T05-17 Bijl2- Uitbesteding afvalinzameling

T05 – 17 Uitbesteding afvalinzameling Bijlage 2 TA K E N D E B A T Uitwerkingsopdracht T05 / 17 Uitbesteding afvalinzameling Opdrachtformulering/uitwerkingsvragen  Een inventarisatie van hoe meerdere gemeenten van vergelijkbare omvang hun afvalinzameling en -verwerking hebben geregeld respectievelijk (i) zelf, (ii) in een gemeenschappelijke regeling en (iii) uitbesteed aan een private partij;



Een vergelijking van de kosten per inwoner van deze taak tussen Dongen en die gemeenten;



Hierbij tevens rekening houden met eventuele gevolgen voor de gladheidbestrijding van straten en wegen in geval van uitbesteding;



Welke mogelijke gevolgen een wijziging naar ofwel gemeenschappelijke regeling of private partij kan hebben voor de arbeidsvoorwaarden van de huidige medewerkers.

Overwegingen In het verleden, tussen 2012 en 2014, is overwogen om over te gaan tot uitbesteding van afvalinzameling en groenonderhoud. Op basis van (markt)onderzoeken is destijds besloten om niet tot uitbesteding over te gaan en juist te investeren in materieel en medewerkers binnen de buitendienst. Gezien de ontwikkelingen binnen de afvalinzamelingsbranche, zijn er sinds 2014 minder partijen die de inzameling kunnen uitvoeren. Daarnaast is er krapte op de arbeidsmarkt. Het is op voorhand dan ook zeer te betwijfelen of uitbesteding haalbaar is. Verder merken wij op, dat een onderzoek naar uitbesteding naar verwachting tot onrust onder de betrokken medewerkers zal leiden (evenals dat bij het vorige onderzoek het geval was). Een onderzoek naar de drie onderzoeksrichtingen (zelf doen, samenwerken, uitbesteden) vraagt om specifieke deskundigheid. Immers het is noodzakelijk om te beschikken over benchmarkgegevens, kennis van de markt en juridische kennis van overgang van onderneming. Daarnaast vraagt het om een onafhankelijke, objectieve blik, dit zowel in de richting van uw raad als in de richting van de betrokken medewerkers. Daarnaast kost een dergelijk onderzoek de nodige tijd en kan dat niet gecombineerd worden met de reguliere werkzaamheden. Voornoemde redenen pleiten voor een extern onderzoek.

Navraag leert dat het gebruikelijk en ook aan te bevelen is om het onderzoek in 2 fasen uit te voeren. De eerste onderzoeksfase heeft een meer strategisch karakter. Aan de hand van een analyse van de huidige situatie (qua bedrijfsvoering en beleid) wordt aan de hand van een aantal aspecten ingegaan op de vraag, wat het betekent om de afvalinzameling zelf te doen, uit te besteden of in samenwerking te doen. Die aspecten zijn: lange termijn continuïteit, beleidsdoelen, financiën, personeel, invloed en zeggenschap en risico’s. Daarbij vindt ook een verkenning van de markt plaats, welke verkenning inzicht kan verschaffen in onder meer het aantal geïnteresseerde marktpartijen, de te verwachten marktwerking en prijsvorming. De strategische fase verschaft informatie op hoofdlijnen om te komen tot een goede afweging over de vraag, of uitbesteding daadwerkelijk gewenst is. Ingeval die vraag bevestigend wordt beantwoordt, vindt een uitwerkingsfase plaats. In die uitwerkingsfase wordt de gekozen strategie verder geconcretiseerd en uitgewerkt naar meer gedetailleerde informatie (onder meer met betrekking tot de te verwachten financiële effecten en de personele component). Om uw raad op dit moment een beeld op hoofdlijnen te geven van de huidige situatie kunnen wij

-1-

het volgende melden: We werken al geruime tijd samen met Brabants Afval Team (BAT) van gemeente Tilburg (in het kader van de gemeenschappelijke regeling die we met gemeente Tilburg zijn aangegaan). - Kort gezegd, voert BAT de afvaltaken uit die we niet zelf kunnen doen. Het BAT vormt onze flexibele schil en is onze vaste partner voor afvaltaken die we niet zelf kunnen uitvoeren. -

Zo vindt de inzameling van PMD volledig door BAT plaats. We maken gebruik van de kennis en kunde van BAT waar het gaat om de toegangscontrole (pasjessysteem) op de milieustraat.

-

Omdat BAT direct betrokken is bij de afvalinzameling ligt het omwille van de objectiviteit niet voor de hand dat BAT het onderzoek doet. In geval van uitplaatsing (uitbesteding of samenwerking) is BAT de eerst aangewezen kandidaat, temeer daar anders voor deze taak de gemeenschappelijke regeling en onderliggende afspraken, overeenkomsten en convenanten ontvlecht moeten worden.

Tijdpad/ambtelijke inzet Wij verwachten dat met de strategische onderzoeksfase na opdrachtverstrekking 2-3 maanden gemoeid zullen zijn. Kosten Uit navraag blijkt dat met de 1e fase van het onderzoek een bedrag in de orde van grootte van € 25.000 - € 30.000 gemoeid zal zijn; met de 2 e fase een bedrag tussen € 20.000 en € 25.000). N.B. ingeval voor zowel afvalinzameling als groenvoorziening een extern onderzoek wordt uitgevoerd, is met een geclusterde opdracht een synergievoordeel te bereiken. Alsdan kan worden gedacht aan een bedrag ad € 40.000 voor fase 1 en € 30.000 - € 40.000 voor fase 2. Advies Het college twijfelt aan de haalbaarheid van uitbesteding. Daarnaast heeft het college, gezien het beperkt aantal partijen op de markt, twijfel bij een eventueel kostenvoordeel. Het college is echter bereid om een en ander te laten onderzoeken. Met de voor deze opdracht te verrichten onderzoeken zijn externe kosten gemoeid. De uitkomsten van de onderzoeken zijn vanzelfsprekend niet bekend. Het laten uitvoeren van externe onderzoeken c.q. het maken van deze kosten vraagt naar onze mening wel om de principale bereidheid om de uitkomsten van de onderzoeken op te volgen. Dat wil zeggen dat de beginselbereidheid bij uw raad aanwezig moet zijn om tot uitbesteding over te gaan indien de onderzoeken dat als oplossingsrichting aangeven.

Wij geven u in overweging om die principale vraag in uw debat over de opdrachtverstrekking aan de orde te stellen. Vragen voor (de uitwerking van) het participatietraject Hoe ervaren inwoners nu de kwaliteit van afvalinzameling en -verwerking? Vanaf 2022 wordt elk kwartaal een enquête gehouden over de beleving van inwoners van de openbare ruimte. Daarvoor wordt een vragenlijst gestuurd aan mensen die zich hiervoor aangemeld hebben. De enquête bestaat uit een aantal vaste vragen over de openbare ruimte (alle aspecten, dus groen, grijs, reiniging, bomen, etc.) en enkele seizoensgebonden vragen (b.v. de eikenprocessierups en in de winter over de gladheidsbestrijding). Het aantal deelnemers is nog beperkt: eerste kwartaal 120, tweede kwartaal 86. De enquête zou (in aangepaste vorm) kunnen worden ingezet om een breed beeld te krijgen over de mate van tevredenheid bij onze inwoners over de openbare ruimte. Hierbij zal een hogere deelname moeten worden bevorderd.

-2-

-3-