat naar voren gebracht is. Dus het is zeker niet zo dat wij negatief tegenover dit stuk staan. Wat we wel erg gemist hebben is inderdaad de participatie in de voorbereidingen van dit geheel. Wij vinden dat dat goedgemaakt moet worden in de uitwerking ervan. Er is weliswaar op het laatste moment gesproken met

35

het Platform Binnenstad, maar die eigenlijk niet betrokken is geweest bij de opstelling van deze plannen, daar zijn alleen maar ondernemers en vastgoedeigenaren bij betrokken. Dat is een gemiste kans. Wat nog kwalijker is, is dat we ook voor de toekomst voorzien dat we heel veel macht gaan geven aan vastgoedeigenaren en ondernemers, met het idee van een Binnenstad Bedrijf, waar opnieuw bewoners niet bij betrokken zijn en wat ook leidt tot een onduidelijke verdeling van taken tussen aan de ene kant overheid en bestuur wat democratisch gecontroleerd wordt, en aan de andere kant ondernemers en vastgoedeigenaren die belangen, deels ook terechte belangen, gerechtvaardigde belangen, maar ook belangen hebben, waar ook belangen van bewoners van de binnenstad, maar ook de bewoners van de rest van de stad, de gebruikers van de binnenstad tegenover staan. De plek om die belangen tegen elkaar af te wegen is bij de overheid en meer in detail bij deze gemeenteraad. Vandaar ons derde amendement. Mevrouw Koene: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ik ben het helemaal eens met de heer Portier dat het heel erg belangrijk is dat de bewoners overal bij betrokken worden en dat iedereen meegenomen wordt enzovoort, en dat daar dus steken zijn gevallen.

Wat ik me alleen afvraag, mijnheer Portier straalt altijd wat uit richting ondernemers en vastgoed waarvan ik dan denk: ik vind het ook een beetje jammer, want volgens mij heb je die partijen ook wel nodig om bepaalde ontwikkelingen te realiseren. Want die moeten het ook wel betalen, dus het is volgens mij niet zozeer dat je daar lelijk over kan doen, dat die dan macht zouden krijgen of wat dan ook. Maar dwing dan gewoon meer een gelijkwaardige positie af, zodat je dat met elkaar vorm kan geven. Maar alleen maar stellen dat je het niet moet doen, dat vind ik te kort door de bocht. Dus ik zou toch graag van mijnheer Portier daar wel een reflectie op willen hebben. De heer Portier: Dat kan, mevrouw Koene. Om te beginnen staan wij zeker niet negatief tegenover alle ondernemers. U weet ook dat wij voorstellen om de reclamebelasting voor ondernemers in de binnenstad af te schaffen, maar even een voorbeeld van hoe wij ondernemers willen helpen. We staan ook zeker niet negatief tegenover alle vastgoedeigenaren. Een van degenen die hieraan meegewerkt heeft, Pieter van Loon, die heeft hele mooie opmerkingen gemaakt over de binnenstad waar wij volledig achter staan. Dus wat dat betreft staan we niet negatief tegenover eigenaren of tegenover ondernemers, maar we willen wel dat ieder zijn eigen rol en zijn eigen plaats heeft.

En de bepaling van wat er moet gebeuren in de binnenstad, daar moeten alle partijen bij betrokken worden, daar moet een democratische afweging van gemaakt worden. Dat moet in de gemeenteraad gebeuren en dat willen wij niet in een of ander onduidelijk coöperatiemodel gevat hebben. Dat is onze reden om een kanttekening te plaatsen bij dat stuk in het meerjarenplan voor de binnenstad. Ik hoop dat ik daarmee uw vraag heb beantwoord. De voorzitter: Gaat u verder.

