T01 Bijl2- Actief grondbeleid

T01 Actief grondbeleid Bijlage 2 TA K E N D E B A T Uitwerkingsopdracht T01 Actief Grondbeleid Opdrachtformulering/uitwerkingsvragen  In beeld te brengen welke mogelijkheden er zijn voor de gemeente Dongen in het voeren van een actief grondbeleid, en hierbij de volgende punten mee te nemen: 

een uitspraak te doen of er strategische kansen worden gezien om überhaupt grond aan te kopen in Dongen;



het doorrekenen van een aantal scenario’s voor het voeren van actief grondbeleid met daarbij de risico’s en kansen op financieel en sociaal rendement, te denken valt hierbij aan een drietal scenario’s: optimistisch – neutraal – pessimistisch;



per scenario de impact van het voeren van actief grondbeleid op de gemeentelijke begroting inclusief het effect op de indicatoren in kaart te brengen;



inzicht te geven in de eventueel benodigde wijzigingen in beleid om een actief/actiever grondbeleid mogelijk te maken.

Overwegingen Het onderzoek naar actieve grondpolitiek zien wij in relatie tot de opgaven waarvoor we als gemeenten staan: met name de woningbouw, maar wellicht ook de energietransitie (incl. klimaat) en de landbouwtransitie. De aanname daarbij is dat actief sturen op grond de regie en uitvoeringskracht van de gemeente zou kunnen versterken. Actief grondbeleid (dat wil zeggen het actief verwerven van grond en deze weer verkopen na zekerheid te hebben (gecreëerd) over de gewenste functieverandering) kan meerwaarde hebben in de realisering van de gemeentelijke doelen. Actief grondbeleid betekent dat de gemeente zich actief in het private domein begeeft, terwijl zij onder meer via de ruimtelijke ordening ook kaderstellend is voor de mogelijkheden in dat private domein. De gemeente beschikt daarbij ook over publiekrechtelijke instrumenten. Actieve publieke betrokkenheid in de grondmarkt vergt daarom altijd een zorgvuldige afweging. Grondbezit, en daarmee actief grondbeleid, brengt financiële risico’s met zich mee. Deze risico’s hebben zich in het verleden ook voorgedaan, in onze gemeenten en in veel andere gemeenten, met substantiële verlieslatingen als gevolg. Grondaankopen vragen om (stevige) investeringen die de schuldquote en het risicoprofiel langdurig zullen verslechteren.

Bij de afweging of actief grondbeleid opportuun is, doen zich dan ook dilemma’s voor: enerzijds het strategische belang dat met het innemen van grondpositie kan zijn gediend en anderzijds de financiële impact die een grondpositie van betekenis met zich mee kan brengen. Waar het gaat om de vraag, of er strategische kansen worden gezien om grond aan te kopen, merken wij op, dat we tot ca. 2030 (met de locaties Noorderlaan en Waspikse weg) over voldoende grond beschikken. De strategische belangen liggen dan ook achter deze horizon. Het financiële belang daarentegen is groot. De hiervoor genoemde financiële impact staat haaks op de in gang gezette beleidslijn die gericht is op financieel herstel en het borgen van een solide financiële positie. Ter illustratie: met een investering van € 1.000.000 in grondaankopen stijgt de schuldquote met 1,3% en daalt de solvabiliteitsratio met 0,2%. Tijdpad/ambtelijke inzet Wij gaan ervan uit dat uw raad met de opdracht niet beoogt om een nieuwe Nota grondbeleid op te laten stellen. Wij willen de opdracht uitwerken in een notitie waarin de gevraagde scenario’s geschetst en de uitwerkingsvragen beantwoord worden. In deze notitie zullen we de

-1-

uitwerkingsvragen in algemene zin beantwoorden. Met het benoemen van concrete strategische kansen voor grondaankopen doen we de onderhandelingspositie van de gemeente geen goed. De scenario’s zullen aan de hand van aannames en voorstelbare situaties in beeld worden gebracht. Wij kunnen deze notitie begin 2023 opleveren. Kosten N.v.t. Advies Bij afweging van bovenstaande overwegingen ontraden wij u om een actief grondbeleid op te pakken. Dat neemt niet weg dat het college de ontwikkelingen volgt. Wanneer zich een kans voordoet, wordt een afweging gemaakt. En als het verwerven van een grondpositie kansrijk is, dan wordt daartoe overgegaan. Vragen voor (de uitwerking van) het participatietraject  Welke mogelijkheden en kansen zien inwoners voor de inzet van nieuw te verwerven gronden? 

Wat voor soort projecten zouden inwoners graag zien ontstaan? (b.v. meer CPO) Voor de op te stellen notitie maken wij gebruik van de informatie, die verkregen is met het participatietraject voor het lokale woonbehoefteonderzoek en het recente participatietraject in het kader van de voorbereiding van de Omgevingsvisie.

Participatie over de strategische aankoop van gronden is niet aan de orde. Sterker nog: participatie is in de regel financieel nadelig als het gaat om aankoop van gronden. Als het gaat om de invulling van de kwalitatieve opgave op het gebied van wonen is participatie wel relevant. In het proces om te komen tot de woonzorgvisie Dongen is voorzien in ruimte voor participatie. (Zie ook de reactie op (sociale) woningbouw, nummers 15 & 19.)

-2-