36

De heer Portier: Goed, nou ja, we hebben een amendement over meer ruimte voor jongerenwoningen in de binnenstad. Ik denk dat dat redelijk voor zichzelf spreekt. Mevrouw Van Benschop: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, gaat uw gang, mevrouw Van Benschop. Mevrouw Van Benschop: Ik wil eigenlijk een suggestie doen aan de heer Portier om van die dertig procent vijftig procent te maken en dan niet alleen voor jongeren, maar gewoon betaalbare woningen voor starters, jongeren, studenten, weet ik het wat. Maar dat het betaalbare woningen zijn en dus beschikbaar voor meer groepen dan alleen jongeren, of in het geval van de VVD, alleen studenten. De heer Portier: Voorzitter, dat is wat mij betreft een prima suggestie van mevrouw Van Benschop. Dus ja, we zullen het straks misschien in een schorsing kijken of we daar dan wat in aan kunnen passen in het dictum van deze motie. Hopelijk staat dan iedereen in deze raad erachter, dat zou pas mooi zijn. De heer Van der Kruijff: Voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Als ik daarop mag aanhaken. Als u kans zou willen dat het CDA voor dit amendement stemt, zou ik het op dertig procent houden en misschien wel de doelgroep iets verbreden. De heer Portier: Voorzitter, misschien hebben we straks ook een schorsing nodig om met het CDA te overleggen.

De voorzitter: Laat die schorsing nou dichterbij komen, dus gaat u verder. De heer Portier: Goed. Tenslotte nog een laatste opmerking over ons laatste amendement. Nou niet, want ik heb nog wat over de andere voorstellen. Wat betreft het autoluwe gebied, wij willen dat zeg maar de stad primair zal ik maar zeggen het gebied wordt waar het prettig is om doorheen te fietsen, doorheen te wandelen, doorheen te lopen. Maar we willen eigenlijk dat er nagedacht gaat worden: moet dat alleen maar het bestaande autoluwe gebied zijn, of misschien ook de Prinsenstraat of de rest van de Voorstraat of de rest van de Wijnstraat, en moet het niet ook vastgelegd worden dat dat in de avond altijd zo is? Daar zouden we graag over na willen denken, voordat we helemaal niets daarin veranderen. Vandaar ons vijfde amendement. Dan even kort wat woorden … Mevrouw Kruger: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Kruger.

37

Mevrouw Kruger: Even een verduidelijking. U zegt: vast laten leggen, zodat dat in de avonden zo is. Ik begrijp niet helemaal goed wat u dan vast wil laten leggen wat in de avonden zo is. De heer Portier: Nou, wat wij willen is dat er nagedacht wordt of we zeg maar het autovrije gebied, want nu tot zeven uur is alles autoluw, daarna kan iedereen – ja, het wisselt wel eens in coronatijd – maar in principe kan iedereen na vijf uur naar binnen rijden en is er van autoluw niks meer te merken. Wij zeggen: kijk of je ook de avond en de vroege nacht daarbij kan betrekken. Is dat zo duidelijk? Mevrouw Kruger: Ja, dan begrijp ik het beter en het zou ook wel misschien wat mooier zijn als je denkt aan de terrassen die er zijn, want anders dragen de terrassen misschien wel bij aan wat meer langzamer rijden, maar kunnen ook als verkeersdrempels beschouwd gaan worden en dat lijkt me niet zo’n goed succes. Dus ja, een mooie suggestie. De heer Portier: Sorry voor mijn eerdere onduidelijkheid en ik ben blij dat het nu wel duidelijk is. Wat betreft de andere motie, aandacht aan de joodse cultuur en tradities en historie in onze binnenstad, dat heeft onze warme steun. De motie over een goede balans tussen zeg maar beleven in de stad en daar wonen, daar staan wij ook helemaal achter.

Als ik ga kijken naar wat de VVD gezegd heeft, ja, op zich vinden wij het prima dat er inderdaad die terrassen daar zijn, maar we denken dat je wel niet te ver op de zaken vooruit moet lopen, dus we willen het niet nu al permanent gaan maken. We vinden dat daarin ook eerst goed met bewoners gepraat moet worden en andere belanghebbenden hoe dat vorm krijgt. Wat betreft de Verlaatjes, de heer Den Heijer sprak ach en wee uit over het lot van de ondernemers die zo lang gesloten zijn geweest. Nu stel ik wel even vast dat zijn landelijke partij daar het voortouw in heeft genomen om de horeca steeds dicht te houden, ook op momenten dat iedereen al inzag aan de hand van ervaringen in het buitenland dat dat nergens meer op sloeg. Dus wat dat betreft spreekt hij wel even zijn landelijke partij tegen. Maar het probleem met zeg maar steeds een bedrijf hier tot heel laat open, dan weer een bedrijf daar tot heel laat open, dat heeft wel het gevaar in zich dat er dan voortdurend alle nachten heel veel rumoer en bewegingen tot diep in de nacht op straat is en dat dat die balans waar we het net over gehad hebben tussen wonen in de binnenstad en beleven kan verstoren. Laten we nu eerst maar eens kijken: als ‘s nachts dingen weer open kunnen of we het bij de Kazerne en dergelijke plekken goed op orde kunnen krijgen, voordat we na gaan denken om het nog meer uit te gaan breiden.

Wat betreft de motie van Gewoon Dordt over het onderzoek naar de Wolwevershaven en parkeergarage daar. Ik heb grote twijfels of dat haalbaar is. Aan de andere kant is in Amsterdam voor 35 miljoen onder de Boerenwetering langs de Ruysdaelkade een parkeerplaats ook onder water op precies dezelfde manier van 600 plaatsen gerealiseerd. Dat zou op zich een goed alternatief kunnen zijn voor de parkeergarage op de Grote Markt, in principe vinden we dat ook onderzocht kan worden of daar een parkeergarage kan komen, maar bedenk wel dat daar huizen gestaan hebben, dat daar misschien heipalen, oude funderingen, archeologische resten in de grond zitten. Dus de vraag is nog maar hoe realistisch het op de Grote Markt is om daar een hele grote parkeergarage verdiept te bouwen, dus wat dat betreft is een snel onderzoek om de mogelijke haalbaarheid uit te diepen misschien

38

niet eens zo’n gek idee. Dan nog een allerlaatste puntje, er is wat gesproken over: hoe pak je nou dat kernwinkelgebied aan? Op zich staan wij achter inperking van het winkelgebied en meer naar een kernwinkelgebied gaan. Ik heb wel wat vraagtekens bij of je dan inderdaad de Spuistraat uit het winkelgebied moet halen, wat toch echt traditioneel een echte winkelstraat is. Dus daar wou ik het even bij laten, voorzitter. Mevrouw Koene: Voorzitter? De voorzitter: Ja, mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank. Even over de terrassen, want ik hoorde de heer Portier zeggen over: die terrassen, laten we dat niet nu al doen. Hoe ziet hij dat als je dan kijkt dat die terrassen er nu dus al een tijd staan en dat dus als een soort pilot ook beschouwd kan worden, dus dat een heleboel mensen waar die terrassen staan al hebben ervaren hoe dat is. Ik bedoel, is dat wellicht dan … Niet dat je daarom niet meer met de bewoners hoeft te praten, maar is dat niet al een voldoende basis om dat dan ook zo snel mogelijk te kunnen realiseren? De heer Portier: Voorzitter, ik zit vaak met mijn neus op die terrassen, nog te vaak, nog te weinig op de terrassen zelf. Kijk, ik ben positief over hoe dat uitwerkt, maar ik zeg: laat het nog even inderdaad dan een pilot zijn totdat die participatie heeft plaatsgevonden en dan kunnen we kijken of we het permanent maken of niet.

Mevrouw Koene: Voorzitter, dus het is niet zo dat mijnheer Portier vindt dat het dus nu allemaal eerst weggehaald zou moeten worden, maar dat we dan wel nu ook wel gebruiken om te kijken of we die participatie kunnen regelen. Begrijp ik hem zo goed? De heer Portier: U begrijpt me zo goed. Mevrouw Koene: Top. De voorzitter: Dank. Dat was ook uw inbreng in deze termijn, mijnheer Portier? De heer Portier: Dat was mijn inbreng. De voorzitter: Dan gaan we naar de VSP-fractie, de heer Wisker. De heer Wisker: Voorzitter, dank. Voorzitter, kort, zoals u dat van mij gewend bent. We hebben hier in de commissie Bestuur & Middelen natuurlijk al ruimhartig bij stilgestaan. Toekomstbeeld Binnenstad Dordrecht staat er duidelijk in dit raadsvoorstel en toekomstbeeld, dat geeft natuurlijk al aan dat het overmorgen niet gerealiseerd is. In grote lijnen is de VSP wel enthousiast over dit plan. Het is ambitieus, maar dat zijn we van dit college wel gewend. Prioriteit zal voor de VSP wat betreft het bruisende gedeelte zijn, de ontwikkeling van de Grote Markt en het vrijmaken van het Statenplein, waardoor daar ook vijf dagen in de week gebruist kan worden, behalve alleen op zaterdag en zondag. Waar we ons ook een beetje zorgen over maken, dat zijn de toeleveringsmogelijkheden voor de kleine ondernemers.

Voor de grote ondernemers is het vaak wel goed geregeld, maar de kleine ondernemer komen natuurlijk steeds meer

39

in de knel met de tijden dat ze wel en niet de binnenstad in mogen. Inspraak bewoners, ja, ook dat is een belangrijk punt en wij vinden ook dat dat hand in hand moet gaan met de ontwikkeling van deze plannen. Dan de groenvoorziening, niet iets wat wij normaal hoog in het vaandel hadden, maar ik vind dat de binnenstad wel wat geüpdatet kan worden met groenvoorzieningen, ook om de hittestress te bestrijden. Daar wil ik het even bij laten. De meeste moties vinden wij wel sympathiek, behalve de motie van Gewoon Dordt, daar heb ik in de commissie al de degens met mijnheer Kleinpaste over gekruist, dus die gaan wij niet steunen. De amendementen wil ik even afwachten wat de wethouder daarvan vindt. De voorzitter: Dank. Ik zie een opmerking/vraag van mevrouw Koene. Gaat uw gang. Mevrouw Koene: Ik vind het nou weer jammer dat de heer Wisker onze motie niet sympathiek vindt. Ik bedoel, dat je hem niet steunt, oké, maar goed. Andere vraag aan de heer Wisker. Ik hoor hem zeggen over de kleine ondernemers, dat die zich zorgen maken over hoe die de bevoorrading moeten regelen. Dat snap ik dat dat een punt van zorg is. Ik vraag me alleen wel af waarom, want de ondernemers die in de binnenstad zitten hebben toch allemaal de mogelijkheid om een ontheffing aan te vragen om het gebied in te kunnen.

Dus weet ik niet zeker, ik bedoel, ik ga ervan uit dat het zo is, maar goed, dan zou dat dus geen probleem hoeven te zijn. Dus ik vroeg mij even af welke geluiden de heer Wisker heeft gehoord dat hij dit meldt. De heer Wisker: Als je dat vergelijkt met de grote bedrijven, die hebben gewoon eigen vrachtwagens die op gezette tijden de zaak komen bevoorraden. Voor de kleine ondernemers, die zijn natuurlijk afhankelijk van mensen als DHL en anderen. Als wij het steeds moeilijker gaan maken voor die om de binnenstad in te komen, dan krijgen die problemen. Dus dat is mijn zorg. Mevrouw Koene: Voorzitter, helder. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Dat was uw inbreng ook, hè, mijnheer Wisker? De heer Wisker: Zeker, voorzitter, dat was mijn bijdrage, ja. De voorzitter: Ja, zeker. Dan gaan we door naar de Partij van de Arbeid. De heer Van Verk, gaat uw gang. De heer Van Verk: Dank u, voorzitter. Laten wij beginnen met een compliment. Een compliment voor de visie, het plan, of hoe je het ook maar wil noemen, het beeld wat wordt gegeven over de binnenstad. Voor het eerst sinds jaren zien wij een daadwerkelijk integraal beeld van een hoge kwaliteit en met een grote ambitie. Complimenten daarvoor. Voorzitter, ik hoor nu zo de vergadering aan en het lijkt wel we een potje aan de toepen zijn over de participatie. De een vindt dat nog belangrijker als de andere.

Nou, laat ik daar dan een wat afwijkende mening over hebben in de zin van dat als ik tegenwoordig de stukken lees, ook bij dit stuk, dat mij opvalt dat er heel veel geparticipeerd wordt. En tegelijkertijd klagen we over werkdruk bij ambtenaren. Ik denk dat deze raad, of in ieder geval een volgende raad, zich eens moet beraden over hoe je

40

de participatie vormgeeft op een efficiënte manier en waarmee dus ambtelijke capaciteit gespaard kan worden. Dat ik constateer, of dat bewoners constateren dat zij onvoldoende hebben mee kunnen participeren, dat is jammer en dat betreur ik en dat moet gerepareerd worden. Dus ik pleit tegelijkertijd ook weer voor participatie. Maar daar zit wel een probleem. Wij kunnen wel de bewoners willen laten participeren, maar mind you, er wonen negenduizend mensen in de binnenstad. Negenduizend mensen laten participeren, dat is erger als een Poolse landdag, kan ik u verzekeren. Dus zorg ervoor dat er een representatieve groep komt. Er is een Platform Binnenstadbewoners. Nou heb ik de eer om ook in die binnenstad te wonen, ik heb er nooit wat over gehoord en ik denk dat meer mensen in de binnenstad die ervaring zullen hebben. Dus hoe zorg je er nou voor dat mensen in de binnenstad daadwerkelijk gerepresenteerd worden in een participatie? Een tweede uitdaging voor een volgend college. Voorzitter, de hele nota kunnen wij in hoofdlijnen ondersteunen. Wel willen wij daarbij aangeven dat er ruimte moet blijven voor ontwikkelingen in de toekomst. De stad en de maatschappij zal zich doorontwikkelen en zal leiden tot veranderingen en als je alles nu dichttimmert, ja, dan geef je daar onvoldoende ruimte voor. De stad moet kunnen ademen.

Dat brengt mij bij een aantal thema’s die we gisteren hebben behandeld in de fractie. Tot mijn grote vreugde en ook wel verbazing waren de overloopstraten het thema waarover men het langst heeft gepraat. De gedachte was: is het nou de bedoeling van die overloopstraten dat het mogelijkheden biedt voor de pioniers, zoals in de motie van de VVD verwoord, of is het bestrijding van de leegstand? Wij kwamen tot de conclusie dat we vooral willen gaan voor de kracht van de pioniers en dat die aanloopstraten, omdat ze een lagere huur hebben, een uitstekende mogelijkheid bieden aan mensen om te gaan proberen hun nering op te zetten. Als het op leegstand komt, dan verwachten wij eerder, gezien de ontwikkelingen in de maatschappij, dat die leegstand zich eerder zal voordoen in het kernwinkelgebied dan in de aanloopstraten. Kernwinkelgebied wordt gekenmerkt door grote ketens die veelal ook wel via internet te bereiken zijn, hebben wij inmiddels geleerd in de afgelopen tijd. Voorzitter, voor wat betreft de horeca, die hebben het loeizwaar gehad de afgelopen jaren. Wij steunen dan ook de moties die de VVD daarover in heeft gediend en zien daar zelfs mogelijkheden. De Verlaatjes is misschien een opstap naar de gedachte om de horecatijden überhaupt maar eens vrij te laten. We hebben in deze stad jarenlang die mogelijkheid gehad en dat heeft eigenlijk nooit geleid tot problemen.

Horecaondernemers bepaalden zelf wel hoe laat ze dicht gingen en dat ging eigenlijk hartstikke goed. De inzet was ook overigens om te voorkomen dat er een hoop ellende op straat was. Voor wat betreft de terrasuitbreiding, dat zou de mogelijkheid kunnen bieden om eens te experimenteren, om maar met de heer Den Heijer te praten, in het woonerf in de binnenstad. Waarom niet een woonerf op de Grotekerksbuurt en Groenmarkt en verder? Dat lijkt ons een verrijking en een verhoging van de veiligheid in de binnenstad. De heer Portier: Voorzitter? De voorzitter: De heer Portier bij interruptie. De heer Portier: Ja, het klinkt heel sympathiek, een woonerf, dat zou ook voor veel rust voor mijn deur zorgen. Maar beseft u dat er een busverbinding door de Groenmarkt en de Wijnstraat gaat?

41

De heer Van Verk: Ja, ik besef dat er een busverbinding door de Groenmarkt en Wijnstraat gaat en daar zou je naar moeten kijken. Overigens, die bus mag niet harder rijden als dertig nu, dan gaat die vijftien rijden. Dan doet die er iets langer over, dat is toch niet zo erg? Dat lijkt mij geen probleem, het lijkt me de veiligheid ten goede komen. De heer Portier: Voorzitter, het is nu al een crime, zal ik maar zeggen, voor buschauffeurs om er doorheen te manoeuvreren, door deze straten. Daar zul je toch echt wel wat voor moeten regelen. De heer Van Verk: Nou ja, dat zou kunnen. Misschien zou je ook kunnen nadenken over het verleggen van de route. Daar zijn ze bij dat busbedrijf nogal creatief mee hebben we ervaren, dus misschien dat dat hier in dit geval ten bate van de stad kan gebeuren. Voorzitter, de corporatie die wordt voorgesteld – de coöperatie, mijn excuus – de coöperatie die wordt voorgesteld, daar zijn we het eigenlijk wel roerend eens met de SP, dat moet je niet op afstand zetten. De raad moet de eindverantwoordelijkheid houden en wethouders moeten ter verantwoording kunnen worden geroepen. Het autoluw maken bij de binnenstad, wij vinden het idee van de SP om daar eerst eens goed onderzoek naar te doen eigenlijk wel een gezond idee. Je kan wel dingen gaan roepen, maar onderzoek het nou eerst eens en behoud dan het goede, zei mijn oude moeder altijd.

Voor wat betreft het parkeren ondergronds in de binnenstad, en of dat nu de Wolwevershaven is of de Grote Markt, laat ik daar een waarschuwend woord bij laten horen. In 2008 hebben wij een uitgebreide discussie gehad met bewoners in de binnenstad over het realiseren van een parkeergarage achter de Steegoversloot, daar waar nu dat grote parkeerterrein ligt. Daar werden wij toen heel nadrukkelijk door bewoners gewaarschuwd voor het feit dat Dordrecht een veenondergrond heeft waar ondergrondse stromen lopen. Op het moment dat die stromen verlegd worden, zou het zomaar kunnen gebeuren dat je halve binnenstad in de put verdwijnt. Zeg niet dat dat onzin is, want in Rotterdam hebben we de blubberput gehad die als gevolg daarvan ontstond en in Middelburg dreigden zelfs woningen aan een plein te verdwijnen en in Amsterdam zijn ook woningen enorm verzakt als gevolg van de aanleg van de metro. Dus bezint eer gij begint aan dergelijke projecten. De Grote Markt, uiteraard kan onze steun dat hebben, de gedachte om daar een gedenkteken neer te zetten wat refereert aan die afschuwelijke tijd.

Wij hebben daarbij overigens de suggestie dat misschien de initiatiefnemers, dan wel de mensen uit de joodse gemeenschap ook contact kunnen opnemen met het Anne Frank Huis, zodat er misschien niet alleen naar het verleden wordt gekeken, maar ook naar het heden en de ellende en de verschrikkingen die nog elke dag plaatsvinden in verschillende gebieden van de wereld waar nog steeds mensen vermoord worden om allerlei belachelijke redenen. Voorzitter, hoe je het ook keert of wendt, als we het over een onderwerp hebben, we komen altijd uit bij het wonen. De voorzitter: Even een vraagje, mijnheer Van Verk, gaat u daar nog lang op door? De heer Van Verk: Nee, want dat zijn mijn slotopmerkingen. De voorzitter: Oké.

42

De heer Van Verk: Want voor wat betreft het wonen, de motie van de SP zullen wij niet steunen. Wij zien ook overigens geen mogelijkheden om daar nog zoveel bij te bouwen in de binnenstad, maar goed, überhaupt niet. Ook de motie van de VVD van studentenstad gaan wij niet steunen, omdat de heer Den Heijer in ieder geval mij niet heeft kunnen duidelijk maken hoe je voorkomt dat er verdringing optreedt als je vijftig procent van de studenten gaat huisvesten terwijl ook jongeren al jaren op een wachtlijst staan. Daarbij neem ik aan dat honderd procent van de studenten slim genoeg zijn om zelf allerlei informatie tot zich te nemen. En dat studenten op verschillende momenten makkelijk en veilig naar huis moeten, door de stad vervoerd moeten worden, is een heel goed plan, maar dat hebben we al heel lang in deze stad en dat heet taxi. Daar hoeven we ook niet steun aan te geven. Voorzitter, dit was het. De heer Den Heijer: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dan wil ik de heer Van Verk erop wijzen dat in deze stad het nu inmiddels zo geregeld is door een raadsmeerderheid en ook door ons in een coalitie dat je met 65plus altijd gratis met de bus mag reizen, maar als jongeren uitgaan mogen ze van de heer Van Verk dus een taxi naar huis betalen. Nou ja, prima, dan is dat uw opvatting.

Ik ben het daar hartgrondig niet mee eens en daarom denk ik ook dat het slim is om voor die nachtverbinding te blijven strijden, zodat we altijd bereikbaar zijn als stad. De voorzitter: Dank. Verder geen vragen in de richting van de heer Van Verk? Ik schors de vergadering voor tien minuten en dan gaan we daarna de laatste twee fracties aan het woord laten en vervolgens het college. Ik zou u aanraden om die tien minuten natuurlijk voor zover nodig nuttig te besteden voor wat betreft amendementen en moties en dergelijke. We zien elkaar over tien minuten. Schorsing De voorzitter: Neemt u uw plaatsen weer in alstublieft. De vergadering is heropend. Het woord is aan mevrouw Koene, Gewoon Dordt. Gaat uw gang. Bent u er klaar voor, mevrouw Koene? Ja? Gaat uw gang. Mevrouw Koene: Voorzitter, dank u wel. We waren zo aan het kletsen over van alles en nog wat, dat ik het alweer helemaal vergeten was. De voorzitter: Het is ook nog raadsvergadering. Mevrouw Koene: Ja, maar ja, goed, ik hoefde niet weg, zeg maar. Voorzitter, Gewoon Dordt begint best wel kritisch dit verhaal. Kijk, we hebben al diverse mensen gehoord, het is dus niet nieuw dat wij vinden dat die participatie niet goed geregeld is geweest en dat het inderdaad zo is dat een heleboel bewoners en ondernemers geconfronteerd worden met van alles en nog wat waar ze misschien eerder van hadden willen horen.